Καταδύσεις και ναυάγια

Το υποθαλάσσιο μουσείο της Αλοννήσου άνοιξε για τους επισκέπτες το καλοκαίρι του 2020, μεσούσης της πανδημίας του κορονοϊού. Βρίσκεται στα ανοικτά της Αλοννήσου στο Αιγαίο, εντός της μεγαλύτερης θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής της Ευρώπης, μέρος του δικτύου Natura 2000 της ΕΕ.

Στο μουσείο υπάρχει κάτι το ενδιαφέρον για όλες τις ηλικίες. Εάν είστε τύπος της περιπέτειας, μπορείτε να συμμετάσχετε σε εγκεκριμένη καταδυτική εκδρομή για να εξερευνήσετε το ναυάγιο της Περιστέρας του 5ου αιώνα πΧ. Βυθίστηκε στον πυθμένα της θάλασσας ενώ μετέφερε χιλιάδες αμφορείς που πιθανώς περιείχαν κρασί. Πάνω από 2 500 χρόνια αργότερα, μπορείτε να ανακαλύψετε στο υποθαλάσσιο μουσείο τα αρχαία αυτά καλλιτεχνήματα, που εξακολουθούν να βρίσκονται σε καλή κατάσταση. Η εμπειρία εμπλουτίζεται ακόμη περισσότερο από τα κοπάδια ψαριών που κολυμπούν σε σχηματισμούς ανάμεσα στους δύτες στα κρυστάλλινα νερά.

Underwater museum of Peristera © Ministry of Culture and Sports, Ephorate of Underwater Antiquities

Υποθαλάσσιο μουσείο Περιστέρας © Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων

Αν δεν προτιμάτε τις καταδύσεις, τότε το Κέντρο Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης Κοινού στην Αλόννησο είναι το κατάλληλο μέρος για εσάς. Τα εργαλεία υψηλής τεχνολογίας και οι τρισδιάστατες οπτικοακουστικές προβολές προωθούν τη διαδραστική μάθηση για επισκέπτες όλων των ηλικιών και ικανοτήτων. Ωστόσο, αυτό που κάνει το κέντρο να ξεχωρίζει είναι η αποκλειστική στο είδος της εικονική κατάδυση, με την οποία ο χρήστης μεταφέρεται στον βυθό της θάλασσας, πλησιάζει τη θαλάσσια ζωή και βλέπει το ναυάγιο όπως ποτέ άλλοτε.

Knowledge centre at the underwater museum © Ministry of Culture and Sports, Ephorate of Underwater Antiquities

Κέντρο ενημέρωσης στο υποθαλάσσιο μουσείο © Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων

Στήριξη των παράκτιων κοινοτήτων της Ευρώπης

Το υποθαλάσσιο μουσείο αποτελεί μέρος του χρηματοδοτούμενου από την ΕΕ έργου BLUEMED, το οποίο στηρίζει την οικονομική ανάκαμψη των παράκτιων και νησιωτικών περιοχών στη Μεσόγειο. Στόχος είναι η ενίσχυση του εναλλακτικού τουρισμού και της βιώσιμης ανάπτυξης σε ολόκληρη την περιοχή, με παράλληλη ευαισθητοποίηση σχετικά με τη θαλάσσια πολιτιστική και φυσική κληρονομιά.

Μολονότι πολλοί Ευρωπαίοι τουρίστες απέφυγαν τα διεθνή ταξίδια κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού, το υποθαλάσσιο μουσείο κατάφερε να προσελκύσει μεγάλο αριθμό Ελλήνων επισκεπτών. Συνδέοντας τον έξυπνο τουρισμό με τον πολιτισμό, το μουσείο δημιούργησε θέσεις εργασίας, βελτίωσε την εικόνα της περιοχής και μάλιστα εξασφάλισε για το θαλάσσιο πάρκο της περιοχής μια θέση στον παγκόσμιο χάρτη καταδύσεων.

«Ο συνδυασμός περιβάλλοντος και πολιτισμού προσδίδει ιδιαίτερη προστιθέμενη αξία στην περιοχή, τοποθετώντας μας στους κορυφαίους προορισμούς καταδύσεων παγκοσμίως», δήλωσε η Αγγελική Βενέτη, διαχειρίστρια του έργου BLUEMED.

Opening of the underwater museum © Paschalis Mantis, 2020

Εγκαίνια του υποθαλάσσιου μουσείου © Περιφέρεια Θεσσαλίας (Φωτογραφία: Πασχάλης Μάντης, 2020)

Γαλάζιος τουρισμός και Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία

Η προώθηση του εναλλακτικού τουρισμού αποτελεί μέρος της δέσμευσης της ΕΕ για τη δημιουργία βιώσιμης οικονομίας μέσω της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Καινοτόμα έργα όπως το υποθαλάσσιο μουσείο δείχνουν πόσο ο υπεύθυνος παράκτιος και θαλάσσιος τουρισμός —γνωστός και ως «γαλάζιος τουρισμός»— μπορεί να στηρίξει την οικονομική ανάκαμψη της Ευρώπης από την πανδημία του κορονοϊού. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους λιγότερο επισκέψιμους, πλούσιους παρόλ’ αυτά σε πολιτισμό προορισμούς σε ολόκληρη την Ευρώπη.

«Η εμπειρία που αποκτήσαμε στην Αλόννησο θα συνεχίσει να αποτελεί οδηγό για κάθε άλλο παρόμοιο εγχείρημα σε όλη τη χώρα», εξηγεί η Παρή Καλαμαρά, διεθύντρια της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων.

Ωστόσο, πρέπει να υπάρξει ισορροπία μεταξύ των εξαιρετικά αναγκαίων οφελών από τον τουρισμό και της προστασίας του περιβάλλοντος. Η Μεσόγειος είναι ήδη ο δημοφιλέστερος τουριστικός προορισμός στην Ευρώπη και στον κόσμο και αναμένεται να φτάσει τα 500 εκατομμύρια τουρίστες το 2030. Αυτό έχει σοβαρές επιπτώσεις όχι μόνο στους φυσικούς και πολιτιστικούς πόρους, αλλά και στους τοπικούς πληθυσμούς. Ως εκ τούτου, η συνεχής στήριξη του γαλάζιου τουρισμού από την ΕΕ και η δέσμευσή της για την προστασία των θαλάσσιων περιοχών είναι πιο ζωτικής σημασίας από ποτέ.

Underwater museum of Alonnisos © Ministry of Culture and Sports, Ephorate of Underwater Antiquities

Υποθαλάσσιο μουσείο Αλοννήσου © Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, Εφορία εναλίων αρχαιοτήτων