Szturm na góry odpadów

Projekt nowoczesnego zakładu utylizacji, który wpisuje się w zintegrowaną regionalną strategię gospodarowania odpadami, wpływa na lokalne społeczeństwo również pod względem gospodarczym i społecznym.

Inne narzędzia

 
Ośrodek segregacji odpadów w obrębie nowego zakładu zagospodarowania odpadów w Łężycach: wysoki poziom technologiczny w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony środowiska. Ośrodek segregacji odpadów w obrębie nowego zakładu zagospodarowania odpadów w Łężycach: wysoki poziom technologiczny w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony środowiska.

Kontekst

Położone w niezwykłym środowisku przyrodniczym nad brzegiem Bałtyku, w województwie pomorskim, gminy Gdynia, Sopot, Rumia, Reda, Wejherowo i Kosakowo liczą razem około 400 tysięcy mieszkańców. Muszą stawić czoło wspólnym problemom związanym z ochroną środowiska. Chcąc lepiej sprostać wyzwaniom, stworzyły Komunalny Związek Gmin – „Dolinę Redy i Chylonki”, w ramach której została opracowana regionalna strategia zintegrowanej i całościowej gospodarki odpadami nazwana programem „MIX”. Program ten przewidywał wprowadzenie selektywnej zbiórki odpadów oraz budowę nowego zakładu utylizacji wykorzystującego najbardziej zaawansowane technologie. Ogólnym celem było sprostanie europejskim i polskim normom prawnym oraz wspieranie zrównoważonego rozwoju.

Rozpoczęty w 1998 r. projekt budowy zakładu unieszkodliwiania odpadów skorzystał z europejskiej pomocy finansowej za pośrednictwem Przedakcesyjnego Instrumentu Polityki Strukturalnej(ISPA), a następnie, po przystąpieniu Polski do Unii w 2004 r., za pośrednictwem Funduszu Spójności. Partnerskie gminy powierzyły wdrożenie projektu zakładowi zagospodarowania odpadów „Eko Dolina”, którą same założyły i której są akcjonariuszami. Nowy zakład wybudowano obok starego składowiska śmieci istniejącego od 1978 r. nieopodal Łężyc, ponieważ jednym z celów projektu było unieszkodliwienie składowiska i odprowadzenie wód przesiąkowych. Pierwszy etap prac rozpoczęto w 2003 r.

Cały łańcuch gospodarki odpadami

Nowy zakład został zaprojektowany w celu zagospodarowania wszelkich odpadów: zmieszanych, nadających się do recyklingu, niebezpiecznych, organicznych, odpadów trwałych budowlanych (po remontach i robotach publicznych) oraz wielkogabarytowych. Wstępna selekcja odpadów leży w gestii samych gmin. System musi pozwolić zminimalizować ilość odpadów wywożonych na składowisko, zapobiec przedostawaniu się zanieczyszczeń do środowiska, dokonać kompletnej oceny wpływu na środowisko - na powietrze, glebę, wody powierzchniowe i podziemne, skład odpadów, wydzielanie się gazów, wody przesiąkowe itp., zapewnić unieszkodliwienie starego składowiska, wstępne podczyszczenie osadów i wód przesiąkowych, odpowiednie zagospodarowanie odpadów niebezpiecznych oraz waloryzację odpadów nadających się do recyklingu. Odzyskany biogaz jest wykorzystywany do produkcji energii elektrycznej na potrzeby zakładu, natomiast jej nadwyżki są przesyłane do sieci krajowej.

Skutki gospodarcze i społeczne

Nie licząc środowiska, projekt ma również znaczenie gospodarcze i społeczne. Umowa podpisana w 1999 roku z władzami Łężyc przewiduje dodatkowe inwestycje zmierzające do zapewnienia wsi obwodnicy, kanalizacji i studni, oświetlenia oraz terenów sportowych. Kluczowy punkt umowy dotyczy priorytetowego zatrudniania w zakładzie mieszkańców wsi.

Wyniki

Pod koniec pierwszego etapu w 2006 r. zakończono budowę sortowni o przepustowości od 25 000 do 50 000 ton rocznie, kwatery składowej odpadów budowlanych o pojemności 170 000 m³, segmentu demontażu sprzętu AGD, instalacji do kompostowania odpadów zielonych o pojemności 6 000 t/rocznie, elektrowni o mocy 2 MW wykorzystującej biogaz itd. Na dzień dzisiejszy 70% personelu pracującego w zakładzie stanowią mieszkańcy Łężyc.

Późniejsze etapy projektu obejmują zwiększenie przepustowości sortowni do 100 000 t/rocznie oraz pojemności kompostowni do 30 000 t/rocznie (w celu sprostania normom unijnym dotyczącym ograniczenia składowania odpadów podlegającym biodegradacji). Przewidziana jest również budowa zakładu produkcji paliwa alternatywnego.

Do tych realizacji należy również dodać efekty zakrojonej na szeroką skalę kampanii informacyjnej dotyczącej wpływu projektu na środowisko oraz pomocy europejskiej wśród potencjalnych beneficjentów, organizacji branżowych, władz regionalnych i lokalnych, organizacji pozarządowych, nie zapominając o społeczeństwie. Choć powody sukcesu tego doświadczenia oraz możliwości przeniesienia go do innych regionów są liczne – rozwiązanie złożonych problemów technicznych, efektywne zarządzanie dużym projektem, koordynowanie prac samorządów lokalnych... – głównym warunkiem powodzenia jest motywacja i rzeczywiste zaangażowanie wszystkich lokalnych aktorów.

Data projektu

01/06/2006