Zatrudnienie, sprawy społeczne i włączenie społeczne

Swobodny przepływ – obywatele UE

Swobodny przepływ pracowników to jedna z podstawowych zasad Traktatu – została ujęta w art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Szczegółowe przepisy w tej dziedzinie zawarte są natomiast w osobnych aktach prawnych UE (tzw. prawodawstwie wtórnym) oraz wypływają z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości. Obywatele UE mają prawo:

  • poszukiwać pracy w innym kraju UE   
  • podejmować w takim kraju pracę bez konieczności ubiegania się o pozwolenie na pracę
  • zamieszkiwać w tym kraju ze względów zawodowych
  • pozostać tam nawet po wygaśnięciu umowy o pracę
  • być traktowani na równi z obywatelami danego kraju w zakresie zatrudnienia, warunków pracy i innych przywilejów socjalnych i podatkowych.

Obywatele UE mogą również w określonym zakresie korzystać ze swojego zabezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego w kraju, w którym poszukują pracy (zob.Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego).

Podstawowe zasady swobodnego przepływu pracowników obowiązują również w państwach należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandii, Liechtensteinie i Norwegii) i w Wielkiej Brytanii.

Osoby pracujące w niektórych zawodach mają również prawo oczekiwać, że ich kwalifikacje zostaną uznane w innych państwach (zob. Wzajemne uznawanie kwalifikacji zawodowych).

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego w UE zapewnia przepisy chroniące prawa osób, które przeprowadzają się do innego kraju UE, Islandii, Liechtensteinu, Norwegii, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii.

Kto może korzystać z tych praw?

  • Obywatele UE szukający pracy w innym kraju UE, pod pewnymi warunkami
  • obywatele UE pracujący w innym kraju UE
  • obywatele UE wracający do kraju po przepracowaniu pewnego okresu za granicą
  • członkowie rodziny takich osób.

Zakres przysługujących praw może być uzależniony od sytuacji danej osoby – jest inny w przypadku osób zakładających własną działalność gospodarczą, studentów, emerytów czy osób nieaktywnych zawodowo. Dalsze informacje na temat praw przysługującym poszczególnym grupom dostępne są w portalu Twoja Europa.

Jakie ograniczenia należy brać pod uwagę?

  • Prawa omówione na tej stronie przysługują osobom, które osiedlają się w innym państwie członkowskim ze względów zawodowych.
  • Obowiązują jednak pewne ograniczenia podyktowane względami bezpieczeństwa i porządku publicznego, uwarunkowaniami publicznej opieki zdrowotnej oraz wymogami w przypadku zatrudnienia w sektorze publicznym.
  • Obywatele Chorwacji mogą podlegać tymczasowym ograniczeniom.

Wielka Brytania

W okresie przejściowym wszystkie przepisy UE we wszystkich obszarach polityki będą nadal miały zastosowanie do Wielkiej Brytanii oraz w Wielkiej Brytanii. Przewiduje się, że okres przejściowy zakończy się 31 grudnia 2020 r.

Udostępnij tę stronę