Przedstawicielstwo w Polsce

Turecki problem Europy

/poland/file/turecki-problem-europy_plTurecki problem Europy

Turecki problem Europy
AdobeStock

Jak wyglądają obecne relacje między Turcją, Rosją, Syrią i Unią Europejską? Czy przedłużający się konflikt syryjski oraz zaangażowanie Rosji i Turcji wpływa na bezpieczeństwo Europy? Na te i wiele innych pytań odpowiedział Maciej Popowski, zastępca Dyrektora Generalnego ds. Polityki Sąsiedztwa i Negocjacji w sprawie Rozszerzenia podczas Dialogu Obywatelskiego „Turecki problem Europy”.

14/05/2020

Choć pandemia koronawirusa sprawia, że wiele spraw schodzi na dalszy plan, to dyskusja o ważnym, lecz trudnym partnerze UE, jakim jest Turcja, wzbudziła duże zainteresowanie. W rozmowie prowadzonej przez Marka Świerczyńskiego (Polityka Insight), Maciej Popowski (DG NEAR) odniósł się m.in. do trudnych relacji na linii UE-Turcja.

Jak podkreślał moderator spotkania, Turcja, choć zmaga się teraz z poważnym kryzysem wywołanym koronawirusem, aktywnie włącza się w pomoc międzynarodową. Uczestniczyła m.in. w konferencji donatorów, której celem było zebranie pieniędzy na opracowanie szczepionki przeciwko COVID-19. Czy można uznać zatem, że w czasie kryzysu, problemy na linii UE-Turcja zeszły na dalszy plan, a nawiązała się bliższa współpraca?

Według Macieja Popowskiego jest to zbyt optymistyczne twierdzenie: - Niestety żadnego z naszych problemów nie udało się do tej pory rozwiązać. [...] To prawda, że Turcja zaangażowała się w swoistą dyplomację medyczną, od samego początku pandemii. Najpierw otrzymywała pomoc, np. z Chin czy Indii, a potem zaczęła sama dość aktywnie wysyłać transporty z pomocą doraźną, humanitarną, także do krajów UE. Władze tureckie chętnie się tym chwalą i ma to oczywiście swoją wymowę dyplomatyczną. Turcja jest partnerem ważnym, ale niełatwym. Mamy wiele nierozwiązanych sporów, chociażby to, że Turcja nie uznaje jednego z naszych krajów członkowskich (Cypru), przez co bardzo trudno jest osiągnąć porozumienie w sprawach handlowych, wizowych czy też negocjacji o członkostwo w UE. Na to nakładają się spore różnice zdań w kwestiach międzynarodowych.

Ważnym wątkiem w dyskusji, poruszanym w kilku pytaniach od uczestników, była kwestia migracji. Jak stosunek Turcji do uchodźców wpływa na relacje UE-Turcja? Jak dysponuje się środkami z budżetu UE przekazywanymi Turcji na pomoc migrantom?

Maciej Popowski: - Sytuacja w Turcji jest trudna, ponieważ mieszkają tam 4 miliony uchodźców i migrantów, w tym 3,5 miliona uchodźców syryjskich. Pozostali to głównie migranci z Afganistanu i innych krajów azjatyckich. Turcy w pewnym momencie przyjęli ich z otwartymi rękami i nadal to robią. Syryjczykom żyje się w Turcji lepiej niż w innych krajach, w których się znaleźli, ale stało się to oczywiście ogromnym obciążeniem, także finansowym. UE zaoferowała Turcji pomoc, w tym celu powstał Fundusz Turecki z budżetem 6 miliardów euro, za który jesteśmy z jednej strony chwaleni, z drugiej krytykowani. Chwaleni za to, że udało się w krótkim czasie zmobilizować duże środki, żeby zapewnić Syryjczykom minimalny dochód, opiekę medyczną, szkoły dla dzieci, szkolenia zawodowe. Z kolei Turcy twierdzą, że pieniędzy jest za mało i za wolno płyną. Z tym się nie zgadzamy – wybraliśmy pewien sposób działania, tj. współpracę z organizacjami pozarządowymi, agendami ONZ, bankami międzynarodowymi, a nie tylko bezpośrednio z rządem tureckim. To nie jest wsparcie budżetowe dla rządu tureckiego, ale wsparcie bezpośrednio dla Syryjczyków, którzy w Turcji mieszkają.

 

 

Pytano również o projekt Unii Śródziemnomorskiej oraz o rolę UE w stabilizacji sytuacji w Libii.

Maciej Popowski odpowiadał: - W Libii jest w ogóle bardzo trudno odegrać jakąkolwiek rolę, chyba, że ma się możliwość działania poprzez strony trzecie, czego Unia oczywiście nie robi. Zaangażowaliśmy się bardzo mocno, już od roku 2015, w próbę stabilizacji sytuacji migracyjnej. Tę presję migracyjną udało się w Europie ograniczyć, migrantów przybywających stamtąd jest zdecydowanie mniej niż było jeszcze 5 lat temu. Ta sytuacja ma wiele przyczyn: m.in. akcje dobrowolnych powrotów, dla tych migrantów, którzy chcą wrócić do kraju pochodzenia. Udało się także usprawnić i doposażyć libijską straż graniczną, która dzięki temu działa lepiej i trzyma się międzynarodowo uznanych reguł działania.

Podczas Dialogu Obywatelskiego poruszono również wątki dotyczące sytuacji Kurdów, zeszłorocznych protestów w rejonie Bliskiego Wschodu i Maghrebu, oraz podziału kompetencji między Dyrekcją Generalną KE ds. polityki sąsiedztwa i negocjacji w sprawie rozszerzenia (DG NEAR) i Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (EEAS). Całość spotkania jest dostępna na: www.politykainsight.pl/live oraz na koncie PKE na Facebooku