Financial Instruments in Cohesion Policy

Financial instruments help to trigger investments on the ground for revenue-generating and cost-saving activities while maximising private investment with minimum public support to deliver the Cohesion Policy objectives of economic, social and territorial cohesion. Financial instruments represent a more efficient and sustainable alternative to complement traditional grant-based support. The European Regional and Development Fund and the Cohesion Fund support projects on the ground through financial products, such as loans, guarantees and equity

Extra tools

 

Nieuws

    Het Multi-region assistance programme (MRA) is een van de elementen van fi-compass, het platform voor adviesdiensten met betrekking tot financieringsinstrumenten in het kader van de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESIF) dat door de Europese Commissie in partnerschap met de Europese Investeringsbank wordt voorzien. De doelstelling van MRA-projecten – waarbij ten minste twee beheersautoriteiten uit verschillende EU-lidstaten betrokken zijn – is de beoordeling van het eventuele gebruik van ESIF-financieringsinstrumenten op specifieke thematische gebieden van gemeenschappelijk belang. Het doel is een ruimer gebruik van financieringsinstrumenten te bevorderen in termen van zowel geïnvesteerde ESI-fondsen als het geografische of thematische toepassingsgebied ervan, en regio's uit verschillende lidstaten tot samenwerking, uitwisseling van beste praktijken en deelname aan wederzijds leren aan te moedigen. 

    Steden in het hart van het EU-beleid 

    Meer dan 70% van Europese burgers woont in stedelijke gebieden en deze tendens zal in de toekomst verder toenemen. Dagelijks passen steden in heel Europa hun stadsontwikkelingsplannen aan om het hoofd te bieden aan de meest urgente problemen, zoals een groeiende bevolking, klimaatverandering en digitalisering. Door alomvattende strategieën uit te werken en beleidsdoelstellingen voor de lange termijn vast te stellen, nemen steden maatregelen om betaalbare huisvesting te ondersteunen, projecten op het gebied van energie-efficiëntie te stimuleren, stadswijken te revitaliseren en het openbaar vervoer te verbeteren. Maar strategische plannen kunnen alleen met succes ten uitvoer worden gelegd als steden toegang tot financiële middelen hebben. Zonder een grote inbreng van openbaar en particulier kapitaal blijft het moeilijk om de visie van een stad in realiteit om te zetten. 

    In 2013 besloot de Nederlandse stad Den Haag 4 miljoen euro voor het proefproject JESSICA vast te leggen om een financieringsinstrument voor energie-efficiëntie te creëren. Destijds hadden de betrokkenen waarschijnlijk niet verwacht dat ze binnen vier jaar een holdingfonds met meer dan 46 miljoen euro aan vermogen voor innovatie, duurzaamheid en stadsontwikkeling zouden uitvoeren. 

    Maar de eerste stappen om het fonds op te zetten waren lastig. 

    "Toen we begonnen met het opzetten van het fonds hadden we veel vragen en moesten we veel technische obstakels overwinnen om een stevige en betrouwbare basis voor toekomstige investeringen te kunnen leggen," kan William van den Bungelaar, secretaris van Stichting Holdingfonds Economische Investeringen Den Haag (HEID), zich herinneren. 

    Den Haag heeft tegenwoordig een team van deskundigen die voor de controle en ondersteuning van de financieringsinstrumenten in de stad nauw samenwerken met hun onafhankelijke fondsbeheerder. Naar aanleiding van het succes van HEID is het momenteel gangbare praktijk om financieringsinstrumenten voor de financiering van de strategische prioriteiten van de stad te gebruiken. 

    Revolverende investeringen in heel Europa

    Om voort te bouwen op hun bestaande kennis van financieringsinstrumenten sloeg Den Haag de handen ineen met drie andere Europese steden – Manchester, Milaan en Londen – in het kader van het MRA-project Revolving Investments in Cities in Europe, ofwel RICE. Dit project was erop gericht de ontwikkeling van nieuwe financieringsinstrumenten te bevorderen om een hoger niveau van investeringen uit de particuliere sector in stadsontwikkeling aan te trekken, met name met betrekking tot slimme steden. Het bracht de gemeenschappelijke financieringsbehoeften van steden in kaart en stelde daarbij de sectoren vast waarin financieringsinstrumenten projecten die zijn afgestemd op de beleidsprioriteiten van een stad, het beste kunnen ondersteunen. De sectoren met de grootste financieringsbehoeften omvatten vervoer, energie, huisvesting en werkomgeving, groene en blauwe infrastructuur of economische ontwikkeling in bredere zin, met inbegrip van mkb en startende bedrijven, alsmede de ontwikkeling van nieuwe commerciële of innovatievoorzieningen. 

    MRA-RICE-partners konden profiteren van de ervaring van de verschillende betrokken steden. 

    "Het gebruik van financieringsinstrumenten in Manchester is een succesverhaal en de voordelen ervan zijn verreikend geweest," zegt Mark Duncan, gemeenteraadslid van Manchester. Ook geeft Binal Cadieu van de Greater London Authority hoog op over het potentieel van het nieuwe financieringsinstrument dat bekend staat als Mayoral Energy Efficiency Fund (MEEF) en dat in Londen is opgezet. "Als revolverend fonds biedt MEEF ons een model voor het genereren van miljoenen ponden aan particuliere investeringen voor koolstofarme projecten," zegt Cadieu. 

    Stadsfonds met RICE-blauwdruk

    Het RICE-project heeft een stadsfondsmodel aangedragen dat ter ondersteuning van stadsontwikkeling aan de specifieke behoeften van steden in de hele Europese Unie kan worden aangepast. Het fonds is flexibel dankzij een blauwdruk met de onder RICE-partners waargenomen beste praktijken. Kortom, het betreft "een door de stad aangestuurd en zelfstandig beheerd financieringsinstrument met een op de strategische prioriteiten van de stad afgestemde investeringsstrategie, waarmee een belangrijke hefboomwerking van de overheidsinvesteringen wordt bereikt". 

    RICE-projectmanager Van den Bungelaar onderstreept de voordelen van het partnerschap. 

    "De blauwdruk biedt een flexibel kader voor een financieringsinstrument voor stadsontwikkeling waarmee een belangrijke hefboomwerking van de overheidsinvesteringen wordt bereikt, aangevuld met een pakket voor technische bijstand ter ondersteuning van de uitvoering," vertelt hij. "Het model is zo ontworpen dat het eenvoudig, repliceerbaar en aanpasbaar is, zodat anderen het als basis voor een financieringsinstrument voor stadsontwikkeling kunnen toepassen." 

    Terwijl de uitvoering ervan door de betrokkenheid van een onafhankelijke fondsbeheerder wordt gestimuleerd, nemen bij de ontwikkeling van een strategie voor stedelijke investeringen de steden de leiding. Door een stadsfonds op te richten hebben Europese steden de mogelijkheid om hun visie en strategie in operationele vorm te gieten. 

    Steun in het kader van het cohesiebeleid benutten

    Openbare middelen zoals de ESIF spelen een cruciale rol bij de aanpak van tekortkomingen van de markt doordat veel projecten er toegang mee kunnen krijgen tot EU-financiering die anders buiten hun bereik zou liggen of te duur zou zijn. Steden die toegang tot ESIF-middelen hebben, kunnen financieringsinstrumenten die zijn afgestemd op hun lokale behoeften, met succes implementeren en met succes andere openbare en particuliere investeringen in projecten mobiliseren. Dit kan worden gerealiseerd via leningen en garanties voor langlopende stadsprojecten, eigen vermogen of quasi-eigen vermogen voor investeringen in projecten met een hoger risicoprofiel, of een combinatie van terugvorderbare steun en subsidies. 

    In talrijke steden ontbreekt het aan ruime ervaring met het opzetten van stadsfondsen. Daarom hebben deze steden professionele ondersteuning nodig bij het ontwerpen en invoeren van nieuwe financieringsinstrumenten. Technische-bijstandsprogramma's die de Europese Commissie ondersteunt, zoals het MRA, maken het makkelijker om een nieuw stadsfonds voor te bereiden en te gebruiken doordat ze steden helpen hun eigen capaciteit op te bouwen. 

    "Voor steden die nieuwkomers zijn in de wereld van financieringsinstrumenten zoals de fondsen voor stadsontwikkeling, biedt het MRA-RICE-project een nuttig hulpmiddel om met de ontwikkeling van een nieuw financieringsinstrument te beginnen en de haalbaarheid ervan in een plaatselijke context te beoordelen," zegt Lucia Scopelliti, die voor de gemeente Milaan werkt. 

    Raadpleeg voor meer informatie over MRA-RICE www.fi-compass.eu

    Panorama 69: Moravia-Silesia emerges from its industrial past

Meer nieuws

We are facing important challenges in Europe. We need to continue boosting economic growth and creating employment. We must do more with less and this can be achieved through financial instruments.

Commission services are committed to making this smarter use of EU resources through financial instruments as a more efficient and sustainable alternative to complement traditional grant-based support. It should be pointed out that financial instruments are not an end in themselves but a policy delivery mechanism.

Besides the obvious advantages of leveraging additional resources and recycling funds over the long term, the repayable nature of financial instruments offers incentives to better performance, including greater financial discipline at the level of supported projects. Last but not least, the reflows from these investments become resources at the disposal of national authorities, that can subsequently be reinvested into further projects.

ESIF and EFSI complementarities

  • European Structural and Investment Funds and European Fund for Strategic Investments complementarities: Ensuring coordination, synergies and complementarity en pdf

Documents

Data

Track the progress in financial instruments under the ESI Funds, their thematic and national allocation and how they are used with our Data Platform.

View the data

Need to know more?

The fi-compass platform maintains a library of documents, country pages, examples and events

Contact

European Commission - DG Regional Policy
Unit B3 - Financial Instruments and relations with International Financial Institutions
Avenue de Beaulieu 5
B-1160 Brussels
Tel: 32 2 29 59332
Fax: +32 2 292 0904
REGIO-B3-FINANCIAL-INSTRUMENTS@ec.europa.eu