Aktualna lokalizacja portalu

Zawartość strony

Zrozumieć rozporządzenie

1 stycznia 2021 r. wejdą w życie nowe przepisy UE – rozporządzenie w sprawie minerałów z regionów ogarniętych konfliktami.

Jego celem jest wsparcie zwalczania handlu czterema minerałami, a mianowicie cyną, tantalem, wolframem i złotem, które czasami są wykorzystywane do finansowania konfliktów zbrojnych lub są wydobywane z wykorzystaniem pracy przymusowej.

Informacje na temat minerałów z regionów ogarniętych konfliktam

Nowe rozporządzenie – co, kiedy, dlaczego

Kraje i przedsiębiorstwa, których dotyczy rozporządzenie

Należyta staranność

Wdrożenie

Zaangażowane instytucje i kraje

Historia i dalsze działania

Czym są "minerały z regionów ogarniętych konfliktami"?

Na obszarach niestabilnych politycznie dochody ze sprzedaży minerałów mogą być wykorzystywane do finansowania ugrupowań zbrojnych, przyczyniać się do pracy przymusowej i innych przypadków naruszania praw człowieka, a także prowadzić do korupcji i prania pieniędzy.

Tak zwane "minerały z regionów ogarniętych konfliktami ", takie jak cyna, wolfram, tantal i złoto (nazywane również "3TG"), mogą być wykorzystywane w produktach codziennego użytku, np. telefonach komórkowych, samochodach czy biżuterii.

Konsumentom trudno jest się dowiedzieć, czy zakup wybranego przez nich produktu nie przyczynia się do finansowania aktów przemocy i naruszania praw człowieka lub innych przestępstw popełnianych za granicą.

Które kraje lub obszary są uznawane za obszary wysokiego ryzyka?

Kraje lub obszary uznawane za dotknięte konfliktem lub za obszary wysokiego ryzyka, to kraje lub obszary:

  • posiadające zasoby naturalne , na które jest duże zapotrzebowanie (w skali lokalnej, regionalnej lub globalnej)

oraz

  • w których dochodzi do konfliktów zbrojnych (np. wojny domowej), w których panuje niestabilna sytuacją pokonfliktowa, struktury rządowe są słabe lub nie istnieją lub w których dochodzi do systematycznych naruszeń prawa międzynarodowego, w tym naruszeń praw człowieka.

Dlaczego UE zachęca przedsiębiorstwa do odpowiedzialnego pozyskiwanie minerałów?

W łańcuchu dostaw cyny, wolframu, tantalu i złota istnieje kilka etapów (np. wydobycie, rafinacja, transport), podczas których pieniądze ze sprzedaży mogą trafić do ugrupowań zbrojnych lub przestępców.

Takie źródło dochodów może podtrzymywać konflikty zbrojne, przemoc i naruszanie praw człowieka – często w krajach słabych lub znajdujących się w niestabilnej sytuacji.

Odcięcie ugrupowań zbrojnych i przestępców od źródła dochodów związanego z tymi minerałami i metalami może:

  • utrudnić im kontynuację działalności oraz
  • pomóc w zwalczaniu naruszeń praw człowieka.

Jaki jest cel nowego rozporządzenia UE?

Celem rozporządzenia UE jest:

  • dopilnowanie, by unijni importerzy 3TG (cyny, tantalu, wolframu i złota) spełniali międzynarodowe normy odpowiedzialnego pozyskiwania określone przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD);
  • zagwarantowanie, by huty i rafinerie 3TG w Unii i na świecie pozyskiwały materiały w sposób odpowiedzialny;
  • wyeliminowanie powiązań między konfliktami a nielegalną eksploatacją minerałów;
  • położenie kresu wykorzystywaniu i niegodziwemu traktowaniu społeczności lokalnych, w tym pracowników kopalni, a także wspieranie rozwoju lokalnego.

Rozporządzenia obejmuje minerały i metale następujących pierwiastków:

  • złoto
  • cyna
  • wolfram
  • tantal

Unijne przedsiębiorstwa uczestniczące w łańcuchu dostaw będą miały obowiązek zagwarantować, by wszystkie importowane przez nie minerały i metale pochodziły z odpowiedzialnych źródeł oraz z obszarów niedotkniętych konfliktami.

Kiedy nowe rozporządzenie UE wejdzie w życie?

Nowe rozporządzenie wejdzie w życie 1 stycznia 2021 r.

Przedsiębiorstwa mają więc dużo czasu, aby dostosować się do nowych przepisów.

Komisja Europejska zachęca wszystkie przedsiębiorstwa, których dotyczy rozporządzenie, aby wcześniej zaczęły zachowywać należytą staranność.

Dlaczego rozporządzenie UE obejmuje tylko cztery minerały?

Rozporządzenie UE obejmuje cynę, tantal, wolfram i złoto, ponieważ należą one do minerałów, które są najczęściej związane z konfliktami zbrojnymi oraz naruszeniami praw człowieka; uzasadnione jest zatem skupienie się na tych właśnie minerałach.

Ponadto rozporządzenie opiera się na ugruntowanych zasadach, które mają pomóc w zwalczaniu handlu minerałami z regionów ogarniętych konfliktami. Zasady te opracowali eksperci z Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), która skupia 35 krajów rozwiniętych , we współpracy z przedstawicielami przemysłu, społeczeństwa obywatelskiego i rządami innych państw.

Są one zapisane w dokumencie zatytułowanym "Wytyczne OECD dotyczące należytej staranności na rzecz odpowiedzialnych łańcuchów dostaw minerałów z obszarów dotkniętych konfliktami i obszarów wysokiego ryzyka ". Wytyczne te obejmują dwie sekcje, które dotyczą konkretnie cyny, tantalu  i wolframu oraz złota.

Stany Zjednoczone również mają przepisy dotyczące minerałów z regionów ogarniętych konfliktami: sekcja 1502 ustawy Dodda-Franka o reformie Wall Street i ochronie konsumentów z 2010 r. Przepisy te dotyczą tych samych czterech produktów.

Czy rozporządzenie UE rozwiązuje problem minerałów z regionów ogarniętych konfliktami?

Jako największy blok handlowy na świecie Unia Europejska jest dużym rynkiem, w związku z czym rozporządzenie UE jest ważnym krokiem w kierunku rozwiązania problemu handlu minerałami z regionów ogarniętych konfliktami.

Kraje na całym świecie nabywają produkty zawierające te minerały, dlatego ważne jest zachęcanie innych podmiotów do wdrażania podobnych środków. Po przyjęciu odpowiednich przepisów konieczne jest również ich prawidłowe wdrożenie.

Unia Europejska:

  • działa na forach międzynarodowych takich jak Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) celem promowania międzynarodowych wytycznych dotyczących minerałów z regionów ogarniętych konfliktami;
  • zachęca kraje, które są głównymi dostawcami i nabywcami wspomnianych minerałów, do podejmowania działań mających na celu zwalczanie handlu minerałami z regionów ogarniętych konfliktami.

Których krajów dotyczy rozporządzenie UE?

Rozporządzenie UE będzie bezpośrednio stosowane w odniesieniu do przedsiębiorstw importujących do UE minerały i metale cyny, wolframu, tantalu i złota, bez względu na to, skąd one pochodzą.

Komisja Europejska wyznaczy grupę zewnętrznych ekspertów, której zleci sporządzenie i regularną aktualizację wykazu obszarów dotkniętych konfliktami i obszarów wysokiego ryzyka. Wykaz ten będzie:

  • orientacyjny – będzie wskazywał obszary, w których obecnie dochodzi do konfliktów lub powiązanych z nimi innych nielegalnych działań albo istnieje ryzyko, że może dojść do nich w przyszłości;
  • niewyczerpujący – niekoniecznie będzie obejmował wszystkie obszary dotknięte konfliktami na całym świecie, co oznacza, że przedsiębiorstwa będą musiały spełniać wymogi rozporządzenia również prowadząc działalność na obszarach objętych konfliktami, które nie zostały wymienione w wykazie .

Ile przedsiębiorstw obejmuje rozporządzenie?

Rozporządzenie ma bezpośrednie zastosowanie do 600–1000 importerów unijnych.

Pośrednio obejmie także około 500 hut i rafinerii w których przetwarza się cynę, tantal, wolfram i złoto, niezależnie od tego, czy zakłady te mają swoją siedzibę w UE czy też nie.

Czy rozporządzenie będzie miało zastosowanie tylko do przedsiębiorstw z siedzibą w UE?

Bezpośrednio – tak. Rozporządzenie będzie miało bezpośrednie zastosowanie tylko do importerów cyny, tantalu, wolframu i złota, którzy mają swoją siedzibę w UE, niezależnie od tego, czy wspomniane produkty występują w formie rud minerałów, koncentratów czy przetworzonych metali.

Pośrednio będzie także promowało odpowiedzialne pozyskiwanie cyny, tantalu, wolframu i złota przez huty i rafinerie, niezależnie od tego, czy zakłady te mają swoją siedzibę w UE czy też nie. Stanie się tak dlatego, że unijni importerzy będą zobowiązani do określenia hut i rafinerii w swoich łańcuchach dostaw oraz sprawdzania, czy wdrożyły one praktyki w zakresie należytej staranności. W przypadku gdy unijni importerzy stwierdzą, że huty i rafinerie stosują praktyki niewystarczające lub obciążone ryzykiem, będą oni musieli podjąć działania w zakresie zarządzania ryzykiem oraz zgłosić takie przypadki.

Aby pomóc przedsiębiorstwom, Komisja Europejska stworzy tak zwaną "białą listę " globalnych hut i rafinerii, które pozyskują materiały w sposób odpowiedzialny.

Co oznacza "należyta staranność"?

Termin "należyta staranność " oznacza postępowanie z odpowiednią dbałością oraz dokładne rozważenie danej kwestii przed podjęciem decyzji. Innymi słowy, dochowywanie "należytej staranności" jest ciągłym, proaktywnym i reaktywnym procesem, w ramach którego przedsiębiorstwa wdrażają systemy i procesy, dzięki którym są w stanie określić ryzyko w swoim łańcuchu dostaw, zarządzać nim oraz informować o nim.

W odniesieniu do minerałów objętych rozporządzeniem oznacza to, że przedsiębiorstwa muszą sprawdzić, czy nabywane przez nie produkty zostały pozyskane w sposób odpowiedzialny i nie przyczyniają się do finansowania konfliktów lub innych działań niezgodnych z prawem.

Przedsiębiorstwa, które stosują zasadę należytej staranności, najpierw będą musiały sprawdzić, na ile ryzykowne jest pozyskiwanie surowców z danego niestabilnego lub dotkniętego konfliktem obszaru. Muszą one ocenić, na ile prawdopodobne jest , że sprzedaż tych surowców może przyczyniać się do finansowania konfliktów , przymusowej pracy lub innych zagrożeń określonych w rozporządzeniu.

Następnie, sprawdzając łańcuchy dostaw, mogą sprawdzić, czy zarządzają ryzykiem w sposób odpowiedzialny.

Jak działa nowy unijny system należytej staranności?

Unijni importerzy cyny, tantalu, wolframu i złota muszą sprawdzać, co kupują, aby zapewnić, że importowane przez nich minerały nie zostały wytworzone w sposób przyczyniający się do finansowania konfliktów lub innych działań niezgodnych z prawem.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia importerzy muszą przestrzegać 5-etapowych ram, które Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) określiła w dokumencie zatytułowanym "Wytyczne OECD dotyczące należytej staranności na rzecz odpowiedzialnych łańcuchów dostaw minerałów z obszarów dotkniętych konfliktami i obszarów wysokiego ryzyka " (Wytyczne OECD).

Zgodnie z tymi ramami importer musi:

  • stworzyć silne systemy zarządzania przedsiębiorstwem;
  • zidentyfikować i ocenić ryzyko w łańcuchu dostaw;
  • opracować i wdrożyć strategię reagowania na zidentyfikowane zagrożenia;
  • zlecić niezależnej stronie trzeciej przeprowadzenie audytu należytej staranności odnośnie do łańcucha dostaw;
  • składać roczne sprawozdania z oceny należytej staranności odnośnie łańcucha dostaw.

Dlaczego dla różnych przedsiębiorstw obowiązują różne wymagania?

Podczas wytwarzania towarów często wiele różnych przedsiębiorstw wykonuje różne rodzaje działalności w ramach łańcucha dostaw.

Przedsiębiorstwa zajmujące się wydobywaniem, przetwarzaniem i rafinowaniem surowców nazywa się "przedsiębiorstwami prowadzącymi działalność na rynku wyższego szczebla ". Zgodnie z rozporządzeniem UE przedsiębiorstwa prowadzące działalność na rynku wyższego szczebla to:

  • przedsiębiorstwa górnicze;
  • podmioty handlujące surowcami;
  • huty ;
  • rafinerie.

Inne przedsiębiorstwa , nazywane "przedsiębiorstwami prowadzącymi działalność na rynku niższego szczebla ", przetwarzają metale wyprodukowane na rynku wyższego szczebla na produkty końcowe. Działalność na rynku niższego szczebla obejmuje sprzedaż produktów innym firmom, rządom lub osobom prywatnym.

Rozporządzenie UE określa różne przepisy dla przedsiębiorstw prowadzących działalność na rynku wyższego i niższego szczebla:

  • przedsiębiorstwa prowadzące działalność na rynku wyższego szczebla muszą przestrzegać obowiązkowych przepisów dotyczących należytej staranności, jeśli prowadzą działalność importową, ponieważ jest to najbardziej ryzykowna część łańcucha dostaw ;
  • przedsiębiorstwa prowadzące działalność na rynku niższego szczebla dzielą się na dwie kategorie:
    • przedsiębiorstwa, które importują produkty metalowe, również muszą przestrzegać obowiązkowych przepisów dotyczących należytej staranności;
    • przedsiębiorstwa, które prowadzą działalność na dalszym etapie przetwarzania niż produkcja metalu, nie mają obowiązków wynikających z rozporządzenia ; jednak oczekuje się od nich, że będą stosować narzędzia sprawozdawcze i inne, które zapewnią większą przejrzystość badania należytej staranności , w tym – w przypadku wielu dużych przedsiębiorstw – narzędzia wymienione w dyrektywie w sprawie sprawozdawczości niefinansowej.

Czy wszystkie przedsiębiorstwa działające w UE przeprowadzają ocenę należytej staranności?

Obecnie nie wszystkie przedsiębiorstwa w UE przeprowadzają taką ocenę , jednak przewidujemy, że dzięki nowemu rozporządzeniu będzie ich więcej w nadchodzących latach.

Kto i jak sprawdza, czy przedsiębiorstwa przestrzegają przepisów rozporządzenia?

Każde państwo członkowskie UE musi kontrolować, czy unijni importerzy przestrzegają przepisów rozporządzenia.

Organy państw członkowskich będą kontrolować dokumenty i sprawozdania z audytów. W razie potrzeby mogą również dokonywać kontroli na miejscu u importera.

Skąd wiadomo, czy dany minerał został pozyskany w sposób odpowiedzialny, czy nie?

Importerzy z UE muszą wdrożyć wewnętrzne systemy i procedury, które umożliwią dostarczanie niżej wymienionych informacji.

Przykładowo, importerzy minerałów powinni:

  • wskazać kraj pochodzenia minerałów;
  • wskazać przywiezione ilości oraz podać datę ich wydobycia.

Zarówno importerzy minerałów, jak i importerzy metali powinni:

  • sporządzić wykaz importowanych przez nich minerałów, podając ich nazwę handlową i rodzaj;
  • podać nazwy/nazwiska i adresy swoich dostawców .

Unijni importerzy muszą wykonać powyższe zadania w ramach swojego wewnętrznego systemu zarządzania oraz muszą dostarczyć dokumenty uzupełniające.

W przypadku, gdy minerały pochodzą z obszarów dotkniętych konfliktami i obszarów wysokiego ryzyka, importerzy muszą przedstawić dodatkowe informacje dotyczące:

  • kopalni, w której wydobyto minerały;
  • miejsca konsolidacji, sprzedaży i przetwarzania minerałów;
  • zapłaconych podatków i opłat, w tym opłat licencyjnych.

Co się stanie, jeśli przedsiębiorstwo nie będzie przestrzegało przepisów rozporządzenia?

W przypadku, gdy państwo członkowskie stwierdzi, że unijny importer nie przestrzega przepisów rozporządzenia:

  • nakaże przedsiębiorstwu rozwiązanie danego problemu w wyznaczonym terminie oraz
  • podejmie działania następcze mające na celu dopilnowanie , by tak się stało.

Kto brał udział w opracowywaniu projektu i przyjmowaniu nowego rozporządzenia UE?

Komisja Europejska jako organ wykonawczy UE odpowiadała za przygotowanie projektu rozporządzenia.

Na etapie sporządzania projektu ściśle współpracowała z Radą UE, w skład której wchodzą przedstawiciele rządów państw członkowskich UE, oraz z Parlamentem Europejskim.

Rada i Parlament Europejski mieli decydujący głos w sprawie zatwierdzenia rozporządzenia.

Komisja Europejska przeprowadziła również konsultacje :

  • ze społeczeństwem obywatelskim, w tym z organizacjami pozarządowymi i grupami nawołującymi do podjęcia działań na rzecz walki z handlem minerałami z regionów ogarniętych konfliktami;
  • z przedsiębiorstwami górniczymi;
  • z przedsiębiorstwami handlowymi, tj. eksporterami i importerami;
  • hutnikami, rafinatorami i producentami;
  • z krajami, w których prowadzona jest działalność wydobywcza i hutnicza;
  • z przedsiębiorstwami prowadzącymi działalność na rynku niższego szczebla;
  • z Organizacją Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).

Jakie działania podejmują inne podmioty w celu promowania odpowiedzialnego pozyskiwania surowców?

W 2011 r. członkowie ONZ jednogłośnie przyjęli Wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka. Zgodnie z tymi wytycznymi przedsiębiorstwa mają obowiązek zapewnić, że ich działalność nie prowadzi do finansowania szkodliwych działań i nadużyć. Ponadto zalecają przedsiębiorstwom przeprowadzanie oceny należytej staranności opartej na analizie ryzyka jako praktyczny i skuteczny sposób na spełnienie tego obowiązku.

Od 2011 r. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) – międzyrządowy organ gospodarczy skupiający 35 krajów rozwiniętych – wydaje wytyczne dotyczące odpowiedzialnego pozyskiwania surowców skierowane do przedsiębiorstw działających w państwach członkowskich OECD. Wytyczne OECD dotyczące należytej staranności uznaje się za międzynarodowy standard mający pomóc przedsiębiorstwom w wypełnianiu ich obowiązków.

W 2010 r. Stany Zjednoczone uchwaliły przepisy znane pod nazwą sekcji 1502 ustawy Dodda-Franka (Dodd Frank Act Section 1502). Zgodnie z tą ustawą przedsiębiorstwa amerykańskie muszą przeprowadzać analizę należytej staranności dla minerałów pochodzących z Demokratycznej Republiki Konga i z krajów sąsiadujących.

Kilka krajów afrykańskich, w tym Demokratyczna Republika Konga i Rwanda, uchwaliło ustawy nakładające na przedsiębiorstwa obowiązek kontroli swoich łańcuchów dostaw.

W Chinach Chińska Izba Handlowa Importerów i Eksporterów Metali, Minerałów i Substancji Chemicznych (CCCMC), która jest jednostką podporządkowaną Ministerstwu Handlu ChRL, niedawno opracowała własne wytyczne w sprawie minerałów z regionów ogarniętych konfliktami w oparciu o wytyczne OECD.

Jakie są główne etapy wprowadzania rozporządzenia?

2014

Marzec

Komisja Europejska i Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych zaproponowali zintegrowane podejście unijne na rzecz zwalczania handlu minerałami wykorzystywanymi do finansowania działalności ugrupowań zbrojnych na obszarach dotkniętych konfliktami lub na obszarach wysokiego ryzyka.

Podejście to obejmowało następujące elementy:

  • projekt rozporządzenia;
  • wspólny komunikat;
  • środki wspomagające, w tym:
    • pakiet pomocy rozwojowej;
    • kontakty zewnętrzne oraz dialog ze wszystkimi partnerami handlowymi – dostawcami i nabywcami;
    • wsparcie na rzecz małych przedsiębiorstw w UE.
2015

20 maja

Parlament Europejski:

  • przyjął zmiany wprowadzone do wniosku Komisji,
  • podjął decyzję o rozpoczęciu nieformalnych rozmów trójstronnych z Radą UE (składającą się z rządów krajowych) i z Komisją Europejską.

18 grudnia

Rada przyjęła swój mandat na rzecz rozmów trójstronnych.

2016

Czerwiec

W sprawie głównych elementów pakietu dotyczącego minerałów z regionów ogarniętych konfliktami osiągnięto porozumienie pomiędzy:

  • Komisją Europejską,
  • Parlamentem Europejskim i
  • Radą UE.

22 listopada

Trzy instytucje UE zatwierdziły ostateczny pakiet składający się z:

  • tekstu rozporządzenia,
  • deklaracji ze strony:
    • Rady UE,
    • Komisji Europejskiej.
2017

16 marca

Parlament Europejski przyjął tekst rozporządzenia.

Kwiecień

3 kwietnia 2017 r. Rada UE (składająca się z rządów państw UE) przyjęła tekst aktu prawnego.

Połowa maja

Prezydencja Rady UE i Przewodniczący Parlamentu Europejskiego podpisali w Strasburgu akt prawny.

Koniec maja

Tekst został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i wszedł w życie 20 dni po publikacji .

Jakie działania są planowane w przyszłości, jeśli chodzi o wdrażanie rozporządzenia?

2021

1 stycznia

Od tego dnia unijni importerzy będą mieli prawny obowiązek przeprowadzania oceny należytej staranności.

Komisja zachęca wszystkie przedsiębiorstwa, które podlegają rozporządzeniu, aby rozpoczęły badanie należytej staranności w swoich łańcuchach dostaw cyny, tantalu, wolframu i złota, jak tylko będą do tego gotowe, najlepiej na długo przed tą datą.