Vertegenwoordiging in Nederland

rescEU: een nieuw Europees systeem voor de bestrijding van natuurrampen

/netherlands/file/overstromingjpg_nloverstroming.jpg

Overstromingen
©EU

Europese landen worden steeds vaker en zwaarder getroffen door natuurrampen als overstromingen, bosbranden en aardbevingen. Alleen al in 2017 kwamen er in 200 mensen om bij natuurrampen in Europa. Om landen te helpen als ze worden getroffen, is de Europese Commissie met een voorstel gekomen voor betere rampenbeheersing.

24/11/2017

Een essentieel onderdeel van het voorstel is de oprichting van rescEU, een reserve op Europees niveau van civiele-beschermingscapaciteit, zoals blusvliegtuigen, speciale waterpompen, stedelijke zoek- en reddingsoperaties, veldhospitalen en medische noodteams. De reserve dient ter aanvulling op de nationale middelen en zal worden beheerd door de Europese Commissie om landen te helpen die worden getroffen door rampen.

Het voorstel is gericht op een sterkere collectieve respons op Europees niveau en betere preventie- en paraatheidscapaciteit:

1. Versterking van de Europese responscapaciteit: rescEU

  •  Er wordt een EU-reserve opgezet van civiele-beschermingscapaciteit om de EU-landen te helpen het hoofd te bieden aan rampen wanneer de nationale capaciteit tekort schiet. rescEU omvat materieel, zoals blusvliegtuigen en waterpompen, ter aanvulling van nationale capaciteit. Alle kosten en capaciteit van rescEU worden volledig gedekt door EU-financiering, waarbij de Commissie de operationele controle over deze middelen behoudt en beslist over de inzet ervan.
     
  • Parallel daaraan zal de Commissie de EU-landen bijstaan om hun nationale capaciteit uit te breiden, door de financiering van de aanpassing, de reparatie, het vervoer en de operationele kosten van hun bestaande middelen (vandaag worden alleen de vervoerskosten gedekt). Het is de bedoeling dat deze middelen deel gaan vormen van een gezamenlijke reserve van noodresponsmiddelen voor de Europese pool voor civiele bescherming en voor inzet beschikbaar worden gesteld bij rampen.

2. Verbetering van rampenpreventie en rampenparaatheid

  • Met het voorstel van vandaag worden de EU-landen gevraagd hun nationale preventie- en paraatheidsstrategieën te delen om gezamenlijk mogelijke leemten vast te stellen en aan te pakken.
  • Het voorstel versterkt de samenwerking en de samenhang met ander EU-beleid over  preventie en paraatheid. Dit omvat bijvoorbeeld de EU-strategie over aanpassing aan de klimaatverandering, de Europese structuur- en investeringsfondsen, het Solidariteitsfonds, de milieuwetgeving (bv. overstromingsbeheerplannen en oplossingen die gebaseerd zijn op het ecosysteem), onderzoek en innovatie en beleid voor de aanpak van ernstige grensoverschrijdende gezondheidsbedreigingen, enz.

Ten slotte zal dit voorstel de administratieve procedures stroomlijnen en vergemakkelijken om ervoor te zorgen dat levensreddende bijstand zo snel mogelijk kan worden ingezet.

Achtergrond
Het EU-mechanisme voor civiele bescherming functioneert momenteel op vrijwillige basis, waarbij de EU de vrijwillige bijdragen van de deelnemende landen coördineert ten behoeve van een land dat om bijstand heeft verzocht. De aangeboden steunbijdragen worden gecoördineerd door het Europese Coördinatiecentrum voor respons in noodsituaties, dat in Brussel is gevestigd. De afgelopen jaren hebben extreme weersomstandigheden en andere natuurverschijnselen de capaciteit van de lidstaten om elkaar te helpen zwaar op de proef gesteld, in het bijzonder wanneer meerdere lidstaten tegelijk met dezelfde soort ramp worden geconfronteerd. In dergelijke gevallen, wanneer middelen beperkt beschikbaar of helemaal niet beschikbaar zijn, beschikt de EU niet over reservecapaciteit om de overrompelde lidstaten te helpen.

Menselijke tol en economische schade
In 2017 zijn er heel wat rampen gebeurd. In Europa kwamen meer dan 200 mensen om door natuurrampen. Natuurrampen hebben echter ook serieuze economische gevolgen. Naast de menselijke tol hebben de lidstaten van de EU sinds 1980 meer dan 360 miljard euro verloren door extreme weers- en klimaatomstandigheden. Alleen al in Portugal wordt de directe economische impact van de bosbranden tussen juni en september becijferd op bijna 600 miljoen euro, of 0,34% van het bruto nationaal inkomen van Portugal.

Verzoeken voor bijstand
Sinds de oprichting in 2001 zijn met het EU-mechanisme voor civiele bescherming meer dan 400 rampen gemonitord en bijna 250 verzoeken om bijstand behandeld. Het EU-mechanisme voor civiele bescherming kan worden geactiveerd bij door de mens of door de natuur veroorzaakte rampen, maar biedt ook steun voor rampenparaatheid en -preventie.

Het EU-mechanisme voor civiele bescherming bestrijkt alle EU-lidstaten en een aantal andere deelnemende landen buiten de EU, namelijk IJsland, Noorwegen, Servië, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Montenegro en Turkije. rescEU zou ook openstaan voor deze andere deelnemende landen als teken van Europese solidariteit.

Meer weten? Lees de veelgestelde vragen.