Imigranci w społeczeństwie europejskim – ogólne dane liczbowe

1 stycznia 2020 r.

  • circle image 2 people with European flag

    UE liczyła 447,3 mln mieszkańców

 

  • inhibitants image icon 23 mln stanowili obywatele spoza UE (5,1 proc. całkowitej liczby ludności UE)
  • inhibitants image icon prawie 37 mln osób miało miejsce urodzenia poza UE* (8,2 proc. wszystkich mieszkańców UE)

*Nie obejmuje to osób urodzonych w innym kraju UE.

W UE odsetek ludności urodzonej za granicą jest niższy niż w większości krajów o wysokich dochodach.

Osoby urodzone poza krajem zamieszkania w podziale na kraje

Źródło: Eurostat, OECD, UNDESA, dane z 2020 r.
Uwaga: osoby urodzone poza UE w przypadku UE (tj. osoby urodzone w innym państwie członkowskim nie są uwzględniane); gdyby uwzględnić osoby mobilne wewnątrz UE, odsetek ten wyniósłby 12,2 proc.

Przyczyny przyjazdu do Europy

Wszystkie ważne dokumenty pobytowe pod koniec 2019 r. według powodu wydania

Źródło: Eurostat.

Najważniejszym powodem przybycia do UE osób posiadających ważny dokument pobytowy pod koniec 2019 r. były względy rodzinne.

Zatrudnienie imigrantów

W 2020 r. na unijnym rynku pracy zatrudnionych było 188,9 mln osób w wieku od 20 do 64 lat, w tym 8,7 mln osób spoza UE (4,6 proc. wszystkich zatrudnionych).

Wskaźnik zatrudnienia w UE wśród ludności w wieku produkcyjnym był w 2020 r. wyższy w przypadku obywateli Unii (73,3 proc.) niż w przypadku osób spoza Unii (57,4 proc.).

Fakt: Wielu obywateli spoza UE to tzw. pracownicy o krytycznym znaczeniu.

Sektory, których dotyczy nadreprezentacja

W 2020 r. obywatele spoza UE byli nadmiernie reprezentowani w niektórych sektorach gospodarki, takich jak:

Sektor Ogólne zatrudnienie obywateli państw spoza UE Ogólne zatrudnienie obywateli państw UE
Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi 11,4 % 3,8 %  
Działalność związana z administracyjną obsługą biura i działalność wspomagająca 7,1 % 3,7 %
Praca w gospodarstwie domowym 6,5 % 0,7 %
Budownictwo 8,6 % 6,4 %

Nadreprezentacja według zawodu

Pod względem zawodów obywatele spoza UE byli nadmiernie reprezentowani w następujących sektorach:

Sektor Ogólne zatrudnienie obywateli państw spoza UE Ogólne zatrudnienie obywateli państw UE
Osoby sprzątające i pomagające 11,9 %

3,1 %

Pracownicy usług osobistych 9,0 % 4,2 %
Pracownicy opieki osobistej 5,1 % 2,9 %
Pracownicy budowlani 5,8 % 3,6 %
Robotnicy pomocniczy w górnictwie, budownictwie, przemyśle i transporcie 5,6 % 2,4 %
Pracownicy pomocniczy przygotowujący posiłki 2,7 % 0,5 %
Pracownicy rolni i rybacy 2,6 % 0,6 %

Sektory, których dotyczy niedostateczna reprezentacja

Obywatele spoza UE byli niedostatecznie reprezentowani w innych sektorach gospodarki, takich jak:

Sektor Ogólne zatrudnienie obywateli państw spoza UE Ogólne zatrudnienie obywateli państw UE
Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe ubezpieczenia społeczne 1,2 % 7,5 %
Edukacja 3,7 % 7,6 %
Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 7,6 % 10,9 %
Działalność finansowa i ubezpieczeniowa 1,1 % 2,8 %

Niedostateczna reprezentacja według zawodu

Natomiast obywatele spoza UE byli niedostatecznie reprezentowani w następujących sektorach:

Sektor Ogólne zatrudnienie obywateli państw spoza UE Ogólne zatrudnienie obywateli państw UE
Personel pedagogiczny 2,5 % 5,6 %
Średni personel w zakresie biznesu i administracji 2,5 % 6,8 %
Sekretarze, operatorzy urządzeń biurowych i pokrewni 1,4 % 4,0 %
Średni personel nauk fizycznych, chemicznych i technicznych 2,0 % 4,1 %
Specjaliści do spraw ekonomicznych i zarządzania 2,1 % 4,2 %
Rolnicy produkcji towarowej 1,3 % 3,1 %

Źródło: Eurostat.

Uchodźcy w Europie

Na podstawie danych Biura UNHCR pod koniec 2019 r. na całym świecie było:

  • 26 mln uchodźców oraz
  • 45,7 mln osób wewnętrznie przesiedlonych.

Fakt: Pod koniec 2019 r. w UE mieszkało 10 proc. wszystkich uchodźców na świecie i jedynie ułamek osób wewnętrznie przesiedlonych.

Odsetek uchodźców w UE wynosi 0,6 proc. w stosunku do całkowitej liczby ludności.

Liczba uchodźców w stosunku do całkowitej liczby ludności

W niektórych krajach na świecie przebywa duża liczba uchodźców:

Źródło: UNHCR
Uwaga: Wykres przedstawia dziesięć krajów przyjmujących większość uchodźców i UE.

Fakt: Większość uchodźców z Afryki i Azji nie przybywa do Europy, lecz raczej przenosi się do krajów sąsiadujących.

Migracja do UE i z UE

W 2019 r.


  • 2,5 mln
    imigrantów przybyło do UE

  • 0,9 mln osób wyemigrowało z UE

  • Całkowita imigracja netto do UE: 1,5 mln osób

Fakt: Bez migracji ludność Europy zmniejszyłaby się o pół miliona, ze względu na fakt, że w UE urodziło się 4,2 mln dzieci, a 4,7 mln osób zmarło.

W 2019 r. w UE wydano 3 mln pierwszych zezwoleń na pobyt z następujących powodów:

Źródło: Eurostat.

10 krajów, których obywatelom najczęściej wydawano pierwsze dokumenty pobytowe w 2019 r.

Źródło: Eurostat.

Ubieganie się o azyl w Europie

Wnioski o udzielenie azylu w UE złożone po raz pierwszy w 2020 r. według kontynentu pochodzenia

Źródło: Eurostat.

15 krajów, których obywatele najczęściej składali po raz pierwszy wniosek o udzielenie azylu w UE w 2020 r.

Źródło: Eurostat.

W 2020 r. osoby ubiegające się o azyl pochodziły z prawie 150 państw.

W UE złożono 472 000 wniosków, z czego 417 000 wniosków złożono po raz pierwszy, co stanowi spadek o 33 proc. w porównaniu z 2019 r.

Rosnący odsetek wnioskodawców pochodzi z państw zwolnionych z obowiązku wizowego (26 proc. osób składających wniosek po raz pierwszy w 2020 r.), głównie z:

  • Wenezueli (7,3 proc. wszystkich wniosków złożonych po raz pierwszy)
  • Kolumbii (7 proc.)
  • Gruzji (1,6 proc.)
  • Peru (1,5 proc.)
  • Hondurasu (1,4 proc.)
  • asylum application icon

    Większość wniosków złożono po raz pierwszy:

    • w Niemczech (102 500)
    • w Hiszpanii (86 400)
    • we Francji (81 800)
    • w Grecji (37 900).
    • we Włoszech (21 200).
  •  

    asylum application icon

    W stosunku do liczby ludności, największą liczbę wniosków o udzielenie azylu w 2020 r. złożono po raz pierwszy:

    • na Cyprze (838 wniosków na 100 000 mieszkańców)
    • na Malcie (482)
    • w Grecji (378).

     

Liczba wniosków o udzielenie azylu złożonych po raz pierwszy w 2020 r. na 100 000 mieszkańców:

Źródło: Eurostat.

W 2020 r. 141 000 osób ubiegających się o azyl miało mniej niż 18 lat – prawie 10 proc. z nich (13 500) stanowiły osoby nieletnie pozbawione opieki. Większość dzieci bez opieki pochodziła z Afganistanu, Syrii i Pakistanu.

Uznawanie uchodźców

W 2020 r. kraje UE wydały 521 000 decyzji azylowych w pierwszej instancji. 41 proc. tych decyzji było pozytywnych:

  • 106 000 osób otrzymało status uchodźcy
  • 50 000 otrzymało status osoby potrzebującej ochrony uzupełniającej
  • 55 000 otrzymało status humanitarny.

W następstwie odwołania wydano dalsze 233 000 ostatecznych decyzji, w tym:

  • 22 000 o nadaniu statusu uchodźcy
  • 22 000 decyzji przyznających status osoby potrzebującej ochrony uzupełniającej
  • 25 000 decyzji o przyznaniu statusu humanitarnego.  

Ogólnie rzecz biorąc, w 2020 r. kraje UE udzieliły pewnego rodzaju ochrony prawie 280 000 osóbNajwiększe grupy osób, których wnioski rozpatrzono pozytywnie, pochodziły z:

  • Syrii (27 proc. wszystkich osób korzystających z ochrony)
  • Wenezueli (17 proc.)
  • Afganistanu (15 proc.).

Skuteczność systemu azylowego

  • Zmniejszenie zaległości
    Wraz ze znacznym spadkiem liczby wniosków państwom członkowskim udało się skrócić czas rozpatrywania wniosków o udzielenie azylu: pod koniec 2020 r. liczba wniosków oczekujących na rozpatrzenie wynosiła 766 000, tj. o 18 proc. mniej niż rok wcześniej (929 000).
  • Różnice w terminach rozpatrywania wniosków azylowych między państwami członkowskimi
    Odsetek spraw w toku i wniosków oczekujących na rozpatrzenie znacznie różni się w poszczególnych państwach członkowskich, co odzwierciedla różnice w czasie rozpatrywania wniosków. Według danych EASO prawie dwie trzecie spraw rozpatrywanych w pierwszej instancji oczekiwało na rozpatrzenie dłużej niż sześć miesięcy.

Liczba wniosków oczekujących na rozpatrzenie w stosunku do całkowitej liczby wniosków złożonych w danym miesiącu

Źródło: Eurostat.

  • Różne wskaźniki przyznawania azylu w krajach UE
    Unijny system azylowy nadal jest osłabiony znacznymi różnicami między krajami UE pod względem wskaźników przyznawania azylu. Na przykład w 2020 r. wskaźnik przyznawania azylu obywatelom Afganistanu w pierwszej instancji wahał się od 1 proc. w Bułgarii do 93 proc. we Włoszech.
  • Przepisy dublińskie w praktyce
    W 2020 r. państwa członkowskie zgłosiły na podstawie przepisów dublińskich 93 700 wniosków do innych państw członkowskich o przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Wydano 84 400 decyzji w sprawie takich wniosków, z czego 49 500 (59 proc.) zostało rozpatrzonych pozytywnie. Przekazano w tym czasie 12 200 osób, co stanowi 25 proc. zaakceptowanych wniosków.

Przesiedlenia

W 2020 r. z państw spoza UE przesiedlono około 8 500 osób potrzebujących ochrony międzynarodowej do państw członkowskich UE, czyli o 60 proc. więcej niż w 2019 r.

Najwięcej z nich przesiedlono z Turcji. Zdecydowanie największy odsetek osób przesiedlonych (53 proc.) stanowili Syryjczycy.

W ramach wspólnych unijnych programów przesiedleń od 2015 r. ponad 78 000 osób znalazło ochronę w UE. Na takie przesiedlenia państwa członkowskie otrzymują wsparcie z budżetu UE.

Nielegalne przekraczanie granic

Ogólne dane liczbowe

Nielegalne przekraczanie granic UE według obywatelstwa w 2020 r.

Źródło: Frontex

2020 r.
 
localisation 125 100 osób nielegalnie przekroczyło granice
Stanowi to spadek o 12 proc. w porównaniu z 2019 r. i najniższy odsetek od 7 lat

W tym:

  •  

    crossing boat

    86 300 osób przekroczyło granice drogą morską w 2020 r.

    Spadek o 19 proc. w porównaniu z 2019 r.

  • crossing map

    38 800 osób przekroczyło granice lądowe w 2020 r.

    Wzrost o 9 proc. w porównaniu z 2019 r.

2021 r.

28 200 przypadków nielegalnego przekroczenia granicy (okres od stycznia do marca 2021 r.)

o 9 proc. więcej niż w tym samym okresie w 2020 r.

Rozkład geograficzny

2020 r.

 

  • Wzrost liczby osób przekraczających granice na szlakach zachodniośródziemnomorskich (w tym szlak atlantycki z Afryki Zachodniej na Wyspy Kanaryjskie) (+51 proc., 40 300) i szlakach środkowośródziemnomorskich (+155 proc., 35 700)
  • Spadek liczby osób przekraczających granice na szlaku wschodniośródziemnomorskim (-76 proc., 20 300)
  • Szlak wschodni (przez granice lądowe z Białorusią, Mołdawią, Rosją i Ukrainą): nielegalne przypadki przekraczania granicy zmniejszyły się o 4 proc. w ciągu roku, ale skala zjawiska była znacznie mniejsza niż na trzech głównych szlakach (615).
  • 8 proc. spadek liczby ofiar śmiertelnych na morzu: w 2020 r. na trzech głównych szlakach odnotowano 2 268 osoby zmarłe lub zaginione, w porównaniu z 2 095 w 2019 r.
2021 r.
  • Wzrost w ujęciu rocznym (dane z okresu od stycznia do marca) liczby przepraw na szlaku środkowośródziemnomorskim (+165 proc., 10 100) i szlaku zachodniośródziemnomorskim (+43 proc., 6 400)
  • Spadek liczby osób przekraczających granice na szlaku wschodniośródziemnomorskim (-74 proc., 3 000)
  • 28 proc. wzrost liczby ofiar śmiertelnych na morzu: W 2021 r., od stycznia do marca, na trzech głównych szlakach odnotowano 435 osób zmarłych lub zaginionych, w porównaniu z 340 w tym samym okresie w 2020 r.

Powroty

Ogólne dane liczbowe

  •  
    2020 r.

    394 000 obywateli państw spoza UE otrzymało nakaz opuszczenia UE

    Spadek o 20 proc. w porównaniu z 2019 r.

  •  

     
    2019 r.

    491 000 obywateli państw spoza UE otrzymało nakaz opuszczenia UE

     

Osoby, którym nakazano opuszczenie UE, pochodziły głównie z następujących państw:

  • Algieria.
  • Maroko
  • Albania
  • Ukraina
  • Pakistan

Skuteczność systemu powrotów

W 2020 r. 69 500 osób niebędących obywatelami UE zostało odesłanych do państw spoza UE. Odpowiada to 18 proc. wszystkich decyzji nakazujących powrót wydanych w ciągu roku, czyli mniej niż w 2019 r., kiedy wskaźnik ten wyniósł 29 proc. Ograniczenia związane z podróżą wprowadzone w następstwie pandemii oraz ograniczona dostępność lotów utrudniły prowadzenie operacji powrotów w 2020 r.

Wśród głównych państw, których obywatele musieli w 2020 r. powrócić do krajów spoza UE, znalazły się:

  • Albania (14 proc. wszystkich powrotów)
  • Gruzja (8,2 proc.)
  • Ukraina (7,9 proc.)

Wśród narodowości, w przypadku których wydano co najmniej 5 000 decyzji nakazujących powrót, odsetek powrotów był szczególnie niski w przypadku osób pochodzących z:

  • Mali (2,0 proc.)
  • Wybrzeża Kości Słoniowej (2,1 proc.)
  • Gwinei (2,5 proc.)
  • Senegalu (3,1 proc.)
  • Algierii (4,8 proc.).

Spośród 15 państw członkowskich, które przedstawiły ten podział w 2020 r., 25 proc. powrotów stanowiły powroty wspomagane, co oznacza, że osoby powracające otrzymały pomoc logistyczną, finansową lub inną pomoc materialną. 75 proc. stanowiły powroty bez pomocy.

Odsetek powrotów wspomaganych był szczególnie wysoki w następujących krajach:

  • Węgry (90 proc.)
  • Austria (62 proc.)
  • Słowacja (57 proc.)

Wizy krótkoterminowe

W 2020 r. ponad 1 700 konsulatów w krajach UE otrzymało 2,9 mln wniosków o wydanie wizy krótkoterminowej złożonych przez obywateli niebędących obywatelami UE, czyli o 83 proc. mniej niż w 2019 r.

Ogółem wydano 2,5 mln wiz krótkoterminowych, a 0,4 mln wniosków odrzucono, co odpowiada ogólnounijnemu wskaźnikowi odmowy na poziomie 13,6 proc. (wzrost z 9,9 proc. w 2019 r.)

Większość wniosków złożono w następujących krajach:

  • Rosja (654 000) 
  • Turcja (229 000)
  • Chiny (209 000)
  • Maroko (180 000)
  • Indie (168 000).

Większość wniosków wizowych została rozpatrzona przez:

  • Francję (658 000)
  • Niemcy (412 000)
  • Hiszpanię (340 000)
  • Włochy (294 000)
  • Czechy (177 000).

62 proc. wszystkich wiz wydano na wielokrotny wjazd. Wiza krótkoterminowa uprawnia do podróżowania w każdym z 26 państw Schengen przez okres nieprzekraczający 90 dni w każdym okresie 180-dniowym.

Atlas migracji

Centrum Wiedzy na temat Migracji i Demografii Komisji Europejskiej opublikowało Atlas migracji – interaktywne narzędzie ze zharmonizowanymi, aktualnymi i potwierdzonymi danymi na temat stanu migracji i demografii w 27 państwach członkowskich UE oraz 171 państwach i terytoriach spoza UE .

Dane o 198 krajach i terytoriach świata dotyczące ponad 60 różnych wskaźników związanych z demografią, migracją, azylem, integracją i rozwojem można znaleźć w: Atlasie migracji.

Zastrzeżenie: Powyższe dane opierają się na najnowszych dostępnych informacjach, aktualizowanych co kwartał. Ostatnia aktualizacja: 18 czerwca 2021 r.