Kif jiġu eletti u jinħatru l-mexxejja tal-istituzzjonijiet tal-UE
Iċ-ċittadini tal-UE huma ċentrali għall-proċess demokratiku tal-UE. Bil-vot tagħhom fl-elezzjonijiet Ewropej u nazzjonali, huma għandhom vuċi fil-ħatra tat-tmexxija ta’ erba’ istituzzjonijiet ewlenin tat-teħid tad-deċiżjonijiet li jmexxu l-amministrazzjoni tal-UE.
Parlament Ewropew
Kunsill Ewropew u l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea
Kummissjoni Ewropea
Il-Parlament Ewropew
Il-Parlament Ewropew hu l-korp leġiżlattiv tal-UE elett direttament.
Il-Membri tal-Parlament Ewropew (MPEs) jirrappreżentaw l-interessi taċ-ċittadini li jkunu għażluhom.
Il-Parlament jifforma l-liġi tal-UE flimkien mal-Kunsill tal-UE billi
- jiddiskuti, jemenda u jadotta l-liġijiet ġodda proposti mill-Kummissjoni Ewropea
- jiddeċiedi dwar il-baġit tal-UE u jissorvelja l-implimentazzjoni.
Il-Parlament għandu setgħat superviżorji u ta’ kontroll, li jippermettulu jissorvelja istituzzjonijiet oħrajn.
Membri tal-Parlament Ewropew
Hemm 720 Membru tal-Parlament Ewropew għal-leġiżlatura 2024-2029.
In-numru ta’ siġġijiet allokati lil kull Stat Membru tal-UE fil-Parlament jiddependi mill-popolazzjoni tiegħu. Aktar ma tkun kbira l-popolazzjoni, aktar sa tirċievi MPE. Pereżempju, il-Ġermanja, l-Istat Membru bl-akbar popolazzjoni, għandha 96 siġġu, filwaqt li Malta, l-anqas popolata, għandha 6 siġġijiet.
In-numru ta’ MEPs eletti minn partit politiku f’pajjiż partikolari hu proporzjonali għan-numru ta’ voti li rċieva.
Gruppi politiċi
Wara l-elezzjonijiet, il-MEPs jiffurmaw gruppi politiċi u jagħżlu l-mexxejja tagħhom. Grupp politiku jrid ikun magħmul minn tal-anqas 23 MEP elett minn tal-anqas kwart tal-Istati Membri.
Elezzjoni tal-President tal-Parlament Ewropew
Fil-bidu tal-leġiżlatura l-ġdida, il-President tal-Parlament jiġi elett mill-MEPs għal perjodu ta’ sentejn u nofs li jista’ jiġġedded. Peress li l-leġiżlatura hi ta’ ħames snin, hu possibbli li żewġ presidenti jservu matul dan il-perjodu.
Membri tal-Parlament Ewropew
Hemm 720 Membru tal-Parlament Ewropew għal-leġiżlatura 2024-2029.
In-numru ta’ siġġijiet allokati lil kull Stat Membru tal-UE fil-Parlament jiddependi mill-popolazzjoni tiegħu. Aktar ma tkun kbira l-popolazzjoni, aktar jingħata MPEs. Pereżempju, il-Ġermanja, l-Istat Membru bl-akbar popolazzjoni, għandha 96 siġġu, filwaqt li Malta, l-anqas popolata, għandha 6 siġġijiet.
In-numru ta’ MEPs eletti minn partit politiku f’pajjiż partikolari hu proporzjonali għan-numru ta’ voti li rċieva.
Gruppi politiċi
Wara l-elezzjonijiet, il-MEPs jiffurmaw gruppi politiċi u jagħżlu l-mexxejja tagħhom. Grupp politiku jrid ikun magħmul minn tal-anqas 23 MEP elett minn tal-anqas kwart tal-Istati Membri.
Elezzjoni tal-President tal-Parlament Ewropew
Fil-bidu tal-leġiżlatura l-ġdida, il-President tal-Parlament tiġi eletta mill-MEPs għal perjodu ta’ sentejn u nofs li jista’ jiġġedded. Peress li l-leġiżlatura hi ta’ ħames snin, hu possibbli li żewġ Presidenti jservu matul dan il-perjodu.
X’inhu r-rwol tal-President tal-Parlament Ewropew?
Il-President hu responsabbli għall-presidenza tas-sessjonijiet plenarji u d-dibattiti u jissorvelja l-attivitajiet kollha tal-Parlament u tal-korpi tiegħu.
The European Council and the Council of the EU
Il-Kunsill Ewropew jiddefinixxi d-direzzjoni politika ġenerali tal-UE u l-prijoritajiet tal-UE. Hu magħmul
- mill-kapijiet ta’ stat jew ta’ gvern tal-Istati Membri
- mill-presidenti tal-Kunsill Ewropew u tal-Kummissjoni Ewropea.
Filwaqt li jaġixxi b’maġġoranza kwalifikata u b’qbil mal-President elett tal-Kummissjoni, il-Kunsill Ewropew jaħtar ir-Rappreżentant Għoli għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà, li hu wkoll Viċi President tal-Kummissjoni.
Il-Kunsill tal-UE hu mmexxi minn Stat Membru fuq bażi ta’ rotazzjoni u hu responsabbli għall-adozzjoni tal-liġijiet tal-UE u l-baġit tal-UE flimkien mal-Parlament.
Fil-Kunsill, il-ministri jesprimu l-fehmiet tal-gvernijiet tal-Istati Membri. Huma jiltaqgħu biex jinnegozjaw u jadottaw il-liġijiet tal-UE u jikkoordinaw il-politiki tal-UE. Il-Kunsill jiltaqa' f'konfigurazzjonijiet differenti.
Elezzjoni tal-President tal-Kunsill Ewropew
Il-President tal-Kunsill Ewropew jiġi elett mill-Kunsill Ewropew b’maġġoranza kwalifikata għal mandat ta’ sentejn u nofs, li jista’ jiġġedded darba.
Rwol tal-President tal-Kunsill Ewropew
Il-President tal-Kunsill Ewropew jippresiedi, imexxi ’l quddiem il-ħidma tal-Kunsill Ewropew u jiffaċilita l-koeżjoni u l-kunsens tiegħu. Il-pożizzjoni ta’ President tal-Kunsill Ewropew saret rwol permanenti u full-time wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Liżbona fl-2009.
Elezzjoni tal-President tal-Kunsill Ewropew
Il-President tal-Kunsill Ewropew jiġi elett mill-Kunsill Ewropew b’maġġoranza kwalifikata għal mandat ta’ sentejn u nofs, li jista’ jiġġedded darba.
Rwol tal-President tal-Kunsill Ewropew
Il-President tal-Kunsill Ewropew jippresiedi, imexxi ’l quddiem il-ħidma tal-Kunsill Ewropew u jiffaċilita l-koeżjoni u l-kunsens tiegħu. Il-pożizzjoni ta’ President tal-Kunsill Ewropew saret rwol permanenti u full-time wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Liżbona fl-2009.
Il-Kamra tal-laqgħat tal-Kunsill Ewropew
Il-Kamra tal-laqgħat tal-Kunsill Ewropew
Il-Kummissjoni Ewropea
Il-Kummissjoni Ewropea hi l-fergħa eżekuttiva tal-UE. Hi
- tipproponi liġijiet ġodda tal-UE u tiżgura li l-liġijiet tal-UE jiġu applikati b’mod korrett fl-Istati Membri kollha
- tiżviluppa politiki, timmaniġġja l-infiq tal-baġit tal-UE
- titkellem f’isem l-UE fix-xena globali, pereżempju fl-oqsma tal-politika kummerċjali, il-kwistjonijiet ekonomiċi jew il-politika dwar il-klima, u tinnegozja ftehimiet internazzjonali għall-UE
- hi l-gwardjan tat-Trattati, filwaqt li tiżgura li l-Istati Membri jikkonformaw mat-Trattati u l-liġijiet tal-UE.
Rwol tal-President tal-Kummissjoni u tal-Kulleġġ
Il-Kummissjoni hi mmexxija mill-President u tim ta’ 26 membru, li jinħatru għal perjodu ta’ 5 snin:
- President: jistabbilixxi l-aġenda politika tal-Kummissjoni, jiddeċiedi dwar l-organizzazzjoni interna tal-Kummissjoni u jissorvelja l-ħidma tagħha, u jirrappreżentaha internazzjonalment.
- Kummissarji: kull Stat Membru jinnomina Kummissarju wieħed, li jkun responsabbli għal qasam ta’ politika speċifiku (bħall-kummerċ, l-ambjent, jew il-finanzi) skont id-distribuzzjoni tal-portafolli stabbiliti mill-President. Xi Kummissarji jservu bħala Viċi Presidenti, imexxu proġetti prijoritarji jew jikkoordinaw l-isforzi fl-oqsma ta’ politika kollha.
- Kulleġġ: Il-President u l-Kummissarji flimkien jiffurmaw il-Kulleġġ tal-Kummissarji.
Id-deċiżjonijiet jittieħdu b’mod kollettiv mill-Kulleġġ tal-Kummissarji.
Rwol tal-President tal-Kummissjoni u tal-Kulleġġ
Il-Kummissjoni hi mmexxija mill-President u tim ta’ 26 membru, li jinħatru għal perjodu ta’ 5 snin.
- President: jistabbilixxi l-aġenda politika tal-Kummissjoni, jiddeċiedi dwar l-organizzazzjoni interna tal-Kummissjoni u jissorvelja l-ħidma tagħha, u jirrappreżentaha internazzjonalment.
- Kummissarji: kull Stat Membru jinnomina Kummissarju wieħed, li jkun responsabbli għal qasam ta’ politika speċifiku (bħall-kummerċ, l-ambjent, jew il-finanzi) skont id-distribuzzjoni tal-portafolli stabbiliti mill-President. Xi Kummissarji jservu bħala Viċi Presidenti, imexxu proġetti prijoritarji jew jikkoordinaw l-isforzi fl-oqsma ta’ politika kollha.
- Kulleġġ: Il-President u l-Kummissarji flimkien jiffurmaw il-Kulleġġ tal-Kummissarji. Id-deċiżjonijiet jittieħdu b’mod kollettiv mill-Kulleġġ tal-Kummissarji.
Id-deċiżjonijiet jittieħdu b’mod kollettiv mill-Kulleġġ tal-Kummissarji.
Il-President tal-Kummissjoni Ewropea jdoqq qanpiena dan ifisser il-bidu tal-laqgħa ta’ kull ġimgħa tal-Kulleġġ tal-Kummissarji
Il-President tal-Kummissjoni Ewropea jdoqq qanpiena dan ifisser il-bidu tal-laqgħa ta’ kull ġimgħa tal-Kulleġġ tal-Kummissarji
Elezzjoni tal-President tal-Kummissjoni u ħatra tal-Kulleġġ tal-Kummissarji
1
Kunsill Ewropew u l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea
Il-Kunsill Ewropew li jaġixxi b’maġġoranza kwalifikata
jipproponi lill-Parlament kandidat għall-President tal-Kummissjoni Ewropea, filwaqt li jqis ir-riżultati tal-elezzjoni.
2
Parlament Ewropew
Il-Parlament Ewropew b’maġġoranza
tal-membri komponenti tiegħu jeleġġi l-President tal-Kummissjoni abbażi tal-proposta mill-Kunsill Ewropew
3
Kummissjoni Ewropea
Il-President elett tal-Kummissjoni, fuq suġġerimenti mill-Istati Membri u bi qbil mal-Kunsill, jadotta lista ta’ kandidati għall-Kummissarji u jiddetermina l-portafolli tagħhom.
4
Parlament Ewropew
Il-Kummissarji nnominati jidhru f’seduti ta’ smigħ fil-Parlament.
5
Parlament Ewropew
Il-Kummissjoni kollha kemm hi mbagħad tiġi approvata f’votazzjoni unika ta’ approvazzjoni mill-Parlament.
6
Kunsill Ewropew u l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea
Il-Kunsill Ewropew, li jaġixxi b’maġġoranza kwalifikata, jaħtar formalment it-tmexxija l-ġdida tal-Kummissjoni.
Kunsill Ewropew u l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea
Il-Kunsill Ewropew li jaġixxi b’maġġoranza kwalifikata jipproponi lill-Parlament kandidat għall-President tal-Kummissjoni, filwaqt li jqis ir-riżultati tal-elezzjoni.
Parlament Ewropew
Il-Parlament Ewropew b’maġġoranza tal-membri komponenti tiegħu mbagħad jeleġġi l-President tal-Kummissjoni abbażi tal-proposta mill-Kunsill Ewropew.
Kummissjoni Ewropea
Il-President elett tal-Kummissjoni, fuq suġġerimenti mill-Istati Membri u bi qbil mal-Kunsill, jadotta lista ta’ kandidati għall-Kummissarji u jiddetermina l-portafolli tagħhom.
Parlament Ewropew
Il-Kummissarji nnominati jidhru f’seduti ta’ smigħ fil-Parlament.
Il-Kummissjoni kollha kemm hi mbagħad tiġi approvata f’votazzjoni unika ta’ approvazzjoni mill-Parlament.
Kunsill Ewropew u l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea
Il-Kunsill Ewropew, li jaġixxi b’maġġoranza kwalifikata, jaħtar formalment it-tmexxija l-ġdida tal-Kummissjoni.
Wara l-ħatra tat-tmexxija tagħhom, il-Parlament, il-Kunsill Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni jibdew jimplimentaw l-istrateġija politika ġenerali tal-UE.
Fil-bidu ta’ leġiżlatura ġdida, il-President tal-Kummissjoni jistabbilixxi l-Prijoritajiet Politiċi tal-Kummissjoni għall-mandat u jippreżentahom lill-Parlament. Dawn il-prijoritajiet huma bbażati fuq l-Aġenda Strateġika tal-Kunsill Ewropew u d-diskussjonijiet mal-gruppi politiċi tal-Parlament.
Matul il-mandat, f’Settembru l-President tal-Kummissjoni Ewropea jagħmel ukoll id-diskors dwar l-Istat tal-Unjoni lill-Parlament. Id-diskors iqis il-kisbiet tas-sena li għaddiet u jippreżenta l-prijoritajiet għas-sena li ġejja.
Magħmul bix-Shorthand