Μια αυξανόμενη απειλή για τις ευρωπαϊκές δημοκρατίες

Η παραπληροφόρηση είναι πηγή ανησυχίας για τους πολίτες μας.

  • Το 83% των πολιτών πιστεύει ότι η παραπληροφόρηση είναι απειλή για τη δημοκρατία
  • Το 63% των νεαρών Ευρωπαίων γίνονται δέκτες ψευδών ειδήσεων πάνω από μία φορά την εβδομάδα
  • Το 51% των Ευρωπαίων πιστεύει ότι έχει συναντήσει ψευδείς ειδήσεις στο διαδίκτυο
online disinformation

Η παραπληροφόρηση βλάπτει την κοινωνία μας καθώς

  • διαβρώνει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς και τα μέσα ενημέρωσης
  • υπονομεύει τις εκλογικές διαδικασίες
  • παρεμποδίζει την ικανότητα των πολιτών να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις
  • περιορίζει την ελευθερία της έκφρασης

Κατά την κρίση της πανδημίας COVID-19, οι ψευδείς πληροφορίες σχετικά με τα εμβόλια, οι παραπλανητικές πληροφορίες για υγειονομικά θέματα και οι επικίνδυνες φάρσες με ψευδείς ισχυρισμούς περί θεωριών συνωμοσίας έθεσαν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία. Πιο πρόσφατα, η επιθετική παραπληροφόρηση υπέρ του Κρεμλίνου και η πολεμική προπαγάνδα συνόδευσαν τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της εντείνουν τις δράσεις τους για να αντικρούσουν τις προσπάθειες όσων παραπληροφορούν με σκοπό την αποσταθεροποίηση των κοινωνιών και των δημοκρατιών μας, προσπαθούν να εκμεταλλευτούν μια κρίση και θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή των πολιτών.

detextion εντοπισμός, ανάλυση και αποκάλυψη της παραπληροφόρησης
cooperation βελτίωση της ανθεκτικότητας της κοινωνίας και κινητοποίηση του ιδιωτικού τομέα

Ισχυρότερος κώδικας δεοντολογίας της ΕΕ για την παραπληροφόρηση

computer

Για πρώτη φορά θεσπίστηκε το 2018 κώδικας δεοντολογίας για τις διαδικτυακές πλατφόρμες, τις εμπορικές ενώσεις και βασικούς συντελεστές του τομέα της διαφήμισης. Τους δέσμευε να περιορίσουν την παραπληροφόρηση και να βελτιώσουν τις διαδικτυακές πολιτικές τους.

 

Αποδείχτηκε καινοτόμο εργαλείο που εξασφαλίζει μεγαλύτερη διαφάνεια και λογοδοσία στις διαδικτυακές πλατφόρμες και παρέχει ένα διαρθρωμένο πλαίσιο για την παρακολούθηση και τη βελτίωση των πολιτικών που εφαρμόζουν οι πλατφόρμες σχετικά με την παραπληροφόρηση.

Η επικοινωνίαμε τα υπογράφοντα μέρη γίνεται πλέον τακτικότερη και αποτελεσματικότερη. Κατά την κρίση του κορονοϊού, οι πλατφόρμες παρουσίαζαν στην Επιτροπή σε μηνιαία βάση εκθέσεις με ειδικούς δείκτες που δίνουν μια εικόνα των μέτρων που έλαβαν για την προώθηση έγκυρου περιεχομένου, την καλύτερη ευαισθητοποίηση των χρηστών, τον περιορισμό ή τη λήψη μέτρων κατά του επιβλαβούς περιεχομένου και τον εντοπισμό διαφημίσεων σχετικών με την παραπληροφόρηση για τον κορονοϊό.

Όπως ανακοινώθηκε στο ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης για τη δημοκρατία, η Επιτροπή δημοσίευσε κατευθυντήριες γραμμές τον Μάιο του 2021 ζητώντας από τα υπογράφοντα μέρη να ενισχύσουν τον κώδικα σε όλους τους τομείς του, ώστε να καταστεί ισχυρό, αποτελεσματικό και ευέλικτο εργαλείο για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης.

2018 Κώδικας δεοντολογίας

  • Αυτορρύθμιση
  • 16 υπογράφοντα μέρη — 21 δεσμεύσεις σχετικά με:
    • Έλεγχο των διαφημιστικών μηνυμάτων
    • Διαφάνεια της πολιτικής διαφήμισης και της θεματικής διαφήμισης
    • Ακεραιότητα των υπηρεσιών
    • Ισχυροποίηση των καταναλωτών
    • Ισχυροποίηση των ελεγκτών γεγονότων και των ερευνητών
    • Μέτρηση της αποτελεσματικότητας του κώδικα

2022 Ισχυρότερος κώδικας δεοντολογίας

  • Ρύθμιση από κοινού για τις πολύ μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες στο πλαίσιο του νόμου για τις ψηφιακές υπηρεσίες
  • 34 υπογράφοντα μέρη — 44 δεσμεύσεις και 127 ειδικά μέτρα:
    • αυστηρότερα μέτρα για να μην αποφέρει έσοδα η παραπληροφόρηση 
    • αύξηση της διαφάνειας της πολιτικής και της θεματικής διαφήμισης
    • διασφάλιση συνολικής κάλυψης των συμπεριφορών χειραγώγησης, τωρινών και μελλοντικών
    • διεύρυνση και ενίσχυση των εργαλείων που ισχυροποιούν τους χρήστες, π.χ., που τους επιτρέπουν να εντοπίζουν και να επισημαίνουν ψευδές ή παραπλανητικό περιεχόμενο
    • αύξηση του πεδίου κάλυψης των μέτρων επαλήθευσης γεγονότων σε όλες τις χώρες και τις γλώσσες της ΕΕ
    • αυξημένη πρόσβαση για τους ερευνητές σε δεδομένα
    • θέσπιση σταθερού πλαισίου για την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων, με ποιοτικές και ποσοτικές πληροφορίες σε επίπεδο ΕΕ και κρατών μελών 
    • δημιουργία Κέντρου Διαφάνειας
    • σύσταση μόνιμης ειδικής ομάδας για την εξέλιξη και την προσαρμογή του κώδικα

Χρονολόγιο των δράσεων της ΕΕ κατά της παραπληροφόρησης

Ήδη από το 2015, η ΕΕ και τα κράτη μέλη ενίσχυσαν την προσέγγισή τους κατά της παραπληροφόρησης.

  • Μάρτιος 2015

    Λειτουργία της ειδικής ομάδας East StratCom στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης

  • Απρίλιος 2016

    Κοινό Πλαίσιο για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών

    Ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη βελτίωση της κοινής αντιμετώπισης των προκλήσεων που θέτουν οι υβριδικές απειλές για τα κράτη μέλη, τους πολίτες και τη συλλογική ασφάλεια της Ευρώπης.

  • Μάρτιος 2018

    Έκθεση της ανεξάρτητης ομάδας εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου για τις ψευδείς ειδήσεις και την παραπληροφόρηση στο διαδίκτυο, η οποία συνιστά την αντιμετώπιση των πιεστικών προβλημάτων και των πιο μακροπρόθεσμων απαντήσεων με σκοπό την αύξηση της ανθεκτικότητας της κοινωνίας στην παραπληροφόρηση

  • Απρίλιος 2018

    Ανακοίνωση σχετικά με την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης στο διαδίκτυο η οποία, μεταξύ άλλων, προβλέπει τη δημιουργία του κώδικα δεοντολογίας για την παραπληροφόρηση

  • Σεπτέμβριος 2018
  • Οκτώβριος 2018

    Κώδικας δεοντολογίας για την παραπληροφόρηση

    Ένα καινοτόμο εργαλείο αυτορρύθμισης που διασφαλίζει μεγαλύτερη διαφάνεια και λογοδοσία διαδικτυακές πλατφόρμες, καθώς και ένα πλαίσιο για την παρακολούθηση και τη βελτίωση των πολιτικών που εφαρμόζουν οι διαδικτυακές πλατφόρμες σχετικά με την παραπληροφόρηση.

  • Δεκέμβριος 2018

    Σχέδιο δράσης κατά της παραπληροφόρησης

    Καθορίζει το πλαίσιο των δράσεων της ΕΕ βελτιώνοντας τις δυνατότητες εντοπισμού και ανάλυσης, αυξάνοντας την ευαισθητοποίηση, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα της κοινωνίας, αυξάνοντας τις συντονισμένες αποκρίσεις και κινητοποιώντας τις διαδικτυακές πλατφόρμες και τον τομέα της διαφήμισης.

  • Μάρτιος 2019

    Λειτουργία του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης κατά της παραπληροφόρησης

  • Ιούνιος 2020
    • Ανακοίνωση: αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης σχετικά με την COVID-19 και λειτουργία του προγράμματος παρακολούθησης της παραπληροφόρησης σχετικά με την COVID-19

    Ένα μέτρο διαφάνειας που θα διασφαλίζει λογοδοσία απέναντι στο κοινό όσον αφορά τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι υπογράφοντες τον κώδικα για να περιοριστεί στο διαδίκτυο η παραπληροφόρηση σχετικά με την COVID-19.

    • Λειτουργία του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Ψηφιακών Μέσων Ενημέρωσης

    Δημιουργεί και στηρίζει μια πολυτομεακή κοινότητα που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ελεγκτές γεγονότων, ακαδημαϊκούς ερευνητές και ενδιαφερόμενα μέρη που συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης.

  • Δεκέμβριος 2020
    • Πρόταση νόμου για τις ψηφιακές υπηρεσίες

    Καθορίζει σαφέστερα τις ευθύνες και τη λογοδοσία για τις διαδικτυακές πλατφόρμες, αντίστοιχες με τον ρόλο της καθεμιάς, καθώς και το μέγεθος και τον αντίκτυπό τους στο διαδικτακό οικοσύστημα.

    • Σχέδιο δράσης για την ευρωπαϊκή δημοκρατία

    Περιλαμβάνει δράσεις για τη βελτίωση της υφιστάμενης εργαλειοθήκης της ΕΕ με σκοπό την αντιμετώπιση των ξένων παρεμβολών, όπως η επιβολή προστίμων καθώς και οδηγίες σχετικά με την ενίσχυση του κώδικα δεοντολογίας για την παραπληροφόρηση.

  • Μάιος 2021
    • Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την ενίσχυση του κώδικα δεοντολογίας για την παραπληροφόρηση

    Οι απόψεις της Επιτροπής για το πώς θα πρέπει οι πλατφόρμες να αντιμετωπίσουν τα κενά και τις ελλείψεις του κώδικα και να δημιουργήσουν ένα πιο διαφανές, ασφαλές και αξιόπιστο διαδικτυακό περιβάλλον.

    • Λειτουργία των εθνικών κόμβων του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Ψηφιακών Μέσων Ενημέρωσης

    Για την αύξηση της ικανότητας εντοπισμού, ανάλυσης και αποκάλυψης των εκστρατειών παραπληροφόρησης.

  • Φθινόπωρο 2021

    Πρώτο σχέδιο του ενισχυμένου κώδικα δεοντολογίας από τους υπογράφοντες

  • Έως το τέλος του 2021
    • Ενισχυμένος κώδικας δεοντολογίας
    • Νομοθετική πρόταση για τη διαφάνεια της πολιτικής διαφήμισης

Έγγραφα