Vertegenwoordiging in Nederland

Coronavirus en huiselijk geweld

Een onevenredig risico voor vrouwen

Dit is een ingezonden stuk geschreven door Helena Dalli, Eurocommissaris voor Gelijkheid

Helena Dalli, Eurocommissaris voor Gelijkheid De coronaviruspandemie heeft ongelijkheden in onze samenleving onder de aandacht gebracht die al eerder bestonden, maar door deze crisis nog verergerd zijn. Zo leiden de strenge inperkingsmaatregelen ertoe dat vrouwen en kinderen meer worden blootgesteld aan huiselijk geweld en misbruik.
De afgelopen twaalf maanden hebben wereldwijd 243 miljoen vrouwen en meisjes te maken gekregen met seksueel of fysiek partnergeweld . In Europa is 22% van alle vrouwen sinds hun vijftiende jaar al eens slachtoffer geworden van fysiek en/of seksueel geweld van de kant van hun partner.


Iedereen kan met huiselijk partnergeweld worden geconfronteerd, maar de meerderheid van de slachtoffers zijn vrouwen en kinderen (de laatsten doordat zij getuige zijn geweest van geweld of rechtstreeks zijn aangevallen).

Thuis niet voor iedereen veilig
Overal ter wereld zitten mensen gedwongen thuis, omdat inperkingsmaatregelen nodig zijn om deze pandemie te verslaan. Maar thuis is niet voor iedereen een veilige plek.Veel slachtoffers van huiselijk geweld bevinden zich in afzondering in een gevaarlijke omgeving, opgesloten met degene die hen misbruikt, zonder uitweg en zonder toegang tot de hulpdiensten.

Toename van huiselijk geweld
Uit de gegevens die nu beschikbaar komen, blijkt dat sinds de uitbraak van het coronavirus het geweld tegen vrouwen en kinderen, en vooral huiselijk geweld, is toegenomen. In Frankrijk is het aantal meldingen van huiselijk geweld sinds het begin van de lockdown op 17 maart met 30% gestegen. In Cyprus is het aantal oproepen naar een soortgelijk meldpunt met 30% gestegen in de week na 9 maart, de datum waarop de eerste besmetting met het coronavirus werd bevestigd. In België is het aantal oproepen naar de hulplijn sinds het begin van de lockdown met 70% gestegen.

Volgens andere landen is het aantal meldingen bij de politie niet gestegen. Gezien de omstandigheden is dat verklaarbaar, aangezien slachtoffers het misbruik allicht niet durven melden als zij dat niet op een veilige manier kunnen doen, doordat zij voortdurend samen met de dader in huis opgesloten zitten.

Dat het aantal meldingen van huiselijk geweld niet of slechts weinig toeneemt, betekent dus niet dat wij ervan mogen uitgaan dat er geen sprake is van meer misbruik. Deze situatie vraagt om creatieve oplossingen.

Responsmaatregelen
Sommige lidstaten hebben al gendergevoelige responsmaatregelen ingevoerd om vrouwen en kinderen te beschermen tegen geweld. In Spanje bijvoorbeeld wordt ondersteuning en bescherming van slachtoffers van huiselijk geweld aangemerkt als een essentiële dienst, waardoor die hulpactiviteiten tijdens de crisis op dezelfde manier kunnen doorgaan.

In België, Frankrijk  en Spanje zijn voorlichtingscampagnes opgezet om bekendheid te geven aan een waarschuwingsmechanisme waarmee vrouwen voor hulp in apotheken terechtkunnen.

Daarnaast zijn in België hotels en leegstaande overheidsgebouwen aangeboden als alternatief voor opvangcentra voor slachtoffers van geweld. Ook hebben sommige lokale politiediensten proactief hulp geboden aan vrouwen die aangifte hadden gedaan van huiselijk geweld. Andere lidstaten voeren hun inspanningen momenteel op.

Meer steun geven
Tijdens deze pandemie en in de herstelfase is een genderbewuste respons noodzakelijk en moeten de EU-landen meer steun verlenen aan nationale hulplijnen en online counseling. De autoriteiten moeten blijven optreden tegen huiselijk geweld en rechtstreeks middelen ter beschikking stellen aan organisaties die steun verlenen aan slachtoffers van geweld, zoals opvanghuizen.
Preventie en ondersteuning ten behoeve van slachtoffers en getuigen van huiselijk geweld moeten prioriteit krijgen als essentiële diensten.

De EU-lidstaten moeten de verplichtingen nakomen die zij hebben op grond van het EU-recht, met name de richtlijn inzake de rechten van slachtoffers, en het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld.

We zullen blijven ijveren voor een Europa zonder geweld tegen vrouwen en kinderen. We laten ons door het coronavirus niet tegenhouden.

Gendergelijkheid voorop
Juist nu moet gendergelijkheid centraal staan bij onze werkzaamheden. Zoals aangekondigd in de strategie voor gendergelijkheid 2020-2025 blijft de toetreding van de Unie tot het Verdrag van de Raad van Europa een prioriteit.

EU-steun
Wij blijven de lidstaten steun helpen bij het uitwisselen van goede praktijken om gendergerelateerd geweld en huiselijk geweld te voorkomen. We blijven financiering verstrekken aan organisaties in heel Europa voor projecten om dit geweld aan te pakken. Dit gebeurt via de steun om werkloosheidsrisico’s in een noodsituatie te beperken (SURE), het Europees Sociaal Fonds (ESF) en door de Europese Commissie aangeboden hulpmiddelen en uitrusting.

Bel politie of hulplijn
Deze pandemie is een test voor de mensheid.We moeten zoveel mogelijk solidair zijn met elkaar. Ik doe een beroep op iedereen: als u vermoedt dat iemand wordt bedreigd of mishandeld, iemand in uw naaste familie of een verre verwant, iemand in uw buurt, of misschien een vriend of vriendin, bel dan de politie of een hulplijn in uw woonplaats.

Samen
We moeten er samen voor zorgen dat vrouwen en kinderen tijdens de coronacrisis worden beschermd, zodat zij niet er nog meer onder hoeven te lijden. Wij moeten met nog meer kracht streven naar gelijke behandeling van mannen en vrouwen en naar uitbanning van geweld tegen vrouwen en kinderen.
As u vermoedt dat iemand wordt bedreigd of mishandeld, iemand in uw familie of een verre verwant, iemand in uw familie of in uw buurt, bel dan de politie of een hulplijn in uw woonplaats. Nummers van hulplijnen vindt u op deze speciale website.
Voor kinderen die hulp zoeken, is er de Europese hulplijn 116 111.Vertrouwelijkheid en anonimiteit wordt gewaarborgd.