Current portal location

Website content

W centrum uwagi

Handel z korzyścią dla wszystkich – nowa strategia handlowa i inwestycyjna UE

Komisja proponuje nową strategię handlową i inwestycyjną dla Unii Europejskiej,  zatytułowaną „Handel z korzyścią dla wszystkich”.

To nowe podejście opiera się na doskonałych wynikach Europy w zakresie handlu. Już ponad 30 mln miejsc pracy jest uzależnionych od importu poza granice UE. Aż 90 proc. przyszłego światowego wzrostu gospodarczego będzie miało miejsce poza granicami Europy. Nowa strategia, która umożliwi skuteczniejsze realizowanie umów handlowych oraz stworzy więcej możliwości, oznacza wsparcie procesu tworzenia miejsc pracy w Europie.

Nowa strategia jest również bezpośrednią reakcją na ożywioną debatę na temat handlu w UE, w tym transatlantyckiego partnerstwa handlowo-inwestycyjnego (TTIP). Ponadto wdrożono w niej zobowiązanie Komisji pod przewodnictwem Jeana-Claude’a Junckera do tego, aby słuchać społeczeństwa europejskiego i odpowiadać na jego obawy.

Strategia przewiduje zwiększenie skuteczności polityki handlowej w dostarczaniu nowych możliwości gospodarczych; zwiększenie jej przejrzystości poprzez poddanie negocjacji większej kontroli społecznej; oraz uwzględnianie nie tylko interesów, lecz również wartości. Nowa strategia uwzględnia wszystkie te zasady. Przedstawia ona również uaktualniony program negocjacji, który pozwoli wprowadzić te zasady w życie.

Ponieważ przejrzystość jest ważnym tematem w debacie dotyczącej handlu, podczas opracowywania komunikatu Komisja przeprowadziła szerokie konsultacje – odbyła spotkania z setkami organizacji społeczeństwa obywatelskiego i przedstawicielami rządów krajowych w Brukseli i stolicach państw członkowskich.

Komunikat zostanie teraz rozpatrzony przez państwa członkowskie zgromadzone w Radzie i Parlamencie Europejskim, jak również przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny. Działania będą realizowane w trakcie obecnej kadencji Komisji.

Na czym polega nowa strategia?

W komunikacie zapowiedziano szereg działań związanych ze skutecznością, przejrzystością, wartościami oraz z unijnym programem negocjacji. Oto 12 głównych inicjatyw

Skuteczniejsza polityka, która podejmuje wyzwania wynikające z nowych realiów gospodarczych i spełnia obietnice poprzez następujące działania:

  • uaktualnienie polityki handlowej w celu uwzględnienia nowych realiów gospodarczych, takich jak globalne łańcuchy wartości, gospodarka cyfrowa i wzrost znaczenia usług;
  • wspieranie mobilności ekspertów, kadry kierowniczej wyższego szczebla i usługodawców;
  • stworzenie zaawansowanego partnerstwa z państwami członkowskimi, Parlamentem Europejskim i zainteresowanymi stronami w celu lepszego wdrażania umów handlowych i inwestycyjnych;
  • uwzględnianie skutecznych postanowień dotyczących MŚP w przyszłych umowach handlowych.

Bardziej przejrzysta polityka handlowa i inwestycyjna za sprawą:

  • rozszerzenia zakresu inicjatywy dotyczącej przejrzystości TTIP na wszystkie negocjacje handlowe UE. Niektóre nowe teksty negocjacyjne są już dostępne na stronie internetowej Komisji.

Polityka handlowa i inwestycyjna oparta na wartościach dzięki:

  • reakcji na oczekiwania społeczne dotyczące regulacji i inwestycji: jasnemu zobowiązaniu do utrzymania ochrony regulacyjnej UE oraz strategii objęcia przewodnictwa globalnej reformy polityki inwestycyjnej;
  • rozszerzeniu środków wspierających zrównoważony rozwój, sprawiedliwy i etyczny handel oraz przestrzeganie praw człowieka, m.in. poprzez skuteczne wdrażanie odpowiednich postanowień umów o wolnym handlu i ogólnego systemu preferencji taryfowych;
  • uwzględnianiu postanowień antykorupcyjnych w przyszłych umowach handlowych.

Program negocjacji, który kształtuje globalizację poprzez:

  • ożywienie negocjacji wielostronnych oraz otwarte podejście do umów dwustronnych i regionalnych, w tym TTIP;
  • wzmocnienie naszej obecności w regionie Azji i Pacyfiku:
    • wyznaczenie ambitnych celów współpracy z Chinami;
    • wystąpienie o mandat do negocjacji umowy o wolnym handlu z Australią i Nową Zelandią;
    • rozpoczęcie w razie potrzeby nowych negocjacji z Filipinami i Indonezją w sprawie umowy o wolnym handlu z państwami ASEAN;
  • zapewnienie skutecznego wdrażania umów o partnerstwie gospodarczym i pogłębienie stosunków z zainteresowanymi partnerami z Afryki oraz z Unią Afrykańską;
  • modernizację obowiązujących umów z Turcją, Meksykiem i Chile oraz unii celnej z Turcją.

Komu przyniesie korzyści nowa strategia?

Nowa strategia koncentruje się na tym, by zapewnić jak najszerszy dostęp do korzyści z handlu.

Korzyści dla konsumentów:

  • Dzięki otwartej polityce handlowej UE konsumenci już dzisiaj mają większy wybór produktów po niższych cenach. Nowe umowy handlowe zaplanowane w strategii dodatkowo poszerzą tę ofertę, chroniąc jednocześnie bezpieczeństwo konsumentów. Komisja przeanalizuje także dokładniej wpływ handlu na ceny i asortyment. 
  • Nowa strategia obejmuje również działania, które mają zwiększyć zaufanie konsumentów do kupowanych produktów:
    • Komisja zobowiązuje się do utrzymania poziomu unijnej ochrony konsumenta i środowiska oraz ochrony socjalnej, a także do zapewnienia, by nie został on naruszony w umowach o wolnym handlu zawieranych przez UE w przyszłości. Dzięki temu konsumenci będą mieli zaufanie do produktów, które kupują, wiedząc, że są one produkowane z poszanowaniem praw człowieka, ochrony socjalnej i ochrony środowiska.
    • W ramach proponowanego przez Komisję nowego podejścia do ochrony inwestycji gwarantuje się prawo władz publicznych do wprowadzania regulacji w interesie konsumentów.
    • Komisja będzie udzielać większego wsparcia systemom sprawiedliwego i etycznego handlu oraz bardziej angażować się w poszerzenie działań na rzecz odpowiedzialnego zarządzania łańcuchami dostaw, tak aby pomóc konsumentom w podejmowaniu świadomych decyzji zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju.
    • W tym samym duchu nowa strategia proponuje rozszerzone środki przeciwko korupcji oraz w zakresie zrównoważonego rozwoju i praw człowieka, m.in. poprzez zadbanie o skuteczne wdrażanie odpowiednich postanowień umów o wolnym handlu i ogólnego systemu preferencji taryfowych.

Korzyści dla pracowników:

  • Nowa strategia będzie wspierać miejsca pracy w Europie, zwiększając skuteczność umów handlowych w tworzeniu możliwości gospodarczych. Przełoży się to pozytywnie na zatrudnienie w Unii, gdyż 90 proc. wzrostu gospodarczego na świecie będzie miało w przyszłości miejsce poza Europą. Już ponad 30 mln miejsc pracy – czyli niemal co siódme – zależy od eksportu poza UE. Do zwiększenia liczby takich miejsc pracy przyczyni się zakończenie negocjacji na przykład z USA i Japonią oraz rozpoczęcie nowych rozmów w regionie Azji i Pacyfiku i w Ameryce Łacińskiej.
  • Umowy o wolnym handlu będą także zawierać rygorystyczne przepisy dotyczące przestrzegania praw pracowniczych na całym świecie. Komisja będzie z wielką uwagą przyglądać się temu, jak nasi partnerzy handlowi wdrażają postanowienia dotyczące podstawowych norm pracy, m.in. zniesienia pracy dzieci, poszanowania praw pracowników do zrzeszania się i niedyskryminacji w miejscu pracy. Również umowa TTIP będzie zawierała surowe uregulowania w tych zasadniczych kwestiach.
  • Komisja oceni działalność Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji, aby poprawić jego skuteczność. Fundusz pomaga dostosować się do zmian społecznościom, w których doszło do likwidacji miejsc pracy ze względu na konkurencję międzynarodową.

Korzyści dla obywateli:

  • Nowa strategia zwiększy przejrzystość negocjacji, dzięki czemu społeczeństwo zyska większy wpływ na kształtowanie polityki handlowej.
  • Przykładowo Komisja będzie prosić Radę o publikowanie mandatów negocjacyjnych, a także będzie zamieszczać w internecie propozycje tekstów UE dotyczących wszystkich negocjacji, podobnie jak w przypadku TTIP.

Korzyści dla małych i średnich przedsiębiorstw:

  • Nowa strategia zmierza do tego, by ułatwić MŚP korzystanie z możliwości oferowanych przez umowy handlowe. W tym celu we wszystkich negocjacjach Komisja będzie proponować postanowienia dotyczące takich przedsiębiorstw, np.
    • prosić partnerów handlowych o tworzenie portali internetowych udostępniających informacje o wymogach prawnych dotyczących poszczególnych produktów;
    • uwzględniać problemy MŚP we wszystkich częściach umów handlowych.
  • Poza negocjacjami Komisja będzie:
    • współpracować z państwami członkowskimi w celu lepszej koordynacji wdrażania umów handlowych z krajowymi strategiami wspierającymi międzynarodową działalność MŚP;
    • regularnie badać przeszkody, z którymi zmagają się MŚP na poszczególnych rynkach.

Korzyści dla mieszkańców krajów rozwijających się:

  • Jako największy importer na świecie UE jest głębokim i otwartym rynkiem, który już teraz stanowi istotne źródło dochodu dla mieszkańców krajów rozwijających się. W nowej strategii podtrzymuje się to sprzyjające rozwojowi podejście.
  • Strategia rozszerza nasze wsparcie dla zrównoważonego rozwoju. UE najbardziej zdecydowanie opowiadała się za tym, by program działań ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 obejmował ambitną integrację zrównoważonego rozwoju w ramach polityki handlowej, i będzie w dalszym ciągu o to zabiegać na arenie światowej
  • Unia będzie również przywiązywać większą wagę do aspektów praw człowieka w kontekście wymiany handlowej. Rozpoczniemy intensywny dialog z krajami rozwijającymi się, w których UE może za pośrednictwem handlu wywrzeć największy wpływ na walkę z naruszeniami praw człowieka, w szczególności z państwami korzystającymi z ogólnego systemu preferencji taryfowych (GSP).
  • Nowe działania Komisji w zakresie wspierania systemów sprawiedliwego i etycznego handlu i zapewnienia odpowiedzialnego zarządzania łańcuchami dostaw przyczynią się do rozwoju lepszych możliwości handlowych dla małych producentów i lepszych warunków pracy dla pracowników w ubogich krajach.

Dalsze działania?

Komunikat zostanie teraz rozpatrzony przez państwa członkowskie zgromadzone w Radzie i Parlamencie Europejskim, jak również przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny. Będzie on także przedmiotem dyskusji z zainteresowanymi stronami.

Na podstawie tych dyskusji Komisja ustali, w jaki sposób strategia powinna być realizowana w trakcie obecnej kadencji. Niektóre działania – takie jak te dotyczące przejrzystości – mogą być podjęte natychmiastowo. Inne przyjmą formę wniosków Komisji, a zatem będą podlegać zwykłym procedurom konsultacji i podejmowania decyzji.

Kto uczestniczył w opracowaniu strategii?

W toku prac nad nową strategią Komisja przeprowadziła szerokie konsultacje z państwami członkowskimi, Parlamentem Europejskim i społeczeństwem obywatelskim.

Państwa członkowskie :

  • Na forum Rady ministrowie omówili strategię dwukrotnie – 14 listopada 2014 r. i 16 marca 2015 r. Kwestia ta była również omawiana 9 kwietnia 2015 r. na forum Komitetu ds. Polityki Handlowej.
  • Komisja spotkała się też osobno z przedstawicielami wszystkich państw członkowskich, w Brukseli i podczas wizyt w stolicach 17 państw. W większości przypadków Komisja spotkała się z urzędnikami wielu ministerstw.

Parlament Europejski

  • 3 grudnia 2014 r. i 6 maja 2015 r. komisarz Malmström poinformowała Komisję Handlu Międzynarodowego o planowanej nowej strategii.  Dnia 13 lipca 2015 r. komisarz szczegółowo omówiła te plany z członkami komisji.

Zainteresowane podmioty

  • Dialog ze społeczeństwem obywatelskim: Komisja przeprowadziła dwukrotnie – 24 kwietnia i 8 maja 2015 r. – dialog ze społeczeństwem obywatelskim w sprawie nowej strategii. Swój udział zgłosiło ponad 140 organizacji reprezentujących wszystkie grupy społeczeństwa obywatelskiego.
  • Dzień Europejskiej Polityki Handlowej: 23 czerwca Komisja zorganizowała całodniową konferencję poświęconą nowej strategii. Uczestniczyło w niej ponad 450 osób, w tym ponownie przedstawiciele pełnej gamy organizacji społeczeństwa obywatelskiego i zainteresowanych podmiotów oraz reprezentanci rządów krajowych i szereg posłów do Parlamentu Europejskiego.
  • Spotkania konsultacyjne: Podczas 16 wizyt w stolicach państw członkowskich urzędnicy Komisji spotkali się na różnych sesjach z zainteresowanymi stronami na sesjach poświęconych polityce handlowej. Komisja kontaktowała się w tej sprawie z różnymi podmiotami również w Brukseli. W spotkaniach tych wzięło udział ponad 180 organizacji.

Dokumenty dotyczące procesu konsultacji