Imigranci w społeczeństwie europejskim – ogólne dane liczbowe

1 stycznia 2021 r.

  • circle image 2 people with European flag

    UE liczyła 447,2 mln mieszkańców

 

  • inhibitants image icon 23,7 mln stanowili obywatele spoza UE (5,3 proc. całkowitej liczby ludności UE)
  • inhibitants image icon 37,5 mln osób stanowiły osoby urodzone poza UE* (8,4 proc. wszystkich mieszkańców UE)

*Nie obejmuje to osób urodzonych w innym kraju UE.

W UE odsetek ludności urodzonej za granicą jest niższy niż w większości krajów o wysokich dochodach.

Osoby urodzone poza krajem zamieszkania w podziale na kraje

Źródło: Eurostat, UNDESA, dane z 2020 r.
Uwaga: osoby urodzone poza UE w przypadku UE (tj. osoby urodzone w innym państwie członkowskim nie są uwzględniane); gdyby uwzględnić osoby mobilne wewnątrz UE, odsetek ten wyniósłby 12,4 proc.

Powód pozostania w Europie

Wszystkie ważne dokumenty pobytowe pod koniec 2020 r. według powodu wydania

Źródło: Eurostat; bez Danii; „Inne” obejmuje dokumenty wydane wyłącznie ze względu na pobyt, wydane ofiarom handlu ludźmi i małoletnim bez opieki, jak również wszelkie inne dokumenty pobytowe wydane z innych powodów, dla których można wydać dokumenty pobytowe, i które nie są objęte innymi kategoriami.

Wśród obywateli państw trzecich, którzy pod koniec 2020 r. zamieszkiwali w UE i posiadali ważne zezwolenie na pobyt, większość posiadała dokumenty pobytowe wydane ze względów rodzinnych lub zawodowych.

Zatrudnienie imigrantów

W 2020 r. na unijnym rynku pracy zatrudnionych było 188,6 mln osób w wieku od 20 do 64 lat, w tym 8,6 mln osób spoza UE (4,6 proc. wszystkich zatrudnionych).

Wskaźnik zatrudnienia w UE wśród ludności w wieku produkcyjnym był w 2020 r. wyższy w przypadku obywateli UE (73,1 proc.) niż w przypadku osób spoza Unii (57,5 proc.).

Fakt: Wielu obywateli spoza UE to tzw. pracownicy o krytycznym znaczeniu.

Sektory, których dotyczy nadreprezentacja

W 2020 r. obywatele spoza UE byli nadmiernie reprezentowani w niektórych sektorach gospodarki, takich jak:

Sektor Ogólne zatrudnienie obywateli państw spoza UE Ogólne zatrudnienie obywateli państw UE
Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi 11,4 % 3,8 %  
Działalność związana z administracyjną obsługą biura i działalność wspomagająca 7,1 % 3,7 %
Praca w gospodarstwie domowym 6,5 % 0,7 %
Budownictwo 8,6 % 6,4 %

Nadreprezentacja według zawodu

Pod względem zawodów obywatele spoza UE byli nadmiernie reprezentowani w następujących sektorach:

Grupa zawodowa Ogólne zatrudnienie obywateli państw spoza UE Ogólne zatrudnienie obywateli państw UE
Osoby sprzątające i pomagające 11,9 %

3,1 %

Pracownicy usług osobistych 9,0 % 4,2 %
Pracownicy opieki osobistej 5,1 % 2,9 %
Pracownicy budowlani 5,8 % 3,6 %
Robotnicy pomocniczy w górnictwie, budownictwie, przemyśle i transporcie 5,6 % 2,4 %
Pracownicy pomocniczy przygotowujący posiłki 2,7 % 0,5 %
Pracownicy rolni i rybacy 2,6 % 0,6 %

Sektory, których dotyczy niedostateczna reprezentacja

Obywatele spoza UE byli niedostatecznie reprezentowani w innych sektorach gospodarki, takich jak:

Sektor Ogólne zatrudnienie obywateli państw spoza UE Ogólne zatrudnienie obywateli państw UE
Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe ubezpieczenia społeczne 1,2 % 7,5 %
Edukacja 3,7 % 7,6 %
Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 7,6 % 10,9 %
Działalność finansowa i ubezpieczeniowa 1,1 % 2,8 %

Niedostateczna reprezentacja według zawodu

Natomiast obywatele spoza UE byli niedostatecznie reprezentowani w następujących sektorach:

Grupa zawodowa Ogólne zatrudnienie obywateli państw spoza UE Ogólne zatrudnienie obywateli państw UE
Personel pedagogiczny 2,5 % 5,6 %
Średni personel w zakresie biznesu i administracji 2,5 % 6,8 %
Sekretarze, operatorzy urządzeń biurowych i pokrewni 1,4 % 4,0 %
Średni personel nauk fizycznych, chemicznych i technicznych 2,0 % 4,1 %
Specjaliści do spraw ekonomicznych i zarządzania 2,1 % 4,2 %
Rolnicy produkcji towarowej 1,3 % 3,1 %

Źródło: Eurostat.

Uchodźcy w Europie

Na podstawie danych Biura UNHCR na całym świecie było:

  • 26,6 mln uchodźców w połowie 2021 r.
  • 48,0 mln osób wewnętrznie przesiedlonych (ze względu na konflikty zbrojne) pod koniec 2020 r.

Fakt: W UE mieszkało poniżej 10 proc. wszystkich uchodźców na świecie i jedynie ułamek osób wewnętrznie przesiedlonych.

Odsetek uchodźców w UE wynosi 0,6 proc. w stosunku do całkowitej liczby ludności.

Liczba uchodźców w stosunku do całkowitej liczby ludności

W niektórych krajach na świecie przebywa duża liczba uchodźców:

Źródło: UNHCR
Uwaga: Wykres przedstawia dziesięć krajów przyjmujących większość uchodźców i UE.

Fakt: Większość uchodźców z Afryki i Azji nie przybywa do Europy, lecz raczej przenosi się do krajów sąsiadujących.

Migracja do UE i z UE

W 2020 r.


  • 1,92 mln
    imigrantów przybyło do UE

  • 0,96 mln osób wyemigrowało z UE

  • Całkowita imigracja netto do UE: 0,96 mln osób

Fakt: Bez migracji ludność Europy zmniejszyłaby się w 2019 r. o pół miliona, ze względu na fakt, że w UE urodziło się 4,2 mln dzieci, a 4,7 mln osób zmarło. W 2020 r. liczba ludności UE zmniejszyła się o około 100 000 osób (z 447,3 mln osób 1 stycznia 2020 r. do 447,2 mln 1 stycznia 2021 r.) ze względu na łączny skutek takich czynników jak: mniejsza liczba urodzeń, większa liczba zgonów i niższe saldo migracji.

W 2020 r. w UE wydano około 2,25 mln pierwszych zezwoleń na pobyt, w porównaniu z prawie 3,0 mln w 2019 r. Spadek ten wynikał z ograniczeń w podróżowaniu wprowadzonych w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19. Pandemia miała szczególnie negatywny wpływ na zezwolenia na pobyt ze względów edukacyjnych – ich udział zmniejszył się z 14 proc. w 2019 r. do 11 proc. w 2020 r. W 2020 r. pierwsze zezwolenia na pobyt wydano z następujących powodów:

Źródło: Eurostat; „Inne” obejmuje dokumenty wydane wyłącznie ze względu na pobyt, wydane ofiarom handlu ludźmi i małoletnim bez opieki, jak również wszelkie inne dokumenty pobytowe wydane z innych powodów, dla których można wydać dokumenty pobytowe, i które nie są objęte innymi kategoriami.

10 krajów, których obywatelom najczęściej wydawano pierwsze dokumenty pobytowe w państwach członkowskich UE w 2020 r.

Źródło: Eurostat; Chiny (wraz z Hongkongiem)

Ubieganie się o azyl w Europie

Wnioski o udzielenie azylu w UE złożone po raz pierwszy w 2021 r. według kontynentu pochodzenia

Źródło: Eurostat.

15 krajów, których obywatele najczęściej składali po raz pierwszy wniosek o udzielenie azylu w UE w 2021 r.

Źródło: Eurostat.

W 2021 r. osoby ubiegające się o azyl pochodziły z około140 państw.

W 2021 r. w UE złożono 630 500 wniosków, z czego 535 000 wniosków złożono po raz pierwszy. Stanowi to wzrost o 33 proc. w porównaniu z 2020 r., ale spadek o 10 proc. w porównaniu z 2019 r., przed pandemią Covid.

Znaczący odsetek wnioskodawców z państw zwolnionych z obowiązku wizowego wjeżdża do UE legalnie (15 proc. osób składających wniosek po raz pierwszy w 2021 r., w porównaniu z 25 proc. w 2020 r., przede wszystkim z powodu spadku liczby wnioskodawców z Ameryki Łacińskiej), głównie z:

  • Wenezueli (2,8 proc. wszystkich wniosków złożonych po raz pierwszy)
  • Gruzji (2,3 proc.)
  • Kolumbii (2,2 proc.)
  • Albanii (1,8 proc.)
  • Mołdawii (1,3 proc.).
  • asylum application icon

    Kraje, w których większość wniosków złożono po raz pierwszy:

    • Niemcy (148 200)
    • Francja (103 800)
    • Hiszpania (62 100)
    • Włochy (43 900)
    • Austria (36 700)
  •  

    asylum application icon

    W stosunku do liczby ludności, największą liczbę wniosków o udzielenie azylu w 2021 r. złożono po raz pierwszy:

    • na Cyprze (1 480 wniosków na 100 000 mieszkańców)
    • w Austrii (411)
    • w Słowenii (247).

     

Liczba wniosków o udzielenie azylu złożonych po raz pierwszy w 2020 r. na 100 000 mieszkańców:

Źródło: Eurostat.

W 2021 r. 183 600 osób ubiegających się o azyl miało mniej niż 18 lat – prawie 13 proc. z nich (23 200) stanowiły osoby nieletnie pozbawione opieki. Większość dzieci bez opieki pochodziła z Afganistanu, Syrii i Bangladeszu.

Uznawanie uchodźców

W 2021 r. kraje UE wydały 522 400 decyzji azylowych w pierwszej instancji. 39 proc. tych decyzji było pozytywnych:

  • 111 700 osób otrzymało status uchodźcy
  • 63 000 osób otrzymało status osoby potrzebującej ochrony uzupełniającej
  • 27 100 osób otrzymało status humanitarny.

W następstwie odwołania wydano dalsze 155 300 ostatecznych decyzji, w tym:

  • 15 900 decyzji o nadaniu statusu uchodźcy
  • 14 000 decyzji przyznających status osoby potrzebującej ochrony uzupełniającej
  • 24 900 decyzji o przyznaniu statusu humanitarnego.  

Ogólnie rzecz biorąc, w 2021 r. kraje UE udzieliły ochrony prawie 257 000 osób.

Skuteczność systemu azylowego

  • Zmiany tempa rozpatrywania wniosków
    Pod koniec 2021 r. liczba wniosków oczekujących na rozpatrzenie wynosiła 758 600, tj. o 1 proc. mniej niż rok wcześniej (765 700). Zaległości zmniejszyły się w pierwszej połowie roku i spadły do 697 000 wniosków do końca lipca, co stanowi najniższy poziom od połowy 2015 r. Później jednak ponownie się zwiększyły. 
  • Różnice w terminach rozpatrywania wniosków azylowych między państwami członkowskimi
    Odsetek spraw w toku i wniosków oczekujących na rozpatrzenie znacznie różni się w poszczególnych państwach członkowskich, co odzwierciedla różnice w czasie rozpatrywania wniosków. Według danych EASO około połowa spraw rozpatrywanych w pierwszej instancji oczekiwała na rozpatrzenie dłużej niż sześć miesięcy.

Liczba wniosków oczekujących na rozpatrzenie w stosunku do całkowitej liczby wniosków złożonych w danym miesiącu

Źródło: Eurostat.

  • Różne wskaźniki przyznawania azylu w krajach UE
  • Unijny system azylowy nadal jest osłabiony znacznymi różnicami między krajami UE pod względem wskaźników przyznawania azylu. Na przykład w 2021 r. wskaźnik przyznawania azylu obywatelom Afganistanu w pierwszej instancji wahał się od 9 proc. w Bułgarii do 100 proc. w Hiszpanii i Portugalii (spośród tych państw członkowskich, które wydały co najmniej 100 decyzji pierwszej instancji dotyczących obywateli Afganistanu).
  • Przepisy rozporządzenia dublińskiego w praktyce W 2020 r. państwa członkowskie zgłosiły na podstawie przepisów dublińskich 94 600 wniosków do innych państw członkowskich i innych krajów uczestniczących w systemie dublińskim o przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Wydano 85 700 decyzji w sprawie takich wniosków, z czego 50 400 (59 proc.) zostało rozpatrzonych pozytywnie. Przekazano 12 500 wniosków, co stanowi 25 proc. zaakceptowanych wniosków.

Przesiedlenia

W 2020 r. z państw spoza UE przesiedlono około 9 100 osób potrzebujących ochrony międzynarodowej do państw członkowskich UE, czyli o 59 proc. więcej niż w 2019 r.

Zdecydowanie największy odsetek osób przesiedlonych (55 proc.) stanowili Syryjczycy.

W ramach wspólnych unijnych programów przesiedleń od 2015 r. ponad 96 000 osób znalazło ochronę w UE. Na takie przesiedlenia państwa członkowskie otrzymują wsparcie z budżetu UE.

Nielegalne przekraczanie granic

Ogólne dane liczbowe

Nielegalne przekraczanie granic UE według obywatelstwa w 2021 r.

Źródło: Frontex

2021 r.
 
localisation 199 900 osób nielegalnie przekroczyło granice
Wzrost o 60 proc. w porównaniu z 2020 r.

W tym:

  •  

    crossing boat

    112 600 osób przekroczyło granice drogą morską w 2021 r.

    Wzrost o 30 proc. w porównaniu z 2020 r.

  • crossing map

    87 300 osób przekroczyło granice lądowe w 2021 r.

    Wzrost o 125 proc. w porównaniu z 2020 r.

Rozkład geograficzny

2021 r.

 

  • Wzrost liczby osób przekraczających granice na szlakach zachodniośródziemnomorskich (w tym szlak atlantycki z Afryki Zachodniej na Wyspy Kanaryjskie) (+1 proc., 40 800), na szlakach środkowośródziemnomorskich (+90 proc., 67 700), na szlakach wschodniośródziemnomorskich (+1 proc., 20 600) i na szlakach wiodących przez wschodnią granicę lądową UE (+1217 proc., 8 100)
  • 36 proc. wzrost liczby ofiar śmiertelnych na morzu: w 2021 r. na trzech głównych szlakach odnotowano 3 157 osoby zmarłe lub zaginione, w porównaniu z 2 326 w 2020 r.

Powroty

Ogólne dane liczbowe

  •  
    2020 r.

    396 400 obywateli państw trzecich dostało nakaz opuszczenia UE

    Spadek o 19 proc. w porównaniu z 2019 r.

  •  

     
    2019 r.

    491 200 obywateli państw trzecich dostało nakaz opuszczenia UE

     

Osoby, którym nakazano opuszczenie UE, pochodziły głównie z następujących państw:

  • Algieria (8,6 proc. wszystkich osób)
  • Maroko (8,5 proc.)
  • Albania (5,8 proc.)
  • Ukraina (5,4 proc.)
  • Pakistan (4,8 proc.)

Skuteczność systemu powrotów

W 2020 r. 70 200 osób niebędących obywatelami UE zostało odesłanych do państw spoza UE. Odpowiada to 18 proc. wszystkich decyzji nakazujących powrót wydanych w ciągu roku, czyli mniej niż w 2019 r., kiedy wskaźnik ten wyniósł 29 proc. Ograniczenia związane z podróżą wprowadzone w następstwie pandemii oraz ograniczona dostępność lotów utrudniły prowadzenie operacji powrotów w 2020 r.

Wśród głównych państw, których obywatele musieli w 2020 r. powrócić do krajów spoza UE, znalazły się:

  • Albania (13,9 proc. wszystkich powrotów)
  • Gruzja (8,2 proc.)
  • Ukraina (7,9 proc.).

Wśród narodowości, w przypadku których wydano co najmniej 5 000 decyzji nakazujących powrót, odsetek powrotów był szczególnie niski w przypadku osób pochodzących z:

  • Wybrzeża Kości Słoniowej (2,0 proc.)
  • Mali (2,1 proc.)
  • Gwinei (2,5 proc.)
  • Senegalu (3,2 proc.)
  • Algierii (4,8 proc.).

Spośród 17 państw członkowskich, które przedstawiły ten podział w 2020 r., 25 proc. powrotów stanowiły powroty wspomagane, co oznacza, że osoby powracające otrzymały pomoc logistyczną, finansową lub inną pomoc materialną.

Odsetek powrotów wspomaganych był szczególnie wysoki w następujących krajach:

  • Węgry (90 proc.)
  • Luksemburg (66 proc.).
  • Austria (62 proc.)

Wizy krótkoterminowe

W 2020 r. ponad 1 700 konsulatów w krajach UE otrzymało 2,9 mln wniosków o wydanie wizy krótkoterminowej złożonych przez obywateli niebędących obywatelami UE, czyli o 83 proc. mniej niż w 2019 r.

Ogółem wydano 2,5 mln wiz krótkoterminowych, a 0,4 mln wniosków odrzucono, co odpowiada ogólnounijnemu wskaźnikowi odmowy na poziomie 13,6 proc. (wzrost z 9,9 proc. w 2019 r.)

Większość wniosków złożono w następujących krajach:

  • Rosja (654 000) 
  • Turcja (229 000)
  • Chiny (209 000)
  • Maroko (180 000)
  • Indie (168 000).

Większość wniosków wizowych została rozpatrzona przez:

  • Francję (658 000)
  • Niemcy (412 000)
  • Hiszpanię (340 000)
  • Włochy (294 000)
  • Czechy (177 000).

62 proc. wszystkich wiz wydano na wielokrotny wjazd. Wiza krótkoterminowa uprawnia do podróżowania w każdym z 26 państw Schengen przez okres nieprzekraczający 90 dni w każdym okresie 180-dniowym.

Atlas migracji

Atlas migracji opublikowany przez Centrum Wiedzy na temat Migracji i Demografii Komisji Europejskiej to interaktywne narzędzie ze zharmonizowanymi, aktualnymi i potwierdzonymi danymi na temat stanu migracji i demografii w 27 państwach członkowskich UE oraz 171 państwach i terytoriach spoza UE.

Statystyki europejskie dotyczące migracji i azylu

Aktualne europejskie dane statystyczne dotyczące:

oraz powiązane informacje są dostępne na stronie Eurostatu.

Eurostat gromadzi dane przekazane przez krajowe organy statystyczne państw członkowskich UE i państw EFTA na podstawie rozporządzeń statystycznych przyjętych przez Parlament Europejski i Radę. Jakość danych i powiązanych metadanych jest zapewniana zgodnie z Europejskim kodeksem praktyk statystycznych. Są one regularnie aktualizowane w zależności od zbioru danych. Ustalenia statystyczne są publikowane w artykułach z serii „Statistics Explained” i w innych publikacjach.

Zastrzeżenie: Powyższe dane opierają się na najnowszych dostępnych informacjach, aktualizowanych co kwartał. Ostatnia aktualizacja: 25 kwietnia 2022 r.