Fostaíocht, Gnóthaí Sóisialta agus Cuimsiú

Scéim Ráthaíochta don Aos Óg

Cad é an rud é an Ráthaíocht don Aos Óg?

Is é atá sa Ráthaíocht don Aos Óg gealltanas atá tugtha ag na Ballstáit ar fad go ndéanfar

  • fostaíocht,
  • breisoideachas,
  • printíseacht, nó
  • tréimhse oiliúna

a thairiscint do gach duine is óige ná 25 bliana d’aois agus go ndéanfar sin laistigh de cheithre mhí tar éis dóibh a bpost a chailleadh nó scor den oideachas foirmiúil, agus go mbeidh fiúntas sa tairiscint.

I Moladh ón gComhairle a eisíodh in Aibreán 2013 thug Ballstáit uile an Aontais gealltanas go gcuirfidís an Ráthaíocht don Aos Óg chun feidhme.

Meabhrán – Teachtaireacht maidir leis an Ráthaíocht don Aos Óg agus an Tionscnamh Fostaíochta don Ógra: Ceisteanna agus Freagraí (Deireadh Fómhair 2016)

Cad atá bainte amach go dtí seo?

Tá an Ráthaíocht don Aos Óg ar bun agus i bhfeidhm ar fud an Aontais agus tá feabhas á chur ar shaol na milliún duine óg san Eoraip dá barr:

  • Gach bliain ó bhí 2014 ann, chláraigh breis agus 5 mhilliún duine óg le scéimeanna de chuid na Ráthaíochta don Aos Óg.
  • Gach bliain ó bhí 2014 ann, chláraigh breis agus 3.5 milliún duine óg leis an Ráthaíocht don Aos Óg, nó ghlac siad le tairiscint fostaíochta, breisoideachais, tréimhse oiliúna nó printíseachta. 
  • De na daoine óga a bhí páirteach sa Ráthaíocht don Aos Óg in 2016, ghlac níos mó ná dhá thrian díobh le tairiscint fostaíochta, oideachais, tréimhse oiliúna nó printíseachta ina diaidh.
  • Tá tacaíocht dhíreach tugtha do bhreis agus 1.7 milliún duine óg ar fud an Aontais de bharr an Tionscnamh Fostaíochta don Ógra.

Físeáin: an Ráthaíocht don Aos Óg – teistiméireachtaí agus tionscadail

Sna ceithre bliana atá imithe thart ó cuireadh an Ráthaíocht don Aos Óg i ngníomh, tá dul chun cinn nach beag déanta ó thaobh a fheabhas atá ag éirí le daoine óga post a fháil:

  • Tá laghdú beagnach 2 mhilliún tagtha ar an líon daoine óga atá dífhostaithe agus laghdú 1 mhilliún tagtha ar an líon daoine óga nach bhfuil fostaithe ná i mbun oideachais ná oiliúna (NEETanna).
  • Tá an ráta dífhostaíochta i measc an aosa óig tite ón mbuaicphointe 23.7% (in 2013) go dtí 18.7% (in 2016).
  • An céatadán de dhaoine atá idir 15–24 bliana d’aois nach bhfuil fostaithe ná i mbun oideachais ná oiliúna, thit sé ó 13.2% (in 2012) go dtí 11.5 % (in 2016).

Fiú amháin nuair a chuirtear fachtóirí timthriallacha san áireamh san figiúirí sin, is léir go bhfuil feabhas tagtha ar chúrsaí de bharr na ndeiseanna a chuirtear ar fáil do dhaoine óga tríd an Ráthaíocht don Aos Óg.

Teachtaireacht maidir leis an Ráthaíocht don Aos Óg agus an Tionscnamh Fostaíochta don Ógra trí bliana tar éis a mbunaithe

Bileog eolais an Aontais Eorpaigh faoin Ráthaíocht don Aos Óg agus an Tionscnamh Fostaíochta don Ógra trí bliana tar éis a mbunaithe

Scéalta ratha

Tá an Ráthaíocht don Aos Óg tar éis a bheith ina chuidiú mór ag na Ballstáit athchóirithe struchtúracha a dhéanamh agus beartais a cheapadh ar dhóigh níos nuálaí. Le linn na tréimhse 2013–2015, chuir na Ballstáit 132 bheart i bhfeidhm sa mhargadh saothair, beartais fostaíochta go háirithe, ar mhaithe le daoine óga. Is féidir na Ballstáit a roinnt ina dtrí ghrúpa, de réir mhéid an athchóirithe atá tagtha as an Ráthaíocht don Aos Óg go dtí seo.

Íomhá ina léirítear an grúpa lena mbaineann gach tír. Sa chéad ghrúpa tá na tíortha ina ndearnadh athchóiriú tapa: an Bheilg, an Bhulgáir, an Fhrainc, an Chróit, an Ungáir, an Iodáil, an Liotuáin, an Laitvia, an Pholainn, an Phortaingéil, an tSlóivéin Tíortha an ghrúpa

athchóirithe agus bearta nuálacha nach beag tagtha as na scéimeanna náisiúnta a cuireadh ar bun faoi chuimsiú na Ráthaíochta don Aos Óg.

  • Sa Bhulgáir cuireadh gréasán idirghabhálaithe don aos óg ar bun in 2015 chun caidreamh a dhéanamh le daoine óga nach bhfuil fostaithe ná i mbun oideachais ná oiliúna agus chun iad a ghríosú le páirt a ghlacadh i scéim. Bíonn na hidirghabhálaithe sin i dteagmháil le comhlachtaí stáit a sholáthraíonn seirbhísí sóisialta, sláinte, oideachais, etc.
  • Sa Spáinn, tá athchóiriú mór déanta ar an gcóras printíseachta, agus dá bharr sin mhéadaigh an líon printíseachtaí ó 4,000 go 15,000 sa tréimhse 2013–2016. Le linn na tréimhse céanna, mhéadaigh an líon gnólachtaí a thairgeann printíseacht ó faoi bhun 500 go dtí 5,660.
  • San Fhionlainn, osclaíodh ionaid comhairle do dhaoine óga in 2015, ionaid arb é is aidhm dóibh na seirbhísí a sholáthraítear do dhaoine óga a neartú agus a shimpliú agus deireadh a chur le dúbailt seirbhísí trí gach saghas comhairle a chur ar fáil san aon áit amháin. Go nuige seo osclaíodh ionaid den saghas sin in 35 cheantar, agus cuirtear ar fáil iontu comhairle de gach saghas do dhaoine is óige na 30 bliain d’aois, e.g. comhairle agus treoir phearsanta, eolas faoi scileanna bainistithe saoil, pleanáil ghairme, scileanna sóisialta, agus tacaíocht oideachais agus fostaíochta.

Sa Doiciméad Inmheánach Oibre de chuid an Choimisiúin maidir le cur chun feidhme na Ráthaíochta don Aos Óg agus feidhmiú an Tionscnaimh Fostaíochta don Ógra tá achoimre ar na bearta agus na hathchóirithe atá déanta ag na Ballstáit.

Conas a bhunaítear scéim de chuid na Ráthaíochta don Aos Óg?

Chun scéim de chuid na Ráthaíochta don Aos Óg a cheapadh agus a chur i bhfeidhm, teastaíonn dlúthchomhar idir na príomhpháirtithe leasmhara ar fad, e.g. údaráis phoiblí, seirbhísí fostaíochta, soláthróirí gairmthreorach, institiúidí oideachais agus oiliúna, seirbhísí tacaíochta don aos óg, gnólachtaí, fostóirí, ceardchumainn.

Tá ríthábhacht ag baint le luathghníomhú agus le bearta a theacht i bhfeidhm go pras, agus in go leor cásanna teastaíonn athchóirithe struchtúracha freisin, e.g. feabhsú an chórais ghairmoideachais agus oiliúna, agus neartú chumas na seirbhíse fostaíochta poiblí an Ráthaíocht don Aos Óg a chur i bhfeidhm.

Chuidigh an tAontas leis na Ballstáit scéimeanna de chuid na Ráthaíochta don Aos Óg a bhunú trí mhaoiniú nach beag a thabhairt, trí thacaíocht beartais a chur ar fáil agus trí mhalartú eolais a chothú. Go háirithe, chuidigh an Coimisiún Eorpach le gach Ballstát plean náisiúnta um chur chun feidhme na Ráthaíochta don Aos Óg a ullmhú agus a chur ar bun. Ina theannta sin, éascaíonn an Coimisiún comhroinnt dea-chleachtas idir rialtais, go háirithe trí Chlár Comhfhoghlama Straitéis Fostaíochta na hEorpa.

Costais agus sochair na Ráthaíochta don Aos Óg

De réir taighde a rinneadh le deireanas is mó i bhfad an sochar a thagann as scéim de chuid na Ráthaíochta don Aos Óg a bhunú ná an costas a thagann aisti. €50 billiún sa bhliain, nó thart ar 0.39% den olltáirgeacht intíre, sin é an costas iomlán measta a bhí ar scéimeanna Ráthaíochta don Aos Óg a bhunú sna Ballstáit ar fad. (Foinse: Eurofound – Cuimsiú Sóisialta Daoine Óga.)

Ní miste a choinneáil i gcuimhne gur chostasaí i bhfad gan aon bheart a dhéanamh. Meastar go gcosnaíonn daoine óga nach bhfuil fostaithe ná i mbun oideachais ná oiliúna €162 billiún ar an Aontas (1.21 % den olltáirgeacht intíre) in aghaidh na bliana – i sochair agus i dtuarastal agus cánacha nach bhfuarthas. (Foinse: Eurofound – Mapáil ar aistrithe daoine óga san Eoraip).

Níl na bearta ar fad a bhaineann leis an Ráthaíocht don Aos Óg costasach. Mar shampla, rud éifeachtach is ea é comhar idir geallsealbhóirí a dhlúthú, ach is rud é nach bhfuil costasach.

Maoiniú

Chun cuspóirí na Ráthaíochta don Aos Óg a bhaint amach, ba cheart an fhostaíocht i measc an aosa óig a bheith ina tosaíocht i mbuiséid na mBallstát, agus ar an gcaoi sin costais a sheachaint níos faide anonn. Trí Chiste Sóisialta na hEorpa agus an Tionscnamh Fostaíochta don Ógra cuirfidh an tAontas leis an méid airgid atá ar fáil, anuas ar chuid airgid na mBallstát, le caitheamh ar scéimeanna na Ráthaíochta don Aos Óg.

An leathanach seo a chomhroinnt: