Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις και κοινωνική ένταξη

Κύπρος - Παροχή ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος

Το κεφάλαιο αυτό περιέχει πληροφορίες σχετικά με το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα στην Κύπρο.

Πότε είμαι δικαιούχος

Σκοπός της παροχής αυτής είναι η διασφάλιση ενός ελάχιστου κοινωνικά αποδεκτού επιπέδου διαβίωσης για τα άτομα και τις οικογένειές τους που διαμένουν νόμιμα στην Κυπριακή Δημοκρατία, εφόσον πληρούν τις απαραίτητες προϋποθέσεις. Ειδικότερα, οποιοδήποτε άτομο του οποίου το εισόδημα και άλλοι οικονομικοί πόροι δεν αρκούν για να καλύψουν τις βασικές και ειδικές του ανάγκες, όπως αυτές ορίζονται από το Nόμο 109 (Ι)/2014, έτσι όπως τροποποιήθηκε ή αντικαταστάθηκε, μπορεί να ζητήσει τη χορήγηση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, το οποίο παρέχεται υπό τη μορφή οικονομικής στήριξης και/ή υπηρεσιών.

Το δικαίωμα στην εν λόγω παροχή είναι ατομικό και παρέχεται στον αιτητή εφόσον πληρούνται όλες οι παρακάτω προϋποθέσεις.

Το επίδομα ποικίλει ανάλογα με το εισόδημα του αιτητή. Όταν το εισόδημα του αιτητή αυξάνεται, το επίδομα μειώνεται. Το συνολικό ποσό που λαμβάνει ο αιτών ποικίλει ανάλογα με τα μέλη της οικογένειάς του και τις ειδικές ανάγκες τους.

Το σχέδιο αυτό δεν συνδέεται με εισφορές που καταβλήθηκαν από εργοδότες, εργαζόμενους ή ασφαλισμένους.

Ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληρούνται

1. Μπορεί κανείς να υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, αν πληρούνται οι εξής προϋποθέσεις:

(α) Ο αιτών πρέπει να είναι είτε:

  • πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίας,
  • πολίτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
  • υπήκοος τρίτης χώρας, ο οποίος έχει καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος στη Δημοκρατία σύμφωνα με τον περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμο, όπως αυτός εκάστοτε τροποποιείται ή αντικαθίσταται,
  • υπήκοος τρίτης χώρας, ο οποίος κατέχει νομικό καθεστώς που προβλέπεται στον περί Προσφύγων Νόμο, όπως αυτός εκάστοτε τροποποιείται ή αντικαθίσταται, με εξαίρεση τους αιτητές ασύλου, ή
  • άτομο, το οποίο αποτελεί θύμα υπό την έννοια του περί της Πρόληψης και της Καταπολέμησης της Εμπορίας και Εκμετάλλευσης Προσώπων και της Προστασίας των Θυμάτων Νόμου.

(β) Ο αιτών πρέπει να έχει, κατά την αμέσως προηγούμενη περίοδο των 5 ετών που προηγείται της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης, νόμιμη και συνεχή διαμονή στη Δημοκρατία. Οι υπήκοοι τρίτων χωρών που καλύπτονται από το νομικό καθεστώς που παρέχει ο Νόμος περί Προσφύγων ή τα πρόσωπα που είναι θύματα υπό την έννοια του νόμου για την πρόληψη και την καταπολέμηση της εμπορίας και της εκμετάλλευσης ανθρώπων και την προστασία των θυμάτων, θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση και να καταστούν δικαιούχοι ανεξαρτήτως της ηλικίας τους και του χρόνου διαμονής τους στη Δημοκρατία, εάν κανένα άλλο μέλος της οικογένειάς τους δεν έχει ήδη υποβάλει αίτηση και/ή λαμβάνει ήδη το επίδομα.

2. Ο δικαιούχος θα πρέπει να διατηρεί τη νόμιμη και συνεχή διαμονή του στην Κύπρο καθ’ όλη τη διάρκεια λήψης του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, διαφορετικά παύει να δικαιούται το επίδομα.

3. Το συνολικό εισόδημα των μελών της οικογενειακής μονάδας πρέπει να είναι χαμηλότερο των συνολικών αναγκών που αξιολογούνται βάσει του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.

4. Ούτε ο αιτών, ούτε κάποιο άλλο μέλος της οικογενειακής μονάδας μπορεί να κατέχει ακίνητη ιδιοκτησία αξίας άνω των 100.000 €. Δεν λαμβάνεται υπόψη η ιδιόκτητη κατοικία του αιτητή, εφόσον δεν ξεπερνά τα 300 τ.μ.

  • Εξαιρείται ακίνητη ιδιοκτησία επιπρόσθετης εκτιμώμενης αξίας 100.000 €, εάν είναι μη αξιοποιήσιμη λόγω νομικών περιορισμών που επιβλήθηκαν πριν από τη θέσπιση του Nόμου (Ιούλιος 2014).
  • Η ακίνητη ιδιοκτησία αξίας από 100.000 € και 200.000 € δεν λαμβάνεται υπόψη, εάν δεν είναι αξιοποιήσιμη ολόκληρη ή το μεγαλύτερο μέρος της, λόγω εγγραφής εμπράγματου βάρους ή δικαιώματος επικαρπίας (πριν από την 11η Ιουλίου του 2014).

5. Οι τραπεζικές καταθέσεις του αιτητή και οποιουδήποτε μέλους της οικογένειάς του δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις 5.000 €, αυξανόμενο κατά 1.000 € για κάθε επιπλέον μέλος της οικογενειακής μονάδας. Η αξία άλλων χρηματικών περιουσιακών στοιχείων δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 5.000 €. Δε λαμβάνονται υπόψη οποιεσδήποτε αποζημιώσεις που λήφθηκαν ως αποτέλεσμα τραυματισμού ή βλάβης που προκλήθηκε από ατύχημα.

  • Ορισμένες ειδικές διατάξεις επιτρέπουν την εξαίρεση επιπλέον 20.000  από το όριο καταθέσεων σε περίπτωση: ατόμων με σοβαρή ή ολική αναπηρία, όταν δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν διότι έχουν δεσμευτεί ως εγγύηση σε δάνειο ή είναι καταθέσεις ατόμου ηλικίας κάτω των 18 ετών, εφόσον η αιτία και στις δύο περιπτώσεις έλαβε χώρα πριν από τη θέσπιση του Nόμου (Ιούλιος 2014), όταν πρόκειται για σπουδαστικό δάνειο , όταν ανήκουν σε υπερήλικα, ο οποίος χρειάζεται βοήθεια για τη διαχείριση τους, και όταν ανήκουν σε παιδιά ηλικίας κάτω των 18 ετών ως αποτέλεσμα κληρονομιάς ή άλλων παρόμοιων λόγων.

6. Δεν θα πρέπει ούτε ο αιτών, ούτε κάποιο άλλο μέλος της οικογενειακής μονάδας να έχει μεταφέρει κινητά ή ακίνητα περιουσιακά στοιχεία που υπερβαίνουν τα όρια που παραθέτονται στις παραγράφους (4) και (5) κατά τους 12 μήνες πριν από την υποβολή της αίτησης, εκτός κι αν προσκομίσουν ικανοποιητικές επεξηγήσεις σχετικά με τους λόγους για τους οποίους η μεταφορά αυτή ήταν απαραίτητη ή αναγκαία.

7. Ακόμα κι αν κάποιος διατηρεί τη νόμιμη και συνεχή διαμονή του στη Δημοκρατία για 5 χρόνια, δεν μπορεί να υποβάλει αίτηση και δεν καθίσταται δικαιούχος για ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, εάν είναι:

  • μοναχός σε μοναστήρι,
  • εθνοφρουρός,
  • φοιτητής πλήρους φοίτησης, με εξαίρεση τους φοιτητές που ήταν υπό τη φροντίδα του Διευθυντή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας κατά τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους, ή αν είναι ανάπηρος ή ορφανός,
  • εκούσια άνεργος.

8. Ο αιτών πρέπει να είναι:

  • ηλικίας άνω των 28 ετών,
  • έγγαμο άτομο ανεξαρτήτου ηλικίας,
  • μόνος γονέας ανεξαρτήτου ηλικίας,
  • ορφανό ανεξαρτήτου ηλικίας,
  • άτομο με αναπηρίες ανεξαρτήτου ηλικίας,
  • ενήλικο άτομο, το οποίο ήταν υπό τη φροντίδα του Διευθυντή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας πριν τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του.

Βοηθήματα και επιδόματα που δεν λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος:

  • βοήθημα κηδείας,
  • βοήθημα τοκετού,
  • φοιτητική χορηγία,
  • επίδομα εθνοφρουρού,
  • σχέδιο ενίσχυσης για συνταξιούχους με χαμηλά εισοδήματα,
  • συνεισφορές από αγαθοεργίες ή φιλανθρωπικά ιδρύματα,
  • διατροφή από φορολογούμενο άτομο, εάν αποδειχτεί ότι δεν λαμβάνεται (υποβολή αποδεικτικών στοιχείων),
  • όλα τα επιδόματα και/ή χορηγίες και/ή βοηθήματα που παρέχονται βάση νομοθεσίας ή σχεδίων που εφαρμόζονται από το Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες,
  • όλα τα επιδόματα και/ή χορηγίες και/ή βοηθήματα που παρέχονται σε ένα άτομο με αναπηρία λόγω της εν λόγω αναπηρίας του,
  • τα πρώτα 512 € του μηνιαίου εισοδήματος ενός παιδιού, που προέρχονται από κάποιο πρόγραμμα κατάρτισης ή απόκτησης επαγγελματικής εμπειρίας,
  • οποιαδήποτε ποσά δίνονται στον αιτητή και/ή στο δικαιούχο και/ή σε οποιοδήποτε μέλος της οικογενειακής μονάδας από το Ταμείο του Λαχείου Πρόνοιας ως οικονομική βοήθεια ή από το Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων ως έκτακτη οικονομική βοήθεια κατόπιν υπουργικής έγκρισης,
  • από το μηνιαίο εισόδημα από εργασία του αιτητή/δικαιούχου ή του/της συζύγου, εάν το εισόδημα υπερβαίνει τα 500 €, τα πρώτα 170 € δεν λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος,
  • για εισοδήματα κάτω των 500 €, το ποσό που δεν λαμβάνεται υπόψη υπολογίζεται ως εξής:
    • τα πρώτα 50 € δεν λαμβάνονται υπόψη και
    • από τα επόμενα 50 € μέχρι 200 €, το 40 % του εν λόγω ποσού δεν λαμβάνεται υπόψη και
    • από τα επόμενα 200 € μέχρι 500 €, το 20 % του εν λόγω ποσού δεν λαμβάνεται υπόψη.
  • από το μηνιαίο εισόδημα από εργασία για κάθε ενήλικο τέκνο ηλικίας κάτω των 28 ετών, μόνο το 50 % των πρώτων 480 € λαμβάνεται υπόψη. Αυτό σημαίνει ότι για εισόδημα ενός παιδιού που ανέρχεται μέχρι τα 480 €, το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα δεν μειώνεται καθόλου για την υπόλοιπη οικογένεια, αφού όταν υπολογίζεται το μηνιαίο επίδομα εξακολουθούν να λαμβάνονται υπόψη τα 240 € για το εν λόγω τέκνο. Για εισοδήματα τέκνου που υπερβαίνουν τα 480 €, λαμβάνεται υπόψη μόνο ένα μικρό μέρος ως οικογενειακό εισόδημα και έχει ως εξής:
    • από τα επόμενα 480-1.000 €, μόνο το 10 % αυτού του μέρους του εισοδήματος λαμβάνεται υπόψη και
    • από τα επόμενα 1.000 EUR –2.000 €, λαμβάνεται υπόψη το 15% αυτού του μέρους του εισοδήματος και
    • για εισόδημα τέκνου που υπερβαίνει τα 2.000 €, λαμβάνεται υπόψη το 20 % αυτού του μέρους του εισοδήματος.
  • Αν ο αιτών/δικαιούχος ή ο/η σύζυγος είναι άτομο με αναπηρίες, τα πρώτα 512 € του εισοδήματος από εργασία δεν λαμβάνονται υπόψη ως εισόδημα.

Τι δικαιούμαι και πώς μπορώ να το διεκδικήσω

Το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα περιλαμβάνει:

1. το μηνιαίο ποσό το οποίο αντιστοιχεί στις ανάγκες διαβίωσης του αιτητή/δικαιούχου που περιλαμβάνεται στο ελάχιστο καλάθι διαβίωσης και

2. το μηνιαίο ποσό που μπορεί να χορηγηθεί για παροχή στέγασης

και κάθε δικαιούχος του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος λαμβάνει πληρωμή για:

(α) δημοτικά ή άλλα παρόμοια τέλη,

(β) βοήθεια για την κάλυψη επειγόντων αναγκών

(γ) βοήθεια για την κάλυψη των αναγκών φροντίδας.

Τα μηνιαία ποσά που αντιστοιχούν στο καλάθι διαβίωσης είναι:

  • 480 € για τον αιτητή/δικαιούχο,
  • 240 € για το/τη σύζυγο και για κάθε μέλος της οικογένειας ηλικίας άνω των 14 ετών,
  • 144 € για κάθε μέλος της οικογένειας ηλικίας κάτω των 14 ετών.

Το επίδομα ενοικίου καταβάλλεται είτε όταν ο δικαιούχος ζει σε ενοικιαζόμενη κατοικία είτε σε ιδιόκτητη κατοικία για την οποία καταβάλλει τόκους. Το ύψος του επιδόματος ενοικίου υπολογίζεται σύμφωνα με τη σύνθεση της οικογένειας και της επαρχίας διαμονής.

Το υπολογιζόμενο εμβαδό κατοικίας:

  • για άγαμους ή για ζευγάρια είναι 55 m²,
  • Επιπλέον 25 m² για αιτούντες που διαμένουν με ένα ανάπηρο ή ένα εξαρτημένο άτομο: 1 ανήλικο παιδί, 2 ανήλικα παιδιά του ίδιου φύλου και/ή ένα ενήλικο παιδί,
  • Επιπλέον 20 m²: για κάθε 2 πρόσθετα ανήλικα του ίδιου φύλου και/ή κάθε πρόσθετο παιδί.

Tα υπολογιζόμενα ποσά για κάθε πόλη είναι τα εξής:

  • Λευκωσία: 4,06€/m2
  • Λεμεσός: 4,41€/m2
  • Λάρνακα: 3,50€/m2
  • Πάφος: 2,94€/m2
  • Αμμόχωστος: 2,94€/m2

Επιπλέον, το συνολικό επίδομα κατοικίας μπορεί να αυξηθεί κατά 20% για άτομα με αναπηρίες και έως και 50% για άτομα σε αναπηρικό καροτσάκι ή άτομα με αυξημένες ανάγκες φροντίδας και βοήθειας.

Υπηρεσίες φροντίδας:

Οι δικαιούχοι του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος μπορούν να λάβουν φροντίδα από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας. Αν ο δικαιούχος ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος ζητήσει φροντίδα (υπάρχει ειδικός χώρος στην αίτηση), θα αξιολογηθεί από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας και ανάλογα με τις ανάγκες του, θα λάβει την αντίστοιχη φροντίδα.

Η φροντίδα περιλαμβάνει διάφορες υπηρεσίες, όπως κατ’ οίκον φροντίδα, ιδρυματική φροντίδα, ημερήσια φροντίδα, φροντίδα ανάπαυλας, παιδική φροντίδα και προστασία και πάνες ακράτειας, όπου χρειάζεται.

Το ενδιαφερόμενο άτομο μπορεί να υποβάλει αίτηση για το Ε.Ε.Ε. στην Υπηρεσία Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας ή την Υπηρεσία Κοινωνικής Πρόνοιας του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Η αίτηση εξετάζεται από τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας, ο οποίος ελέγχει αρχικά αν η αίτηση συμπληρώθηκε πλήρως και αν υποβλήθηκαν όλα τα απαραίτητα έγγραφα.

Εξέταση των αιτήσεων

Ο αιτών ενημερώνεται αν η αίτηση δεν είναι πλήρης. Αν η αίτηση είναι πλήρης, διερευνάται η ακίνητη περιουσία καθώς και η οικονομική κατάσταση του αιτητή με τα πιστωτικά ιδρύματα, μέσω φακέλων διασύνδεσης προκειμένου να διαπιστωθεί η εγκυρότητα της αίτησης.

Λεξικό

  • Σε σχέση με τον αιτητή και/ή δικαιούχο του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, η οικογενειακή μονάδα ορίζεται ως εξής:
    • ο/η σύζυγος, εάν ζει στο ίδιο σπίτι με τον αιτητή και/ή τον δικαιούχο, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων που συζούν χωρίς να είναι παντρεμένα,
    • ανήλικα τέκνα (κάτω των 18), εάν ζουν στο ίδιο σπίτι με τον αιτητή και/ή δικαιούχο,
    • τέκνο (18-28 ετών), ανεξάρτητα από το πού μένει, εφόσον κατοικεί στην Κύπρο. Η προϋπόθεση σχετικά με τον τόπο διαμονής στην Κύπρο δεν ισχύει αν το παιδί είναι φοιτητής.
  • Χρηματοοικονομικά στοιχεία: οποιαδήποτε άυλη περιουσία, που περιλαμβάνει χρήματα (καταθέσεις, γραμμάτια, τραπεζικές επιταγές), εισπρακτέους λογαριασμούς, εμπορεύσιμους τίτλους (ομόλογα, μετοχές, χρεόγραφα), ασφαλιστικά συμβόλαια και άλλα παρόμοια στοιχεία.
  • Ελάχιστο καλάθι διαβίωσης: τις κατηγορίες των αναγκών και το μηνιαίο ποσό που χρειάζεται για να καλυφθούν οι ανάγκες αυτές είτε για ένα άτομο είτε και για μέλη της οικογενειακής του μονάδας.

Έντυπα προς συμπλήρωση

  • Αίτηση χορήγησης του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος (έντυπα ΕΕΕ.1.v2, ΕΕΕ.3.v2, ΕΕΕ.5.v2, ΕΕΕ.15).
  • Συμπληρωματικό έντυπο για τη φροντίδα των δικαιούχων του ΕΕΕ (έντυπο ΕΕΕ.10.v2) και Ειδικό έντυπο για κάλυψη της ανάγκης χρήσης πάνων ακράτειας (έντυπο ΕΕΕ11v2).

Μάθετε τα δικαιώματά σας

Οι παρακάτω σύνδεσμοι ορίζουν τα νόμιμα δικαιώματά σας. Δεν είναι ιστότοποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και δεν αντιπροσωπεύουν τις απόψεις της Επιτροπής:

  • Νομοθεσία, κανονιστικές και διοικητικές πράξεις σχετικά με το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.

Δημοσίευμα και ιστότοπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:

Επικοινωνία

Υπηρεσία Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας

Θεμιστοκλή Δέρβη 46

MEDCON Tower

1066 Λευκωσία

ΚΥΠΡΟΣ

Τηλ.: 1434

Δεν υπάρχουν σχετικές ειδήσεις τους τελευταίους έξι μήνες.

Διαδώστε αυτή τη σελίδα