Komisja Europejska > Strona główna > Bazy danych > SAMANCTA

Nawigacja


SAMANCTA >

Inne języki >  
SAM-201

Chemikalia, ciecze
Pobór próbek

Chemikalia, ciecze
Definicja

(lista kodów HS, których dotyczy niniejsza karta)		 Różne chemikalia, produkty chemiczne i preparaty w stanie ciekłym, także nawozy, związki organiczne i nieorganiczne; barwniki i pigmenty; środki powierzchniowo czynne, preparaty piorące i smarowe, masa włóknista z drewna itp.;

Uwzględniono również chemikalia transportowane w stanie ciekłym w podwyższonej temperaturze.

W celu zapoznania się z informacjami dotyczącymi pobierania próbek alkoholu nieskażonego lub skażonego o jakiejkolwiek mocy zob. karta ‘Artykuły spożywcze, płynne, o małej lepkości’.

W celu zapoznania się z informacjami dotyczącymi pobierania próbek produktów naftowych i innych paliw zob. karta ‘Ciekłe produkty naftowe’.

W celu zapoznania się z informacjami dotyczącymi pobierania próbek chemikaliów o konsystencji kremowej lub twardej pasty w temperaturze otoczenia (tj. niepodgrzanych) zob. karta ‘Wosk’.

W celu zapoznania się z informacjami dotyczącymi odpadów chemicznych zob. karta ‘Odpady’.

W celu zapoznania się z informacjami dotyczącymi produktów w opakowaniach do sprzedaży detalicznej zob. karta ‘Opakowania do sprzedaży detalicznej’.

Nie należy pobierać próbek pewnych chemikaliów ze względu na ich wysoce niebezpieczne właściwości; zob. Zasady ogólne – ‘Pobieranie próbek towarów niebezpiecznych’. W razie wątpliwości należy skonsultować się z laboratorium.

Chemikalia, ciecze
Zalecana minimalna wielkość każdej pobieranej próbki 0,1 l
Mające zastosowanie normy (normy ISO oraz normy UE) oraz właściwe prawodawstwo
  • ISO 1995 Węglowodory aromatyczne – pobieranie próbek
  • ISO 2096 Glicerole do zastosowań przemysłowych – metody pobierania próbek
  • ISO 2209 Płynne węglowodory fluorowcowane do zastosowań przemysłowych – pobieranie próbek
Należy także zapoznać się z treścią odpowiednich przepisów i wytycznych krajowych w zakresie pobierania próbek.

Wymagane wyposażenie
Zalecane narzędzie do pobierania próbek w zależności od stosowanej metody Przed użyciem należ zapewnić, aby żaden sprzęt nie wszedł w reakcję z chemikaliami, których próbkę się pobiera – należy zapoznać się z treścią karty charakterystyki substancji lub postanowieniami Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych ‘link’.

  • Pompa próżniowa do pobierania próbek (L01-01).
  • Zgłębnik (L02-01).
  • Pipeta probiercza (L03-01).
  • Czerpak do pobierania próbek (L04-01), szczególnie do rozgrzanych płynów.
  • Próbnik rurowo-tłokowy (L05-01).
  • Sprzęt do ciągłego automatycznego lub ręcznego pobierania próbek (np. zawór do pobierania próbek z rurociągu, (L06-01). Niektóry sprzęt obejmuje nie tylko urządzenie do automatycznego pobierania próbek, które wydobywa próbki z rurociągu, ale również odpowiednią sondę, liny łączące, urządzenia dodatkowe itp.
  • Podstawowe narzędzia: naczynie do mieszania oraz naczynie na odpady po płukaniu itp.
Pojemniki, z jakich należy korzystać przy pobieraniu próbek Przed użyciem należ zapewnić, aby żadne pojemniki magazynowe nie weszły w reakcję z chemikaliami, których próbkę się pobiera – należy zapoznać się z treścią karty charakterystyki substancji lub postanowieniami Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych ‘link’.

Pojemniki muszą być wykonane z materiału nadającego się do bezpiecznego przechowywania chemikaliów i powinny być zamknięte, aby zapobiec wyciekom, parowaniu lub absorpcji wilgoci:
  • Butelki szklane, hermetycznie zamykane (G01)
  • Butelki z tworzywa sztucznego, o wąskim otworze, o różnych rozmiarach (P01, P02, P04, P06, P07), najlepiej nieprzezroczyste
  • Puszki i butelki metalowe (M01, M02)
W przypadku rozgrzanych próbek cieczy należy używać odpowiednich pojemników odpornych na ciepło.
Środki bezpieczeństwa i ocena ryzyka Należy zapoznać się z treścią odpowiednich przepisów i wytycznych krajowych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Należy pamiętać, że:
  • nie wolno pobierać próbek niektórych produktów ze względu na ich wyjątkowo niebezpieczne właściwości ‘link’.
  • Próbki niektórych produktów powinny być pobierane wyłącznie przez upoważnionych do tego pracowników lub przez wykonawcę ‘link’.
  • W przypadku chemikaliów będących w legalnym obrocie musi istnieć karta charakterystyki, a jeśli są one legalnie przewożone, muszą zostać dostarczone dokumenty przewozowe (np. umowa ADR).
  • Nieznane chemikalia w formie cieczy należy uznawać za niebezpieczne do momentu ich odpowiedniego zidentyfikowania: zob. Zasady ogólne – ‘Pobieranie próbek towarów niebezpiecznych’; jeżeli brak jest jakichkolwiek informacji lub informacje (oznaczenia, symbole zagrożenia, dokumentacja) różnią się od oczekiwanych, towary należy zawsze traktować jako niebezpieczne.
  • Należy zwracać uwagę na znaki bezpieczeństwa i znaki ostrzegawcze – zob. karta ‘Bezpieczeństwo i higiena pracy’.
  • Należy stosować odpowiednie środki ochrony indywidualnej.
  • Należy zapoznać się z treścią wszelkich instrukcji w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przedstawionych w ocenie ryzyka dla danego miejsca lub w dokumencie poświęconym zasadom bezpieczeństwa pracy, które zostały ustanowione w odniesieniu do miejsca pobierania próbek, i stosować się do zawartych w nich zaleceń.
  • Przy otwieraniu pojemników pod ciśnieniem mogą mieć miejsce niebezpieczne sytuacje; ciśnienie należy bezpiecznie wyrównać z ciśnieniem atmosferycznym.
Przy pobieraniu próbek niebezpiecznych chemikaliów niezwykle ważne jest, aby operator nie był narażony na działanie samej cieczy ani jej toksycznych dymów lub oparów. Mogą one spowodować śmierć, a jeśli zostaną uwolnione do środowiska, spowodują zanieczyszczenie!

Środki ochrony indywidualnej:

Plan pobierania próbek
Rodzaj przesyłkiProcedura
Przesyłka przeznaczona do odprawy celnej Jedna próbka zbiorcza składająca się z odpowiedniej liczby próbek pierwotnych pobranych z przesyłki przy zastosowaniu metody doboru losowego lub systematycznego. Po ustaleniu, że przesyłka jest jednorodna, zazwyczaj przyjmuje się, że jedna pobrana próbka jest reprezentatywna dla wszystkich towarów objętych tym samym zgłoszeniem celnym.

Produkty przewożone luzem – w zbiornikach, pojazdach-cysternach, wagonach zbiornikowych Jedna próbka zbiorcza pobrana z jednej próbki pierwotnej lub większej liczby takich próbek pobranych na różnych wysokościach w zależności od jednorodności produktu, poziomu cieczy, liczby zbiorników dobranych z przesyłki przy zastosowaniu metody doboru losowego lub systematycznego, zob. ‘Zasady ogólne – Pobieranie próbek cieczy’.

Należy pamiętać o sprawdzeniu jednorodności partii – w przypadku wystąpienia wątpliwości w tej kwestii należy pobrać dodatkowe próbki pierwotne. W przypadku zbiorników zawierających różne produkty lub partie należy utworzyć oddzielne próbki zbiorcze.

Próbkę zbiorczą należy utworzyć z próbek pierwotnych pobranych z tego samego zbiornika. Jeżeli próbka zbiorcza jest tworzona dla wielu zbiorników, musi składać się z próbek pobranych proporcjonalnie w odniesieniu do każdego zbiornika poddanego kontroli.

Próbki pobiera się zazwyczaj z górnych otworów przez właz lub z wykorzystaniem specjalnych zaworów służących do pobierania próbek, umieszczonych na bokach zbiorników na właściwych wysokościach. Można zastosować również metodę pobierania próbek przekrojowych. Jeżeli głębokość, na której ma zostać pobrana próbka, nie przekracza 4 m, a lepkość cieczy nie jest zbyt duża, można skorzystać także z pompy próżniowej.

Próbki można również pobierać w trakcie załadunku lub rozładunku, gdy produkt jest przenoszony.
Przemieszczane chemikalia w formie cieczy Jedna próbka zbiorcza: Jeżeli produkt jest przenoszony mechaniczne przy pomocy grawitacji, pomp lub innych urządzeń, przy rurociągu mogą się znajdować zawory rozdzielcze, które umożliwiają pobieranie próbek ze strumienia w regularnych odstępach czasu wyznaczonych prędkością przemieszczania strumienia cieczy, zob. ‘Pobieranie próbek towarów przemieszczanych’ w części ogólnej.

Chemikalia w beczkach, baryłkach, puszkach i podobnych mniejszych pojemnikach Jedna próbka zbiorcza z próbek pierwotnych (jednej próbki pierwotnej lub większej ich liczby, w zależności od jednorodności produktu, liczby pojemników) pobranych ze środkowej części każdego pojemnika w przesyłce, z zastosowaniem metody doboru losowego lub systematycznego, zob. ‘Pobieranie próbek z opakowań transportowych’ w części ogólnej.

Z różnych opakowań transportowych znajdujących się w różnych miejscach pojazdu transportowego lub magazynu należy pobrać próbki pierwotne tej samej wielkości.

Próbkę zbiorczą można utworzyć wyłącznie z pojemników pochodzących z tej samej partii zawartych w tej samej przesyłce. Jeżeli towary wchodzą w skład kilku partii, należy je wyodrębnić i pobrać z nich próbki oddzielnie.

Jeżeli jest to możliwe, należy zawsze odpowiednio ujednorodnić zawartość pojemnika.

Próbki należy pobierać przy użyciu pompy próżniowej, różnych pipet probierczych lub innych odpowiednich próbników.

Jeżeli próbkę pobiera się tylko z jednego pojemnika (np. beczki), próbka jest przelewana bezpośrednio z próbnika do pojemnika na próbkę.

Postępowanie z próbkami
Uwagi ogólne Co do zasady za wystarczającą należy uznać minimalną liczbę identycznych próbek końcowych, która jest wymagana przez laboratorium zgodnie z wytycznymi krajowymi, pod warunkiem że upewniono się co do jednorodności produktu.

W miarę możliwości próbki należy pobierać bezpośrednio do butelki na próbki. Przyczynia się to do zmniejszenia ryzyka pochłaniania powietrza, uwalniania pary oraz zanieczyszczenia. Tuż przed przystąpieniem do pobierania próbek należy przepłukać butelkę produktem, którego próbka ma zostać pobrana.

W przypadku korzystania z naczynia do mieszania, przed rozpoczęciem należy je przepłukać produktem, którego próbka ma zostać pobrana. Należy w nim zgromadzić wszystkie próbki pierwotne ze wszystkich punktów pobierania próbek – po ich dokładnym wymieszaniu uzyskuje się próbkę zbiorczą.

Butelkę na próbki należy wypełnić w taki sposób, aby pozostawić niewielką przestrzeń, aby uwzględnić rozszerzalność cieplną substancji. Próbki, w przypadku których zawartość wilgoci może mieć wpływ na wyniki analizy, należy pakować w pojemniki niewchłaniające wilgoci z hermetycznym zamknięciem i wypełnić w całości.

Po pobraniu próbki należy natychmiast zamknąć butelkę przy pomocy ściśle przylegającej zatyczki i sprawdzić jej szczelność (test na przeciekanie).

Pakowanie próbki i wszelkie inne działania na próbce należy przeprowadzać w suchym i dobrze wentylowanym miejscu lub na wolnym powietrzu.

Pobieranie próbek rozgrzanych cieczy: Próbkę pobiera się z zaworów do pobierania próbek umieszczonych na zbiornikach, pojazdach-cysternach lub wagonach zbiornikowych lub pobiera się ją z wykorzystaniem metalowego czerpaka do pobierania próbek. Próbki pierwotne są następnie gromadzone bezpośrednio z zaworu lub z próbnika do pojemnika na próbkę o szerokim otworze lub w razie potrzeby do naczynia do mieszania, z którego są przenoszone do pojemnika na próbkę o szerokim otworze. Przed zamknięciem pojemników należy pozwolić im ostygnąć.

‘Towary w specjalnych otoczeniach’ (np. w atmosferze azotu): Poboru próbek towarów zapakowanych w warunkach sterylnych należy dokonywać w lokalu odbiorcy pod nadzorem celnym.

Formularz pobrania próbek Należy wypełnić formularz pobrania próbek. Jedną kopię formularza należy dołączyć do próbek, natomiast drugą należy zachować do celów archiwizacyjnych. Jeżeli próbkę pobrano w gorących warunkach, należy zamieścić wzmiankę na ten temat.
Transport Próbki powinny zostać odpowiednio oznakowane – etykiety powinny wskazywać rodzaj konkretnego wiążącego się z nimi zagrożenia (symbole lub litery kodu).

Do każdej próbki należy zawsze dołączyć kopię karty charakterystyki substancji.

Jeśli próbka jest materiałem niebezpiecznym, którego transport podlega postanowieniom umowy ADR lub innym właściwym postanowieniom dotyczącym transportu, należy przestrzegać tych postanowień.

Dopuszcza się możliwość zastosowania wyjątków dla towarów niebezpiecznych pakowanych w ograniczonych ilościach. W przypadku wykorzystywania opakowań kombinowanych (składających się z opakowania wewnętrznego i zewnętrznego odpornego na rozerwanie i trudnego do przekłucia) zob. ‘Transport’ w części ogólnej.
Przechowywanie Próbki należy przechowywać w chłodnym, ciemnym, suchym i dobrze wentylowanym miejscu, z dala od źródeł ciepła.

Pojemnik powinien zostać dokładnie uszczelniony, aby zapobiec uwalnianiu składników lotnych i zanieczyszczeniu krzyżowemu z innymi próbkami.

W miarę możliwości próbki łatwopalne należy przechowywać w wentylowanych szafach.

Należy pamiętać o stosowaniu odpowiednich znaków ostrzegawczych.

Chemikalia, ciecze (rozwiń listę)
Numer HS Opis


Zmiany
Wersja Data Zmiany
1.1 15.07.2020 Wersja pierwsza