Cosán nascleanúna

Náisiúnaigh nach de chuid an AE iad

Is ceart é ag náisiúnaigh an AE an tsaoirse le haistriú chuig tír eile an AE le bheith ag obair gan cead oibre.

Is féidir go bhfuil an ceart ag náisiúnaigh nach de chuid an AE iad bheith ag obair i dtír an AE nó le plé leo i gcomhionannas le náisiúnaigh an AE i dtaca le dálaí oibre. Tá na cearta sin ag brath ar an stádas atá acu mar dhaoine dá theaghlach de chuid náisiúnaigh an AE agus ar a náisiúntacht féin.

An Íoslainn, Lichtinstéin agus an Iorua

Cé nach bhfuil na tíortha sin ina mball den AE, is féidir lena gcuid náisiúnach bheith ag obair san AE ar an bhunús céanna mar atá ag náisiúnaigh an AE, os rud gur cuid den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch iad.

Is féidir go mbeidh srianta sealadacha ar oibrithe as roinnt tíortha an AE maidir le bheith ag obair san Íoslainn, i Lichtinstéin nó san Iorua. Faoi láthair is iad seo: an Bhulgáir agus an Rómáin.

An Eilvéis

Faoi chonradh an AE-na hEilvéise maidir le saorghluaiseacht daoine, tá náisiúnaigh Eilvéiseacha saor le bheith ina gcónaí agus ag obair san AE agus mar an gcéanna le náisiúnaigh an AE san Eilvéis.

Is féidir go mbeidh srianta sealadacha ar oibrithe as roinnt tíortha an AE (an Bhulgáir agus an Rómáin) maidir le bheith ag obair san Eilvéis.

An Tuirc

Tá an ceart ag náisiúnaigh na Tuirce aistriú chuig an AE le bheith ag obair ag brath go hiomlán ar dhlíthe na tíre sin.

Tá na cearta mar seo a leanas ag oibrithe Turcacha atá fostaithe go dlíthiúil i dtír an AE agus atá cláraithe mar chuid den lucht oibre san áit sin:

  • i ndiaidh bliain amháin d'fhostaíocht dhlíthiúil tá siad i dteideal cead oibre don fhostóir céanna a athnuachan má tá post ar fáil
  • i ndiaidh trí bliana d'fhostaíocht dhlíthiúil is féidir leo fostóir a athrú agus freagairt a thabhairt d'aon tairiscint oibre don cheird céanna
  • i ndiaidh ceithre bliana d'fhostaíocht tá saor-rochtain acu ar aon fhostaíocht íoctha sa tír sin san AE.

Tá náisiúnaigh na Tuirce atá ag obair i dtír an AE go dlíthiúil i dteideal na ndálaí oibre céanna agus atá ag náisiúnaigh na tíre sin.

Tíortha eile a bhfuil conradh acu leis an AE

Tá náisiúnaigh na dtíortha sin, atá ag obair san Aontas Eorpach go dlíthiúil, i dteideal na ndálaí oibre céanna agus atá ag náisiúnaigh na tíre aíoctha sin:

Tíortha nach bhfuil conradh acu

Do náisiúnaigh tíortha eile - nach bhfuil aon chonradh acu leis an AE - tá an ceart oibre i dtír an AE ag brath go bunúsach ar dhlíthe na tíre sin, ach amháin gur baill de theaghlach náisiúnach an AE iad.

Ní chlúdaítear na réimsí mar seo a leanas i rialacha an AE, áfach, d'oibrithe as tíortha nach de chuid an AE iad:

  • náisiúnaigh nach de chuid an AE iad atá ina gcónaitheoirí fadtréimhseacha san AE
  • ceart ar ath-aontú na dteaghlach
  • ligeann isteach do thaighdeoirí nach de chuid an AE iad
  • iontráil do mhic léinn, do dhaltaí malairte, oiliúint neamhíoctha nó seirbhís dheonach
  • cearta na n-oibrithe ardoiliúnaithe as taobh amuigh den AE (scéim chárta ghoirm an AE).

Moladh rialacha úrnua an AE maidir le:

  • nósanna imeachta isteach níos simplí agus cearta do gach oibrí imirceach nach de chuid an AE iad
  • coinníollacha isteach agus cónaí na n-oibrithe séasúracha as tíortha nach de chuid an AE iad
  • coinníollacha isteach agus cónaí na náisiúnach nach de chuid an AE iad i gcreatlach aistrithe idirchorparáidigh.

    Scaip

  • Twit it Twit it Roinn ar Facebook Roinn ar Facebook Scaip ar Google+