Totaalcijfers voor immigratie in de Europese samenleving

Op 1 januari 2021

  • cirkel met daarin twee mensen met de Europese vlag

    telde de EU 447,2 miljoen inwoners

 

  • inwoners van de EU 23,7 miljoen daarvan niet-EU-burgers (5,3% van de totale EU-bevolking) en bijna
  • inwoners van de EU 37,5 miljoen buiten de EU geboren inwoners* (8,4% van de EU-bevolking)

*Personen die in een andere lidstaat zijn geboren, zijn in dit cijfer niet meegerekend.

Het aandeel van de in het buitenland geboren bevolking in de EU is lager dan in de meeste hoge-inkomenslanden.

In het buitenland geboren inwoners, per land

Bron: Eurostat, UNDESA, gegevens van 2020
Opmerking: Bij EU-landen gaat het om mensen die niet in de EU geboren zijn (wie geboren is in een ander EU-land, wordt dus niet meegeteld); worden ook personen uit andere EU-landen meegeteld, dan bedraagt dit cijfer 12,4 %.

Redenen om in Europa te blijven

Alle eind 2020 verleende geldige verblijfsvergunningen uitgesplitst naar reden voor de aanvraag van de vergunning

Bron: Eurostat; zonder Denemarken; “overige” omvat vergunningen die uitsluitend om redenen van verblijf zijn afgegeven, vergunningen die aan slachtoffers van mensenhandel en niet-begeleide minderjarigen zijn afgegeven, evenals vergunningen die om alle andere redenen waarvoor verblijfsvergunningen kunnen worden afgegeven, zijn afgegeven en die niet onder de andere categorieën vallen

Van de niet-EU-burgers die eind 2020 met een geldige verblijfsvergunning in de EU verbleven, hadden de meesten een vergunning die was afgegeven om familie- of arbeidsredenen.

Deelname aan de arbeidsmarkt van immigranten

Van de 188,6 miljoen personen in de leeftijdsgroep van 20-64 jaar die in 2020 werkzaam waren op de arbeidsmarkt van de EU, waren er 8,6 miljoen niet-EU-burger, wat neerkomt op 4,6% van het totaal.

De arbeidsparticipatie van de bevolking in de werkende leeftijd was in de EU in 2020 hoger voor EU-burgers (73,1%) dan voor niet-EU-burgers (57,5%).

Opmerking: vele niet-EU-burgers zijn “essentiële werknemers”.

Oververtegenwoordigde sectoren

In 2020 waren niet-EU-burgers oververtegenwoordigd in een aantal specifieke economische sectoren, zoals:

Sector Totale werkgelegenheid van niet-EU-burgers Totale werkgelegenheid van EU-burgers
Verschaffen van accommodatie en maaltijden 11,4% 3,8%  
Administratieve en ondersteunende diensten 7,1% 3,7%
Huishoudelijk werk 6,5% 0,7%
Bouwnijverheid 8,6% 6,4%

Oververtegenwoordiging per beroep

Wat beroepen betreft, waren niet-EU-burgers oververtegenwoordigd onder:

Beroepsgroep Totale werkgelegenheid van niet-EU-burgers Totale werkgelegenheid van EU-burgers
Huishoudelijke hulpen en schoonmakers 11,9%

3,1%

Persoonlijke dienstverleners 9,0% 4,2%
Verzorgend personeel 5,1% 2,9%
Bouwvakkers 5,8% 3,6%
Ongeschoolde arbeiders in de mijnbouw, de bouwnijverheid, de industrie en het vervoer 5,6% 2,4%
Assistenten bij de bereiding van levensmiddelen 2,7% 0,5%
Arbeidskrachten in de landbouw en de visserij 2,6% 0,6%

Ondervertegenwoordigde sectoren

Niet-EU-burgers waren ondervertegenwoordigd in andere economische sectoren, waaronder:

Sector Totale werkgelegenheid van niet-EU-burgers Totale werkgelegenheid van EU-burgers
Openbaar bestuur en defensie; verplichte sociale verzekeringen 1,2% 7,5%
Onderwijs 3,7% 7,6%
Gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening 7,6% 10,9%
Financiële diensten en verzekeringen 1,1% 2,8%

Ondervertegenwoordiging per beroep

Wat beroepen betreft, waren niet-EU-burgers ondervertegenwoordigd onder:

Beroepsgroep Totale werkgelegenheid van niet-EU-burgers Totale werkgelegenheid van EU-burgers
Leerkrachten 2,5% 5,6%
Vakspecialisten op het gebied van bedrijfsbeheer en administratie 2,5% 6,8%
Administratief medewerkers 1,4% 4,0%
Wetenschappelijke en technische specialisten 2,0% 4,1%
Specialisten op het gebied van bedrijfsbeheer en administratie 2,1% 4,2%
Voor de markt producerende geschoolde landbouwers 1,3% 3,1%

Bron: Eurostat

Vluchtelingen in Europa

Op basis van cijfers van het UNHCR waren er wereldwijd:

  • 26,6 miljoen vluchtelingen (medio 2021) en
  • 48,0 miljoen intern ontheemden als gevolg van conflicten (eind 2020).

Opmerking: 10% van alle vluchtelingen wereldwijd en slechts een fractie van de intern ontheemden leefden in de EU.

Het aandeel vluchtelingen in de EU bedraagt 0,6% van de totale bevolking

Aantal vluchtelingen in verhouding tot de totale bevolking

Verschillende landen over de hele wereld herbergen een grote vluchtelingenpopulatie:

Bron: UNHCR
Opmerking: de grafiek toont de tien landen die de meeste vluchtelingen opvangen en de EU

Opmerking: de meeste vluchtelingen uit Afrika en Azië komen niet naar Europa, maar verhuizen naar buurlanden.

Migratie naar en van de EU

Migratiecijfers voor 2020


  • 1,92 miljoen
    mensen immigreerden naar de EU

  • 0,96 miljoen mensen emigreerden uit de EU

  • Totale netto-immigratie naar de EU: 0,96 miljoen mensen

Opmerking: zonder migratie zou de Europese bevolking in 2019 met een half miljoen zijn gekrompen, aangezien 4,2 miljoen kinderen zijn geboren en 4,7 miljoen mensen zijn gestorven in de EU. In 2020 kromp de EU-bevolking met ongeveer 100.000 mensen (van 447,3 miljoen op 1 januari 2020 tot 447,2 miljoen op 1 januari 2021) als gevolg van een combinatie van minder geboorten, meer sterfgevallen en minder nettomigratie.

In 2020 werden in de EU ongeveer 2,25 miljoen eerste verblijfsvergunningen afgegeven, vergeleken met bijna 3,0 miljoen in 2019. Deze daling was het gevolg van de reisbeperkingen die waren ingevoerd om de verspreiding van het COVID-19-virus tegen te gaan. De pandemie had een bijzonder sterk negatief effect op onderwijsgerelateerde vergunningen, waardoor hun aandeel daalde van 14% in 2019 tot 11% in 2020. In 2020 werden eerste vergunningen afgegeven om de volgende redenen:

Bron: Eurostat; “overige” omvat vergunningen die uitsluitend worden afgegeven worden om redenen van verblijf, vergunningen die worden afgegeven aan slachtoffers van mensenhandel en niet-begeleide minderjarigen, evenals vergunningen die om alle andere redenen worden afgegeven en die niet onder de andere categorieën vallen.

Top 10 nationaliteiten van eerste verblijfsvergunningen verleend in de EU-lidstaten in 2020

Bron: Eurostat; China, inclusief Hongkong

Asiel zoeken in Europa

Eerste asielaanvragen naar continent van herkomst (2021)

Bron: Eurostat

Top 15 van nationaliteiten van indieners van eerste asielaanvragen (2021)

Bron: Eurostat

Asielzoekers kwamen in 2021 uit ongeveer 140 landen.

In 2021 werden in de EU 630.500 verzoeken ingediend, waaronder 535.000 eerste aanvragen, een stijging van 33% ten opzichte van 2020, maar 10% minder dan in 2019, vóór de coronapandemie.

Een aanzienlijk deel van de aanvragers komt legaal de EU binnen uit visumvrije landen (15% van de eerste aanvragers in 2021, tegenover 25% in 2020 vanwege minder aanvragers uit Latijns-Amerika), voornamelijk van:

  • Venezuela (2,8 % van alle eerste aanvragen)
  • Georgië (2,3%)
  • Colombia (2,2%)
  • Albanië (1,8%)
  • Moldavië (1,3%)
  • asylum application icon

    De meeste eerste aanvragen werden ingediend in

    • Duitsland (148.200)
    • Frankrijk (103.800)
    • Spanje (62.100)
    • Italië (43.900)
    • Oostenrijk (36.700)
  •  

    asylum application icon

    In verhouding tot de bevolking werd in 2021 het hoogste aantal asielaanvragen ingediend in:

    • Cyprus (1480 per 100.000 inwoners)
    • Oostenrijk (411)
    • Slovenië (247)

     

Eerste asielaanvragen per 100.000 inwoners in 2020:

Bron: Eurostat

In 2021 waren 183.600 asielzoekers jonger dan 18 jaar. Bijna 13 % van hen (23.200) waren niet-begeleide minderjarigen. De meeste niet-begeleide minderjarigen kwamen uit Afghanistan, Syrië en Bangladesh.

Erkenning van vluchtelingen

In 2021 namen de EU-landen 522.400 asielbeslissingen in eerste aanleg. 39% van deze besluiten was positief:

  • 111.700 personen kregen de vluchtelingenstatus
  • 63.000 personen kregen de subsidiaire beschermingsstatus
  • 27.100 personen kregen een humanitaire status

Nog eens 155.300 definitieve beslissingen werden genomen na een beroepsprocedure, waaronder:

  • 15.900 beslissingen tot toekenning van de vluchtelingenstatus
  • 14.000 beslissingen tot toekenning van de subsidiaire beschermingsstatus
  • 24.900 beslissingen tot toekenning van een humanitaire status  

In totaal hebben de EU-landen in 2021 aan ongeveer 257.000 personen bescherming verleend.

Doeltreffendheid van het asielsysteem

  • Wisselende achterstand
    Eind 2021 liepen er nog 758.600 asielaanvragen, 1% minder dan een jaar eerder (765.700). De achterstand nam in de eerste helft van het jaar af en daalde eind juli tot 697,000, het laagste niveau sinds medio 2015, maar nam daarna toe. 
  • Verschillen in verwerkingstijd tussen lidstaten
    De verhouding tussen aanhangige zaken en aanvragen verschilt sterk van lidstaat tot lidstaat, als gevolg van de verschillen in verwerkingstijd. Volgens EASO-gegevens liep ongeveer de helft van de in eerste aanleg aanhangige zaken al meer dan zes maanden.

Aantal lopende aanvragen in verhouding tot het totale aantal aanvragen in een gegeven maand

Bron: Eurostat

  • Verschillen in erkenningspercentage tussen EU-landen
  • Aanzienlijke verschillen in erkenningspercentages tussen de EU-landen blijven het asielstelsel van de EU ondermijnen. Zo varieerde het erkenningspercentage van Afghaanse burgers in eerste aanleg in 2021 van 9% in Bulgarije tot 100% in Spanje en Portugal (van de lidstaten die ten minste 100 beslissingen in eerste aanleg aan Afghaanse burgers hebben genomen).
  • De Dublinregels in de praktijkIn 2020 meldden de lidstaten dat zij op grond van de Dublinregels 94.600 maal andere lidstaten en andere landen die deelnemen aan het Dublinsysteem, hadden verzocht om de behandeling van een verzoek om internationale bescherming over te nemen. Van de 85.700 besluiten die naar aanleiding hiervan werden genomen, werden er 50.400 verzoeken (59%) aanvaard en 12.500 uitgaande overdrachten uitgevoerd, wat overeenkomt met 25% van de aanvaarde verzoeken.

Hervestiging

In 2020 werden ongeveer 9.100 personen die internationale bescherming nodig hebben, vanuit niet-EU-landen hervestigd in EU-lidstaten, 59% minder dan in 2019.

Syriërs waren hierbij met 55 % van het aantal hervestigde personen veruit het sterkst vertegenwoordigd.

In het kader van de gezamenlijke hervestigingsregelingen van de EU kregen meer dan 96.000 personen sinds 2015 bescherming in de EU. De lidstaten ontvangen steun uit de EU-begroting voor deze hervestigingen.

Irreguliere grensoverschrijdingen

Totaalcijfers

Irreguliere grensoverschrijdingen in de EU naar nationaliteit in 2021

Bron: Frontex

2021
 
lokalisering 199.900 irreguliere grensoverschrijdingen
Stijging met 60 % ten opzichte van 2020

Dit omvat:

  •  

    boot

    112.600 overtochten over zee in 2021

    30% meer dan in 2020

  • routekaart

    87.300 overschrijdingen van landsgrenzen in 2021

    125% meer dan in 2020

Geografische spreiding

2021

 

  • Stijging van het aantal overtochten over de westelijke Middellandse Zee (inclusief de Atlantische route van West-Afrika naar de Canarische eilanden) (+1%, 40.800), het centrale deel van de Middellandse Zee (+90 %, 67.700) en het oostelijke deel van de Middellandse Zee (+1%, 20.600) en van de overschrijdingen van de oostelijke grenzen (+1217%, 8100)
  • 36 % meer sterfgevallen op zee: in 2021 werden op de drie belangrijkste routes 3157 doden en vermisten geteld, tegenover 2326 in 2020

Terugkeer

Totaalcijfers

  •  
    2020

    396.400 niet-EU-burgers kregen het bevel de EU te verlaten

    19% minder dan in 2019

  •  

     
    2019

    491.200 niet-EU-burgers kregen het bevel de EU te verlaten

     

De belangrijkste landen van de nationaliteit van wie het bevel kreeg de EU te verlaten, waren:

  • Algerije (8,6% van het totaal)
  • Marokko (8,5%)
  • Albanië (5,8%)
  • Oekraïne (5,4%)
  • Pakistan (4,8%)

Doeltreffendheid van het terugkeersysteem

In 2020 werden 70.200 niet-EU-burgers teruggestuurd naar een niet-EU-land. Dat komt overeen met 18% van alle terugkeerbevelen die in de loop van het jaar zijn uitgevaardigd. In 2019 was dit nog 29%. De in verband met de pandemie ingevoerde reisbeperking en het beperkte aantal vluchten maakten terugkeren in 2020 moeilijk.

De belangrijkste landen van herkomst van terugkeerders naar een land buiten de EU in 2020, waren:

  • Albanië (13,9% van alle terugkeerders)
  • Georgië (8,2%)
  • Oekraïne (7,9%)

Bij de nationaliteiten met ten minste 5.000 terugkeerbevelen was het terugkeerpercentage bijzonder laag voor personen uit

  • Ivoorkust (2,0%)
  • Mali (2,1%)
  • Guinee (2,5%)
  • Senegal (3,2%)
  • Algerije (4,8%)

Van de 17 lidstaten die deze uitsplitsing in 2020 hebben gemeld, ging het in 25% van de gevallen om begeleide terugkeer – de teruggekeerde personen ontvingen logistieke, financiële en/of andere materiële bijstand.

Het percentage gevallen van begeleide terugkeer was bijzonder hoog in:

  • Hongarije (90%)
  • Luxemburg (66%)
  • Oostenrijk (62%)

Visa voor kort verblijf

In 2020 hebben meer dan 1.700 consulaten van de lidstaten bijna 2,9 miljoen aanvragen voor een visum voor kort verblijf verwerkt die door niet-EU-burgers waren ingediend. Dat is 83% minder dan in 2019.

In totaal werden 2,5 miljoen visa voor kort verblijf afgegeven en 0,4 miljoen geweigerd, wat neerkomt op een EU-breed weigeringspercentage van 13,6% (tegenover 9,9% in 2019).

De meeste aanvragen werden ingediend in

  • Rusland (654.000) 
  • Turkije (229.000)
  • China (209.000)
  • Marokko (180.000)
  • India (168.000)

De meeste visumaanvragen werden behandeld door

  • Frankrijk (658.000)
  • Duitsland (412.000)
  • Spanje (340.000)
  • Italië (294.000)
  • Tsjechië (177.000)

62% van alle visa werd afgegeven voor meervoudige binnenkomsten. Visa voor kort verblijf hebben betrekking op reizen tussen de 26 Schengenlanden gedurende maximaal 90 dagen binnen een periode van 180 dagen.

Migratie-atlas

De Migratie-atlas van het Kenniscentrum Migratie en Demografie van de Europese Commissie is een interactieve bron van geharmoniseerde, actuele en gevalideerde gegevens over de stand van zaken op het gebied van migratie en demografie in 27 EU-lidstaten en 171 landen en gebieden buiten de EU.

Europese statistieken over migratie en asiel

Zie voor actuele Europese statistieken over

en aanverwante informatie de website van Eurostat.

Eurostat verzamelt gegevens die afkomstig zijn van de nationale instanties voor de statistiek van de lidstaten van de EU en de EVA op grond van verordeningen van het Europees Parlement en de Raad over statistiek. De kwaliteit van de gegevens en de hiermee verband houdende metagegevens wordt gewaarborgd overeenkomstig de praktijkcode voor Europese statistieken. Zij worden regelmatig geactualiseerd, afhankelijk van de gegevensverzameling. Bevindingen op statistisch gebied worden bekendgemaakt in artikelen op Statistics Explained en andere publicaties.

Disclaimer: De informatie hierboven is gebaseerd op de meest recente beschikbare informatie, en wordt elk kwartaal bijgewerkt. Laatste update: 25 april 2022