Spis treści
Szukaj w przewodniku

Etap 3: sprawdzenie warunków finansowych

Rodzaje dofinansowania

Dofinansowanie może przyjąć jedną z następujących form1:

  • zwrot określonej części rzeczywiście poniesionych kosztów kwalifikowalnych: np. kwoty przyznanej w ramach partnerstw strategicznych na pokrycie kosztów dodatkowych związanych z udziałem osób o specjalnych potrzebach;
  • zwrot na podstawie dofinansowania kosztów jednostkowych: np. kwoty przyznanej na wsparcie indywidualne w ramach projektów dotyczących mobilności w dziedzinie kształcenia, szkolenia i młodzieży;
  • kwoty ryczałtowe: np. kwota przyznana jako wkład we wdrażanie działań uzupełniających w ramach projektów „Jean Monnet”;
  • finansowanie ryczałtowe: np. kwota przyznana na pokrycie kosztów pośrednich związanych z niekomercyjnymi wydarzeniami sportowymi;
  • połączenie form wymienionych powyżej.

Mechanizm finansowania stosowany w ramach programu Erasmus+ w większości przypadków zapewnia dofinansowanie w oparciu o zwrot na podstawie dofinansowania kosztów jednostkowych. Taka forma dofinansowania pomaga wnioskodawcom obliczyć w łatwy sposób kwotę dofinansowania, o które wnioskują, oraz ułatwia im opracowywanie realistycznych planów finansowych danego projektu.

Informacje dotyczące form dofinansowania mających zastosowanie do poszczególnych pozycji finansowania w ramach poszczególnych akcji programu Erasmus+, o których mowa w niniejszym przewodniku, znajdują się w części B, w tabelach dotyczących zasad finansowania, w kolumnie „mechanizm finansowania”.

Zasady mające zastosowanie do dofinansowania UE

Zasada niedziałania wstecz

Żadne dofinansowanie UE nie może zostać przyznane z mocą wsteczną na projekty już zakończone.

Dofinansowanie UE może zostać przyznane na projekt, który już się rozpoczął, wyłącznie w przypadku, gdy wnioskodawca jest w stanie wykazać w propozycji projektukonieczność rozpoczęcia realizacji projektu przed podpisaniem umowy finansowej lub przed otrzymaniem powiadomienia o decyzji o udzieleniu dofinansowania. W takich przypadkach koszty kwalifikujące się do finansowania nie mogły zostać poniesione przed dniem złożenia wniosku.

Jeżeli wnioskodawca rozpoczyna realizację projektu przed podpisaniem umowy finansowej lub otrzymaniem powiadomienia o decyzji o przyznaniu dofinansowania, czyni to na własne ryzyko.

Zasada niełączenia dofinansowań

Na każdy projekt finansowany przez UE jednemu beneficjentowi przysługuje prawo do otrzymania tylko jednego dofinansowania z budżetu UE. W żadnych okolicznościach te same koszty nie mogą być dwukrotnie finansowane z budżetu Unii.

Aby uniknąć ryzyka podwójnego finansowania, wnioskodawca musi wskazać w odpowiedniej części formularza wniosku źródła oraz wysokość każdego innego finansowania otrzymanego w danym roku oraz każdego, o jakie w danym roku wnioskował, zarówno w odniesieniu do tego samego, jak i każdego innego projektu, włączając w to dotacje na działalność.

Identyczne lub bardzo podobne wnioski przedłożone przez tego samego wnioskodawcę lub przez innych partnerów z tego samego konsorcjum będą poddawane szczegółowej ocenie w celu wykluczenia ryzyka podwójnego finansowania i mogą zostać wszystkie odrzucone.

Wielokrotne złożenie wniosku

W przypadku akcji zdecentralizowanych zarządzanych przez agencje narodowe Programu Erasmus+ wszystkie wnioski złożone dwukrotnie lub kilkukrotnie przez tego samego wnioskodawcę lub to samo konsorcjum do tej samej agencji bądź do różnych agencji będą odrzucane. W przypadku gdy różni wnioskodawcy lub konsorcja złożą takie same lub podobne wnioski, zostaną one poddane szczegółowej ocenie i mogą zostać wszystkie odrzucone.

Niedochodowość i współfinansowanie

Dofinansowanie z budżetu Unii nie może mieć na celu wytwarzania zysku w ramach projektu realizowanego przez beneficjenta ani nie może skutkować takim zyskiem. Zysk definiuje się jako nadwyżkę obliczaną przy płatności końcowej, wpływy ponad kwalifikowalne koszty akcji lub programu prac, w przypadkach gdy wpływy są ograniczone do dofinansowania z Unii i zysku wygenerowanego przez tę akcję lub program prac2. Zasada niedochodowości nie dotyczy dofinansowań udzielanych w formie kosztu jednostkowego, płatności ryczałtowej lub finansowania ryczałtowego, w tym stypendiów, ani nie dotyczy wniosków o dofinansowanie nieprzekraczające 60 000 EUR. Do celów obliczania zysku osiągniętego z dofinansowania nie  uwzględnia się współfinansowania w formie wkładów niepieniężnych.

Co więcej, dofinansowanie UE stanowi motywację do realizacji projektu, który bez wsparcia finansowego UE byłby niewykonalny, i opiera się na zasadzie współfinansowania. Współfinansowanie oznacza, że dofinansowanie UE nie może pokrywać całości kosztów projektu; projekt musi być finansowany ze źródeł współfinansowania innych niż dofinansowanie UE (np. zasoby własne beneficjenta, dochód wygenerowany przez działanie, wkłady finansowe stron trzecich).

Jeżeli dofinansowania UE udziela się w formie kosztu jednostkowego, płatności ryczałtowej lub finansowania ryczałtowego – a ma to miejsce w przypadku większości akcji uwzględnionych w niniejszym przewodniku – Komisja zapewnia zasady niedochodowości i współfinansowania w odniesieniu do danej akcji jako całości z wyprzedzeniem, w momencie, w którym określa ona stawki lub odsetki takich jednostek, płatności ryczałtowych i finansowania ryczałtowego. Poszanowanie zasad niedochodowości i współfinansowania jest założeniem ogólnym, dlatego też wnioskodawcy nie muszą przedstawiać informacji o źródłach finansowania innych niż dofinansowanie UE ani nie muszą uzasadniać kosztów poniesionych w ramach realizacji projektu.

Płatność dofinansowania w oparciu o zwrot na podstawie dofinansowania kosztów jednostkowych, płatności ryczałtowe lub finansowanie ryczałtowe pozostaje jednak bez uszczerbku dla prawa dostępu do dokumentacji ustawowej beneficjentów. Jeżeli kontrola lub audyt wykaże, że nie doszło do zdarzenia generującego koszt (np. działania w ramach projektu nie zostały zrealizowane w sposób ustalony na etapie składania wniosku, uczestnicy nie brali udziału w działaniach itp.) i że dokonano nienależnej płatności na rzecz beneficjenta z tytułu dofinansowania w oparciu o zwrot na podstawie dofinansowania kosztów jednostkowych, płatności ryczałtowe lub finansowanie ryczałtowe, agencja narodowa lub Agencja Wykonawcza ma prawo do odzyskania nawet całej kwoty dofinansowania. Podobnie, jeżeli podejmowane działania lub osiągnięte rezultaty są niewystarczającej jakości, część dofinansowania lub jego całość może zostać zredukowana, nawet w przypadku gdy działania zostały przeprowadzone i są kwalifikowalne.

Ponadto do celów statystycznych i celów monitorowania Komisja Europejska może przeprowadzić ankietę wśród próby beneficjentów, której celem jest ilościowe określenie faktycznych kosztów poniesionych w ramach projektów finansowanych w oparciu o zwrot na podstawie dofinansowania kosztów jednostkowych, płatności ryczałtowe lub finansowanie ryczałtowe.

Postanowienia szczegółowe mające zastosowanie do dofinansowań wypłaconych na podstawie zwrotu określonej części kosztów kwalifikowalnych

Jeżeli dofinansowanie UE jest udzielane jako zwrot określonej części kosztów kwalifikowalnych, obowiązują następujące postanowienia:

Koszty kwalifikowalne

Dofinansowanie UE nie może przekraczać ogólnej kwoty ustanowionej przez agencję narodową lub Agencję Wykonawczą w czasie procedury wyboru projektu na podstawie oszacowanych kosztów kwalifikowalnych wskazanych w formularzu wniosku. Koszty kwalifikowalne są to koszty faktycznie poniesione przez beneficjenta dofinansowania, które spełniają wszystkie następujące kryteria:

  • są ponoszone w okresie realizacji projektu, z wyjątkiem kosztów związanych ze sprawozdaniami końcowymi i certyfikatami kontroli;
  • zostały wyszczególnione w szacunkowym budżecie całkowitym projektu;
  • są niezbędne do realizacji projektu, na który przyznawane jest dofinansowanie;
  • są możliwe do określenia i zweryfikowania, w szczególności są odnotowane w ewidencji księgowej beneficjenta i ustalane zgodnie ze stosownymi standardami rachunkowości kraju, w którym beneficjent ma siedzibę i zgodnie z jego zwykłą praktyką księgowania kosztów;
  • spełniają wymogi stosownego prawodawstwa podatkowego i socjalnego;
  • są racjonalne, uzasadnione i zgodne z zasadą należytego zarządzania finansami, w szczególności jeżeli chodzi o oszczędność i wydajność.
  • nie są objęte dofinansowaniem UE w postaci dofinansowania kosztów jednostkowych, płatności ryczałtowych lub finansowania ryczałtowego.

Za kwalifikowalne uznaje się również następujące kategorie kosztów:

  • koszty związane z zabezpieczeniem płatności zaliczkowych wniesionym przez beneficjenta dofinansowania, jeżeli takie zabezpieczenie jest wymagane przez agencję narodową lub Agencję Wykonawczą;
  • koszty związane ze świadectwami kontroli sprawozdań finansowych i sprawozdaniami weryfikacji działań, jeżeli agencja narodowa lub Agencja Wykonawcza wymaga takich świadectw i sprawozdań jako wsparcia dla wniosków o płatność;
  • koszty amortyzacji, pod warunkiem że zostały one faktycznie poniesione przez beneficjenta.

Wewnętrzne praktyki księgowe i procedury kontroli beneficjenta muszą umożliwiać bezpośrednie uzgodnienie kosztów i przychodów wykazywanych w związku z projektem z odpowiadającymi im zapisami i dokumentami potwierdzającymi.

Podatek od wartości dodanej (VAT)

Podatek od wartości dodanej będzie uznawany za koszt kwalifikowalny wyłącznie w przypadkach, w których nie istnieje możliwość jego zwrotu na mocy mających zastosowanie przepisów krajowych dotyczących VAT3. Jedyny wyjątek dotyczy działań lub transakcji, których krajowe, regionalne i lokalne organy władzy i inne organy publiczne dokonują jako organy władzy publicznej4. Ponadto:

  • podlegający odliczeniu podatek VAT, który nie został faktycznie odliczony (z powodu warunków krajowych lub niedbałości beneficjentów), nie jest kwalifikowalny;
  • dyrektywa VAT nie ma zastosowania do krajów spoza UE. Organizacje z krajów partnerskich mogą zostać zwolnione z podatków (w tym VAT), ceł i opłat, w przypadku gdy podpisano umowę między Komisją Europejską a krajem partnerskim, w którym dana organizacja została ustanowiona.

Kwalifikowalne koszty pośrednie

W przypadku określonych rodzajów projektów (informacje szczegółowe dotyczące zasad finansowania akcji można znaleźć w części B niniejszego przewodnika) kwota zryczałtowana nieprzekraczająca 7% kwalifikowalnych kosztów bezpośrednich projektu kwalifikuje się jako koszty pośrednie stanowiące ogólne koszty administracyjne beneficjenta, które nie zostały już pokryte w ramach kwalifikowalnych kosztów bezpośrednich (np. rachunki za energię lub Internet, koszty związane z wynajmem lokalu itp.), ale które mogą zostać poniesione w związku z projektem.

Koszty pośrednie nie mogą obejmować kosztów zaksięgowanych w ramach innej linii budżetowej. Koszty pośrednie nie są kwalifikowalne, jeżeli beneficjent otrzymuje już dotację na działalność z budżetu Unii (na przykład w ramach zaproszenia do składania wniosków dotyczących współpracy społeczeństwa obywatelskiego w ramach programu Erasmus+).

Koszty niekwalifikowalne

Następujących kosztów nie uważa się za kwalifikowalne:

  • zwrot z kapitału;
  • zadłużenie i opłaty za obsługę zadłużenia;
  • rezerwy na straty lub spłatę długów;
  • należne odsetki;
  • wątpliwe długi;
  • straty wynikające z różnic kursowych;
  • VAT, jeżeli podlega zwrotowi na mocy mających zastosowanie przepisów krajowych dotyczących VAT (zob. powyższy akapit dotyczący podatku od wartości dodanej);
  • koszty wykazane przez beneficjenta i pokryte w ramach innego projektu lub programu prac otrzymującego dofinansowanie UE (zob. również powyższy akapit dotyczący kwalifikowalnych kosztów pośrednich);
  • nadmierne lub nieuzasadnione wydatki;
  • wkłady niepieniężne;
  • w przypadku wynajmowania lub leasingu sprzętu koszty każdej opcji wykupu na koniec okresu leasingu lub najmu;
  • koszty otwarcia i prowadzenia rachunków bankowych (w tym koszty przelewów z –lub – do agencji narodowej lub Agencji Wykonawczej pobierane przez bank beneficjenta).

Źródła finansowania

Wnioskodawca musi wskazać w formularzu wniosku wkład pochodzący ze źródeł innych niż dofinansowanie UE. Współfinansowanie zewnętrzne może przyjąć formę środków własnych beneficjenta, wkładów finansowych osób trzecich lub dochodu generowanego przez projekt. Jeżeli w momencie sporządzania sprawozdania końcowego i wniosku o płatność salda wystąpi dowód na istnienie nadwyżki dochodu (patrz pkt: Niedochodowość i współfinansowanie) wobec kosztów kwalifikowalnych poniesionych w ramach realizacji projektu, agencja narodowa lub Agencja Wykonawcza są uprawnione do odzyskania odsetka od zysku odpowiadającego wkładowi Unii w koszty kwalifikowalne faktycznie poniesione przez beneficjenta w celu realizacji projektu. Postanowienie to nie ma zastosowania do projektów, w odniesieniu do których złożono wniosek o dofinansowanie nieprzekraczające 60 000 EUR.

Wkładów niepieniężnych nie uznaje się za możliwe źródło współfinansowania.

  • 1. DECYZJA KOMISJI C(2013) 8550 z dnia 4 grudnia 2013 r. w sprawie zastosowania kwot ryczałtowych, zwrotów na podstawie kosztów jednostkowych oraz finansowania ryczałtowego w ramach programu Erasmus+, (http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/more_info/awp/docs/c_2013_8550.pdf)
  • 2. W tym celu wpływy ograniczone są do dochodu generowanego przez projekt oraz wkładów finansowych przeznaczonych przez darczyńców konkretnie na finansowanie kosztów kwalifikowalnych. Zysk (lub strata) zgodnie z powyższą definicją jest zatem różnicą między:
    • tymczasowo przyjętą kwotą dofinansowania, dochodem generowanym przez działanie a
    • kosztami kwalifikowalnymi poniesionymi przez beneficjenta.

                Ponadto w każdym przypadku, w którym osiągnięty zostanie zysk, zostanie on odzyskany. Agencja narodowa lub Agencja Wykonawcza są uprawnione do odzyskania odsetka od zysku odpowiadającego wkładowi Unii w koszty kwalifikowalne faktycznie poniesione przez beneficjenta w celu realizacji działania. Dalsze wyjaśnienia dotyczące obliczania zysku zostaną udostępnione w odniesieniu do tych akcji, w przypadku których dofinansowania przyjmują formę zwrotu określonej części kosztów kwalifikowalnych

  • 3. W państwach członkowskich dyrektywa VAT 2006/112/WE została przełożona na krajowe przepisy dotyczące VAT
  • 4. Zob. art. 13 ust. 1 dyrektywy.