Θεμελιώδες δικαίωμα

Ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ προβλέπει ότι οι πολίτες της ΕΕ έχουν το δικαίωμα προστασίας των προσωπικών τους δεδομένων.

Νομοθεσία

Η νέα δέσμη μέτρων για την προστασία δεδομένων που εγκρίθηκε τον Μάιο του 2016 έχει ως στόχο την προετοιμασία της Ευρώπης για την ψηφιακή εποχή. Πάνω από το 90% των Ευρωπαίων δηλώνει ότι επιθυμεί να ισχύουν τα ίδια δικαιώματα προστασίας δεδομένων σε όλη την ΕΕ, ανεξάρτητα από το πού πραγματοποιείται η επεξεργασία των σχετικών δεδομένων.

Γενικός κανονισμός για την προστασία δεδομένων (ΓΚΠΔ)

Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών.

Ο κανονισμός αυτός αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα για την ενίσχυση των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών στην ψηφιακή εποχή, αλλά και για τη διευκόλυνση των επιχειρήσεων με την απλούστευση των κανόνων για τις επιχειρήσεις στην ενιαία ψηφιακή αγορά. Με ενιαία νομοθετική ρύθμιση θα ξεπεραστεί επίσης ο σημερινός κατακερματισμός και ο δαπανηρός διοικητικός φόρτος.

Ο κανονισμός τέθηκε σε ισχύ στις 24 Μαΐου 2016 και θα αρχίσει να εφαρμόζεται από τις 25 Μαΐου 2018.

Οδηγία για την αστυνομία

Οδηγία (EE) 2016/680 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για τους σκοπούς της δίωξης ποινικών αδικημάτων ή της εκτέλεσης ποινικών κυρώσεων και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών.

Η οδηγία αυτή προστατεύει το θεμελιώδες δικαίωμα των πολιτών για την προστασία των δεδομένων, όταν αυτά χρησιμοποιούνται από αρχές επιβολής του ποινικού δικαίου. Ειδικότερα, θα διασφαλίσει την κατάλληλη προστασία των προσωπικών δεδομένων θυμάτων, μαρτύρων και υπόπτων εγκληματικών πράξεων και θα διευκολύνει τη διασυνοριακή συνεργασία για την καταπολέμηση του εγκλήματος και της τρομοκρατίας.

Η οδηγία τέθηκε σε ισχύ στις 5 Μαΐου 2016 και τα κράτη μέλη της ΕΕ οφείλουν να τη μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο έως τις 6 Μαΐου 2018.

Εθνικές αρχές προστασίας δεδομένων

Οι χώρες της ΕΕ έχουν συγκροτήσει εθνικούς φορείς αρμόδιους για την προστασία των προσωπικών δεδομένων σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 3 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων

Οι εθνικές εποπτικές αρχές της ΕΕ συνεργάζονται επί του παρόντος στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας του άρθρου 29. Ο Ευρωπαίος επόπτης προστασίας δεδομένων (ΕΕΠΔ) και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι επίσης μέλη αυτής της ομάδας. Από τις 25 Μαΐου 2018, η ομάδα εργασίας του άρθρου 29 θα αντικατασταθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων (ΕΣΠΔ). Το ΕΣΠΔ έχει καθεστώς οργανισμού της ΕΕ με νομική προσωπικότητα, και διαθέτει ανεξάρτητη γραμματεία.

Διαθέτει εκτεταμένες εξουσίες για τη διευθέτηση διαφορών μεταξύ εθνικών εποπτικών αρχών και για την παροχή συμβουλών και καθοδήγησης σχετικά με βασικές έννοιες του γενικού κανονισμού για την προστασία δεδομένων και της οδηγίας για την αστυνομία.

Προστασία δεδομένων στα όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ

Νομοθεσία

Ο κανονισμός 45/2001 καθορίζει τους κανόνες που διέπουν την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ. Στις 10 Ιανουαρίου 2017, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση τροποποίησης των κανόνων αυτών ώστε να είναι σύμφωνοι με τον γενικό κανονισμό για την προστασία δεδομένων (ΓΚΠΔ).

Ευρωπαίος επόπτης προστασίας δεδομένων

Με τον κανονισμό για την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα της ΕΕ θεσπίστηκε ο  Ευρωπαίος επόπτης προστασίας δεδομένων (ΕΕΠΔ). Ο ΕΕΠΔ είναι ένα ανεξάρτητο όργανο της ΕΕ αρμόδιο για τον έλεγχο της εφαρμογής των κανόνων περί προστασίας δεδομένων εντός των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων καθώς και για τη διερεύνηση καταγγελιών.

Υπεύθυνος προστασίας δεδομένων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ορίσει έναν υπεύθυνο προστασίας δεδομένων, αρμόδιο για την παρακολούθηση και την εφαρμογή των κανόνων προστασίας των δεδομένων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο υπεύθυνος προστασίας δεδομένων διασφαλίζει ανεξάρτητα την εσωτερική εφαρμογή των κανόνων προστασίας των δεδομένων σε συνεργασία με τον Ευρωπαίο επόπτη προστασίας δεδομένων.

Χρηματοδότηση

Πρόγραμμα «Δικαιώματα, Ισότητα και Ιθαγένεια» 2014 -2020