Spis treści
Szukaj w przewodniku

Część A: Ogólne informacje o programie Erasmus+

Erasmus+ jest programem UE w dziedzinie kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu na lata 2014-20201. Kształcenie, szkolenie, młodzież i sport to dziedziny, które mogą znacząco przyczynić się do sprostania zmianom społeczno-ekonomicznym, głównym wyzwaniom, przed jakimi będzie stawać Europa do końca tego dziesięciolecia, oraz które mogą przyczynić się do realizacji priorytetów programu strategicznego UE na rzecz wzrostu gospodarczego, zatrudnienia, sprawiedliwości społecznej i włączenia społecznego.

Walka z wysokim bezrobociem, w szczególności wśród osób młodych, jest jednym z najpilniejszych zadań rządów europejskich. Zbyt wiele młodych osób kończy naukę za wcześnie, narażając się tym samym na ryzyko bezrobocia i marginalizacji społecznej. Na takie samo ryzyko narażonych jest wiele osób dorosłych o niskich kwalifikacjach. Nowe technologie powodują zmianę sposobu funkcjonowania społeczeństw i trzeba je jak najlepiej wykorzystywać. Przedsiębiorstwa z UE muszą zwiększyć swoją konkurencyjność poprzez wykorzystanie talentu i innowacji.

Europa potrzebuje społeczeństw lepiej zintegrowanych i włączających, które umożliwiają swoim obywatelom aktywny udział w demokratycznym życiu społecznym. Kształcenie, szkolenie, praca z młodzieżą i sport odgrywają kluczową rolę w propagowaniu wspólnych europejskich wartości, wspieraniu integracji społecznej, zwiększaniu zrozumienia międzykulturowego i wzmacnianiu poczucia przynależności do społeczności, a także w przeciwdziałaniu radykalizacji postaw. Program Erasmus+ jest skutecznym instrumentem promującym włączanie osób ze środowisk defaworyzowanych, w tym nowo przybyłych migrantów.

Kolejne wyzwanie dotyczy rozwoju kapitału społecznego wśród osób młodych, wzmacniania pozycji osób młodych oraz ich zdolności w zakresie aktywnego uczestnictwa w społeczeństwie, zgodnie z postanowieniami traktatu lizbońskiego w celu „zachęcania młodzieży do uczestnictwa w demokratycznym życiu Europy”. Do tej kwestii można się również odnieść za pomocą działań z zakresu uczenia się pozaformalnego mających na celu podnoszenie umiejętności i kompetencji osób młodych oraz zwiększanie ich aktywności obywatelskiej. Ponadto konieczne jest zapewnienie organizacjom młodzieżowym i osobom pracującym z młodzieżą możliwości szkolenia i współpracy w celu rozwijania ich profesjonalizmu i nadania pracy z młodzieżą wymiaru europejskiego.

Sprawnie funkcjonujące systemy kształcenia i szkolenia oraz strategie polityczne na rzecz młodzieży zapewniają korzystającym z nich osobom umiejętności wymagane na rynku pracy i w sektorze gospodarki, dając im możliwość odegrania aktywnej roli w społeczeństwie i osiągnięcia poczucia osobistego spełnienia. Reformy w dziedzinie kształcenia, szkolenia i młodzieży mogą zwiększyć postępy w realizacji tych celów, w oparciu o wspólną wizję decydentów i zainteresowanych stron, solidne podstawy i współpracę w różnych dziedzinach i na różnych poziomach.

Program Erasmus+ został opracowany tak, aby wspierać starania krajów programu na rzecz efektywnego wykorzystywania ludzkiego i społecznego potencjału Europy, potwierdzając jednocześnie zasadę uczenia się przez całe życie przez powiązanie wsparcia na rzecz uczenia się formalnego, pozaformalnego i nieformalnego w dziedzinach kształcenia, szkolenia i sportu. Program zwiększa również możliwości współpracy i mobilności dotyczące krajów partnerskich, przede wszystkim w dziedzinie szkolnictwa wyższego i młodzieży.

Zgodnie z jednym z nowych elementów wprowadzonych w traktacie lizbońskim Erasmus+ wspiera również działania mające na celu rozwijanie europejskiego wymiaru sportu poprzez promowanie współpracy między organami odpowiedzialnymi za sport. W programie promuje się tworzenie i rozwój europejskich sieci, zapewniając możliwości współpracy między zainteresowanymi stronami oraz wymianę i transfer wiedzy i know-how w różnych obszarach dotyczących sportu i aktywności fizycznej. Ta wzmocniona współpraca przyniesie wyraźne pozytywne skutki pod względem rozwijania potencjału kapitału ludzkiego w Europie, przyczyniając się do ograniczenia kosztów społecznych i gospodarczych braku aktywności fizycznej.

W ramach programu wspierane są działania, współpraca i narzędzia spójne z celami strategii „Europa 2020” i jej inicjatywami przewodnimi, takimi jak Mobilna młodzież i Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia. Program przyczynia się również do realizacji celów strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia oraz strategii UE na rzecz młodzieży za pomocą otwartych metod koordynacji.

Taka inwestycja w wiedzę, umiejętności i kompetencje przyniesie korzyści indywidualnym osobom, instytucjom, organizacjom i całemu społeczeństwu, przyczyniając się do wzrostu gospodarczego oraz zapewniając równy dostęp, dobrobyt i włączenie społeczne w Europie i poza jej granicami.

Przewodnik po programie Erasmus+ sporządzono zgodnie z rocznym programem prac Erasmus+ przyjętym przez Komisję Europejską, a zatem można go aktualizować w celu odzwierciedlenia priorytetów i kierunków działania określonych w programach prac przyjętych w kolejnych latach. Wdrażanie niniejszego przewodnika zależy również od dostępności środków przewidzianych w projekcie budżetu po przyjęciu budżetu na dany rok przez władzę budżetową lub przewidzianych zgodnie z zasadą dwunastej części środków tymczasowych.

 

Wcześniejsze doświadczenia i przyszłe możliwości

Program Erasmus+ opiera się na osiągnięciach z ponad 25 lat funkcjonowania europejskich programów na rzecz kształcenia, szkolenia i młodzieży obejmujących współpracę w wymiarze zarówno wewnątrzunijnym, jak i międzynarodowym. Erasmus+ jest wynikiem połączenia następujących europejskich programów realizowanych przez Komisję w latach 2007–2013:

  • programu „Uczenie się przez całe życie”;
  • programu „Młodzież w działaniu”;
  • programu Erasmus Mundus;
  • programu Tempus;
  • programu Alfa;
  • programu Edulink;
  • programów współpracy z krajami uprzemysłowionymi w dziedzinie szkolnictwa wyższego.

Wspomniane programy wspierały działania w dziedzinie szkolnictwa wyższego (w tym jego wymiaru międzynarodowego), kształcenia i szkolenia zawodowego, edukacji szkolnej, edukacji dorosłych oraz młodzieży (w tym w wymiarze międzynarodowym).

Erasmus+ ma wykraczać poza zakres wspomnianych programów przez promowanie synergii i wzajemnego inspirowania się w różnych dziedzinach kształcenia, szkolenia i młodzieży, eliminowanie sztucznych granic między poszczególnymi działaniami i projektami, wspieranie nowych pomysłów, przyciąganie nowych podmiotów ze środowiska pracy i społeczeństwa obywatelskiego oraz pobudzanie nowych form współpracy.

W związku z tym kluczowe znaczenie ma dopilnowanie, aby program był silną, powszechnie rozpoznawalną marką. Z tego powodu wszystkie informacje na temat akcji i działań wspieranych w ramach programu będą upowszechniane przede wszystkim z wykorzystaniem nazwy „Erasmus+”. Aby pomóc uczestnikom i beneficjentom wcześniejszych programów odnaleźć się w ramach Erasmus+, do celów komunikowania i upowszechniania informacji w odniesieniu do akcji skierowanych do określonego sektora można stosować, oprócz wspólnej nazwy „Erasmus+”, również następujące nazwy:

  • „Erasmus+: Comenius” w odniesieniu do działań w ramach programu związanych wyłącznie z edukacją szkolną;
  • „Erasmus+: Erasmus” w odniesieniu do działań w ramach programu związanych wyłącznie ze szkolnictwem wyższym i ukierunkowanych na kraje programu;
  • „Erasmus+: Erasmus Mundus” w odniesieniu do wspólnych studiów magisterskich Erasmus Mundus;
  • „Erasmus+: Leonardo da Vinci” w odniesieniu do działań w ramach programu związanych wyłącznie z kształceniem i szkoleniem zawodowym;
  • „Erasmus+: Grundtvig” w odniesieniu do działań w ramach programu związanych wyłącznie z uczeniem się dorosłych;
  • „Erasmus+: Młodzież w działaniu” w odniesieniu do działań w ramach programu związanych wyłącznie z uczeniem się pozaformalnym i nieformalnym młodzieży;
  • „Erasmus+: Jean Monnet” w odniesieniu do działań w ramach programu związanych wyłącznie ze studiami z zakresu Unii Europejskiej;
  • „Erasmus+: Sport” w odniesieniu do działań w ramach programu związanych wyłącznie ze sportem.