Nowe narzędzia pomagające chronić zielone obszary miejskie w Europie Środkowej

Dziesięciu partnerów z siedmiu państw Europy Środkowej połączyło siły w tworzeniu lub przekształcaniu terenów zielonych w środowiskach miejskich. Podczas współpracy z grupami społecznymi, mieszkańcami i lokalnymi władzami w ramach projektu „Miejskie pasy zieleni” opracowane zostały trzy „inteligentne” modele, które następnie przetestowano podczas ośmiu projektów pilotażowych. Przedsięwzięcie przyczyniło się do poprawy procesu podejmowania decyzji dotyczących planowania i zarządzania przez organy sektora publicznego odpowiedzialne za przestrzenie zielone takie jak parki, obszary leśne i tereny rekreacyjne.

Inne narzędzia

 
The Urban Green Belts projects brought together 10 partners from seven central European countries to create or transform urban green spaces. ©Urban Green Belts The Urban Green Belts projects brought together 10 partners from seven central European countries to create or transform urban green spaces. ©Urban Green Belts

" Wszystkie władze ciężko pracują nad stworzeniem większej ilości wyższej jakości terenów zielonych w miastach. Projekt „Miejskie pasy zieleni” uświadomił nam, że nasz zarząd nie jest osamotniony w swojej pracy. Możemy liczyć na wielu partnerów, ekspertów, mieszkańców, organizacje pozarządowe oraz instytucje rządowe. Projekt dał nam narzędzia, by władze miejskie mogły współpracować ze swoimi partnerami w zarządzaniu i utrzymaniu terenów zielonych. "

Zsofia Hamza, Koordynatorka projektu

Podczas projektu przetestowano trzy różne podejścia do planowania przestrzennego na obszarach miejskich i tworzenia przyjaznych dla środowiska strategii. Władze lokalne mogą kierować się opracowanymi rozwiązaniami i dostępnymi narzędziami, by w inteligentny sposób zarządzać terenami zielonymi w mieście. Wszystkie modele, jakie przetestowano, zostały włączone w przyjazne dla środowiska strategie siedmiu regionów, które wzięły udział w projekcie. 

Inteligentne modele wsparcia

W modelu systemu informacji geograficznej wykorzystano narzędzia geograficzno-informatyczne – od baz danych do analizy i wizualizacji danych przestrzennych – w celu oceny przeznaczenia terenu zielonego oraz kwestii takich jak jego utrzymanie, zrównoważony rozwój czy dochodowość. Ten model został zaprojektowany, by wesprzeć regionalne procesy decyzyjne dotyczące rozwoju.

Model zaangażowania społecznego pozwolił uzyskać całościowy przegląd metod zachęcających do aktywnego zaangażowania, które mogą zwiększyć uczestnictwo mieszkańców w zarządzaniu obszarami zielonymi. Model ten pomógł uczestnikom w kreowaniu nowych pomysłów, opracowaniu planów wspólnego zarządzania terenami i zwiększeniu świadomości. Rozwiązania zostały z powodzeniem zastosowane przez partnerów i włączone w strategie rozwoju obszarów miejskich.

Wielostronny model zarządzania projektem stanowi wzór do ustanawiania nowych form współpracy. Ma także charakter platformy zachęcającej do publicznej dyskusji. Może być również narzędziem do budowania potencjału dla władz publicznych – dostępny w ramach projektu program szkolenia okazał się przydatny dla decydentów poszukujących nowatorskich pomysłów i podejść. 

Zrównoważone plany

Wartość modeli została dowiedziona przez opracowane działania pilotażowe, z których wiele przerodziło się w trwałe i zrównoważone inicjatywy. Niektóre działania zostały rzeczywiście zaprojektowane w dłuższej perspektywie i uzyskały wsparcie lokalnych organów władzy publicznej. Zostaje rozszerzony na przykład program zarządzania opracowany w Budapeszcie na Węgrzech, który obejmuje już 26 publicznych terenów zielonych utrzymywanych przez mieszkańców. 

W Krakowie działania społeczne i niewielkie inwestycje pomogły w zwiększeniu liczby odwiedzających las Witkowice. W program zaangażowała się nowa grupa biegaczy i z pomocą budżetu partycypacyjnego wybudowany zostanie plac zabaw. Dodatkowo powierzchnia rekreacyjnego obszaru leśnego ma wzrosnąć z 15 ha do 120 ha.

Tymczasem w Mariborze w Słowenii zaangażowane osoby sporządziły wniosek o rekultywację obszaru zielonego, który znajduje się na terenie opuszczonego kompleksu budynków. Wniosek zostanie zrealizowany w ramach planu rekultywacji całego terenu i otrzyma wsparcie władz miasta.

Regiony zaangażowane w projekt wymieniły się pomysłami i narzędziami. Kraków, na przykład, rozważa obecnie opracowanie własnego programu zarządzania. Z aplikacji do gromadzenia danych stworzonej w Padwie we Włoszech korzysta chorwackie miasto Zadar w celu poszerzenia swojego rejestru gruntów. Jednocześnie Budapeszt wykorzystuje wskaźniki oceny wdrożone w Salzburgu w Austrii do analizy nowych odpowiednich przestrzeni zielonych.

Łączna wartość inwestycji i dofinansowania UE

Łączna wartość inwestycji w projekt „Miejskie pasy zieleni” wyniosła 2 391 306 EUR, przy czym wkład unijnego Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego o wartości 2 005 050 EUR został wniesiony za pośrednictwem Programu Operacyjnego „Interreg Europa Środkowa” na okres programowania 2014–2020. Inwestycja objęta jest priorytetem „Ochrona środowiska i efektywna gospodarka zasobami”.

Data projektu

05/02/2020