10 χρόνια από τη Συνθήκη της Λισαβόνας: τι πρόοδος έχει σημειωθεί όσον αφορά την εδαφική συνοχή στην ΕΕ;

 Πρόσθετα εργαλεία

 
01/12/2019

Σήμερα, γιορτάζουμε τη 10η επέτειο της επικύρωσης της Συνθήκης της Λισαβόνας, που εισήγαγε μια τρίτη διάσταση στη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειών στην ΕΕ: Εδαφική συνοχή. Δέκα χρόνια αργότερα, αυτός ο στόχος είναι πιο σημαντικός από ποτέ για την Ευρώπη. 

Καθώς η ΕΕ διαθέτει απίστευτη εδαφική πολυμορφία, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι άνθρωποι μπορούν να αξιοποιήσουν στο έπακρο τα εγγενή χαρακτηριστικά των περιοχών στις οποίες ζουν. Κανένας Ευρωπαίος πολίτης δεν θα πρέπει να μένει πίσω και να βρίσκεται σε μειονεκτική θέση, για παράδειγμα όσον αφορά την πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες, τη στέγαση ή τις ευκαιρίες απασχόλησης, απλώς και μόνο επειδή ζει σε μια συγκεκριμένη περιφέρεια και όχι σε κάποια άλλη. Σε αυτό συμβάλλει η εδαφική συνοχή, με στόχο μια πιο ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη, σύμφωνα με την περιοχή όπου ζει κανείς. 

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Συνθήκη της Λισαβόνας κάλεσε την ΕΕ και τα κράτη μέλη να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ των επιπέδων ανάπτυξης των διαφόρων περιφερειών, καθώς και στην καθυστέρηση των λιγότερο ευνοημένων περιφερειών. Τα κράτη μέλη συμφώνησαν να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στις αγροτικές περιοχές, στις περιοχές που πλήττονται από τη βιομηχανική μετάβαση και στις περιοχές που πλήττονται από σοβαρά και μόνιμα φυσικά ή δημογραφικά μειονεκτήματα, όπως οι βορειότερες περιφέρειες με πολύ χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα και οι νησιωτικές, διασυνοριακές και ορεινές περιφέρειες. 

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επανέλαβε τη σημασία της συνοχής στην επιστολή της προς τη νέα Επίτροπο αρμόδια για την Πολιτική Συνοχής και τις Μεταρρυθμίσεις Elisa FerreiraΤο έργο σας κατά τα επόμενα πέντε χρόνια είναι να διασφαλίσετε ότι η Ευρώπη επενδύει και στηρίζει τις περιφέρειες και τους ανθρώπους που πλήττονται περισσότερο από τη διπλή ψηφιακή και κλιματική μετάβαση, χωρίς να μένει κανείς πίσω, καθώς προχωράμε μαζί. 

Προκειμένου να επιτευχθεί εδαφική συνοχή, η ΕΕ υποστηρίζει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση. Χρειαζόμαστε καλύτερο συντονισμό μεταξύ των τομεακών πολιτικών σε κάθε επίπεδο, από το τοπικό μέχρι το ευρωπαϊκό. Χρειαζόμαστε, επίσης, στενότερη συνεργασία μεταξύ των τοπικών, περιφερειακών και εθνικών αρχών, καθώς και τη δέσμευση και τη συμμετοχή των πολιτών. Πολλά ζητήματα - κλιματική αλλαγή, μετανάστευση - υπερβαίνουν τα διοικητικά όρια και μπορούν να αντιμετωπιστούν καλύτερα μέσω μιας πιο εξατομικευμένης απάντησης από διάφορες τοπικές αρχές, περιφέρειες ή χώρες. 

Η χρηματοδότηση της ΕΕ είναι το κύριο μέσο για την προώθηση της ολοκληρωμένης εδαφικής ανάπτυξης στα κράτη μέλη και στις περιφέρειες. Περισσότερες από 3.800 εδαφικές, αστικές και τοπικές στρατηγικές λαμβάνουν χρηματοδότηση από την ΕΕ. Επιπλέον, η χρηματοδότηση της ΕΕ βοηθά, επίσης, τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν μέτρα για την αντιμετώπιση των αναγκών συγκεκριμένων περιοχών, όπως οι περιοχές που πλήττονται από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό, αραιοκατοικημένες περιοχές, ορεινές περιοχές, νησιά και απόκεντρες περιφέρειες. Αυτή η εξατομικευμένη προσέγγιση ενισχύθηκε στην πρόταση της Επιτροπής για την πολιτική συνοχής μετά το 2020, ιδίως μέσω της μεγαλύτερης εστίασης στις λειτουργικές περιοχές (π.χ. λεκάνες απορροής ποταμών, παράκτιες περιοχές, οροσειρές κ.λπ.) για την υπέρβαση των διοικητικών εμποδίων, καθώς και στις τοπικές πρωτοβουλίες. 

Η μελλοντική πολιτική συνοχής μετά το 2020 δίνει νέα έμφαση στις ολοκληρωμένες προσεγγίσεις, θεσπίζοντας έναν ειδικό στόχο πολιτικής - «Η Ευρώπη πλησιέστερα στους πολίτες» - καθώς και υποστηρίζοντας περαιτέρω τις τοπικές αναπτυξιακές στρατηγικές και τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη σε όλη την ΕΕ και δίνοντας περισσότερες αρμοδιότητες στις τοπικές αρχές όσον αφορά τη διαχείριση των κονδυλίων.

Νέα