Maritieme ruimtelijke ordening

Maritieme ruimtelijke ordening

Maritieme ruimtelijke ordening

Maritieme ruimtelijke ordening

Waar gaat het om?

copyright Silvia Baldan

De concurrentie om ruimte op zee is groot: voor energie-opwekking, aquacultuur en andere groeisectoren. Het is dan ook erg belangrijk dat onze wateren coherenter worden beheerd. Maritieme ruimtelijke ordening gaat over grenzen en sectoren heen en moet garanderen dat de menselijke activiteiten op zee efficiënt, veilig en duurzaam plaatsvinden. Daarom hebben het Europees Parlement en de Raad wetgeving vastgesteld voor een gemeenschappelijk kader voor maritieme ruimtelijke ordening.

Wat zijn de voordelen?

  • minder conflicten tussen sectoren en meer synergie tussen verschillende activiteiten
  • stimulering van investeringen door meer zekerheid, transparantie en heldere regels:
  • intensievere grensoverschrijdende samenwerking tussen EU-landen voor energienetwerken, kabels, pijpleidingen, scheepvaartroutes e.d., maar ook voor samenhangende netwerken van beschermde gebieden
  • bescherming van het milieu door de impact van en de mogelijkheden voor meervoudig gebruik van de ruimte vroeg te bepalen

Waar staan we nu?

2014: Goedkeuring van de richtlijn
2016: Termijn voor de omzetting en aanwijzing van bevoegde autoriteiten
2021: Termijn voor de opstelling van plannen voor maritieme ruimtelijke ordening

Hoe ondersteunt de EU maritieme ruimtelijke ordening?

Technische ondersteuning

Europees platform voor maritieme ruimtelijke ordening

Het ondersteuningsmechanisme voor maritieme ruimtelijke ordening is in 2016 van start gegaan om de EU-landen op dit gebied administratief en technisch te helpen. Het project omvat een website met informatie over de huidige werkwijzen en procedures, en over lopende projecten, een adviesdienst, technische studies en een centraal contactpunt voor de EU-landen.

Financiering van grensoverschrijdende projecten

De EU subsidieert projecten voor meer samenwerking tussen EU-landen bij het beheer van de maritieme ruimte en, sinds 2015, voor de ondersteuning van de uitvoering van de wetgeving inzake maritieme ruimtelijke ordening.

  • Plan Bothnia - Voorbereidende actie voor maritieme ruimtelijke ordening in de Botnische Golf (2010-2012) Voltooid: proefproject, kaartendienst.
  • BaltSeaPlan - Programma voor de invoering van maritieme ruimtelijke ordening in het Oostzeegebied (2009-2012) Voltooid: aanbevelingen, proefplannen maritieme ruimtelijke ordening, webtool voor maritieme ruimtelijke ordening.
  • TPEA, Transboundary Planning in the European Atlantic – Project over maritieme ruimtelijke ordening in de Atlantische Oceaan, inclusief de Keltische Zee en de Golf van Biskaje (2012-2014) Voltooid: proefprojecten, gids voor goede praktijken.
  • ADRIPLAN - ADRiatic Ionian maritime spatial PLANning (2013-2015). Voltooid: dataportaal, tools4MSP
  • SIMCELT - bevordering van de praktische grensoverschrijdende samenwerking tussen de EU-landen bij de uitvoering van de richtlijn inzake maritieme ruimtelijke ordening in de Keltische zeeën (2015-2017). Voltooid: casestudy’s, gezelschapsspel en dataportaal.
  • Baltic SCOPE - Grensoverschrijdende oplossingen voor maritieme ruimtelijke ordening in de Oostzee (2015-2017). Voltooid: papers, gemeenschappelijke kaarten en een onlinetool.
  • MARSPLAN – Maritieme ruimtelijke ordening in de Zwarte Zee (2015-2017).  Voltooid: casestudy’s, gemeenschappelijk strategisch kader voor maritieme ruimtelijke ordening, maritieme ruimtelijke ordening voor grensoverschrijdend gebied (Mangalia - Sjabla).
  • SIMNORAT –  Project voor maritieme ruimtelijke ordening in EU-landen en concrete grensoverschrijdende initiatieven van landen in de Noord-Atlantische regio (2017-2018). Voltooid: projectresultaten, slotconferentie – documenten, workshop met casestudy’s.   
  • SIMWESTMED –  Project voor maritieme ruimtelijke ordening en concrete grensoverschrijdende initiatieven van landen in het westelijk deel van de Middellandse Zee (2017-2018). Voltooid: projectresultaten, slotconferentie – documenten,
  • SUPREME – Project voor maritieme ruimtelijke ordening en concrete grensoverschrijdende initiatieven in de territoriale wateren van EU-landen rond het oostelijk deel van de Middellandse Zee, met inbegrip van de Adriatische, Ionische, Egeïsche en Levantijnse Zeeën (2017-2018). Voltooid: resultaten.
  • Pan Baltic Scope - opvolger van het voorgaand project voor de ontwikkeling van innovatieve tools, gegevensuitwisseling en harmonisering van de beginselen inzake ruimtelijke ordening in de hele Oostzee  (2018 – 2019).
  • SEANSE – Ontwikkeling en test van een gemeenschappelijke aanpak voor strategische milieubeoordelingen op het gebied van hernieuwbare energie en ter ondersteuning van de uitrol van plannen voor maritieme ruimtelijke ordening in de Noordzee (2018-2020)
  • MarSP – Project voor managementtools die zijn aangepast aan de milieu- en sociaal-economische omstandigheden van elke eilandengroep in Macaronesië (2018-2020).
  • OCEAN METISS – Project voor de ontwikkeling van tools voor maritieme ruimtelijke ordening op regionaal en lokaal niveau om de economie te stimuleren zonder de rijke regionale biodiversiteit te schaden in Réunion, een perifere regio van de EU en een van de overzeese departementen van Frankrijk in de Indische Oceaan (2017-2019). Voltooid: documenten
  • MSP GLOBAL WEST MED PILOT – Project ter bevordering van goede methoden en activiteiten inzake maritieme ruimtelijke ordening die beantwoorden aan regionale en nationale prioriteiten en behoeften in het westelijke Middellandse Zeegebied door meer samenwerking tussen EU- en niet-EU-landen in het kader van het WESTMED-initiatief 2019. 

Conferenties

Maritieme ruimtelijke ordening wereldwijd

Om van landen over de hele wereld te kunnen leren, hebben we een studie laten maken van de beste werkwijzen voor grensoverschrijdende maritieme ruimtelijke ordening.

De belangrijkste doelstellingen zijn:

  • een gedetailleerde inventaris van de praktijk inzake maritieme ruimtelijke ordening in de wereld
  • vier verkennende casestudy’s over de praktijk inzake maritieme ruimtelijke ordening in het licht van de voorschriften van Richtlijn 2014/89/EU
  • aanbevelingen opstellen over de vorm, reikwijdte en toegevoegde waarde van internationale samenwerking op het gebied van maritieme ruimtelijke ordening

Op basis van het gezamenlijk stappenplan voor het versnellen van processen inzake maritieme/mariene ruimtelijke ordening in de wereld, dat in maart 2017 werd goedgekeurd op de tweede internationale conferentie over maritieme ruimtelijke ordening, is een internationaal forum opgericht voor overleg en uitwisselingen over grensoverschrijdende samenwerking op internationaal niveau.

Er hebben al drie workshops van dit forum plaatsgevonden, in Brussel op 24-25 mei 2018, op Réunion op 26-29 maart 2019 en in Vigo op 12-15 mei 2019. Daarbij zijn veel goede praktijken uitgewisseld en is overlegd om te komen tot internationale richtsnoeren voor grensoverschrijdende maritieme ruimtelijke ordening. 

Sectorspecifieke workshops

Meer informatie

Video: Mariene ruimtelijke ordening in een notendop

Maritiem Forum

Maritieme zaken