|
Ορισμός
(Κατάλογος κωδικών ΕΣ που καλύπτονται από το παρόν δελτίο) |
Τα υγροποιημένα αέρια πετρελαίου (LPG) είναι χημικά προϊόντα πετρελαίου σε αέρια μορφή, τα οποία είναι δυνατό να αποθηκευτούν και/ή να υποβληθούν σε επεξεργασία κατά την υγρή φάση υπό μέτριες συνθήκες πίεσης και σε θερμοκρασία περιβάλλοντος. Τα εν λόγω αέρια συνίστανται κυρίως σε προπάνιο, προπένιο, βουτάνια και βουτένια, με μικρές αναλογίες αιθανίου, αιθυλενίου και/ή πεντανίων ή πεντενίων και μειγμάτων αυτών.
Για γενικές πληροφορίες σχετικά με τη δειγματοληψία αερίων, βλ. ‘Γενικό Κεφάλαιο’.
Για δειγματοληψία προϊόντων πετρελαίου και άλλων υγρών καυσίμων, βλ. ειδικό δελτίο για ‘Υγρά προϊόντα πετρελαίου’.
Για προϊόντα σε συσκευασίες λιανικής πώλησης, βλ. ειδικό δελτίο για ‘Συσκευασίες λιανικής πώλησης και τελειωμένα είδη’.
Η δειγματοληψία αέριων προϊόντων και υγροποιημένων αερίων δεν πραγματοποιείται συνήθως από τελωνειακούς υπαλλήλους. Η λήψη δείγματος από τέτοιου είδους εμπορεύματα μπορεί να γίνεται μόνο από άτομα εξοικειωμένα με τις αναγκαίες προφυλάξεις ασφάλειας και τον κατάλληλο εξοπλισμό ή υπό την επίβλεψη αυτών των ατόμων, π.χ. από ανάδοχο ή άλλα άτομα καταρτισμένα και με άδεια για τη δειγματοληψία τους. Σε περίπτωση αμφιβολίας, συμβουλευθείτε το εργαστήριό σας.
|
|
| Συνιστώμενη ελάχιστη ποσότητα για κάθε δείγμα |
Η χωρητικότητα των τυπικών περιεκτών υπό πίεση που χρησιμοποιούνται για δειγματοληψία είναι 1 l
Ο περιέκτης δειγματοληψίας υπό πίεση συμπληρώνεται με δείγμα σε ποσοστό 80 % της συνολικής χωρητικότητάς του.
|
| Εφαρμοστέα πρότυπα (ISO και πρότυπα ΕΕ) και συναφής νομοθεσία |
- EN ISO 4257 Υγροποιημένα αέρια πετρελαίου - Μέθοδος δειγματοληψίας
- EN ISO 10715 Φυσικό αέριο - Οδηγίες δειγματοληψίας
Θα πρέπει επίσης να συμβουλεύεστε την εθνική νομοθεσία σας και τις εθνικές οδηγίες σχετικά με τη δειγματοληψία.
|
|
| Προτεινόμενο μέσο δειγματοληψίας, ανάλογα με τη χρησιμοποιούμενη μέθοδο |
- Κύλινδρος δειγματοληψίας ανθεκτικός στη διάβρωση με εξαρτήματα: εξαρτήματα, συνδέσμους, βαλβίδες και θωρακισμένο ελαστικό σωλήνα (G01-01).
- Βαλβίδα δειγματοληψίας ή δειγματολήπτης παράκαμψης τοποθετημένος δίπλα στον σωλήνα ή απευθείας πάνω στον σωλήνα.
- Κύλινδρος ελεύθερου εμβόλου.
Ένα υλικό που ενδείκνυται είναι ο ανοξείδωτος χάλυβας· δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται μέρη από αργίλιο.
Η καταλληλότερη γραμμή δειγματοληψίας είναι αυτή που είναι εξοπλισμένη με δύο βαλβίδες (μία βαλβίδα ελέγχου και μία βαλβίδα εξαερισμού), επιπροσθέτως της βαλβίδας στην πηγή του προϊόντος και των βαλβίδων στον περιέκτη. Μεταξύ των βαλβίδων πρέπει να εγκατασταθεί μια ανακουφιστική βαλβίδα, η οποία θα πρέπει να εξαερώνεται σε ασφαλές σημείο.
|
| Περιέκτες που πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη δειγματοληψία |
Οι περιέκτες δείγματος πρέπει να είναι εξοπλισμένοι με δύο βαλβίδες, με ενσωματωμένο εσωτερικό χώρο με έλλειμμα υγρού ώστε να επιτρέπεται η απελευθέρωση περιεχομένου του περιέκτη με τη μορφή υγρού. Το συγκεκριμένο άκρο του περιέκτη πρέπει να φέρει ευκρινή σήμανση. Είναι αποδεκτοί και περιέκτες δείγματος χωρίς εσωτερικό σωλήνα κενού χώρου· στην περίπτωση αυτή απαιτείται εναλλακτικό σύστημα καθαρισμού και εξαέρωσης.
Οι περιέκτες δείγματος για χρήση υπό πίεση πρέπει να υποβάλλονται σε δοκιμή πίεσης και η μέγιστη ασφαλής πίεση λειτουργίας πρέπει να αναγράφεται στον περιέκτη. Ο χειριστής της δειγματοληψίας διασφαλίζει ότι ο συντελεστής πίεσης του περιέκτη είναι κατάλληλος για χρήση με το προϊόν από το οποίο πρόκειται να ληφθεί δείγμα.
|
| Οδηγίες προφύλαξης και εκτίμηση κινδύνου |
Παρακαλείστε να συμβουλεύεστε την εθνική νομοθεσία και τις οδηγίες της χώρας σας σχετικά με την υγεία και ασφάλεια.
- Ελέγξτε το ‘ΔΔΑ ή το ADR’ αν είναι διαθέσιμα.
- Δώστε προσοχή στις σημάνσεις ασφάλειας και στα προειδοποιητικά σήματα.
- Αν δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες (επισήμανση, σύμβολα κινδύνου και ασφάλειας, έγγραφα), ή οι πληροφορίες διαφέρουν σε σχέση με αυτό που θα αναμένατε, θα πρέπει να αντιμετωπίζετε τα εμπορεύματα ως επικίνδυνα. Συμβουλευθείτε το εργαστήριό σας.
- Οφείλετε να γνωρίζετε και να τηρείτε όλες τις οδηγίες για την υγεία και ασφάλεια που περιέχονται στην τοπική εκτίμηση κινδύνου και/ή τις πρακτικές ασφαλούς εργασίας για τον χώρο στον οποίο θα πραγματοποιηθεί η δειγματοληψία.
- Φοράτε τα αναγκαία μέσα ατομικής προστασίας. Να αποφεύγετε την επαφή του δέρματος με υγρό LPG. Φοράτε προστατευτικά γάντια και γυαλιά και αποφεύγετε την εισπνοή ατμών.
- Κατά το άνοιγμα περιεκτών υπό πίεση ενδέχεται να προκύψουν επικίνδυνες καταστάσεις.
- Η εξαέρωση ατμών υδρογονανθράκων κατά τη δειγματοληψία πρέπει να ελέγχεται ώστε να διασφαλίζεται συμμόρφωση με τους κανονισμούς ασφάλειας και τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς. Η δειγματοληψία πρέπει να εκτελείται σε καλά αεριζόμενο χώρο.
- Ο χειρισμός των LPG μπορεί να δημιουργήσει στατικό ηλεκτρισμό. Ο εξοπλισμός πρέπει να είναι ηλεκτρικά γειωμένος ή να γειώνεται στη δεξαμενή LPG πριν από και κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων δειγματοληψίας.
- Η δειγματοληψία σε εξαιρετικά χαμηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος ή από πηγές υπό κρυογονικές συνθήκες μπορεί να απαιτεί πρόσθετες προφυλάξεις, προκειμένου να αποτραπεί η πλήρωση των κυλίνδρων δειγματοληψίας με υγρό εξαιτίας θέρμανσης του δείγματος από την έκθεση σε υψηλότερη θερμοκρασία περιβάλλοντος.
- Πρέπει να λαμβάνονται προφυλάξεις κατά τη χρήση, μεταφορά και αποθήκευση ώστε να προστατεύεται η ακεραιότητα του περιέκτη από φθορές, με τοποθέτηση προστατευτικού πώματος σε κάθε βαλβίδα για να αποφεύγεται η τυχαία αποσταθεροποίηση των βαλβίδων ή η αλλοίωσή τους.
- Ο χρησιμοποιούμενος εξοπλισμός πρέπει να είναι εγγενώς ασφαλής.
Προφυλάξεις
|
|
| Είδος φορτίου | Διαδικασία |
| Φορτίο για τελωνισμό |
Ένα στοιχειώδες δείγμα θεωρείται συνήθως αντιπροσωπευτικό των εμπορευμάτων που καλύπτονται από την ίδια τελωνειακή διασάφηση.
|
| Προϊόντα χύδην - LPG σε μεγάλους περιέκτες |
Μεγάλη προσοχή απαιτείται για τη λήψη αντιπροσωπευτικού δείγματος, ιδίως αν το υλικό από το οποίο πρόκειται να ληφθεί δείγμα είναι μείγμα υγροποιημένων αερίων. Οι ακόλουθοι παράγοντες πρέπει να λαμβάνονται υπόψη:
- να λαμβάνονται δείγματα μόνο από την υγρή φάση·
- να αποφεύγεται η δειγματοληψία από τον πυθμένα των δοχείων·
- όταν είναι γνωστό ότι το προϊόν από το οποίο λαμβάνεται δείγμα αποτελείται μόνο από ένα υγροποιημένο αέριο πετρελαίου, το υγρό δείγμα μπορεί να λαμβάνεται από οποιοδήποτε σημείο του περιέκτη·
- όταν το περιεχόμενο της δεξαμενής μπορεί να μην είναι ομοιογενές, η ομοιογένεια μπορεί να επιτυγχάνεται μέσω κυκλοφορίας του περιεχόμενου πριν από τη δειγματοληψία. Συνιστάται μετά την κυκλοφορία του υλικού να τηρείται χρόνος αναμονής περίπου 30 λεπτών πριν από τη δειγματοληψία, ώστε να κατακάθονται υδαρή υλικά που πιθανόν υπάρχουν, καθώς και για να να διαχέονται στατικά φορτία που ενδεχομένως αναπτύχθηκαν. Όταν το υλικό από το οποίο λαμβάνεται δείγμα έχει υποβληθεί σε ανάμειξη ή κυκλοφορία έως ότου καταστεί ομοιογενές, το υγρό δείγμα μπορεί να ληφθεί από οποιοδήποτε σημείο του περιέκτη·
- όταν δεν είναι εφικτό να ομογενοποιηθεί ένα μείγμα και να εξασφαλιστεί ομοιογένεια, λαμβάνονται υγρά δείγματα με διαδικασία που έχει συμφωνηθεί μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων μερών.
|
| Κύλινδροι και παρόμοιοι μικροί περιέκτες |
Θα πρέπει να διασφαλίζετε ότι τα ελεγχόμενα εμπορεύματα αποτελούν ενιαίο φορτίο. Εάν υπάρχουν περισσότερα του ενός φορτία, θα πρέπει να λαμβάνονται δείγματα χωριστά. Το δείγμα λαμβάνεται από κάθε περιέκτη που επιλέγεται τυχαία ή συστηματικά από όλο το φορτίο. Οι περιέκτες και οι κύλινδροι μικρού μεγέθους είναι δυνατό να αποστέλλονται στο εργαστήριο χωρίς δειγματοληψία.
|
| Εμπορεύματα εν κινήσει |
Όταν το προϊόν μεταφέρεται με χρήση αγωγών ή άλλου εξοπλισμού, μπορεί να υπάρχουν βαλβίδες εκτροπής ή δειγματολήπτες παράκαμψης τοποθετημένοι στη σωλήνωση, που επιτρέπουν τη λήψη δειγμάτων ανά τακτά διαστήματα καθοριζόμενα από την ταχύτητα κίνησης και τη συνολική ποσότητα του φορτίου. Το πιο σημαντικό είναι να ελέγχεται ότι το άκρο του δειγματολήπτη βρίσκεται στο κεντρικό τριτημόριο του αγωγού.
Τα δείγματα πρέπει να λαμβάνονται καθόλη τη διάρκεια ροής της παρτίδας από το σημείο δειγματοληψίας, ώστε να διασφαλίζεται η αντιπροσωπευτικότητα του συνολικού δείγματος.
Όταν η δειγματοληψία πραγματοποιείται υπό συνθήκες ροής, η πίεση στη γραμμή πρέπει να είναι μεγαλύτερη από την τάση ατμών, ώστε να αποφεύγονται συνθήκες δύο φάσεων.
Με χρήση σύνθετου δειγματολήπτη λαμβάνεται μικρή ποσότητα δείγματος από τον αγωγό και εγχέεται σε κύλινδρο δειγματοληψίας. Αν ο δειγματολήπτης είναι συνδεδεμένος με ροόμετρο, είναι δυνατό να λαμβάνονται δείγματα αναλογικά προς τη ροή. Όλοι οι σύνθετοι κύλινδροι δειγματοληψίας διαθέτουν ενσωματωμένες συσκευές ανάμειξης.
|
|
| Γενικές παρατηρήσεις |
Το υγρό δείγμα μεταφέρεται από την πηγή στον περιέκτη δείγματος με καθαρισμό του δοχείου και πλήρωσή του με υγρό δείγμα, αφήνοντας, κατόπιν, ελεύθερο χώρο περίπου 20 %, έτσι ώστε το δείγμα που απομένει να αντιστοιχεί σε περίπου 80 %. Η δειγματοληψία αποτελείται από τα εξής στάδια:
- καθαρισμός της γραμμής μεταφοράς δείγματος·
- κατάλληλος καθαρισμός του περιέκτη δείγματος πριν από τη δειγματοληψία. Να μην γίνεται υπερπλήρωση των περιεκτών. Ο εσωτερικός κενός χώρος πρέπει να είναι επαρκής ώστε να είναι δυνατή η διαστολή του δείγματος·
- μεταφορά του δείγματος στον περιέκτη (κύλινδρος αερίου)·
- κενός χώρος δείγματος – αφήστε το πλεονάζον υγρό να εκρεύσει και κλείστε τη βαλβίδα με την πρώτη εμφάνιση ατμού. Εάν το υγρό δεν εκρέει, απορρίψτε το δείγμα και ξαναγεμίστε τον περιέκτη δείγματος.
Για τους περιέκτες δειγματοληψίας χωρίς εσωτερικό σωλήνα κενού χώρου, μια εναλλακτική διαδικασία που είναι αποδεκτή είναι η ζύγιση του δείγματος ως εξής:
- γεμίστε πλήρως τον περιέκτη δείγματος χρησιμοποιώντας την ένδειξη ελαφράς υπερχείλισης·
- χωρίς να θερμάνετε το δείγμα, ζυγίστε αμέσως τον περιέκτη με το δείγμα σε μια ζυγαριά και καταγράψτε το μεικτό βάρος·
- αποστραγγίστε προσεκτικά το υγρό από τον πυθμένα διατηρώντας τον κατακόρυφο προσανατολισμό του περιέκτη, ακολουθώντας περιβαλλοντικά εγκεκριμένες μεθόδους·
- κατόπιν, ζυγίστε τον περιέκτη μετά την εξαέρωση, και χρησιμοποιώντας το απόβαρο του περιέκτη, εκτιμήστε τον κενό χώρο χωρίς δείγμα στον περιέκτη. Επαναλάβετε την εξαέρωση και τη ζύγιση ώστε να επιτύχετε περίπου 20 % κενού χώρου χωρίς δείγμα.
Πρέπει να ελέγχεται η αεροστεγανότητα των περιεκτών (έλεγχος διαρροών). Αφού εξαχθεί το πλεονάζον υγρό ώστε το δείγμα που απομένει να αντιστοιχεί στο 80 % κατ’ όγκο, ο περιέκτης ελέγχεται για διαρροές, π.χ. με εμβύθιση σε λουτρό νερού. Αν ανιχνευτεί διαρροή σε οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της δειγματοληψίας, απορρίψτε το δείγμα.
Αν η άμεση εξαέρωση δεν είναι εφικτή, για παράδειγμα εντός επικίνδυνων χώρων, πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για την αποτροπή αύξησης της θερμοκρασίας πριν από την εξαέρωση σε ασφαλή χώρο, τη μεταφορά σε μεγαλύτερο κύλινδρο, την άμεση ανάλυση ή άλλα προβλεπόμενα μέτρα ασφάλειας.
Εναλλακτικά, η δειγματοληψία μπορεί να πραγματοποιηθεί με χρήση κυλίνδρου ελεύθερου εμβόλου: ένα δείγμα ρευστού υδρογονάνθρακα μεταφέρεται υπό πίεση από μια πηγή σε έναν κύλινδρο κινούμενου εμβόλου. Ο εμβολοειδής κύλινδρος είναι σχεδιασμένος ώστε να συλλέγει ρευστά δείγματα εκτοπίζοντας ένα υγρό συμπίεσης (συνήθως αδρανές αέριο) σε πίεση δειγματοληψίας. Το έμβολο χρησιμεύει ως φράγμα μεταξύ του δείγματος και του αδρανούς αερίου. Η μέθοδος προβλέπει όγκο αδρανούς αερίου σε ποσοστό 20 % για την ασφαλή αποθήκευση και μεταφορά του δείγματος.
Συμβουλευθείτε το εργαστήριό σας για να ελέγξετε αν μπορεί να διενεργήσει ανάλυση αέριου δείγματος.
|
| Έντυπο δειγματοληψίας |
Συμπληρώστε το έντυπο δειγματοληψίας. Ένα αντίγραφο πρέπει να επισυνάπτεται στα δείγματα και ένα αντίγραφο να φυλάσσεται στο αρχείο.
|
| Μεταφορά |
- Το δείγμα πρέπει να επισημαίνεται ώστε να δηλώνεται ο ακριβής χαρακτήρας του κινδύνου, βλ. ενότητα Υγεία και Ασφάλεια·
- αντίγραφο του ΔΔΑ πρέπει πάντοτε να φυλάσσεται με το δείγμα·
- ο περιέκτης δείγματος πρέπει να προστατεύεται από φθορές κατά τη μεταφορά με χρήση προστατευτικών πωμάτων στις βαλβίδες·
- το δείγμα συνιστά υλικό η μεταφορά του οποίου διέπεται από κανόνες ADR ή άλλους συναφείς κανόνες μεταφοράς· εξαιρέσεις μπορεί να εφαρμοστούν για επικίνδυνα εμπορεύματα που συσκευάζονται σε περιορισμένες ποσότητες εφόσον χρησιμοποιείται συνδυασμός συσκευασιών (που συνίσταται σε εσωτερική και εξωτερική συσκευασία, χωρίς να υπάρχει δυνατότητα θραύσης ή εύκολης διάτρησης) βλ. ενότητα Γενικές αρχές: Χειρισμός δειγμάτων: Μεταφορά·
- Κατά τη μεταφορά, ο κύλινδρος δειγματοληψίας πρέπει να προστατεύεται από θερμοκρασίες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν υπερπίεση του δείγματος·
- το μεταφορικό όχημα πρέπει να φέρει κατάλληλο πυροσβεστήρα.
|
| Αποθήκευση |
- Το δείγμα πρέπει να επισημαίνεται ώστε να δηλώνεται ο ακριβής χαρακτήρας του κινδύνου, βλ. ενότητα Υγεία και Ασφάλεια·
- αντίγραφο του ΔΔΑ πρέπει πάντοτε να φυλάσσεται με το δείγμα·
- ο περιέκτης δείγματος πρέπει να προστατεύεται από φθορές κατά την αποθήκευση με χρήση προστατευτικών πωμάτων στις βαλβίδες·
- αποθηκεύστε σε καλά αεριζόμενο χώρο, μακριά από πηγές θερμότητας και άμεση έκθεση στο φως του ήλιου·
- διατηρήστε τον περιέκτη ερμητικά κλειστό και προστατευμένο για αποφυγή απωλειών. Απορρίψτε τυχόν δείγματα σε περιέκτες που εμφανίζουν διαρροές·
- χρησιμοποιείστε αεριζόμενο θάλαμο για εύφλεκτα υλικά, αν είναι διαθέσιμος.
|
