Het vrije verkeer is een van de fundamenten van de Europese Unie, en veel EU-burgers en onderdanen van het VK zijn naar het buitenland verhuisd om daar te wonen, te werken of te studeren, toen het VK een lidstaat van de EU was. 

Vanaf het begin van de onderhandelingen heeft de bescherming van deze mensen dan ook vooropgestaan.

  • Meer dan 4 miljoen EU-burgers kregen een nieuwe verblijfsstatus in het VK (de meesten kwamen uit Polen, Roemenië, Portugal, Spanje en Bulgarije).
  • De EU-lidstaten schatten dat er momenteel meer dan 850.000 Britse onderdanen in de EU verblijven (de meesten in Spanje, Frankrijk, Ierland, Duitsland en Nederland).

Wat zegt het terugtrekkingsakkoord?

Het terugtrekkingsakkoord garandeert dat deze burgers en hun gezinsleden in grote lijnen dezelfde rechten behouden als voor de brexit: ze kunnen in het VK c.q. de EU blijven wonen, studeren en werken en ongehinderd blijven reizen tussen beide gebieden.

Hetzelfde geldt voor EU-burgers die tijdens de overgangsperiode naar het VK zijn verhuisd en voor VK-burgers die in die periode naar een EU-land zijn verhuisd.

Wie worden door het terugtrekkingsakkoord beschermd?

Het terugtrekkingsakkoord beschermt de legaal in het VK wonende EU-burgers en de in een van de 27 EU-landen legaal wonende Britten na het verstrijken van de overgangsperiode.

Het garandeert ook dat familieleden (zoals huidige echtgenoten en geregistreerde partners, ouders, grootouders, kinderen, kleinkinderen en personen in een bestaande duurzame relatie) in de toekomst alsnog bij hun familielid mogen gaan wonen.

Ook kinderen worden door het terugtrekkingsakkoord beschermd, ongeacht of zij voor of na de brexit zijn geboren, en ongeacht waar zij zijn geboren.

De enige uitzondering betreft kinderen die worden geboren na de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk en waarover een ouder die niet onder het terugtrekkingsakkoord valt, het exclusieve ouderlijke gezag uitoefent uit hoofde van het toepasselijke familierecht. 

Sociale zekerheid

Het terugtrekkingsakkoord beschermt de rechten van alle EU-burgers die zich aan het eind van de overgangsperiode in een situatie bevinden waarbij zowel het Verenigd Koninkrijk als een EU-land betrokken zijn. Hetzelfde geldt voor hun familieleden en nabestaanden.

Verblijfsrecht

De voorwaarden voor verblijf zijn en blijven gelijk aan de voorwaarden van het huidige EU-recht inzake vrij verkeer.

EU-burgers en Britse onderdanen voldoen in principe aan deze voorwaarden als zij:

  • werknemer of zelfstandige zijn
  • over voldoende bestaansmiddelen en een ziektekostenverzekering beschikken
  • tot het gezin behoren van iemand die aan deze voorwaarden voldoet
  • al een duurzaam verblijfsrecht hebben verworven en dus niet langer aan voorwaarden onderworpen zijn

Het terugtrekkingsakkoord vereist niet dat de betrokkene zich aan het eind van de overgangsperiode fysiek in het gastland bevindt. Zowel een afwezigheid van korte duur die geen afbreuk doet aan het recht van verblijf, als een afwezigheid van langere duur die geen afbreuk doet aan het recht van permanent verblijf, wordt geaccepteerd.

Wie door het terugtrekkingsakkoord wordt beschermd, maar nog geen permanent verblijfsrecht heeft – en dus nog niet gedurende ten minste vijf jaar in het gastland heeft gewoond – zal ten volle door het terugtrekkingsakkoord worden beschermd en zal ook na de brexit in het gastland kunnen blijven wonen en na vijf jaar een permanent verblijfsrecht kunnen verwerven.

EU-burgers en Britten die vóór 1 januari 2021 in het gastland zijn aangekomen, zullen op grond van het terugtrekkingsakkoord dezelfde rechten en plichten hebben als wie vóór 1 februari 2020 in het gastland is aangekomen.

Verblijfsrecht voor Britten in de EU-27

Om van dit recht gebruik te kunnen maken, moeten burgers misschien wel opnieuw een verblijfsstatus aanvragen, afhankelijk van of het gastland voor een "constitutief" of een "declaratoir" systeem kiest.

Voor welk systeem de diverse EU-lidstaten hebben gekozen en de termijn waarbinnen Britse onderdanen en hun gezinsleden die in landen met een constitutief systeem wonen, een nieuwe verblijfsstatus moeten aanvragen, vindt u in het bestand hieronder, samen met een link naar de desbetreffende nationale website.

DownloadenPDF - 544 KB

N.B. De informatie in dit bestand geeft niet het officiële standpunt van de Commissie weer, De verantwoordelijkheid voor de informatie en standpunten in het bestand ligt volledig bij de bevoegde nationale autoriteiten van de lidstaten, die het eerste aanspreekpunt voor Britse onderdanen zijn. Aangezien de situatie zich blijft ontwikkelen, raden wij u aan regelmatig het nieuws en de meest recente informatie op de nationale websites te lezen. De Commissie blijft de informatie op deze website bijwerken aan de hand van de informatie die zij ontvangt van de 27 EU-lidstaten.

Op 12 mei 2020 heeft de Europese Commissie een leidraad goedgekeurd voor de correcte toepassing van de burgerrechtenbepalingen in het terugtrekkingsakkoord door de nationale autoriteiten.

Onderstaande documenten beschrijven enkel de rechten en aanspraken die VK-burgers in hun EU-gastland hebben uit hoofde van het terugtrekkingsakkoord. Zij hebben geen betrekking op de rechten en aanspraken van VK-burgers uit hoofde van nationale regels die het EU-gastland heeft vastgesteld ter uitvoering van het terugtrekkingsakkoord.

25 February 2021

Q&A for UK nationals' residence rights in the EU

Q&A for UK nationals' residence rights in the EU

De EU-vestigingsregeling in het Verenigd Koninkrijk

In onderstaand document worden de rechten van EU-burgers in het VK op grond van het terugtrekkingsakkoord beschreven en wordt niet geprobeerd de rechten te beschrijven van EU-burgers op grond van de Britse regels die zijn vastgesteld om het terugtrekkingsakkoord uit te voeren.

DownloadenPDF - 378 KB

Tenuitvoerlegging en monitoring: burgerrechten

EU- burgers kunnen zich rechtstreeks bij de Britse rechter en Britten bij de rechter in de EU-lidstaten beroepen op de tekst van het terugtrekkingsakkoord voor wat betreft de rechten van burgers. Iedere bepaling van nationaal recht die in strijd is met het terugtrekkingsakkoord, is ongeldig.

Gedurende acht jaar na 31 december 2020 kunnen Britse rechters het Hof van Justitie van de EU een prejudiciële vraag voorleggen over de interpretatie van het deel van het terugtrekkingsakkoord over de rechten van de burgers. Voor vragen over de toepassing van de Britse settled status (vaste status) is die termijn van acht jaar ingaan op 30 maart 2019.

Op de tenuitvoerlegging en toepassing van de rechten van burgers in de EU wordt toezicht gehouden door de Commissie, overeenkomstig de EU-Verdragen.

VK-burgers die van mening zijn dat de nationale autoriteiten van een EU-land hun rechten uit hoofde van het terugtrekkingsakkoord hebben geschonden, kunnen op nationaal of op EU-niveau verhaal zoeken.

Onderstaand document beschrijft hoe Britse burgers die onder het terugtrekkingsakkoord vallen, hun rechten kunnen verdedigen.

DownloadenPDF - 112.5 KB

De onafhankelijke toezichthoudende autoriteit van het Verenigd Koninkrijk heeft dezelfde bevoegdheden als de Europese Commissie om:

  • klachten van EU-burgers en hun familieleden te ontvangen en onderzoeken
  • op eigen initiatief onderzoek te doen en
  • vermeende inbreuken van VK-instanties op rechten van burgers uit hoofde van het terugtrekkingsakkoord voor de Britse rechter te brengen.

De onafhankelijke toezichthoudende autoriteit en de Europese Commissie informeren elkaar ieder jaar via het bij het terugtrekkingsakkoord ingestelde Gemengd Comité over de maatregelen die zijn genomen om de rechten van de burgers uit hoofde van het akkoord toe te passen en te handhaven. Met name moet informatie worden gegeven over het aantal en het soort klachten dat is behandeld en over de eventuele juridische maatregelen die naar aanleiding van die klachten zijn genomen. 

Gezamenlijke verslagen over de toepassing van verblijfsrechten

De gezamenlijke verslagen bieden een overzicht van de voortgang bij de toepassing van de nieuwe verblijfsstatus en de afgifte van verblijfsdocumenten waaruit deze status blijkt aan EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk en aan onderdanen van het Verenigd Koninkrijk in de EU-lidstaten.

21 December 2020

Second joint report on the implementation of residence rights under part two of the Withdrawal Agreement

Second joint report on the implementation of residence rights under part two of the Withdrawal Agreement
23 October 2020

First joint report on the implementation of residence rights under part two of the withdrawal agreement

First joint report on the implementation of residence rights under part two of the withdrawal agreement

Meer informatie

DownloadenPDF - 932.9 KB
DownloadenPDF - 350.1 KB

Laatste update: 20 april 2021.