Χημικές ουσίες, στερεές
Ορισμός

(κατάλογος κωδικών ΕΣ που καλύπτονται από το παρόν δελτίο)
Διάφορες χημικές ουσίες, χημικά προϊόντα και παρασκευάσματα σε στερεή μορφή, συμπεριλαμβανομένων λιπασμάτων, οργανικών και ανόργανων ενώσεων· χρωστικές ουσίες και βαφές· τασιενεργοί παράγοντες, παρασκευάσματα καθαρισμού και λιπαντικά παρασκευάσματα, πλαστικές ουσίες και καουτσούκ σε πρωτογενή μορφή κ.λπ.

Για προϊόντα σε μεμονωμένες συσκευασίες, βλ. ειδικό δελτίο για «Συσκευασίες λιανικής πώλησης και τελειωμένα είδη».

Για πάστες, βλ. ειδικό δελτίο για «Κερί».

Για υγρά, βλ. ειδικά δελτία για «Χημικές ουσίες σε υγρή μορφή» και «Υγρά προϊόντα πετρελαίου».

Για χημικά απόβλητα, βλ. ειδικό δελτίο για «Απόβλητα».

Από ορισμένες χημικές ουσίες δεν θα πρέπει να λαμβάνονται δείγματα εξαιτίας των πολύ επικίνδυνων ιδιοτήτων τους· Βλ. κεφάλαιο Δειγματοληψία επικίνδυνων εμπορευμάτων. Σε περίπτωση αμφιβολίας, συμβουλευθείτε το εργαστήριό σας.


Χημικές ουσίες, στερεές
Συνιστώμενη ελάχιστη ποσότητα για κάθε τελικό δείγμα 0,1 kg

Για την περίπτωση καουτσούκ σε πρωτογενή μορφή: 0,5 kg

Εφαρμοστέα πρότυπα (ISO και πρότυπα ΕΕ) και συναφής νομοθεσία
  • ISO 3165 Δειγματοληψία χημικών προϊόντων για βιομηχανική χρήση – Ασφαλής δειγματοληψία.
Πρέπει επίσης να συμβουλευθείτε την εθνική νομοθεσία σας και τις εθνικές οδηγίες σχετικά με τη δειγματοληψία.


Απαιτούμενος εξοπλισμός
Προτεινόμενο μέσο δειγματοληψίας ανάλογα με τη χρησιμοποιούμενη μέθοδο Πριν από τη χρήση θα πρέπει να βεβαιωθείτε ότι ο εξοπλισμός δεν αντιδρά με την υπό δειγματοληψία χημική ουσία —βλ. σχετικό ΔΔΑ και/ή ADR.

  • Δειγματολήπτης κυλινδρικού κλειστού σχήματος με οπές, ειδικός για ποσότητες χύδην (S01-01)
  • Δειγματολήπτης με ανοικτό σχήμα υποδιαιρούμενος σε τμήματα (S02-01)
  • Φτυαράκια, λεπίδες με λαβές (S03-01)
  • Διαιρέτης δειγμάτων (D01-01)
Περιέκτες που χρησιμοποιούνται για τη δειγματοληψία Πριν από τη χρήση πρέπει να βεβαιωθείτε ότι τυχόν περιέκτες αποθήκευσης δεν αντιδρούν με την υπό δειγματοληψία χημική ουσία —βλ. σχετικό ΔΔΑ και/ή ADR.

Οι περιέκτες πρέπει να είναι κατασκευασμένοι από υλικό κατάλληλο για την ασφαλή αποθήκευση των χημικών ουσιών και θα πρέπει να σφραγίζονται για να αποτρέπεται η διαρροή ή η απορρόφηση υγρασίας.
  • Πλαστικοί σάκοι, διαφόρων μεγεθών, με ή χωρίς προτυπωμένη ετικέτα (P00)
  • Πλαστικές φιάλες, διαφόρων μεγεθών (P01), (P03), (P04).
Οι περιέκτες δειγμάτων πρέπει να είναι καθαροί και απαλλαγμένοι από κάθε ουσία που θα μπορούσε να μολύνει το υλικό από το οποίο λαμβάνεται δείγμα (όπως νερό, ακαθαρσίες, ίνες, καθαριστικά, μεθανόλη και άλλοι διαλύτες, συγκολλητικά, οξέα, σκουριά και έλαια).

Δείγματα με περιεκτικότητα σε υγρασία που μπορεί να επηρεάσει την ανάλυση, π.χ. υγραντικές ουσίες, πρέπει να συσκευάζονται σε περιέκτες ανθεκτικούς στην υγρασία με αεροστεγές κλείσιμο. Ο περιέκτης πρέπει να γεμίζεται πλήρως και στη συνέχεια να σφραγίζεται για να αποτρέπεται κάθε μεταβολή της περιεκτικότητας σε υγρασία.

Οδηγίες προφύλαξης και εκτίμηση κινδύνου Παρακαλείσθε να συμβουλευθείτε την εθνική νομοθεσία και τις οδηγίες της χώρας σας σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια.

Υπόμνηση
  • Από ορισμένα προϊόντα δεν πρέπει να λαμβάνονται δείγματα λόγω των άκρως επικίνδυνων ιδιοτήτων τους· (σύνδεσμος).
  • Δείγματα από ορισμένα προϊόντα (απαριθμούνται εδώ) πρέπει να λαμβάνονται μόνο από εξουσιοδοτημένο προσωπικό (π.χ. ανάδοχο).

  • Βλ. ΔΔΑ ή ADR, αν είναι διαθέσιμα.
  • Δώστε προσοχή στις σημάνσεις ασφάλειας και στα προειδοποιητικά σήματα.
  • Φοράτε τα αναγκαία μέσα ατομικής προστασίας.
  • Οφείλετε να γνωρίζετε και να τηρείτε όλες τις οδηγίες για την υγεία και ασφάλεια που περιέχονται στην τοπική εκτίμηση κινδύνου και/ή τις πρακτικές ασφαλούς εργασίας για τον χώρο στον οποίο θα πραγματοποιηθεί η δειγματοληψία.
Ενδέχεται να προκύψουν επικίνδυνες καταστάσεις κατά:
  • Τη δειγματοληψία εμπορευμάτων εν κινήσει —εξοπλισμός φόρτωσης, μεταφορείς, φορτηγά και άλλος εξοπλισμός ενδέχεται να δημιουργήσουν κίνδυνο κατά την λήψη δείγματος.
  • Το άνοιγμα περιεκτών υπό πίεση (πρέπει να γίνεται ασφαλής αποσυμπίεση).
    • Δεν πρέπει να προσπαθείτε να ανοίξετε περιέκτες υπό πίεση οι οποίοι ενδέχεται να εκραγούν, αν δεν ανοίξουν σωστά.
    • Κατά τη συνήθη εξέταση, ζητείστε από τον διασαφιστή να ανοίξει τους κάδους και συλλέξτε το δείγμα.
    • Το πώμα θα πρέπει να ανοίγεται αργά με όργανο που δεν δημιουργεί σπινθήρα.
  • Την είσοδο σε επικίνδυνους χώρους (μη προσβάσιμους ή κλειστούς).
  • Τον χειρισμό επικίνδυνων υλικών, όπως:
    • Εύφλεκτες ουσίες (π.χ. άνθρακας, ορισμένες οργανικές ενώσεις).
    • Οξειδωτικές ουσίες (π.χ. οξειδωτικά οξέα και τα άλατά τους).
    • Τοξικές ουσίες (π.χ. κυανιούχα, ενώσεις υδραργύρου, νιτρικά άλατα).
    • Διαβρωτικές και ερεθιστικές ουσίες (π.χ. ισχυρά οξέα και αλκάλια, τα άλατά τους).
Για γενικές πληροφορίες βλ. κεφάλαιο «Υγεία και ασφάλεια» και EN ISO 3165.

Μέσα ατομικής προστασίας:

Σχέδιο δειγματοληψίας
Είδος φορτίου Διαδικασία
Φορτίο για τελωνισμό Το συνολικό δείγμα αποτελείται από τον απαιτούμενο αριθμό στοιχειωδών δειγμάτων. Αν είστε βέβαιοι ότι το φορτίο είναι ομοιογενές, λαμβάνεται συνήθως ένα στοιχειώδες δείγμα ως αντιπροσωπευτικό των εμπορευμάτων που καλύπτονται από την ίδια τελωνειακή διασάφηση.

Προϊόντα χύδην Σε περίπτωση μεταφοράς (ή αποθήκευσης) μη συσκευασμένων προϊόντων χύδην, λαμβάνονται ίσες ποσότητες στοιχειωδών δειγμάτων από πέντε ή περισσότερες θέσεις σε ολόκληρο το φορτίο χύδην με τυχαία επιλογή ή συστηματικά, βλ. Δειγματοληψία προϊόντων χύδην.

Ελέγξτε την ομοιογένεια της κάθε παρτίδας —αν αμφιβάλλετε για την ομοιογένεια, λάβετε περισσότερα στοιχειώδη δείγματα. Θα πρέπει να δημιουργούνται χωριστά συνολικά δείγματα από δεξαμενές που περιέχουν διαφορετικά προϊόντα ή παρτίδες.
  • Οριζόντιοι δειγματολήπτες: Οι δειγματολήπτες εισάγονται στο φορτίο με το άνοιγμα προς τον πυθμένα, στη συνέχεια περιστρέφονται κατά 180° και ανελκύονται αργά, με στόχο να συλλεχθεί ενιαίο δείγμα από το όλο τμήμα. Σε κάθε παρτίδα, το δείγμα πρέπει να συλλέγεται σε τρία ύψη (ανώτερο, μεσαίο και κατώτερο επίπεδο) και σε διαφορετικά σημεία, ώστε να διασφαλίζεται η αντιπροσωπευτικότητα του συνολικού δείγματος.
  • Κάθετοι δειγματολήπτες: Οι κάθετοι δειγματολήπτες θα πρέπει να εισάγονται με τον/τους θάλαμο/-ους δειγματοληψίας κλειστό/-ούς. Όταν ο δειγματολήπτης κατέλθει στο απαιτούμενο βάθος, οι θάλαμοι θα πρέπει να ανοίγουν και ο δειγματολήπτης να περιστρέφεται με στόχο την πλήρωση των θαλάμων. Κλείνετε τους θαλάμους και ανελκύετε τον δειγματολήπτη. Σε κάθε παρτίδα, το δείγμα πρέπει να συλλέγεται σε διάφορα σημεία σε όλη την επιφάνεια και σε διάφορα βάθη, ώστε να διασφαλίζεται η αντιπροσωπευτικότητα του συνολικού δείγματος.
Χημικές ουσίες που μεταφέρονται Ένα συνολικό δείγμα: από στοιχειώδη δείγματα στο σύνολο της διαμέτρου της ροής σε διαστήματα που καθορίζονται από την ταχύτητα κίνησης, βλ. Δειγματοληψία από φορτίο εν κινήσει.

Όταν το εμπόρευμα μεταφέρεται μηχανικά με τη χρήση μεταφορέων ή άλλου εξοπλισμού, μπορεί να υπάρχουν βαλβίδες εκτροπής ή λούκια που επιτρέπουν τη λήψη δειγμάτων σε τακτά διαστήματα από το κινούμενο φορτίο. Αν δεν υπάρχουν αυτές οι διατάξεις, ενδέχεται να είναι αναγκαίο για λόγους υγείας και ασφάλειας να διακόπτεται η ροή και να χρησιμοποιείται ένα φτυαράκι ή κουτάλα για τη λήψη δειγμάτων από τον κυλιόμενο μεταφορέα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα δείγματα είναι δυνατό να συλλέγονται σε τακτά διαστήματα από διερχόμενο συλλέκτη τύπου πελεκάνου μέσα από τη ροή του χημικού προϊόντος. Σε κάθε περίπτωση, τα δείγματα πρέπει να λαμβάνονται καθόλη τη διάρκεια ροής της παρτίδας από το σημείο δειγματοληψίας, ώστε να διασφαλίζεται η αντιπροσωπευτικότητα του συνολικού δείγματος.

Προϊόντα χύδην σε συσκευασίες, όπως βαρέλια, κάδοι, κονσέρβες και παρόμοιοι περιέκτες μεταφοράς Ένα ή περισσότερα συνολικά δείγματα: από στοιχειώδη δείγματα (ένα ή περισσότερα, ανάλογα με την ομοιογένεια του προϊόντος, τον αριθμό των περιεκτών) που λαμβάνονται από το μέσο κάθε περιέκτη, επιλεγόμενα με τυχαίο ή συστηματικό τρόπο από όλο το φορτίο, βλ. «Δειγματοληψία προϊόντων χύδην σε συσκευασίες μεταφοράς» στο Γενικό μέρος.

Μπορεί να δημιουργηθεί συνολικό δείγμα μόνο από περιέκτες από την ίδια παρτίδα που περιέχονται στο ίδιο φορτίο. Αν υπάρχουν περισσότερες παρτίδες, θα πρέπει να προσδιορίζονται και να υποβάλλονται σε δειγματοληψία χωριστά.

Αν λαμβάνεται δείγμα μόνο από έναν περιέκτη (π.χ. βαρέλι), μεταγγίζεται απευθείας από τον δειγματολήπτη στον περιέκτη δείγματος.


Χειρισμός δειγμάτων
Γενικές παρατηρήσεις
  • Όταν το προϊόν μεταφέρεται χωρίς συσκευασία χύδην, το φορτίο πρέπει να θεωρείται ενιαίο σύνολο και τα δείγματα πρέπει να λαμβάνονται από όλα τα μέρη του φορτίου.
  • Η συνεχής αυτόματη δειγματοληψία είναι πάντοτε η προτιμώμενη μέθοδος, σε αντίθεση με τη χειρωνακτική δειγματοληψία.
  • Αν χρησιμοποιείται δοχείο μείξης, όλα τα στοιχειώδη δείγματα συλλέγονται από όλα τα σημεία δειγματοληψίας και, αφού αναμειχθούν επιμελώς, δημιουργείται συνολικό δείγμα. Το δοχείο μείξης πρέπει να διαβρέχεται προηγουμένως με το προϊόν από το οποίο λαμβάνεται δείγμα.
  • Ο χειρισμός και η συσκευασία δειγμάτων πρέπει να πραγματοποιούνται σε καλά αεριζόμενο ή σε εξωτερικό χώρο.
  • Όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες (επισήμανση, σύμβολα κινδύνου, έγγραφα), ή οι πληροφορίες διαφέρουν σε σχέση με αυτό που θα αναμένατε, θα πρέπει να αντιμετωπίζετε τα εμπορεύματα ως επικίνδυνα.
  • Εμπορεύματα σε ειδικές ατμόσφαιρες, π.χ. άζωτο, ή σε συνθήκες ιατρικής αποστείρωσης θα πρέπει να υποβάλλονται σε δειγματοληψία στις εγκαταστάσεις του παραλήπτη υπό επίσημη επίβλεψη.
  • Το μέγεθος του συνολικού δείγματος ενδέχεται να είναι μεγάλο. Μπορεί να είναι απαραίτητο να μειωθεί για τη λήψη των τελικών δειγμάτων. Ανατρέξτε στο Σύστημα διαίρεσης δείγματος.
Έντυπο δειγματοληψίας
  • Συμπληρώστε το έντυπο δειγματοληψίας. Ένα αντίγραφο θα πρέπει να επισυνάπτεται στα δείγματα και ένα αντίγραφο θα πρέπει να φυλάσσεται στο αρχείο.
Μεταφορά
  • Πρέπει να τοποθετείται στα δείγματα ετικέτα που να δηλώνει τον ειδικό χαρακτήρα του κινδύνου (σύμβολα ή κωδικά γράμματα).
  • Το δείγμα ενδέχεται να είναι επικίνδυνο υλικό η μεταφορά του οποίου διέπεται από τους κανόνες ADR. Εξαιρέσεις για επικίνδυνα εμπορεύματα που συσκευάζονται σε περιορισμένες ποσότητες μπορούν να εφαρμόζονται όταν χρησιμοποιούνται συσκευασίες συνδυασμού (οι οποίες αποτελούνται από μία εσωτερική και μία εξωτερική συσκευασία που δεν μπορεί να σπάσει ή να διατρηθεί με ευκολία)·βλ. Μεταφορά στο Γενικό τμήμα.
  • Αντίγραφο του ΔΔΑ πρέπει πάντοτε να φυλάσσεται με το δείγμα.
  • Το μεταφορικό όχημα πρέπει να φέρει κατάλληλο πυροσβεστήρα.
Αποθήκευση
  • Αποθηκεύστε σε ψυχρό, σκοτεινό, στεγνό και καλά αεριζόμενο χώρο μακριά από πηγές θερμότητας.
  • Διατηρείτε τον περιέκτη ερμητικά κλειστό για να αποτρέπεται η απώλεια ελαφρών συστατικών.
  • Χρησιμοποιείτε αεριζόμενο θάλαμο για εύφλεκτα υλικά, αν είναι διαθέσιμος.
  • Πρέπει να απεικονίζονται τα κατάλληλα προειδοποιητικά σήματα.

Χημικά προϊόντα, στερεά (Επέκταση λίστας)
Κωδικός ΕΣ Περιγραφή


Αναθεωρήσεις
Έκδοση Ημερομηνία Αλλαγές
1.0 12.10.2012 Πρώτη έκδοση
1.1 09.07.2019 Update "Headings", recommended minimum quantity for sampling changed, text correction
1.2 15.07.2021 Update - New template and text modifications