Περιεχόμενα
Αναζήτηση στον οδηγό

Μέρος A: Γενικές πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα Erasmus+

Το Erasmus+ είναι το πρόγραμμα της ΕΕ που αφορά τους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, της νεολαίας και του αθλητισμού για την περίοδο 2014-20201. Η εκπαίδευση, η κατάρτιση, η νεολαία και ο αθλητισμός μπορούν να συνεισφέρουν σημαντικά στην αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών αλλαγών, των κύριων προκλήσεων, στις οποίες καλείται να ανταποκριθεί η Ευρώπη ως το τέλος της δεκαετίας, καθώς και να υποστηρίξουν την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Ατζέντας για την ανάπτυξη, την απασχόληση, την ισότητα και την κοινωνική ένταξη.

Η καταπολέμηση των υψηλών επιπέδων ανεργίας –ιδίως των νέων– αποτελεί ένα από τα πιο επιτακτικά καθήκοντα των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Πάρα πολλοί νέοι εγκαταλείπουν το σχολείο πρόωρα, αντιμετωπίζοντας υψηλό κίνδυνο ανεργίας και κοινωνικής περιθωριοποίησης. Ο ίδιος κίνδυνος απειλεί πολλούς ενήλικες με χαμηλό επίπεδο δεξιοτήτων. Οι τεχνολογίες αλλάζουν τον τρόπο λειτουργίας της κοινωνίας, και είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί η βέλτιστη χρήση τους. Οι επιχειρήσεις της ΕΕ πρέπει να γίνουν περισσότερο ανταγωνιστικές μέσω του ταλέντου και της καινοτομίας.

Η Ευρώπη χρειάζεται πιο συνεκτικές και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνίες που επιτρέπουν στους πολίτες τους να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο στη δημοκρατική ζωή. Η εκπαίδευση, η κατάρτιση, η εργασία στον τομέα της νεολαίας και ο αθλητισμός αποτελούν κλειδί για την προώθηση των κοινών ευρωπαϊκών αξιών και της κοινωνικής ένταξης, για την ενίσχυση της διαπολιτισμικής κατανόησης και της αίσθησης των πολιτών ότι ανήκουν σε μία κοινότητα, καθώς και για την πρόληψη της βίαιης ριζοσπαστικοποίησης. Το πρόγραμμα Erasmus+ είναι ένα σημαντικό μέσο για την προώθηση της ένταξης των ατόμων που προέρχονται από μειονεκτικές κοινωνικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των νεοαφικνούμενων μεταναστών.

Μια άλλη πρόκληση αφορά την ανάπτυξη κοινωνικού κεφαλαίου μεταξύ των νέων, την ενδυνάμωση και την ανάπτυξη της δυνατότητας των νέων να συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία, σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης της Λισαβόνας, όπου προβλέπεται ο στόχος της ΕΕ «να ενθαρρύνει τη συμμετοχή των νέων στον δημοκρατικό βίο της Ευρώπης». Η αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού μπορεί επίσης να επιδιωχθεί μέσω δραστηριοτήτων μη τυπικής μάθησης που στοχεύουν στην ενίσχυση των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων των νέων καθώς και της ενεργού συμμετοχής τους στα κοινά. Επιπλέον, είναι ανάγκη να δοθούν ευκαιρίες κατάρτισης και συνεργασίας στις οργανώσεις και στα άτομα που δραστηριοποιούνται στον τομέα της νεολαίας, προκειμένου να αναπτυχθεί ο επαγγελματισμός τους και η ευρωπαϊκή διάσταση της εργασίας στον εν λόγω τομέα.

Η καλή και αποδοτική λειτουργία των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης και των πολιτικών για τη νεολαία παρέχουν στα άτομα τις δεξιότητες που απαιτεί η αγορά εργασίας και η οικονομία, επιτρέποντάς τους ταυτόχρονα να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στην κοινωνία και να επιτύχουν προσωπική ολοκλήρωση. Οι μεταρρυθμίσεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας μπορούν να συντελέσουν στην εκπλήρωση αυτών των στόχων, έχοντας ως βάση ένα κοινό όραμα των υπευθύνων για τη χάραξη πολιτικής και των ενδιαφερόμενων μερών, αξιόπιστα στοιχεία και συνεργασία σε διαφόρους τομείς και επίπεδα.

Το πρόγραμμα Erasmus+ έχει σχεδιαστεί με σκοπό να στηρίξει τις προσπάθειες των Χωρών του Προγράμματος για τη διά βίου αξιοποίηση των δυνατοτήτων του ταλέντου και των κοινωνικών εφοδίων της Ευρώπης μέσω της ενοποίησης της παρεχόμενης στήριξης προς την τυπική, τη μη τυπική και την άτυπη μάθηση σε ολόκληρο το φάσμα της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της ενασχόλησης με τη νεολαία. Το πρόγραμμα ενισχύει επίσης τις δυνατότητες συνεργασίας και κινητικότητας με τις Χώρες Εταίρους, ιδίως στους τομείς της ανώτατης εκπαίδευσης και της νεολαίας.

Σύμφωνα με ένα από τα νέα στοιχεία που εισήχθησαν στη Συνθήκη της Λισαβόνας, το Erasmus+ υποστηρίζει επίσης δραστηριότητες που αποσκοπούν στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής διάστασης στον αθλητισμό, προωθώντας τη συνεργασία μεταξύ των φορέων που είναι υπεύθυνοι για τον αθλητισμό. Το πρόγραμμα προωθεί επίσης τη δημιουργία και ανάπτυξη ευρωπαϊκών δικτύων παρέχοντας ευκαιρίες συνεργασίας μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών, καθώς και ανταλλαγής και μετάδοσης γνώσεων και τεχνογνωσίας σε διάφορους τομείς που συνδέονται με τον αθλητισμό και τη σωματική άσκηση. Ειδικότερα, αυτή η ενισχυμένη συνεργασία θα επηρεάσει θετικά την ανάπτυξη του δυναμικού του ανθρώπινου κεφαλαίου της Ευρώπης συμβάλλοντας στη μείωση του κοινωνικού και οικονομικού κόστους που συνεπάγεται η έλλειψη σωματικής άσκησης.

Το πρόγραμμα υποστηρίζει δράσεις, συνεργασίες και εργαλεία που συνάδουν με τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και των εμβληματικών πρωτοβουλιών της, όπως οι πρωτοβουλίες «Νεολαία σε κίνηση» και «Ατζέντα για νέες δεξιότητες και θέσεις εργασίας». Το πρόγραμμα συμβάλλει επίσης, στην επίτευξη των στόχων του στρατηγικού πλαισίου για την Ευρωπαϊκή συνεργασία στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, και της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία, μέσω των Ανοικτών Μεθόδων Συντονισμού.

Αυτή η επένδυση σε γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες θα ωφελήσει άτομα, ιδρύματα, οργανισμούς και την κοινωνία στο σύνολό της, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη και διασφαλίζοντας δικαιοσύνη, ευημερία και κοινωνική ένταξη στην Ευρώπη και πέραν αυτής.

Ο οδηγός του προγράμματος Erasmus+ καταρτίζεται σύμφωνα με το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας του Erasmus+ που εγκρίνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και συνεπώς ενδέχεται να αναθεωρηθεί προκειμένου να αντικατοπτρίζει τις προτεραιότητες και τους άξονες δράσης που θα καθοριστούν στα προγράμματα εργασίας που θα εγκριθούν τα επόμενα έτη. Η εφαρμογή του παρόντος οδηγού εξαρτάται, επίσης, από τη διαθεσιμότητα των πιστώσεων που προβλέπονται στο σχέδιο προϋπολογισμού μετά την έγκριση του προϋπολογισμού για το συγκεκριμένο έτος από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή ή κατά τα προβλεπόμενα στο σύστημα των προσωρινών δωδεκατημορίων.

 

Αξιοποίηση της πείρας του παρελθόντος με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον

Το πρόγραμμα Erasmus+ αξιοποιεί τα επιτεύγματα 25 και πλέον ετών ευρωπαϊκών προγραμμάτων στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας, που καλύπτουν τόσο την ενδοευρωπαϊκή όσο και τη διεθνή διάσταση της συνεργασίας. Το πρόγραμμα Erasmus+ είναι το προϊόν της συνένωσης των ακόλουθων ευρωπαϊκών προγραμμάτων που υλοποιήθηκαν από την Επιτροπή κατά την περίοδο 2007-2013:

  • πρόγραμμα Διά Βίου Μάθησης
  • πρόγραμμα «Νεολαία σε Δράση»
  • πρόγραμμα Erasmus Mundus
  • πρόγραμμα Tempus
  • πρόγραμμα Alfa
  • πρόγραμμα Edulink
  • προγράμματα συνεργασίας με βιομηχανικές χώρες στον τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης

Μέσω των εν λόγω προγραμμάτων έχουν υποστηριχθεί δράσεις στους τομείς της ανώτατης εκπαίδευσης (συμπεριλαμβανομένης της διεθνούς διάστασής της), της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, της σχολικής εκπαίδευσης, της εκπαίδευσης ενηλίκων και νέων (συμπεριλαμβανομένης της διεθνούς διάστασής της).

Στόχος του Erasmus+ είναι να προχωρήσει ακόμη περισσότερο από τα προγράμματα αυτά, προωθώντας τις συνέργειες και τη γόνιμη αλληλεπίδραση στα διάφορα πεδία της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας, αίροντας τα τεχνητά εμπόδια μεταξύ των διαφόρων δράσεων και των διαφόρων μορφών σχεδίων, προάγοντας νέες ιδέες, προσελκύοντας νέους φορείς από τον κόσμο της εργασίας και την κοινωνία των πολιτών, και ενθαρρύνοντας νέες μορφές συνεργασίας.

Συνεπώς, έχει καίρια σημασία να συνδεθεί το νέο πρόγραμμα με μια ισχυρή ονομασία που θα χαίρει ευρείας αναγνώρισης. Για τον λόγο αυτόν, όλες οι δράσεις και οι δραστηριότητες που λαμβάνουν στήριξη στο πλαίσιο του προγράμματος θα πρέπει να κοινοποιούνται κατά πρώτο και κύριο λόγο με χρήση της ονομασίας «Erasmus+». Ωστόσο, προκειμένου να βοηθηθούν οι συμμετέχοντες και οι δικαιούχοι παλαιότερων προγραμμάτων να «πλοηγηθούν» στο Erasmus+, για σκοπούς επικοινωνίας και διάδοσης, μπορούν να χρησιμοποιούνται και οι ακόλουθες ονομασίες για τις δράσεις που στοχεύουν σε έναν συγκεκριμένο τομέα, επιπλέον της κοινής ονομασίας «Erasmus+, ως εξής:

  • «Erasmus+: Comenius», για τις δραστηριότητες του προγράμματος που αφορούν αποκλειστικά τον τομέα της σχολικής εκπαίδευσης·
  • «Erasmus+: Erasmus», για τις δραστηριότητες του προγράμματος που αφορούν αποκλειστικά τον τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης και απευθύνονται στις Χώρες του Προγράμματος·
  • «Erasmus+: Erasmus Mundus», για τα κοινά προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών Erasmus Mundus·
  • «Erasmus+: Leonardo da Vinci», για τις δραστηριότητες του προγράμματος που αφορούν αποκλειστικά τον τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης·
  • «Erasmus+: Grundtvig», για τις δραστηριότητες του προγράμματος που αφορούν αποκλειστικά τον τομέα της εκπαίδευσης ενηλίκων·
  • «Erasmus+: Νεολαία σε δράση», για τις δραστηριότητες του προγράμματος που αφορούν αποκλειστικά τον τομέα της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης των νέων·
  • «Erasmus+: Jean Monnet», για τις δραστηριότητες του προγράμματος που αφορούν αποκλειστικά τον τομέα των ευρωπαϊκών σπουδών·
  • «Erasmus+: Αθλητισμός», για τις δραστηριότητες του προγράμματος που αφορούν αποκλειστικά τον τομέα του αθλητισμού.
  • 1. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1288/2013 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟY ΚΟΙΝΟΒΟΥΛIΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛIΟΥ, της 11ης Δεκεμβρίου 2013, για τη θέσπιση του προγράμματος «Erasmus+»: το πρόγραμμα της Ένωσης για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό (http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2013:347:0050:0073:EL:PDF)