Στρατηγικές προβλέψεις και χάραξη πολιτικής της ΕΕ

Η ενσωμάτωση των στρατηγικών προβλέψεων στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ θα επιτρέψει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα ακόλουθα:

  • τη δημιουργία και τη χρήση συλλογικών πληροφοριών, με σκοπό την πρόβλεψη των εξελίξεων και την προετοιμασία για νέες ευκαιρίες και προκλήσεις νωρίτερα και πιο αποτελεσματικά·
  • τη διασφάλιση ότι οι στρατηγικές προβλέψεις θα καταστούν αναπόσπαστο μέρος της εργαλειοθήκης για τη βελτίωση της νομοθεσίας, μεταξύ άλλων και των εκ των προτέρων εκτιμήσεων επιπτώσεων, και θα στηρίζουν το πρόγραμμα βελτίωσης της καταλληλότητας και της αποδοτικότητας του κανονιστικού πλαισίου·
  • την ανάληψη ενδελεχών και συμμετοχικών ασκήσεων προβλέψεων σχετικά με σημαντικές πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην τροφοδότηση της ετήσιας ομιλίας για την κατάσταση της Ένωσης, των προγραμμάτων εργασίας της Επιτροπής και των ασκήσεων πολυετούς προγραμματισμού·
  • την προώθηση της συνεργασίας και των συμμαχιών σε θέματα προβλέψεων με τα θεσμικά όργανα και τους εταίρους της ΕΕ, τα κράτη μέλη και άλλα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη.

Η ανθεκτικότητα ως νέα πυξίδα για τις πολιτικές της ΕΕ

Η κρίση λόγω COVID-19 κατέστησε σαφές ότι η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της — δηλαδή την ικανότητα όχι μόνο να αντέχει και να αντεπεξέρχεται στις προκλήσεις αλλά και να υφίσταται μετασχηματισμούς με βιώσιμο, δίκαιο και δημοκρατικό τρόπο. Αυτή η ανακοίνωση παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο θα συμβάλουν σ’ αυτό οι μελλοντοστρεφείς πολιτικές που υποστηρίζονται από στρατηγικές προβλέψεις.

Οι στρατηγικές προβλέψεις μπορούν να τροφοδοτήσουν τις πολιτικές ενίσχυσης της ανθεκτικότητας σε τέσσερις διαστάσεις. Μπορούν να συμβάλουν στην πρόβλεψη εξελίξεων που ενδέχεται να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις, στην ενίσχυση της αντίστοιχης ανθεκτικότητας μέσω διαρθρωτικών αλλαγών, καθώς και στο να λαμβάνεται υπόψη ο αντίκτυπος των τρεχουσών και μελλοντικών κρίσεων στις σχετικές μεγατάσεις και στα αναδυόμενα ζητήματα. Οι πολιτικές που επωφελούνται από στρατηγικές προβλέψεις μπορούν να μετριάσουν καλύτερα τα τρωτά σημεία και να ενισχύσουν τις ικανότητες που αποκάλυψε η κρίση, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες και καθιστώντας την Ευρώπη πιο ανθεκτική.

Βασικά συμπεράσματα

digital

Κοινωνική και οικονομική ανθεκτικότητα

Η πανδημία επιδείνωσε τις ανισότητες, αύξησε τις δημογραφικές ανισορροπίες και τη φτώχεια, επιτάχυνε την αυτοματοποίηση και είχε δυσανάλογο αντίκτυπο στις θέσεις εργασίας στον τομέα των υπηρεσιών. Οι στρατηγικές προβλέψεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον προσδιορισμό των δεξιοτήτων του μέλλοντος στις οποίες πρέπει να επενδύσουμε τώρα, καθώς και για μια ευρύτερη κοινωνική συζήτηση σχετικά με την επικαιροποίηση του κοινωνικού και δημοσιονομικού συμβολαίου.

doors opening on a digital scenario

Γεωπολιτική ανθεκτικότητα

Η κρίση κατέδειξε την υπερβολική εξάρτηση της ΕΕ από τρίτες χώρες για κρίσιμες πρώτες ύλες ζωτικής σημασίας σε βασικές τεχνολογίες που απαιτούνται για την επίτευξη μιας ψηφιακής κοινωνίας με ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα. Οι στρατηγικές προβλέψεις μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό πιθανών σεναρίων και στον καθορισμό στρατηγικών επιλογών για την ενίσχυση της ανοικτής στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ.

tree

Πράσινη ανθεκτικότητα

Η μετάβαση σε μια πιο πράσινη οικονομία θα μπορούσε να δημιουργήσει 24 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας παγκοσμίως και ο αντίκτυπός της στην ανάκαμψη από την κρίση λόγω COVID-19 θα μπορούσε να είναι σημαντικά μεγαλύτερος από ό,τι είχε εκτιμηθεί προηγουμένως. Οι στρατηγικές προβλέψεις μπορούν να μας βοηθήσουν να διερευνήσουμε τους κινητήριους μοχλούς της αλλαγής και να κατανοήσουμε τη μελλοντική διαρθρωτική μετατόπιση στην αγορά εργασίας, καθώς και να καθοδηγήσουν την επανειδίκευση ατόμων που έχασαν τη δουλειά τους κατά τη διάρκεια της κρίσης ή είναι πιθανό να τη χάσουν στο μέλλον λόγω των τεχνολογικών εξελίξεων και της αυτοματοποίησης.

digital numbers

Ψηφιακή ανθεκτικότητα

Η κρίση έχει επιταχύνει την υπερσυνδεσιμότητα και την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών που επηρεάζουν την ανθρώπινη κατάσταση και τον τρόπο ζωής μας. Οι στρατηγικές προβλέψεις μπορούν να μας βοηθήσουν να προβλέψουμε πώς θα μπορούσαν να αναπτυχθούν οι βασικές αναδυόμενες τεχνολογίες, τον αντίκτυπό τους σε όλους τους τομείς της ζωής και τρόπους αξιοποίησης των επερχόμενων ευκαιριών.

Θεματολόγιο στρατηγικών προβλέψεων

Η έκθεση στρατηγικών προβλέψεων του 2020 δείχνει ότι οι στρατηγικές προβλέψεις που βασίζονται στη δράση είναι οι πλέον κατάλληλες για την ενημέρωση των υπευθύνων λήψης αποφάσεων με σκοπό να δοθεί ώθηση στη διττή μετάβαση και να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα της ΕΕ. Γι’ αυτόν τον σκοπό, αυτή η ανακοίνωση παρουσιάζει ως επόμενα βήματα:

  • πρωτότυπους πίνακες ανθεκτικότητας ως παράδειγμα τρόπου παρακολούθησης της ανθεκτικότητας. Οι πρωτότυποι πίνακες θα αναπτυχθούν περαιτέρω και θα συνδημιουργηθούν σε διερευνητικές συζητήσεις με τα κράτη μέλη και άλλα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη. Οι εργασίες αυτές θα επικεντρωθούν σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ώστε να δημιουργηθούν οι βέλτιστες συνθήκες για πολιτικές με βάση τις προβλέψεις, με σκοπό να μετριαστούν τα τρωτά σημεία και να ενισχυθούν οι ικανότητες.
  • το θεματολόγιο στρατηγικών προβλέψεων της Επιτροπής,που στηρίζει τις γενικές πολιτικές προτεραιότητες. Θα περιλαμβάνει ad hoc ασκήσεις πρόβλεψης για την τροφοδότηση σημαντικών πρωτοβουλιών που προβλέπονται στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής, καθώς και εγκάρσιων ζητημάτων που χαρακτηρίζονται ως υψηλού αντικτύπου. Ορισμένα παραδείγματα είναι τα εξής: Η ανοικτή στρατηγική αυτονομία, το μέλλον των πράσινων θέσεων εργασίας και δεξιοτήτων και η εμβάθυνση του συνδυασμού της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης σε όλες τις πολιτικές και στρατηγικές
  • την ετήσια διάσκεψη του ESPAS, που είναι προγραμματισμένη για τα τέλη Νοεμβρίου του 2020 Η Επιτροπή θα αξιοποιήσει την ευκαιρία αυτή για να συζητήσει το θέμα της έκθεσης στρατηγικών προβλέψεων του επόμενου έτους. Η Επιτροπή σχεδιάζει επίσης να χρησιμοποιήσει τη διάσκεψη του ESPAS για τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού δικτύου προβλέψεων με δημόσιες ικανότητες προβλέψεων των κρατών μελών, ομάδες προβληματισμού, πανεπιστήμια, ενδιαφερόμενα μέρη του κλάδου και την κοινωνία των πολιτών.
  • σενάρια πρόβλεψης που θα τροφοδοτούν τον μελλοντικό διάλογο πολιτικής, θα διασφαλίζουν τη συνοχή μεταξύ των πολιτικών και θα χρησιμεύουν ως κοινό μελλοντοστρεφές πλαίσιο για προτάσεις πολιτικής. Τα σενάρια αυτά θα βοηθήσουν στον εντοπισμό πιθανών τρόπων για τη διττή μετάβαση. Η άσκηση αυτή μπορεί επίσης να συμβάλει στη Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης.

Επόμενα βήματα

  • Ετήσια διάσκεψη του Ευρωπαϊκού Συστήματος Στρατηγικής και Πολιτικής Ανάλυσης (ESPAS)
  • Περαιτέρω ανάπτυξη πινάκων ανθεκτικότητας
  • Ετήσια έκθεση στρατηγικών προβλέψεων 2021
  • Υλοποίηση ενός θεματολογίου στρατηγικών προβλέψεων

Επικοινωνία

Για τυχόν ερωτήσεις μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στη διεύθυνση SG-FORESIGHT@ec.europa.eu· JRC-FORESIGHT@ec.europa.eu

Έγγραφα

ΤηλεφόρτωσηPDF - 2.3 MB
ΤηλεφόρτωσηPDF - 1.2 MB

Accompanying technical papers

ΤηλεφόρτωσηPDF - 922.4 KB
ΤηλεφόρτωσηPDF - 1.5 MB