Europejski Fundusz Solidarności

Inne narzędzia

 

Fundusz Solidarności Unii Europejskiej (FSUE), który utworzono, aby umożliwić reagowanie na poważne klęski żywiołowe, jest wyrazem europejskiej solidarności w stosunku do mieszkańców UE, którzy padają ich ofiarami. Bezpośrednią przyczyną powołania do życia Funduszu były poważne powodzie, które latem 2002 r. nawiedziły Europę Środkową. Dotychczas zgromadzone w nim środki wykorzystano w następstwie 80 różnego rodzaju klęsk żywiołowych, takich jak powodzie, pożary lasów, trzęsienia ziemi, wichury i susze. Jak dotąd wsparcie w łącznej wysokości ponad 5 mld euro otrzymały 24 kraje Europy. Lista interwencji PDF en

W związku z pandemią COVID-19 zakres zastosowania Funduszu Solidarności Unii Europejskiej (EUSF) został 1 kwietnia rozszerzony i od tej pory obejmuje sytuacje poważnego stanu zagrożenia zdrowia publicznego. Strona internetowa.

Wnioski o wsparcie muszą wpłynąć do Komisji w terminie 12 tygodni od wystąpienia pierwszych szkód spowodowanych klęską żywiołową. W przypadku klęsk żywiołowych, które nie rozwijają się gwałtownie, takich jak susza lub stan zagrożenia zdrowia publicznego, termin ten upływa po 12 tygodniach od pierwszej oficjalnej reakcji na tę sytuację nadzwyczajną. Specjalne warunki w przypadku COVID-19 (strona internetowa)

Aby maksymalnie przyspieszyć procedurę, zdecydowanie zaleca się podmiotom odpowiedzialnym za przygotowanie wniosków możliwie najszybsze nawiązanie bezpośredniego kontaktu z właściwą służbą Komisji w Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Regionalnej.

Ta strona jest regularnie aktualizowana, proszę pobrać najnowszą wersję formularza wniosku.

  • Formularz wniosku ( 16-11-2017) Word en
  • Wskazówki ( 16-11-2017)Word en
  • Progi dotyczące poważnych klęsk PDF en
  • Progi dotyczące klęsk o zasięgu regionalnym PDF en
  • Jak określić progi dotyczące klęsk obejmujących kilka regionów (na podstawie średniej ważonej PKB tych regionów) xls en
  • Ile pieniędzy można otrzymać w ramach pomocy? PDF en
  • Guidance on implementation, closure and auditing processes PDF en

Komisja rozpatruje wniosek i, w przypadku jego akceptacji, proponuje wysokość kwoty pomocy Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, które zobowiązane są do jej zatwierdzenia. Po udostępnieniu wnioskowanej kwoty w budżecie UE Komisja podejmuje decyzję o przyznaniu poszkodowanym państwom środków pomocowych, które następnie wypłacane są niezwłocznie w formie jednorazowej wypłaty. Państwa beneficjenci zobowiązane są do wykorzystania środków pomocowych w wybranych projektach, kontroli wydatków oraz przeprowadzenia audytu. Środki pomocy nadzwyczajnej mogą być finansowane wstecznie od pierwszego dnia wystąpienia klęski żywiołowej.

Należy jednak zauważyć, że FSUE nie jest instrumentem szybkiego reagowania stosowanym w przypadku poważnych klęsk żywiołowych. Pomoc finansowa przyznawana jest danemu krajowi na jego wniosek i po przeprowadzeniu odpowiedniej procedury budżetowej, co może potrwać nawet do kilku miesięcy.

W maju 2019 r. Komisja opublikowała szeroko zakrojoną ocenę działalności funduszu od czasu jego utworzenia w 2002 r. W ocenie przedstawiono zalecenia na przyszłość. W ocenie podkreślono, że fundusz ma dużą wartość dodaną, jeśli chodzi o wspieranie działań w sytuacji nadzwyczajnej i działań na rzecz ożywienia gospodarczego oraz zmniejszenie obciążeń finansowych spoczywających na władzach krajowych i regionalnych. Z funduszu przeznaczono 5,2 mld euro, w tym rekordowo wysoką kwotę 1,2 mld euro w związku z trzęsieniami ziemi w Środkowych Włoszech w latach 2016–2017.
W sprawozdaniu wskazano również, w jakich obszarach potrzebne są szybsze, spójniejsze i skuteczniejsze działania oraz jak lepiej informować społeczeństwo o realizowanych działaniach.
Więcej informacji na temat oceny

Komisja Europejska
Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej
Unit E1/EUSF
1049 Bruksela
Belgia
Johannes Wachter
telefon: + 32 2 296 65 15


Inguna Kramina
Inguna.KRAMINA@ec.europa.eu
telefon: +32 229-66062
Nyla Cruz
Nyla.Cruz@ec.europa.eu
telefon: +32 2 295 36 09

W jakich przypadkach interweniuje FSUE?

The EUSF FSUE może przyznać pomoc finansową krajom UE i krajom prowadzącym negocjacje w sprawie przystąpienia do UE:

  • w przypadku poważnych klęsk żywiołowych: jeżeli bezpośrednie szkody spowodowane przez nie przekraczają łącznie 3 mld euro (w cenach z 2011 r.) lub 0,6 proc. DNB dotkniętego klęską kraju, w zależności od tego, która z tych dwóch wartości jest mniejsza
  • w przypadku klęsk żywiołowych na mniejszą skalę, tzw. klęsk regionalnych: jeżeli bezpośrednie szkody spowodowane przez nie przekraczają łącznie 1,5 proc. regionalnego PKB (na poziomie NUTS2). W przypadku regionów najbardziej oddalonych stosuje się próg 1 proc. regionalnego PKB
  • jeżeli państwo członkowskie kwalifikujące się do uzyskania pomocy jest dotknięte tą samą klęską, która spowodowała znaczne szkody w kraju sąsiadującym kwalifikującym się do uzyskania pomocy
  • w przypadku „poważnego zagrożenia zdrowia”: łączny koszt środków reagowania kryzysowego szacuje się na ponad 1,5 mld euro w cenach z 2011 r. lub ponad 0,3 proc. DNB.

Jaki jest budżet funduszu?

Pomoc z funduszu solidarności może maksymalnie osiągnąć kwotę 500 mln euro rocznie (w cenach z 2011 r.). Do tego można dodać niewydaną kwotę przyznaną w roku poprzednim, która nie pochodzi z normalnego budżetu UE. Indywidualne dotacje muszą zostać zatwierdzone przez Parlament Europejski i przez Radę na wniosek Komisji. Jedna czwarta budżetu FSUE musi pozostać dostępna do dnia 1 października każdego roku, aby możliwe było zaspokojenie potrzeb pojawiających się do końca roku. W wyjątkowych przypadkach i jeśli pozostające do wykorzystania do końca roku środki finansowe nie wystarczają na pokrycie kwoty pomocy, niedobór można uzupełnić z budżetu funduszu na następny rok.

Jakie działania obejmuje pomoc?

The EUSF FSUE uzupełnia wydatki publiczne państw członkowskich związane z niezbędnymi działaniami nadzwyczajnymi, takimi jak:

  • przywrócenie do sprawnego stanu technicznego infrastruktury i zakładów w obszarach energii, wodociągów i kanalizacji, telekomunikacji, transportu, zdrowia i szkolnictwa
  • zapewnienie czasowego zakwaterowania i finansowanie służb ratownictwa w celu zaspokojenia potrzeb dotkniętej klęską ludności
  • zabezpieczenie infrastruktury prewencyjnej i środków ochrony dziedzictwa kulturowego
  • oczyszczenie obszarów dotkniętych katastrofą, w tym stref przyrodniczych, w stosownych przypadkach zgodnie z podejściem ekosystemowym, a także natychmiastowe odtworzenie stref przyrodniczych dotkniętych klęską żywiołową, aby uniknąć natychmiastowych skutków erozji gleby
  • szybkie udzielanie pomocy, w tym również medycznej, ludności dotkniętej poważnym kryzysem w zakresie zdrowia publicznego
  • ochrona ludności przed zagrożeniem, w tym zapobieganie, monitorowanie lub kontrola rozprzestrzeniania chorób, zwalczanie poważnych zagrożeń dla zdrowia publicznego lub łagodzenie ich wpływu na zdrowie publiczne.

FSUE nie utworzono w celu pokrywania wszelkich kosztów związanych z klęskami żywiołowymi. Zasadniczo wykorzystanie środków funduszu ogranicza się do szkód niepodlegających ubezpieczeniu. Fundusz nie może też rekompensować strat prywatnych. Działania długoterminowe – przebudowa ekonomiczna, działania zapobiegawcze – również nie mogą być finansowane ze środków FSUE. Mogą natomiast kwalifikować się do wsparcia w ramach innych instrumentów, przede wszystkim europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych.

Przykład

Austria – powodzie, sierpień 2005 r. (klęska regionalna)

W sierpniu 2005 r. na terenach należących do dwóch austriackich krajów związkowych – Vorarlberg i Tyrol – wystąpiły katastrofalne w skutkach powodzie. Spowodowały one poważne szkody w sektorze rolnictwa, uszkodzenia obiektów turystycznych, budynków mieszkalnych i zakładów przemysłowych oraz uszkodzenia sieci dróg i innych rodzajów infrastruktury. Całkowite straty bezpośrednie oszacowano na 591,94 mln euro (ok. 0,27 proc. PKB Austrii). Ponieważ kwota ta jest niższa niż próg umożliwiający uruchomienie funduszu solidarności w przypadku poważnych klęsk (w przypadku Austrii wynosi on 0,6 proc. PKB, czyli 1,3363 mld euro), wniosek rozpatrzono w oparciu o kryteria stosowane w przypadku nadzwyczajnych katastrof regionalnych. Komisja uznała, że wniosek Austrii spełnia te kryteria i że przysługuje jej w związku z tym nadzwyczajna pomoc w ramach funduszu solidarności. Przyznane środki wyniosły 14,79 mln euro. Środki te pozwoliły na sfinansowanie:

  • działań mających bezzwłocznie przywrócić funkcjonowanie infrastruktury, zwłaszcza umożliwiających odbudowę dróg Całkowity wkład z FSUE: 9,86 mln euro
  • niezwłocznego zabezpieczenia infrastruktury ochronnej, a przede wszystkim odtworzenia zniszczonych nabrzeży, w tym usunięcia pni drzew i gruzu, odbudowy zapór oraz zabezpieczenia i przywrócenia do stanu pierwotnego dna rzek. Całkowity wkład z FSUE: 4,93 mln euro.

Dokumenty

Zestawienie informacji

Sprawozdania

Panorama (Panorama)

Komunikaty prasowe