Handbescherming
Gezondheid en veiligheid

Handbescherming is ontworpen om uw handen te beschermen tegen uiteenlopende gevaren, waaronder:

• snij- en schuurwonden;
• extreme temperaturen;
• huidirritatie en dermatitis; en
• contact met giftige of bijtende stoffen.

Er bestaan verschillende soorten handbescherming, naargelang de meest waarschijnlijke gevaren. De meest gebruikelijke soort handbescherming zijn handschoenen, die uit veel verschillende materialen kunnen bestaan. Beschermingscrèmes zijn ook een soort handbescherming en kunnen worden gebruikt als extra hygiënemiddel voor de huid.

Denk eraan: beschermingscrèmes bieden geen goede bescherming tegen huidirritatie en dermatitis of aandoeningen die kunnen worden veroorzaakt door contact met oliën en andere chemische stoffen. Gebruik dergelijke crèmes niet ter vervanging van handschoenen, maar als aanvulling erop. Om doeltreffend te zijn, moet u deze crèmes aanbrengen op schone handen, over de pols op de voorarm, voordat u handschoenen aandoet.

Soort handschoen	Toepassing
Latex, éénmalig gebruik	Standaardonderzoek
Niet-latex (medisch), éénmalig gebruik, bv. nitril	Onderzoek van onbekende chemische stoffen, drugs, vlekken op de huid, besmettelijke ziekten (bv. hepatitis)
Pvc-handschoenen	Omgaan met diesel- en andere stookoliën, sommige vaak voorkomende chemische stoffen
Rubberen voorgevormde kaphandschoenen/industriële handschoenen (geschikt voor controles van vliegtuigtoiletten, machinekamers enz.)	Bescherming tegen uitwerpselen, ontsmettingsmiddelen en chemische stoffen voor huishoudelijk gebruik, diesel- en andere stookoliën
Katoenen handschoenen met lederen palmen (geschikt voor vrachtcontrole en doorzoeken)	Bescherming tegen splinters, schuurwonden en kleine snijwonden (bv. door ruwe of scherpe randen)
Robuust leder en aramide	Bescherming tegen snij- en schuurwonden (scherpe voorwerpen)
Nylon handschoenen (om aan boord te gaan van vaartuigen enz.)	Antislippalmen zorgen voor een goede greep en beperkte handbescherming

Waarschuwing: Handschoenen moeten gepast worden opgeslagen en regelmatig worden vervangen. Zowel natuurlijk als kunstmatig rubber vergaat na een tijd, waarna het mogelijk onvoldoende bescherming biedt.

Bij het bemonsteren wordt u normaal slechts kort aan een chemische stof blootgesteld, maar het is belangrijk te weten wat de risico’s zijn en wat de capaciteiten van de handschoenen zijn. Dit zijn de termen die normaal worden gebruikt:

• Permeatie – het proces waarbij de chemische stof op moleculair niveau door de handschoen trekt. De permeatiegraad geeft aan hoelang een handschoen kan worden gedragen. De beste handschoenen zijn die met een lage permeatiegraad.
• Penetratie – de bulkstroom van een chemische stof door gaatjes, naden of andere onvolkomenheden in de handschoen.
• Degradatie – de afbraak van een of meer fysieke eigenschappen van de beschermingshandschoen door de blootstelling aan een chemische stof.
• Doorbraaktijd – de tijd die verstrijkt tussen het eerste contact met de handschoen en het moment waarop de chemische stof in de handschoen wordt gedetecteerd. Deze wordt vermeld op de tabel voor chemische verenigbaarheid. De doorbraaktijd van een chemicaliënbestendige handschoen moet meer dan 30 minuten bedragen.

Tot slot is het belangrijk om onopzettelijke blootstelling te voorkomen bij het uittrekken van de handschoenen.

Handschoenen die zijn ontworpen om te beschermen tegen chemische stoffen, moeten voldoen aan norm EN374, die voorziet in verschillende beschermingsgraden:

Basisbescherming: Waterdicht en bescherming tegen biologische contaminatie	Type A: Beschermingshandschoen met een permeatieweerstand van minstens 30 minuten voor ten minste zes teststoffen.	Type B: Beschermingshandschoen met een permeatieweerstand van minstens 30 minuten voor ten minste drie teststoffen.	Type C: Beschermingshandschoen met een permeatieweerstand van minstens 10 minuten voor ten minste één teststof.

Ga na of de handschoen voldoende bescherming biedt tegen de chemische stof in kwestie, en dit lang genoeg voor de volledige bemonstering.

Er zijn verschillende andere normen met aanduidingen voor verschillende vormen van bescherming:

EN 388 Mechanische bescherming tegen schaaf- en snijwonden	EN 407 Bescherming tegen vuur/hitte	EN 511 Bescherming tegen (vries)kou	EN 16350 Elektrostatische bescherming
			(Geen specifieke aanduiding)

U moet altijd handbescherming dragen als u het risico loopt een of andere verwonding of aandoening op te lopen tijdens uw werk.

Als het in de bedrijfsruimten van een handelaar verplicht is om handbescherming te dragen, wordt dit doorgaans aangegeven met een teken zoals dit. In de meeste gevallen betekent dit dat u handschoenen moet dragen, behalve waar het gevaar bestaat dat u verstrikt kunt raken in machines of het belangrijk is een zekere bewegingsvrijheid te hebben.

Bij het hanteren van gevaarlijke goederen of chemische stoffen waarvan de samenstelling onbekend is, en van infectieuze agentia, bloed en lichaamsvloeistoffen moeten wegwerphandschoenen worden gedragen in combinatie met andere persoonlijke beschermingsmiddelen.

Een extra paar handschoenen kan nodig zijn om een betere bescherming of bescherming tegen een combinatie van chemische/biologische en fysieke risico’s te bieden.

Draag geen pvc-handschoenen bij heel lage temperaturen aangezien deze stijf kunnen worden.

Zware lederen of katoenen handschoenen kunnen ongerieflijk worden bij langdurig gebruik, zeker in een warme omgeving.

Handschoenen bieden geen bescherming van de polsen of voorarmen. In het geval van gevaar voor deze lichaamsdelen moet u kaphandschoenen dragen die u in de mouwen van andere kleding steekt. Zo beperkt u het risico van morsen op uw armen en in de handschoenen.

Wanneer u met chemische stoffen werkt, moet de blootstelling eraan tot een minimum worden beperkt. Zelfs als het VIB handschoenen aanbeveelt, is het mogelijk dat deze slechts voor een beperkte tijd bescherming bieden. De chemische stof kan de handschoen zelfs op korte tijd aantasten of doordringen. Indien u niet zeker bent, vraag dan advies of werk met opgeleid personeel of contractanten voor het bemonsteren.

U kunt de meeste handschoenen in goede staat houden door ze te reinigen en te bewaren in overeenstemming met de aanwijzingen van de fabrikant. Door de volgende specifieke aanwijzingen te volgen, kunt u de levensduur van bepaalde handschoenen verlengen:

• Pvc-handschoenen moeten schoon worden gehouden door ze regelmatig aan de buitenkant te wassen – als u ze vuil laat worden, zijn ze veel minder doeltreffend.
• Handschoenen van natuurlijk rubber (latex) zijn heel gevoelig voor schade. Vermijd contact met oliën, vet, terpentijn of andere oplosmiddelen. Voorts moet u:
  • ze wassen met zeep en water als u ze hebt gebruikt om te werken met sterke zuren of alkaliën;
  • ze in een stevige verpakking en op een koele plaats bewaren als u ze niet gebruikt;
  • zorgen dat uw handen schoon en droog zijn voordat u ze aandoet;
  • de binnenkant regelmatig wassen met zeep en water en ze goed laten drogen; en
  • voorkomen dat u ze langer draagt dan strikt nodig.

Wegwerphandschoenen dienen voor éénmalig gebruik. Na gebruik werpt u ze weg, maar denk eraan dat ze waarschijnlijk moeten worden behandeld als gevaarlijk afval. Met name wanneer u gevaarlijke goederen, chemische stoffen waarvan de samenstelling onbekend is, en infectieuze agentia hanteert, moet u heel voorzichtig zijn bij het uittrekken om secundaire besmetting te voorkomen.

Doe besmette handschoenen in een aparte, goed gesloten zak om door een erkend afvalverwerkingsbedrijf te laten ophalen.

Het aan- en uittrekken van handschoenen moet ook met de nodige omzichtigheid gebeuren om kruisbesmetting te voorkomen.

Gelieve de wetgeving en de richtlijnen van uw nationale overheidsdiensten te raadplegen voor meer informatie.