PEFMED: Δημιουργία ενός βιώσιμου τομέα γεωργικών τροφίμων στη Μεσόγειο

Αν χρησιμοποιηθεί σωστά, το ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό αποτύπωμα προϊόντος (PEF) μπορεί να βοηθήσει το τομέα γεωργικών τροφίμων της Μεσογείου να γίνει πιο βιώσιμος. Το έργο PEFMED, που χρηματοδοτείται από την ΕΕ, δημιουργήθηκε προκειμένου να βοηθήσει τις επιχειρήσεις γεωργικών προϊόντων της Μεσογείου να βρουν τον δρόμο τους εντός του περίπλοκου πλαισίου PEF, να το εφαρμόζουν και να επωφεληθούν από αυτό.

 Πρόσθετα εργαλεία

 
Picture taken during a PEFMED pilot action in a vineyard in Apulia, Italy. ©Michele Vitiello, 2019 Picture taken during a PEFMED pilot action in a vineyard in Apulia, Italy. ©Michele Vitiello, 2019

" Η φέτα είναι παραδοσιακό προϊόν προστατευόμενης ονομασίας προελεύσεως με μακρά ιστορία, που κατασκευάζεται από πρόβειο και κατσικίσιο γάλα. Κατά την πιλοτική φάση του έργου PEFMED δοκιμάσαμε στην παραγωγή τυριού φέτας τη μέθοδο PEF για τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Από αυτές τις δοκιμές, καταλήξαμε σε σημαντικές προτάσεις και συστάσεις ώστε η μέθοδος να γίνει αξιόπιστη και αντιπροσωπευτική για αυτήν τη συγκεκριμένη κατηγορία προϊόντων. "

Ιωάννης Βασταρδής, Διευθυντής Ζώνης Γάλακτος, Δέλτα Τρόφιμα Α.Ε.

Ο τομέας των γεωργικών τροφίμων διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομική και κοινωνική ευεξία των μεσογειακών χωρών. Δυστυχώς, έχει βεβαρυμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Καθώς η βιωσιμότητα καθίσταται ολοένα και σημαντικότερη τόσο για τις κυβερνήσεις όσο και για τους καταναλωτές, ο τομέας οφείλει να προσαρμοστεί. 

Η μέθοδος PEF, που δημιουργήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2013, αποτελεί μια εναρμονισμένη μέθοδο για την ποσοτικοποίηση του περιβαλλοντικού αντίκτυπου ενός προϊόντος καθ’ όλον τον κύκλο ζωής του, από την καλλιέργειά του έως την επεξεργασία, μεταφορά, κατανάλωση και διάθεσή του.

Ένα προσαρμόσιμο εργαλείο για τη βελτίωση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του τομέα γεωργικών τροφίμων

Η μέθοδος PEFMED συνδυάζει τη μέθοδο PEF της ΕΕ με ένα μοναδικό εργαλείο ένδειξης κοινωνικοοικονομικής απόδοσης (SE-KPI). Η μέθοδος, που αναπτύχθηκε από τον εταίρο του έργου DNV GL, χρησιμοποιείται για να προσδιοριστούν τα σημεία όπου μπορεί μια εταιρεία να βελτιώσει κοινωνικοοικονομικά θέματα, όπως ανθρώπινα δικαιώματα, συνθήκες εργασίας, υγεία και ασφάλεια, πολιτιστική κληρονομιά και διακυβέρνηση. Επιπλέον, το εργαλείο μπορεί να προσαρμοστεί για να καλύψει συγκεκριμένες ανάγκες εργαζομένων, τοπικών κοινοτήτων, καταναλωτών και άλλων ενδιαφερομένων.

Η μέθοδος PEFMED έχει δοκιμαστεί σε εννέα αλυσίδες προϊόντων και συνεργατικούς σχηματισμούς μεσογειακών γεωργικών προϊόντων: 

  • Τυρί: Λομβαρδία, Ιταλία· Θεσσαλία, Ελλάδα· και Δυτική Σλοβενία, Σλοβενία
  • Αλλαντικά: Καταλονία, Ισπανία
  • Ελαιόλαδο: Ανδαλουσία, Ισπανία· και Προβηγκία-Άλπεις-Κυανή Ακτή, Γαλλία
  • Κρασί: Απουλία, Ιταλία
  • Ζωοτροφές: Alentejo, Πορτογαλία
  • Εμφιαλωμένο νερό: Auvergne-Rhône-Alpes, Γαλλία 

Βάσει των αποτελεσμάτων των εν λόγω δοκιμών, οι ερευνητές του έργου κατάρτισαν ένα βιώσιμο επιχειρηματικό σχέδιο που κάθε συμμετέχουσα εταιρεία μπορεί να χρησιμοποιήσει προκειμένου να υλοποιήσει περιβαλλοντικές και κοινωνικοοικονομικές βελτιώσεις. Τα σχέδια περιγράφουν τις λύσεις που μπορούν να ενσωματωθούν στη στρατηγική της εταιρείας, και περιλαμβάνουν πληροφορίες για το χρονοδιάγραμμα, το κόστος και τα οφέλη.

Αντίκτυπος μεγάλης εμβέλειας

Εκτός του εργαλείου SE-KPI, ο εταίρος του έργου CRITT ανέπτυξε ένα μοναδικό εργαλείο υπολογισμού του PEF για το ελαιόλαδο και εμφιαλωμένο νερό. Μετά από μια σύντομη ενημέρωση για τη χρήση των εργαλείων, οι εταιρίες μπορούν να τα ενσωματώσουν στη στρατηγική διαχείρισης που έχουν υιοθετήσει. Αμφότερα τα εργαλεία διατίθενται δωρεάν από την πλατφόρμα PEFMED wiki. 

Συνολικά, 56 επιχειρήσεις (εννέα εταιρείες που παράγουν τελικά προϊόντα συν προμηθευτές) συμμετείχαν στην πιλοτική φάση του PEFMED. Με τη στήριξη περιφερειακών ομοσπονδιών γεωργικών τροφίμων, όπως είναι οι Federalimentare, FIAB, FIPA, GZS, ANIA και SEVT, η μέθοδος και τα οφέλη του PEFMED θα διαδοθούν σε πάνω από 100 εταιρείες σε όλη τη Μεσόγειο, διαμέσου εκδηλώσεων προβολής, σεμιναρίων κατάρτισης και διακρατικών εργαστηρίων. 

συνδέσεις

Συνολική επένδυση και χρηματοδότηση από την ΕΕ

Η συνολική επένδυση για το έργο «PEFMED – Υιοθέτηση της μεθόδου περιβαλλοντικού αποτυπώματος προϊόντος σε όλα τα MED περιφερειακά παραγωγικά συστήματα γεωργικών προϊόντων για την ενίσχυση της καινοτομίας και της εμπορικής αξίας» είναι 2 438 360 EUR, με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης της ΕΕ να συνεισφέρει 2 072 606 EUR μέσω του Διακρατικού Προγράμματος Συνεργασίας «Μεσόγειος» για την προγραμματική περίοδο 2014-2020.