Spis treści
Szukaj w przewodniku

Załącznik III – Glosariusz

Osoba towarzysząca

Zgodnie z ogólną definicją mającą zastosowanie do wszystkich dziedzin kształcenia, szkolenia i młodzieży osobą towarzyszącą jest osoba towarzysząca uczestnikowi – niezależnie od tego, czy jest nim osoba ucząca się czy pracownik / osoba pracująca z młodzieżą – o specjalnych potrzebach (tj. niepełnosprawnemu) w działaniu z zakresu mobilności w celu zapewnienia ochrony, udzielenia wsparcia i szczególnej pomocy. Ponadto w przypadku:

  • osób korzystających z kształcenia i szkolenia zawodowego oraz wolontariuszy w ramach Akcji 1,
  • krótkoterminowej lub długoterminowej mobilności uczniów oraz mobilności łączonej młodzieży w ramach Akcji 2,
  • spotkań osób młodych z decydentami w ramach Akcji 3,

osobą towarzyszącą może także być osoba dorosła, która towarzyszy jednej lub kilku osobom uczącym się w ramach kształcenia i szkolenia zawodowego, wolontariuszom o mniejszych szansach, uczniom lub młodzieży (w szczególności, jeżeli są nimi osoby małoletnie lub młode o niewielkim doświadczeniu zdobytym poza własnym krajem) za granicą w celu zapewnienia im ochrony i bezpieczeństwa oraz skutecznego uczenia się w trakcie mobilności.

Akredytacja Proces gwarantujący, że instytucja, która chce otrzymać finansowanie w ramach akcji programu Erasmus+, spełnia określone standardy jakościowe lub warunki wstępne określone przez Komisję Europejską dla danej akcji. Zależnie od rodzaju akcji lub kraju, w którym dana instytucja ma swoją siedzibę, akredytacja jest przeprowadzana przez Agencję Wykonawczą, agencję narodową lub centrum współpracy SALTO. Proces akredytacji dotyczy organizacji, które chcą uczestniczyć w projektach dotyczących sektora szkolnictwa wyższego (w tym w projektach mobilności) lub w działaniach w zakresie mobilności w dziedzinie młodzieży.
Akcja Element lub część składowa programu Erasmus+. Przykładowe akcje to: partnerstwa strategiczne w dziedzinie kształcenia, szkolenia i młodzieży, wspólne studia magisterskie Erasmus Mundus, sojusze na rzecz umiejętności sektorowych itp.
Działanie Zbiór zadań realizowanych w ramach projektu. Działania mogą być różnego rodzaju (działania dotyczące mobilności, współpracy itp.). W programie Jean Monnet działanie jest równoważne z akcją (zob. definicja powyżej).
Edukacja dorosłych Wszystkie formy niezawodowej edukacji dorosłych, zarówno o charakterze formalnym, jak i pozaformalnym i nieformalnym (w odniesieniu do ustawicznego szkolenia zawodowego zob. „kształcenie i szkolenie zawodowe”).
Organizacja edukacji dorosłych Każda publiczna lub prywatna organizacja działająca w obszarze niezawodowego kształcenia / uczenia się dorosłych.
Dorosły słuchacz Każda osoba, która po ukończeniu kształcenia lub szkolenia albo rezygnacji z kontynuowania takiego kształcenia lub szkolenia wraca do niektórych form ustawicznego kształcenia lub uczenia się (uczenie się formalne, pozaformalne i nieformalne) z wyłączeniem nauczycieli uczących w szkołach oraz nauczycieli i osób prowadzących szkolenia w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego.
Wizyta przygotowawcza Wizyta przygotowawcza w kraju organizacji przyjmującej poprzedzająca rozpoczęcie działań w zakresie wymian młodzieży lub wolontariatu w ramach projektów mobilności młodzieży oraz działań ErasmusPro w zakresie projektów mobilności osób uczących się w ramach kształcenia i szkolenia zawodowego. Celem wizyt przygotowawczych jest zapewnienie wysokiej jakości działań przez ułatwienie i przygotowanie ustaleń administracyjnych, budowanie zaufania i zrozumienia oraz tworzenie solidnych partnerstw między uczestniczącymi organizacjami. W przypadku projektów mobilności młodzieży w wizycie przygotowawczej mogą też brać udział młodzi uczestnicy w celu pełnego włączenia ich w proces planowania projektu.
Podmiot powiązany

Za podmioty powiązane można uznać następujące podmioty (zgodnie z art. 122 rozporządzenia finansowego):

  • osoby prawne mające prawny lub kapitałowy związek z beneficjentami; przy czym związek ten nie ogranicza się do danego działania ani nie został nawiązany wyłącznie w celu jego realizacji;
  • kilka jednostek spełniających kryteria przyznania dofinansowania i tworzących razem jeden podmiot, który może być traktowany jako jedyny beneficjent, także w przypadku gdy podmiot ten został specjalnie utworzony do celów realizacji danego działania.

Podmioty powiązane muszą spełniać kryteria kwalifikacji i nie-wykluczenia, a także – w stosownych przypadkach – kryteria wyboru mające zastosowanie do wnioskodawców.

Wnioskodawca Organizacja uczestnicząca lub nieformalna grupa, która składa wniosek o dofinansowanie. Wnioskodawcy mogą występować indywidualnie lub w imieniu innych instytucji zaangażowanych w projekt. W tym ostatnim przypadku wnioskodawca jest jednocześnie koordynatorem.
Termin (składania wniosków) Ostateczna data, do której wniosek należy złożyć do agencji narodowej lub Agencji Wykonawczej, aby został uznany za kwalifikowalny.
Praktyki zawodowe (praktykanci) Praktyki zawodowe rozumiane są jako te formy kształcenia i szkolenia zawodowego (IVET), które łączą i przeplatają szkolenie w przedsiębiorstwie (okresy zdobywania praktycznych doświadczeń w miejscu pracy) z kształceniem w szkole (okresy nauki teorii i praktyki w szkole lub ośrodku szkoleniowym) i których ukończenie prowadzi do uzyskania kwalifikacji zawodowych uznawanych w danym kraju.
Umiejętności podstawowe Umiejętność czytania i pisania, umiejętności w dziedzinie matematyki, nauk przyrodniczych i technologii; umiejętności te zalicza się do kompetencji kluczowych.
Beneficjent Jeżeli projekt zostaje wybrany, wnioskodawca staje się beneficjentem dofinansowania w ramach programu Erasmus+. Beneficjent podpisuje umowę finansową z agencją narodową lub Agencją Wykonawczą, która wybrała projekt, albo jest powiadamiany przez tę agencję o decyzji. Jeżeli wniosek został złożony w imieniu innych uczestniczących instytucji, partnerzy mogą stać się współbeneficjentami dofinansowania.
Nauczanie mieszane Metoda nauki obejmująca uczenie się z wykorzystaniem różnych metod. Termin często używany w odniesieniu do kursów / zajęć, w ramach których stosuje się połączenie tradycyjnych warsztatów lub seminariów edukacyjnych prowadzonych stacjonarnie i technik kształcenia na odległość w systemie online (np. za pomocą Internetu, telewizji, telekonferencji).
Zaproszenie do składania wniosków Zaproszenie opublikowane przez Komisję lub w jej imieniu w celu przedstawienia w odpowiednim terminie propozycji działania odpowiadającego realizowanym celom i spełniającego wymagane warunki. Zaproszenie do składania wniosków publikuje się w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (w serii C) lub na odpowiednich stronach internetowych Komisji, agencji narodowej lub Agencji Wykonawczej.
Zaświadczenie/certyfikat W ramach programu Erasmus+ dokument wydany osobie po ukończeniu nauki w ramach danego działania w obszarze kształcenia, szkolenia i młodzieży, zależnie od danego przypadku. Dokument ten poświadcza obecność oraz, w stosownych przypadkach, efekty kształcenia / uczenia się osiągnięte przez uczestnika działania.
Błędy pisarskie Drobne błędy popełnione nieumyślnie, które wpływają na zmianę w treści / wymowę dokumentu, np. błąd typograficzny (literówka) lub nieumyślne dodanie lub pominięcie wyrazu, zdania lub rysunku/wykresu.
Współfinansowanie Zasada współfinansowania polega na tym, że część kosztów projektu otrzymującego wsparcie UE jest ponoszona przez beneficjenta lub pokrywana przez zewnętrzne wkłady finansowe z innych źródeł niż dofinansowanie UE.
Spółka Osoby prawne ustanowione zgodnie z przepisami prawa cywilnego lub prawa handlowego, w tym spółdzielnie, oraz inne osoby prawne prawa publicznego lub prywatnego, z wyjątkiem organizacji o charakterze non-profit.
Konsorcjum Co najmniej dwie organizacje uczestniczące, współpracujące w celu przygotowania i realizacji projektu lub działania w ramach projektu oraz monitorowania ich wyników. Konsorcjum może być krajowe (tj. angażować organizacje mające siedzibę w tym samym kraju) lub międzynarodowe (angażujące organizacje uczestniczące z różnych krajów).
Koordynator/Organizacja koordynująca Organizacja uczestnicząca, która ubiega się o dofinansowanie w ramach programu Erasmus+ w imieniu konsorcjum organizacji partnerskich.
Mobilność w celu uzyskania punktów zaliczeniowych Ograniczony czasowo okres studiów lub praktyki / stażu za granicą odbywany – w ramach trwających studiów w instytucji macierzystej – w celu uzyskania punktów zaliczeniowych. Po okresie mobilności studenci wracają do instytucji macierzystej, aby ukończyć studia.
Punkt zaliczeniowy Zbiór indywidualnych efektów kształcenia danej osoby, które zostały ocenione i mogą być akumulowane do celów uzyskania kwalifikacji lub przenoszone do innych programów kształcenia/uczenia się lub na poczet innych kwalifikacji.
Mobilność w celu uzyskania dyplomu Okres studiów za granicą odbywanych w celu uzyskania dyplomu lub świadectwa w innym kraju.
Suplement do dyplomu Załącznik do oficjalnej dokumentacji kwalifikacyjnej, która służy przedstawianiu bardziej szczegółowych informacji dotyczących studiów, wypełniany według uzgodnionego formatu uznawanego na szczeblu międzynarodowym jako dokument dołączany do dyplomu ukończenia studiów wyższych, zawierający ustandaryzowany opis zakresu, poziomu, kontekstu, treści i statusu studiów ukończonych przez jego posiadacza. Jest on wydawany przez instytucje szkolnictwa wyższego zgodnie ze standardami uzgodnionymi przez Komisję Europejską, Radę Europy i UNESCO. Suplement do dyplomu stanowi część dokumentów Europass (zob. niżej). W kontekście międzynarodowego wspólnego programu studiów zaleca się wydawać „wspólny suplement do dyplomu” obejmujący całość programu i zatwierdzany przez wszystkie instytucje szkolnictwa wyższego przyznające dyplom.
Studia prowadzące do uzyskania dwóch/wielu dyplomów Program studiów oferowany przez co najmniej dwie instytucje szkolnictwa wyższego (studia prowadzące do uzyskania dwóch dyplomów) lub większą liczbę instytucji szkolnictwa wyższego (studia prowadzące do uzyskania wielu dyplomów), po zakończeniu którego student otrzymuje osobny dyplom od każdej uczestniczącej instytucji.
Kariera dwutorowa Połączenie uprawiania sportu wyczynowego z kształceniem ogólnym lub pracą.
ECHE (Karta Erasmusa dla szkolnictwa wyższego) Akredytacja udzielana przez Komisję Europejską, umożliwiająca instytucjom szkolnictwa wyższego z krajów programu składanie wniosków oraz udział w działaniach z zakresu uczenia się i współpracy w ramach programu Erasmus+. Karta określa podstawowe zasady, jakie instytucja powinna spełniać przy organizowaniu i realizacji wysokiej jakości mobilności i współpracy, oraz wyszczególnia warunki, jakie dana instytucja zgadza się spełnić w celu zapewniania wysokiej jakości usług i procedur, a także dostarczania rzetelnych i przejrzystych informacji.
ECTS (Europejski system transferu i akumulacji punktów w szkolnictwie wyższym) System skoncentrowany na osobach uczących się, służący akumulacji i transferowi punktów, oparty na przejrzystości procesów uczenia się, nauczania i oceny. Jego celem jest ułatwienie planowania, realizacji i oceny programów studiów oraz mobilności osób uczących się przez uznawanie kwalifikacji i okresów uczenia się. System, który pomaga w opracowywaniu, opisywaniu i realizowaniu programów studiów oraz przyznawaniu kwalifikacji w ramach systemu szkolnictwa wyższego. Dzięki stosowaniu ECTS, w powiązaniu z ramami kwalifikacji opartymi na efektach kształcenia, programy studiów i kwalifikacje są bardziej przejrzyste, a uznawanie kwalifikacji jest łatwiejsze.
ECVET (Europejski system transferu osiągnięć w kształceniu i szkoleniu zawodowym) System, którego celem jest ułatwianie poświadczania, uznawania i akumulacji umiejętności i wiedzy związanych z pracą, uzyskanych podczas pobytu w innym kraju lub w różnych sytuacjach. ECVET służy zwiększeniu zgodności pomiędzy różnymi systemami kształcenia i szkolenia zawodowego w całej Europie i oferowanymi przez nie kwalifikacjami. Powinien on doprowadzić do powstania ram technicznych służących opisywaniu kwalifikacji w kategoriach jednostek efektów kształcenia i obejmuje procedury oceny, transferu, akumulacji i uznawania kwalifikacji.
Przedsiębiorstwo Każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na swoją wielkość, formę prawną bądź sektor gospodarki, w którym działa.
EQAVET (Europejskie ramy odniesienia na rzecz zapewniania jakości w kształceniu i szkoleniu zawodowym) Narzędzie odniesienia dla decydentów oparte na czteroetapowym cyklu jakości, który obejmuje ustalanie celów i planowanie, realizację, ocenę i przegląd. Zapewnia poszanowanie autonomii rządów krajowych i stanowi dobrowolny system do stosowania przez władze publiczne oraz inne podmioty zaangażowane w zapewnianie jakości.
EQF (Europejskie ramy kwalifikacji) Przyjęte w Unii Europejskiej narzędzie odniesienia umożliwiające porównanie różnych systemów kształcenia i szkolenia oraz ich poziomów. Jego celem jest zwiększenie przejrzystości, porównywalności i możliwości przenoszenia kwalifikacji w całej Europie, promowanie mobilności pracowników i osób uczących się oraz ułatwianie uczenia się przez całe życie, jak określono w zaleceniu Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/C 111/01.
ESCO (Europejska klasyfikacja umiejętności, kompetencji, kwalifikacji i zawodów) Określa i klasyfikuje umiejętności, kompetencje, kwalifikacje i zawody, które są istotne dla unijnego rynku pracy oraz kształcenia i szkoleń. Jest dostępna w 25 językach europejskich. Klasyfikacja ta zawiera opis profili zawodów, pokazując relacje między zawodami, umiejętnościami, kompetencjami i kwalifikacjami. Klasyfikacja ESCO została opracowana w otwartym formacie informatycznym i jest dostępna dla każdego do nieodpłatnego użytkowania.
Ustanowiony Dotyczy organizacji lub jednostki, która spełnia określone warunki krajowe (rejestracja, oświadczenie, publikacja itd.), umożliwiające takiej organizacji lub jednostce formalne uznanie przez władze krajowe. W przypadku nieformalnej grupy młodych ludzi, miejsce zameldowania jej prawnego przedstawiciela jest uważane za mające skutki równoważne dla celów kwalifikowalności do dofinansowania w ramach programu Erasmus+.
Europass Europass to portfolio składające się z pięciu różnych dokumentów i folderu elektronicznego, obejmujących opisy wszystkich osiągnięć edukacyjnych, oficjalnych kwalifikacji, doświadczenia zawodowego, umiejętności i kompetencji uzyskanych przez jego posiadacza. Dokumenty te obejmują: Europass-CV, Europass-suplement do dyplomu, Europass-suplement do świadectwa, Europass-Mobilność i Europass-Paszport Językowy. Europass obejmuje również europejski paszport umiejętności – elektroniczny folder w formacie przyjaznym dla użytkownika, który pomaga jego posiadaczowi zbudować osobisty, modułowy wykaz jego umiejętności i kwalifikacji. Celem Europass jest ułatwienie mobilności i poprawa perspektyw zatrudnienia i uczenia się przez całe życie w Europie.
Europejski plan rozwoju Europejski Plan Rozwoju dla sektora kształcenia i szkolenia zawodowego, szkół i organizacji edukacji dorosłych to dokument opisujący potrzeby instytucji/organizacji w zakresie rozwoju jakości i umiędzynarodowienia oraz sposób, w jaki planowane działania europejskie zaspokoją te potrzeby. Europejski Plan Rozwoju jest częścią formularza wniosku dla szkół i organizacji edukacji dorosłych ubiegających się o mobilność pracowników w ramach kluczowej akcji 1.
Europejska młodzieżowa organizacja pozarządowa Organizacja pozarządowa, która: 1) działa za pośrednictwem formalnie uznanej struktury, złożonej z a) europejskiej jednostki/sekretariatu (wnioskodawcy), która w dniu złożenia wniosku posiada osobowość prawną od co najmniej roku w kraju programu oraz b) organizacji/oddziałów krajowych w przynajmniej dwunastu krajach programu, posiadających statutowe powiązanie z europejską jednostką/sekretariatem; 2) jest aktywna w obszarze młodzieży oraz prowadzi działania wspierające realizację obszarów działania strategii UE na rzecz młodzieży; 3) angażuje młodych ludzi w zarządzanie i kierowanie organizacją.
Siła wyższa Nieprzewidywalna sytuacja wyjątkowa lub nieprzewidywalne wydarzenie wyjątkowe, będące poza kontrolą uczestnika i niewynikające z jego błędu lub zaniedbania.
Sport powszechny Sport w formie zorganizowanej uprawiany na szczeblu lokalnym przez amatorów oraz sport dla wszystkich.
Lider grupy W projektach mobilności młodzieży liderem grupy jest osoba dorosła, która towarzyszy osobom młodym uczestniczącym w wymianie młodzieży w celu zapewnienia im skutecznego uczenia się (Youthpass), ochrony i bezpieczeństwa.
Grupy młodych osób pracujących z młodzieżą, lecz niekoniecznie w ramach organizacji młodzieżowych (także nieformalne grupy młodych ludzi) Grupa składająca się z co najmniej czterech młodych osób, która nie posiada osobowości prawnej na podstawie właściwego prawa krajowego, pod warunkiem że ich przedstawiciele są uprawnieni do podejmowania w ich imieniu zobowiązań prawnych. Takie grupy młodych ludzi mogą być wnioskodawcami i partnerami w niektórych akcjach programu Erasmus+. Dla uproszczenia w niniejszym przewodniku są traktowane na równi z osobami prawnymi (organizacjami, instytucjami itp.) i mieszczą się w pojęciu organizacji uczestniczących w programie Erasmus+ na potrzeby akcji, w których mają prawo uczestniczyć. Grupę muszą tworzyć co najmniej cztery młode osoby w wieku mieszczącym się w ramach ogólnego wieku osób młodych w programie (13–30). W sytuacjach wyjątkowych i w przypadku, gdy wszystkie młode osoby tworzące grupę są niepełnoletnie, grupę może reprezentować osoba dorosła. Umożliwia to grupie młodych osób (z których wszystkie są małoletnie) złożenie wniosku z pomocą osoby pracującej z młodzieżą / osoby wspierającej.
Instytucja szkolnictwa wyższego Dowolnego rodzaju instytucja szkolnictwa wyższego, która zgodnie z krajowym prawem lub praktyką oferuje uznawane dyplomy lub inne uznawane kwalifikacje szkolnictwa wyższego, niezależnie od nazwy danej instytucji, lub każda instytucja, która zgodnie z krajowym prawem lub praktyką oferuje kształcenie lub szkolenie zawodowe na poziomie szkolnictwa wyższego.
Agenda modernizacji szkolnictwa wyższego Strategia Komisji Europejskiej, której celem jest wspieranie reform w państwach członkowskich i przyczynianie się do realizacji celów strategii „Europa 2020” w dziedzinie szkolnictwa wyższego. Główne obszary reform określone w tym nowym planie to: zwiększenie liczby absolwentów uczelni; poprawa jakości i przydatności nauczania i kształcenia naukowców; wyposażanie absolwentów w wiedzę i podstawowe umiejętności dające się zastosować w różnych okolicznościach i umożliwiające odniesienie sukcesu w zawodach wymagających wysokich kwalifikacji; zapewnienie studentom większych możliwości zdobycia dodatkowych umiejętności poprzez studia lub szkolenie za granicą oraz wspieranie współpracy transgranicznej dla zwiększenia efektywności szkolnictwa wyższego; wzmocnienie „trójkąta wiedzy”, łączącego edukację, badania i biznes oraz stworzenie skutecznych mechanizmów zarządzania i finansowania wspierających doskonałość.
Nieformalne grupy młodych ludzi Zob. definicja „grupy młodych osób pracujących z młodzieżą, lecz niekoniecznie w ramach organizacji młodzieżowych” powyżej.
Uczenie się nieformalne Uczenie się wynikające z codziennych działań związanych z pracą, rodziną lub czasem wolnym, które nie jest zorganizowane ani ustrukturyzowane pod względem celów, czasu uczenia się ani środków wspierających uczenie się; z perspektywy uczącego się może być ono niezamierzone.
Międzynarodowy W ramach programu Erasmus+ odnosi się do wszelkich akcji angażujących co najmniej jeden kraj programu i co najmniej jeden kraj partnerski.
Job Shadowing (praktyczne doświadczenie w zakresie nauki) Krótki pobyt w organizacji partnerskiej w innym kraju w celu przejścia szkolenia polegającego na towarzyszeniu pracownikom w ich codziennej pracy w organizacji przyjmującej, a także w celu wymiany dobrych praktyk, zdobycia umiejętności i wiedzy lub stworzenia trwałych partnerstw poprzez aktywną obserwację.
Wspólny dyplom Jeden dyplom ukończenia studiów wydawany studentowi po ukończeniu wspólnego programu. Wspólny dyplom musi być podpisany przez właściwe władze dwóch lub kilku instytucji uczestniczących i jest oficjalne uznawany w państwach, w których te instytucje uczestniczące mają swoją siedzibę.
Wspólne programy Programy (studiów lub badań) w obrębie szkolnictwa wyższego, wspólnie opracowywane, realizowane i w pełni uznawane przez dwie lub więcej instytucji szkolnictwa wyższego. Wspólne programy mogą być realizowane na każdym poziomie kształcenia w ramach szkolnictwa wyższego, tj. studiów licencjackich, magisterskich lub doktoranckich. Wspólne programy mogą być krajowe (tj. gdy wszystkie zaangażowane uczelnie są z tego samego kraju) lub transnarodowe/międzynarodowe (tj. gdy wśród zaangażowanych instytucji szkolnictwa wyższego reprezentowane są co najmniej dwa różne kraje).
Kompetencje kluczowe Podstawowy zbiór wiedzy, umiejętności i postaw, których każda osoba potrzebuje do spełnienia i rozwoju osobistego, aktywności obywatelskiej, włączenia społecznego i zatrudnienia, jak opisano w zaleceniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2006/962/WE.
Mobilność edukacyjna Fizyczne przeniesienie się do innego kraju niż kraj zamieszkania w celu podjęcia studiów, szkolenia lub innego rodzaju uczenia się pozaformalnego lub nieformalnego; może mieć formę praktyk / staży, praktyk zawodowych, wymiany młodzieży, wolontariatu, nauczania lub uczestniczenia w doskonaleniu zawodowym; może też obejmować takie działania przygotowawcze jak kursy języka kraju przyjmującego, a także wysyłanie, przyjmowanie i działania podejmowane po zakończeniu projektów.
Efekty kształcenia Określenie, co uczący się wie, rozumie i jest w stanie zrobić po zakończeniu procesu uczenia się, ujęte w kategoriach wiedzy, umiejętności i kompetencji.
Uczenie się przez całe życie Całość kształcenia ogólnego, kształcenia i szkolenia zawodowego oraz uczenia się pozaformalnego i nieformalnego podejmowanego na wszystkich etapach życia, których wynikiem jest rozwój wiedzy, umiejętności, kompetencji lub uczestnictwa w społeczeństwie w perspektywie osobistej, obywatelskiej, kulturowej, społecznej lub zawodowej; uczenie się przez całe życie obejmuje również korzystanie z usług doradztwa i poradnictwa.
Opieka mentorska Środki indywidualnego wsparcia zapewniane wolontariuszom obok środków wsparcia związanych z realizowanymi zadaniami. Główną osobą odpowiedzialną za opiekę mentorską jest mentor wyznaczony przez organizację przyjmującą lub koordynującą. Opieka mentorska polega na odbywaniu regularnych spotkań umożliwiających obserwowanie, jak wolontariusz czuje się w organizacji przyjmującej i poza nią. Opieka mentorska jest skierowana do konkretnego wolontariusza, dlatego treść i częstotliwość spotkań mogą być różne, w zależności od indywidualnych potrzeb. Tematami spotkań w ramach opieki mentorskiej mogą być: samopoczucie wolontariusza, jego poczucie integracji z zespołem, satysfakcja z wykonywanych zadań, kwestie praktyczne itp.
Porozumienie o mobilności/programie zajęć Porozumienie między organizacją wysyłającą i przyjmującą oraz osobami uczestniczącymi, określające cele i treść okresu mobilności w celu zapewnienia jego przydatności i jakości. Może być również wykorzystane jako podstawa do uznania danego pobytu za granicą przez organizację przyjmującą.
Miesiąc W ramach programu Erasmus+ i do celów obliczenia dofinansowania miesiąc wynosi 30 dni.
MOOC Skrót oznaczający masowy, otwarty kurs internetowy, czyli rodzaj kursu, który jest w całości realizowany online, dostępny dla każdego bez opłat, wstępnych kwalifikacji czy innych ograniczeń i często ma dużą liczbę uczestników. Kursy te mogą obejmować także kontakty osobiste, np. zachęcać do lokalnych spotkań uczestników, oraz formalną ocenę, ale zwykle stosują wzajemną ocenę, samoocenę i automatyczne wystawianie ocen. Istnieje wiele rodzajów MOOC, na przykład kursy specjalizujące się w określonych sektorach, grupach docelowych (np. profil zawodowy, nauczyciele) lub metodach nauczania. MOOC finansowane w ramach Erasmus+ muszą być otwarte dla wszystkich, a zarówno uczestnictwo, jak i świadectwo lub odznaka ukończenia muszą być bezpłatne. Należy zwrócić uwagę, że wymóg otwartego dostępu zasobów edukacyjnych odnosi się również do MOOC i innych kompletnych kursów.
Uczenie się pozaformalne Uczenie się, które odbywa się poprzez zaplanowane działania (pod względem celów i czasu przeznaczonego na naukę), w którym obecna jest pewna forma wsparcia, ale które nie jest częścią formalnego systemu kształcenia i szkolenia.
Profil zawodowy Zbiór umiejętności, kompetencji, wiedzy i kwalifikacji, które dotyczą zwykle określonego zawodu.
Programy studiów jednostopniowych Zintegrowane/długie programy prowadzące do uzyskania dyplomu ukończenia studiów pierwszego lub drugiego stopnia, które w niektórych krajach są nadal opisywane raczej za pomocą okresu trwania, a nie za pomocą zdobywanych punktów. W większości tych krajów nie realizuje się programów w ramach bolońskiego modelu studiów pierwszego stopnia w takich dziedzinach jak medycyna, stomatologia, weterynaria, pielęgniarstwo i położnictwo, które w większości przypadków podejmuje od 1–8% studentów. Typowa długość zintegrowanych programów, których ukończenie prowadzi do zdobycia zawodu regulowanego, odpowiada na ogół 300–360 ECTS lub okresowi 5–6 lat w zależności od danego zawodu regulowanego.
Otwarty dostęp Ogólna koncepcja publikowania określonego rodzaju materiałów w otwarty sposób, a więc tak, aby były dostępne dla jak największej liczby użytkowników i możliwe do wykorzystania w jak największej liczbie przypadków użyć. Erasmus+ nakłada wymóg otwartego dostępu w przypadku zasobów edukacyjnych oraz zachęca do otwartego dostępu w przypadku wyników badań i danych pochodzących z badań naukowych.
Otwarte zasoby edukacyjne (OER) Materiały edukacyjne dowolnego rodzaju (np. podręczniki, zeszyty do ćwiczeń, plany zajęć, filmy instruktażowe, pełne kursy internetowe, gry edukacyjne), które można swobodnie wykorzystywać, dostosowywać i udostępniać. OER są publikowane w ramach licencji otwartej lub są własnością publiczną (tj. prawo autorskie do nich wygasło). Bezpłatne materiały, których nie można wykorzystywać ani udostępniać publicznie, nie są OER.
Licencja otwarta Licencja otwarta umożliwia posiadaczom praw autorskich (twórcom lub innym posiadaczom praw) udzielenie ogółowi społeczeństwa prawnego zezwolenia na swobodne korzystanie z ich prac; w kontekście wymogu otwartego dostępu w ramach Erasmus+ taka licencja otwarta musi przynajmniej umożliwiać wykorzystywanie, dostosowywanie i upowszechnianie. Licencja otwarta powinna być wymieniona bezpośrednio na dziele lub w każdym miejscu, gdzie to dzieło jest udostępnione. Materiały edukacyjne objęte licencją otwartą są nazywane otwartymi zasobami edukacyjnymi (OER).
Otwarta metoda koordynacji Międzyrządowa metoda określająca ramy współpracy między państwami członkowskimi, dzięki której można ukierunkować ich polityki krajowe na konkretne wspólne cele. W ramach programu otwarta metoda koordynacji ma zastosowanie w obszarach kształcenia, szkolenia i młodzieży.
Uczestnicy W ramach programu Erasmus+ za uczestników uznaje się osoby w pełni zaangażowane w projekt oraz – w niektórych przypadkach – otrzymujące część dofinansowania z Unii Europejskiej przeznaczoną na pokrycie kosztów ich uczestnictwa (w szczególności kosztów podróży i utrzymania). W ramach niektórych akcji programu (tj. partnerstw strategicznych) należy zatem rozróżnić między tą kategorią uczestników (uczestnicy bezpośredni) a innymi osobami pośrednio zaangażowanymi w projekt (np. grupy docelowe).
Organizacja uczestnicząca Każda organizacja lub nieformalna grupa młodych ludzi zaangażowanych w realizację projektu programu Erasmus+. W zależności od ich roli w projekcie organizacje uczestniczące mogą być wnioskodawcami lub partnerami (zwanymi również współwnioskodawcami, jeżeli są określeni w momencie składania wniosku o dofinansowanie). Jeżeli dofinansowanie zostanie przyznane, wnioskodawcy stają się beneficjentami, a partnerzy mogą stać się współbeneficjentami, w przypadku gdy projekt jest finansowany na podstawie dofinansowania dla wielu beneficjentów.
Partner (organizacja) Organizacja uczestnicząca zaangażowana w projekt, ale niebędąca wnioskodawcą.
Kraje partnerskie Kraje, które nie uczestniczą w pełni w programie Erasmus+, ale które mogą uczestniczyć (w charakterze partnerów lub wnioskodawców) w niektórych akcjach programu. Wykaz krajów partnerskich programu Erasmus+ jest podany w części A niniejszego przewodnika w podrozdziale „Kto może uczestniczyć w programie Erasmus+”.
Partnerstwo Umowa między grupą uczestniczących instytucji lub organizacji z różnych krajów programu, zawarta w celu prowadzenia wspólnych działań europejskich w obszarach kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu lub ustanawiających formalną lub nieformalną sieć w danej dziedzinie, np. wspólne projekty edukacyjne dla uczniów i ich nauczycieli w formie wymian klas i indywidualnej mobilności długoterminowej, intensywne programy w zakresie szkolnictwa wyższego oraz współpraca między władzami regionalnymi i lokalnymi w celu wspierania współpracy międzyregionalnej, w tym transgranicznej; partnerstwo można rozszerzyć na instytucje lub organizacje z krajów partnerskich w celu podniesienia jego jakości.
Osoby o mniejszych szansach Osoby napotykające na pewne przeszkody, które uniemożliwiają im skuteczny dostęp do kształcenia, szkolenia oraz możliwości pracy z młodzieżą. Bardziej szczegółową definicję osób o mniejszych szansach można znaleźć w części A niniejszego przewodnika w podrozdziale „Równość i włączenie społeczne”.
Osoba o specjalnych potrzebach Osoba o specjalnych potrzebach to potencjalny uczestnik, którego indywidualne uwarunkowania fizyczne, psychiczne lub zdrowotne powodują, że jego zaangażowanie w projekt albo mobilność nie byłoby możliwe bez dodatkowego wsparcia finansowego.
Organizacja komercyjna działająca w ramach społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw Przedsiębiorstwo prywatne, które a) prowadzi działalność, przestrzegając obowiązujących norm etyki i/lub b) poza działalnością gospodarczą realizuje działania wartościowe społecznie.
Kraje programu Kraje UE i spoza UE, które ustanowiły agencję narodową i które w pełni uczestniczą w programie Erasmus+. Wykaz krajów programu Erasmus+ jest podany w części A niniejszego przewodnika w podrozdziale „Kto może uczestniczyć w programie Erasmus+”.
Projekt Spójny zbiór działań zorganizowanych w taki sposób, aby osiągnąć określone cele i rezultaty.
Kwalifikacje Formalne rezultaty procesu oceny i poświadczenia uzyskiwane po stwierdzeniu przez właściwy organ, że dana osoba osiągnęła efekty kształcenia na określonym poziomie.
Organizacja przyjmująca W ramach niektórych akcji programu Erasmus+ (zwłaszcza w obszarze mobilności) organizacją przyjmującą jest organizacja uczestnicząca, która przyjmuje jednego lub kilku uczestników i organizuje jeden lub kilka rodzajów działań w ramach programu Erasmus+.
Wzmocniona opieka mentorska Wzmocniona opieka mentorska oznacza intensywniejszy proces opieki mentorskiej niezbędny do wspierania osób młodych o mniejszych szansach, które nie są w stanie realizować działań wolontariackich samodzielnie/z pomocą zwykłego mentoringu lub opieki dydaktycznej. Wzmocniona opieka mentorska przewiduje bliższy kontakt z wolontariuszem i częstsze spotkania, a także daje więcej czasu na realizację zadań zwykłej opieki mentorskiej, gwarantując pomoc krok po kroku dla wolontariuszy podczas działań w ramach projektu oraz poza godzinami pracy. Wzmocniona opieka mentorska służy skutecznej realizacji projektu i umożliwia wolontariuszowi uzyskanie maksymalnej autonomii.
Szkoła Instytucja zapewniająca kształcenie ogólne, zawodowe lub techniczne, na dowolnym poziomie, od edukacji przedszkolnej po edukację na poziomie ponadgimnazjalnym włącznie. Typy instytucji definiowanych jako szkoła są różne zależnie od kraju; aby uzyskać więcej informacji, należy skontaktować się z narodową agencją w danym kraju.
Organizacja wysyłająca W ramach niektórych akcji programu Erasmus+ (zwłaszcza w obszarze mobilności) organizacją wysyłającą jest organizacja uczestnicząca, która wysyła jednego lub kilku uczestników w celu wzięcia udziału w działaniu w ramach programu Erasmus+.
Kwalifikacje w ramach krótkiego cyklu (lub krótkich cyklów kształcenia na poziomie studiów wyższych – SCHE) W większości krajów są to kwalifikacje mieszczące się w pierwszym cyklu Ram kwalifikacji dla europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego (poziom 5 wg ISCED). Taka kwalifikacja obejmuje zwykle około 120 punktów ECTS w kontekstach krajowych i prowadzi do uzyskania kwalifikacji uznawanych na poziomie niższym niż dyplom ukończenia studiów pierwszego stopnia. Niektóre programy są dłuższe niż trzy lata, lecz zwykle nie prowadzą do uzyskania więcej niż 180 punktów ECTS. W większości krajów studenci mogą wykorzystać większość punktów uzyskanych w ramach SCHE podczas dalszych studiów podjętych w celu uzyskania dyplomu. Deskryptory krótkiego cyklu odpowiadają efektom kształcenia na poziomie 5 EQF.
MŚP (małe i średnie przedsiębiorstwa) Przedsiębiorstwa (zob. definicja niżej), które zatrudniają mniej niż 250 osób, i których roczny obrót nie przekracza 50 mln EUR i/lub których całkowity bilans roczny nie przekracza 43 mln EUR.
Przedsiębiorstwo społeczne Przedsiębiorstwo, niezależnie od jego formy prawnej, które nie jest notowane na rynku regulowanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 14 dyrektywy 2004/39/WE i które: 1) zgodnie ze swoim statutem, aktem założycielskim lub jakimkolwiek innym dokumentem statutowym dotyczącym założenia działalności powstało przede wszystkim w celu osiągania wymiernych, pozytywnych skutków społecznych, a nie generowania zysków dla właścicieli, członków i zainteresowanych stron, jeżeli przedsiębiorstwo to: a) świadczy innowacyjne usługi lub wytwarza innowacyjne towary pozwalające na osiągnięcie korzyści społecznych lub b) stosuje innowacyjną metodę produkcji towarów lub świadczenia usług, która odzwierciedla jego cel o charakterze społecznym; 2) inwestuje wygenerowane zyski przede wszystkim w sposób służący osiągnięciu swojego podstawowego celu, a w odniesieniu do wszelkich przypadków podziału zysków między udziałowców i właścicieli stosuje uprzednio określone procedury i zasady służące temu, aby podział zysków nie utrudniał realizacji celu podstawowego; 3) jest zarządzane w przedsiębiorczy, odpowiedzialny i przejrzysty sposób, w szczególności poprzez angażowanie pracowników, klientów lub zainteresowanych stron, których dotyczy działalność gospodarcza prowadzona przez to przedsiębiorstwo.
Kadra/pracownicy Osoby, które zawodowo albo na zasadzie wolontariatu zajmują się kształceniem, szkoleniem lub uczeniem się pozaformalnym młodzieży; pojęcie to może obejmować profesorów, nauczycieli, osoby prowadzące szkolenia, kadrę kierowniczą szkół, osoby pracujące z młodzieżą oraz pracowników niebędących nauczycielami.
Dialog usystematyzowany Dialog z osobami młodymi, organizacjami młodzieżowymi oraz decydentami, który stanowi forum stałej, wspólnej refleksji nad priorytetami europejskiej współpracy na rzecz młodzieży, jej realizacją i działaniami podejmowanymi po zakończeniu projektów.
Studia trzeciego stopnia Poziom studiów trzeciego stopnia w Ramach kwalifikacji dla europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego uzgodniony przez ministrów odpowiedzialnych za szkolnictwo wyższe na posiedzeniu w Bergen w maju 2005 r. w ramach Procesu Bolońskiego. Deskryptory studiów trzeciego stopnia w Ramach kwalifikacji dla europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego odpowiadają efektom kształcenia na poziomie 8 EQF.
Praktyka/staż Pobyt w przedsiębiorstwie lub organizacji w innym kraju w celu zdobycia konkretnych kompetencji wymaganych na rynku pracy i doświadczenia zawodowego oraz lepszego zrozumienia kultury gospodarczo-społecznej danego kraju.
Transnarodowy Odnosi się do wszelkich akcji angażujących co najmniej dwa kraje programu, chyba że wskazano inaczej.
Umiejętności przekrojowe (miękkie, życiowe) Należą do nich: umiejętność krytycznego myślenia, ciekawość i kreatywność, umiejętność podejmowania inicjatywy, rozwiązywania problemów, pracy zespołowej, skutecznego komunikowania się w wielokulturowym i interdyscyplinarnym środowisku, przystosowywania się do warunków, radzenia sobie ze stresem i niepewnością; umiejętności te zalicza się do kompetencji kluczowych.
Unijne narzędzia przejrzystości i uznawalności Instrumenty ułatwiające zainteresowanym stronom zrozumienie, docenienie oraz w stosownych przypadkach uznanie efektów kształcenia (uczenia się) i kwalifikacji w całej Unii.
Poświadczanie (efektów) uczenia się pozaformalnego i nieformalnego

Proces potwierdzania przez upoważniony organ, że dana osoba osiągnęła efekty kształcenia (uczenia się) mierzone według właściwego standardu, który obejmuje następujące cztery odrębne etapy:

  1. identyfikację konkretnych doświadczeń danej osoby za pomocą rozmowy;
  2. dokumentację służącą zaprezentowaniu doświadczeń danej osoby;
  3. formalną ocenę tych doświadczeń; oraz
  4. poświadczenie wyników oceny mogące prowadzić do przyznania częściowej lub pełnej kwalifikacji.
Kształcenie i szkolenie zawodowe Kształcenie i szkolenie, które mają na celu zapewnienie ludziom wiedzy, know-how, umiejętności lub kompetencji wymaganych w określonych zawodach, a w ogólnym ujęciu na rynku pracy. Do celów programu Erasmus+ projekty koncentrujące się na kształceniu i szkoleniu zawodowym, wstępnym lub ustawicznym, kwalifikują się w ramach działań kształcenia i szkolenia zawodowego.
Mobilność wirtualna Szereg działań wspieranych za pomocą technologii informacyjno-komunikacyjnych, łącznie z uczeniem się za pomocą mediów elektronicznych, które umożliwiają lub ułatwiają zdobywanie wspólnego międzynarodowego doświadczenia w kontekście nauczania, szkolenia lub uczenia się.
Uczenie się poprzez praktykę w miejscu pracy Rodzaj kształcenia / uczenia się, który obejmuje zdobywanie wiedzy, umiejętności i kompetencji poprzez realizowanie zadań w środowisku zawodowym, w miejscu pracy (np. w systemie dualnym) lub w instytucji kształcenia i szkolenia zawodowego, oraz poprzez zastanawianie się nad tymi zadaniami.
Osoby młode / młodzież W ramach programu Erasmus+ osoby w wieku od 13 do 30 lat.
Aktywność młodzieży Aktywność pozaszkolna (taka jak wymiana młodzieży, wolontariat lub szkolenia dla młodzieży) realizowana przez osobę młodą, indywidualnie albo w grupie, w szczególności poprzez udział w działaniach organizacji młodzieżowych, charakteryzująca się podejściem opartym na uczeniu się pozaformalnym.
Osoba pracująca z młodzieżą Specjalista / pracownik lub wolontariusz, zaangażowany w proces uczenia się pozaformalnego i wspierający osoby młode w ich osobistym rozwoju społeczno-edukacyjnym oraz doskonaleniu zawodowym.
Youthpass Europejskie narzędzie służące zwiększeniu uznawalności efektów kształcenia (uczenia się) osób młodych i osób pracujących z młodzieżą, które wynikają z ich uczestnictwa w projektach współfinansowanych w ramach programu Erasmus+. Youthpass obejmuje: a) świadectwa, które uczestnicy mogą uzyskać w kilku akcjach programu oraz b) zdefiniowany proces obejmujący wsparcie osób młodych, osób pracujących z młodzieżą i organizacji młodzieżowych w refleksji nad efektami kształcenia (uczenia się) wynikającymi z projektu w ramach programu Erasmus+ w obszarze młodzieży i uczenia się pozaformalnego. Youthpass jest również częścią szerszej strategii Komisji Europejskiej, której celem jest zwiększenie uznawania uczenia się pozaformalnego i nieformalnego oraz pracy z młodzieżą w Europie i poza nią.