• EQF Home Page Icon

Qualification: Oenologist

No translation available for Irish. Showing the original language.

Oenologist

Qualification Information

ACTIVITEITEN

Basisactiviteiten

● Maakt de eigen planning op (co 00362)
- Beheert de eigen planning en stuurt deze bij indien noodzakelijk
- Overlegt met klanten (wijnbouwers, wijnhandelaars)
- Neemt de wensen van de klant als uitgangspunt voor het eigen handelen
- Adviseert wijnbouwers en wijnhandelaars
- Werkt in opdracht

● Volgt het persen van druiven, het filteren van de most (sap) en het kuipen voor de fermentatie op (A141301 Id16635-c)
- Beoordeelt de kwaliteit van de druiven
- Houdt zich aan het recept en de procedures
- Beoordeelt de kwaliteit van de most

● Volgt de fermentatie op, voegt suikers en gist toe volgens basisgrondstoffen, de analyses en de degustatie en past hierbij de wettelijke voorschriften toe (A141301 Id17691-c)
- Berekent de hoeveelheden
- Weegt de ingrediënten af
- Neemt stalen
- Gebruikt instrumenten voor de staalname (sondes, reageerbuisjes,…)
- Houdt zich aan de voorschriften voor staalname (tijdstip, hoeveelheid,…)
- Vergelijkt waarden van stalen en testen met richtwaarden
- Beoordeelt het fermentatieproces (waarden, uitzicht, geur, smaak,…)
- Bepaalt de wijntemperatuur
- Stuurt de fermentatie bij indien nodig
- Past de wettelijke voorschriften toe
- Volgt en controleert (indien gewenst) het rijpingsproces in de kelder(s)

● Houdt gegevens bij over de fermentatie (A141301 Id17691-c)
- Houdt zich aan het recept en de procedures
- Registreert gegevens (tijdstip, waarden,…)

● Controleert de smaak (A141301 Id17535-c)
- Stemt het tijdstip van het overhevelen en het aantal keer af op de smaak
- Volgt de verdere klaring van de wijn op
- Stemt de mate van oxidatie af op de smaak (toevoegen van lucht of CO2)
- Controleert het einde van de droesemvorming

● Tapt de wijn na fermentatie af en werkt af (filteren, zuiveren, gist verwijderen) (A141301 Id17535-c)
- Controleert het einde van het fermentatieproces op
- Hevelt de wijn manueel of automatisch over
- Verwijdert de droesem (gistafval) op de bodem van het vat of fles
- Kan verschillende klaringstechnieken toepassen
- Filtert de wijn

● Volgt productiestappen van alcoholische producten op en optimaliseert: wijn (wit, rood, rosé,…) (A141301 Id25903-c)
- Voert of laat de volgende testen uitvoeren: sulfietbepaling, zuurbepaling, alcoholbepaling

● Voert chemische controles uit tijdens het fermentatieproces (A141301 Id25200-c)
- Gebruikt instrumenten voor de staalname (sondes, reageerbuisjes,…)
- Houdt zich aan de voorschriften voor staalname (tijdstip, hoeveelheid,…)
- Vult formulieren in (tijdstip, waarden,…)
- Vergelijkt waarden van stalen en testen met richtwaarden
- Beoordeelt zintuigelijk de waarde van een product (uitzicht, smaak,…)
- Weegt de ingrediënten af

● Selecteert stalen tijdens de productiestappen (lekmost, persmost, sap,…) en werkt samenstelling en cuvees uit (A141301 Id25814-c)
- Gebruikt instrumenten voor de staalname (sondes, reageerbuisjes,…)
- Houdt zich aan de voorschriften voor staalname (tijdstip, hoeveelheid,…)
- Vult formulieren in (tijdstip, waarden,…)
- Vergelijkt waarden van stalen en testen met richtwaarden
- Bepaalt de hoeveelheid most en/of gefermenteerd sap voor een specificatie
- Bepaalt een mix van most en/of gefermenteerd sap voor een specificatie

DESCRIPTORELEMENTEN

Kennis

● Basiskennis van specifieke kenmerken voor opslag van wijnen
● Kennis van hygiëne- en veiligheidsvoorschriften voor voedingsmiddelen – Hazard Analysis Critical Control Point (HACCP)
● Kennis van wijnbouw
● Kennis van kwaliteitsnormen
● Kennis van wijnstokvariëteiten (wijnstokkunde)
● Kennis van voorschriften inzake wijnproductie
● Kennis van voorschriften van het GOP (Gecontroleerde Oorsprongsbenaming)
● Kennis van procedures voor staalname
● Kennis van wijngaarden en benamingen
● Kennis van specifieke kenmerken voor opslag van wijnen
● Grondige kennis van oenologie
● Grondige kennis van bereidingen
● Grondige kennis van chemie
● Grondige kennis van chemische analysetechnieken
● Grondige kennis van vinificatietechnieken
● Grondige kennis van principes van alcoholische fermentatie
● Grondige kennis van het wijnbereidingsproces
● Grondige kennis van technieken voor de samenstelling van wijnen

Cognitieve vaardigheden

● Het kunnen opmaken en controleren van de eigen planning
● Het kunnen toepassen van gezondheids- , veiligheids- en hygiënerichtlijnen
● Het kunnen berekenen van hoeveelheden en verhoudingen
● Het kunnen vergelijken van stalen en testen met richtwaarden
● Het kunnen selecteren van druiven
● Het kunnen beoordelen van het fermentatieproces (waarden, uitzicht, geur, smaak, …)
● Het kunnen registreren van gegevens
● Het kunnen bepalen van de wijntemperatuur
● Het kunnen opvolgen, controleren en optimaliseren van alle fasen van de productie
● Het kunnen uitwerken van samenstellingen en cuvées
● Het kunnen opvolgen en controleren van het rijpingsproces in de kelder(s)
● Het kunnen verlenen van advies aan de wijnbouwer en de wijnhandelaar

Probleemoplossende vaardigheden

● Het kunnen bijsturen van het fermentatieproces bij problemen
● Het kunnen beoordelen van de kwaliteit van de wijn
● Het kunnen samenstellen van cuvées rekening houdend met de wensen en beoordelingen van de wijnbouwer/wijnhandelaar

Motorische vaardigheden

● Het kunnen persen van druiven, het filteren van most en het kuipen voor fermentatie
● Het kunnen afwegen van ingrediënten
● Het kunnen aftappen van de wijn
● Het kunnen filteren van de wijn
● Het kunnen verwijderen van droesem op de bodem van vaten of flessen
● Het kunnen gebruiken van labomateriaal (voor sulfiet- en zuurbepaling)

Omgevingscontext

● Het beroep wordt uitgeoefend in een wijnbouwbedrijf, in een labo,…
● De oenoloog werkt in opdracht van verschillende wijnbouwers en voor handelaars in wijn.
● Het beroep houdt verplaatsingen in, ook over de landsgrenzen heen : de oenoloog kan gevraagd worden gaan wijnen samen te stellen in bv. Frankrijk of Spanje, in opdracht van één of meerdere wijnhandelaars
● De beroepsbeoefenaar is afhankelijk van klimatologische factoren : zij oefenen hun invloed uit op het welslagen van de oogst. Hij is afhankelijk van de kwaliteit van de oogst en het ter beschikking zijnde oogstmateriaal
● De activiteit varieert naar gelang de grootte van het wijnbouwbedrijf en de wijnhandelszaak
● Tijdens het vinificatieproces wordt er gewerkt onder een zekere tijdsdruk : de oenoloog zal in die periode ook tijdens de weekends en op zon- en feestdagen moeten werken.
● Het dragen van een hygiënische uitrusting is vereist

Handelingscontext

● De oenoloog moet omgaan met een verscheidenheid aan labomaterieel en chemische producten
● Het beroep wordt uitgeoefend in overleg met de wijnbouwer/wijnhandelaar
● De oenoloog moet permanent aandacht hebben voor het naleven van een waaier aan reglementeringen
● De oenoloog heeft aandacht voor het correct hanteren van chemische stoffen
● Het permanent naleven van voedsel- en hygiëne voorschriften is cruciaal
● De oenoloog moet voortdurend nieuwe cuvees kunnen creëren, in samenwerking met de wijnbouwer/wijnhandelaar
● De beroepsbeoefenaar moet creativiteit aan boord leggen bij de ontwikkeling en samenstelling van de wijn
● Hij moet ook aandacht hebben voor het opvolgen van de concurrentie
● De oenoloog moet contactvaardig zijn
● De opvolging van de verschillende productiestappen vereist bijzondere aandacht en concentratie in het belang van de kwaliteit van het eindproduct
● Voorzichtige omgang met het product tijdens alle fasen van het productieproces is noodzakelijk
● Het vraagt een permanente opvolging van alle gegevens met betrekking tot het product en het productieproces
● De beroepsbeoefenaar moet efficiënt kunnen handelen in kritische situaties en bij productafwijkingen
● De oenoloog is zich bewust van de impact van zijn handelingen op het productieproces en de kwaliteit van het eindproduct
● Hij moet in alle omstandigheden kwaliteitsvol en klantgericht handelen

Autonomie

Is zelfstandig in
● het plannen van de eigen activiteiten, het controleren en opvolgen van alle stadia van de wijnproductie

Is gebonden aan
● de mening, wensen en eisen van de opdrachtgever, de regelgeving in verband met HACCP-normen, de vigerende wetgeving

Doet beroep op
● labo’s voor de uitvoering van analyses

Verantwoordelijkheid

● De eigen planning
● Toegepaste gezondheids- en veiligheidsrichtlijnen
● Staalnames, testen en uitgevoerde controles bij alle stappen van het productieproces
● Advies over en betrokkenheid bij het persen, filteren en kuipen van het druivensap
● Opgevolgde kwaliteit van druiven
● Advies over het fermentatieproces
● Advies over de wijntemperatuur
● Berekening van de hoeveelheden en verhoudingen
● Geregistreerde gegevens
● Advies met betrekking tot de afgewerkte wijn na fermentatieproces
● Uitgewerkte samenstellingen en cuvées
● Advies over alcoholmetingen en controles
● Advies over de optimalisatie van het wijnproduct
● Algemene adviesverlening met betrekking tot het vinificatieproces

Reference Data

EQF Level:
Thematic area:
Information Language:
Location:
NQF Level: 
5