1. Σε τι χρησιμεύουν;
Τα μέσα προστασίας των χεριών αποσκοπούν στην προφύλαξη από ένα μεγάλο φάσμα κινδύνων, όπως:
- οι τομές και οι εκδορές·
- οι ακραίες θερμοκρασίες·
- ο ερεθισμός του δέρματος και η δερματίτιδα· και
- η επαφή με τοξικές ή διαβρωτικές ουσίες.
Διατίθενται διάφορα είδη προστασίας των χεριών, ανάλογα με τους πιθανούς κινδύνους. Το γνωστότερο είδος είναι τα γάντια, τα οποία μπορεί να είναι κατασκευασμένα από ένα μεγάλο φάσμα υλικών. Ένας άλλος τύπος προστασίας των χεριών είναι οι προστατευτικές κρέμες που μπορούν να χρησιμοποιούνται ως βοήθημα για την υγιεινή του δέρματος.
Υπόμνηση: οι προστατευτικές κρέμες δεν παρέχουν σωστή προστασία από ερεθισμό του δέρματος και δερματίτιδα, η οποία μπορεί να προκληθεί από την επαφή με έλαια και άλλες χημικές ουσίες. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατα των γαντιών, αλλά ως πρόσθετο μέσο. Για να είναι η κρέμα αποτελεσματική, απλώστε την σε καθαρά χέρια, επάνω από τον καρπό στο κατώτερο μέρος του βραχίονα, πριν φορέσετε τα γάντια.2. Τι είδη προστασίας είναι διαθέσιμα;
| Τύπος γαντιών | Εφαρμογή |
| Λατέξ μίας χρήσης | Συνήθη γάντια εξέτασης |
| Μη-λατέξ (ιατρικά) μίας χρήσης, π.χ. νιτριλίου | Έλεγχος άγνωστων χημικών ουσιών, ναρκωτικών, κηλίδες του δέρματος, μεταδοτικές ασθένειες (π.χ. ηπατίτιδα) |
| Γάντια PVC | Χειρισμός ντίζελ και άλλων καύσιμων ελαίων, και ορισμένων κοινών χημικών ουσιών |
| Μακριά γάντια από φορμαρισμένο καουτσούκ/βιομηχανικά γάντια (κατάλληλα για απόφραξη WC αεροσκαφών, μηχανοστάσια κλπ.) | Προστασία από περιττώματα, απολυμαντικά και χημικές ουσίες οικιακής χρήσης, ντίζελ και άλλα καύσιμα έλαια |
| Βαμβακερά γάντια με δερμάτινες παλάμες (κατάλληλα για εξέταση φορτίου και εργασίες έρευνας και αναζήτησης) | Προστασία από ακίδες, εκδορές και μικρές αμυχές (π.χ. από ανώμαλες ή αιχμηρές ακμές) |
| Γάντια από δέρμα και ίνες αραμιδίου για βαριές εργασίες | Προστασία από αμυχές και εκδορές (από αιχμηρά αντικείμενα) |
| Νάιλον γάντια (για πλοία κλπ.) | Μη ολισθηρές παλάμες παρέχουν καλή πρόσφυση και περιορισμένη προστασία των χεριών |
Προειδοποίηση: τα γάντια πρέπει να αποθηκεύονται με κατάλληλο τρόπο και να αντικαθίστανται τακτικά. Τόσο το φυσικό όσο και το τεχνητό καουτσούκ αποσυντίθενται με την πάροδο του χρόνου και μπορεί να μην παρέχουν το σωστό επίπεδο προστασίας.
Για σκοπούς δειγματοληψίας, η έκθεσή σας σε μια χημική ουσία θα πρέπει να είναι σύντομη, ωστόσο είναι σημαντικό να αντιλαμβάνεστε τους κινδύνους και τις δυνατότητες των γαντιών. Συνήθως χρησιμοποιούνται οι ακόλουθοι όροι:
- Διαπερατότητα — η διαδικασία κατά την οποία η χημική ουσία διαπερνά το γάντι σε μοριακό επίπεδο. Ο ρυθμός διαπερατότητας υποδεικνύει για πόσο χρόνο μπορεί να φορεθεί το γάντι. Καλύτερο είναι ένα γάντι με χαμηλό ρυθμό διαπερατότητας.
- Διείσδυση — η μαζική ροή χημικής ουσίας μέσω πόρων, ραφών ή άλλων ελαττωματικών σημείων του γαντιού.
- Υποβάθμιση — η επιβλαβής αλλαγή όσον αφορά μία ή περισσότερες φυσικές ιδιότητες του προστατευτικού γαντιού ως αποτέλεσμα έκθεσης σε χημική ουσία.
- Χρόνος αντοχής — ο χρόνος μεταξύ της πρώτης επαφής με το γάντι και της ανίχνευσης της χημικής ουσίας μέσα στο γάντι. Ο χρόνος αυτός αναφέρεται στο διάγραμμα συμβατότητας χημικών ουσιών. Ο χρόνος αντοχής ενός γαντιού ανθεκτικού σε χημικές ουσίες θα πρέπει να είναι μεγαλύτερος από 30 λεπτά.
Τέλος, είναι σημαντικό να αποφεύγεται η ακούσια έκθεση στη χημική ουσία κατά την αφαίρεση των γαντιών.
Τα γάντια που είναι σχεδιασμένα για την προστασία από χημικές ουσίες πρέπει να συμμορφώνονται με το πρότυπο EN374, το οποίο προβλέπει διαφορετικά επίπεδα κάλυψης:
| Βασική προστασία: Υδατοστεγανότητα και προστασία έναντι βιολογικής μόλυνσης |
Τύπος A: Προστατευτικά γάντια με αντίσταση διαπερατότητας τουλάχιστον 30 λεπτών το καθένα για τουλάχιστον 6 χημικές ουσίες δοκιμής |
Τύπος B: Προστατευτικά γάντια με αντίσταση διαπερατότητας τουλάχιστον 30 λεπτών το καθένα για τουλάχιστον 3 χημικές ουσίες δοκιμής. |
Τύπος C: Προστατευτικά γάντια με αντίσταση διαπερατότητας τουλάχιστον 10 λεπτών το καθένα για τουλάχιστον 1 χημική ουσία δοκιμής. |
 |
 |
 |
 |
Πρέπει να ελέγχετε αν το γάντι παρέχει κατάλληλη προστασία για τη συγκεκριμένη χημική ουσία και επαρκή χρόνο για τη διενέργεια της δειγματοληψίας.
Υπάρχουν διάφορα άλλα πρότυπα σύμφωνα με τα οποία παρέχονται σήματα για διαφορετικά είδη προστασίας:
| EN 388 Μηχανική προστασία από εκδορές και αμυχές |
EN 407 Προστασία από φωτιά/θερμότητα |
EN 511 Προστασία από ψύχος/παγετό |
EN 16350 Ηλεκτροστατική προστασία |
 |
 |
 |
(χωρίς συγκεκριμένο σήμα) |
3. Πού πρέπει να χρησιμοποιούνται τα μέσα προστασίας των χεριών;
Πρέπει να φοράτε προστατευτικά χεριών κάθε φορά που υπάρχει κίνδυνος για οποιαδήποτε βλάβη ή ασθένεια κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης της εργασίας σας.
Όταν είναι υποχρεωτικό να φοράτε προστατευτικά χεριών στις εγκαταστάσεις ενός επιχειρηματία, συνήθως εμφανίζεται σήμα παρόμοιο με αυτό που παρουσιάζεται με μπλε χαρακτήρες
εδώ. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτό δηλώνει γάντια, εκτός εάν υπάρχει κίνδυνος να παγιδευτούν σε μηχανή ή εάν είναι σημαντικό να διατηρείτε σχετική ευελιξία κινήσεων.
Τα γάντια μίας χρήσης θα πρέπει να φοριούνται σε συνδυασμό με άλλα ΜΑΠ όταν οι χειριστές χειρίζονται επικίνδυνα εμπορεύματα ή χημικές ουσίες άγνωστης σύνθεσης, καθώς και μολυσματικούς παράγοντες, αίμα και σωματικά υγρά.
Ενδέχεται να πρέπει να φορεθούν περισσότερα του ενός γάντια το ένα πάνω από το άλλο για την παροχή μεγαλύτερης προστασίας ή προστασίας από συνδυασμό χημικών/βιολογικών και φυσικών κινδύνων.
4. Σε ποιους περιορισμούς υπόκεινται;
Τα γάντια από PVC δεν πρέπει να φοριούνται σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, διότι μπορεί να σκληρύνουν.
Τα βαμβακερά γάντια ή τα γάντια από σκληρό δέρμα μπορεί να δημιουργούν δυσάρεστη αίσθηση, εάν φοριούνται για μεγάλα διαστήματα, ιδίως σε θερμό περιβάλλον.
Τα γάντια δεν παρέχουν προστασία στους καρπούς ή τους αντιβραχίονες. Εάν υπάρχει κίνδυνος βλάβης σε αυτά τα μέρη του σώματος, πρέπει να φοριούνται μακριά γάντια και να περνούν μέσα από τα μανίκια άλλων ενδυμάτων. Αυτό περιορίζει τον κίνδυνο εκροής κατά μήκος του βραχίονα και εισόδου μέσα στο γάντι.
Κατά τον χειρισμό χημικών ουσιών, η έκθεση πρέπει να είναι η ελάχιστη δυνατή. Μολονότι το δελτίο δεδομένων ασφάλειας (SDS) μπορεί να προτείνει τη χρήση γαντιών, τα γάντια αυτά ενδέχεται να σας προστατεύουν μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Η χημική ουσία ενδέχεται να υποβαθμίσει ή να διαπεράσει το γάντι ακόμη και έπειτα από πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Αν δεν είστε βέβαιος/-η, ζητήστε συμβουλές ή χρησιμοποιήστε εκπαιδευμένο προσωπικό ή αναδόχους για τη διενέργεια της δειγματοληψίας.
5. Πώς τα φροντίζω;
Μπορείτε να διατηρείτε τα περισσότερα γάντια σε καλή κατάσταση καθαρίζοντάς τα και αποθηκεύοντάς τα σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Οι ακόλουθες ειδικές οδηγίες παρατείνουν τη διάρκεια ζωής ορισμένων γαντιών:
- Τα γάντια PVC θα πρέπει να διατηρούνται καθαρά με πλύσιμο της εξωτερικής επιφάνειας σε τακτά διαστήματα — αν τα αφήνετε ρυπαρά θα είναι πολύ λιγότερο αποτελεσματικά.
- Τα γάντια από φυσικό καουτσούκ (λατέξ) φθείρονται εύκολα. Μην τα αφήνετε να έρχονται σε επαφή με έλαια, λίπη, τερεβινθέλαιο ή άλλους διαλύτες. Πρέπει επίσης:
- να τα πλένετε με σαπούνι και νερό εάν έχουν χρησιμοποιηθεί για τον χειρισμό ισχυρών οξέων ή αλκάλεων·
- να τα αποθηκεύετε σε ανθεκτικό περιέκτη, σε δροσερό ξηρό χώρο, όταν δεν χρησιμοποιούνται·
- να βεβαιώνεστε ότι τα χέρια σας είναι καθαρά και στεγνά πριν τα φορέσετε·
- να πλένετε τακτικά το εσωτερικό των γαντιών με σαπούνι και νερό — και να τα αφήνετε να στεγνώνουν εντελώς· και
- να μην τα φοράτε για μεγαλύτερο διάστημα από το απολύτως αναγκαίο.
Τα γάντια μίας χρήσης χρησιμοποιούνται για μία μόνο εργασία και μετά τη χρήση τους θα πρέπει να απορρίπτονται — λάβετε όμως υπόψη πως ενδεχομένως πρέπει να αντιμετωπίζονται ως επικίνδυνα απόβλητα. Ειδικά κατά τον χειρισμό επικίνδυνων εμπορευμάτων, χημικών ουσιών άγνωστης σύνθεσης, καθώς και μολυσματικών παραγόντων, πρέπει να λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα κατά την αφαίρεσή τους, ώστε να αποφεύγεται η δευτερογενής μόλυνση.
Πρέπει να τοποθετείτε τα μολυσμένα γάντια σε ξεχωριστούς, ερμητικά σφραγισμένους σάκους προκειμένου να απομακρυνθούν από εγκεκριμένη εταιρεία διάθεσης αποβλήτων.
Θα πρέπει επίσης να δοθεί προσοχή στη σωστή τοποθέτηση και αφαίρεση των γαντιών, ώστε να αποφεύγεται η διασταυρούμενη μόλυνση.
Για περισσότερες πληροφορίες πρέπει να ανατρέξετε στη νομοθεσία και τις οδηγίες της δημόσιας διοίκησης της χώρας σας.
