Op 10 maart 2020 heeft de Commissie de basis gelegd voor een industriestrategie die de dubbele overgang naar een groene en digitale economie ondersteunt, de EU-industrie wereldwijd concurrerender maakt en de open strategische autonomie van Europa versterkt. Een dag na de presentatie van de nieuwe industriestrategie verklaarde de Wereldgezondheidsorganisatie COVID-19 tot pandemie.

Deze actualisering vervangt de industriestrategie van 2020 niet en vormt evenmin een aanvulling op de processen die in het kader daarvan al van start zijn gegaan: een groot deel van die werkzaamheden is aan de gang en dient te worden voortgezet. Dit is een gerichte actualisering: de nadruk ligt op wat er nog moet worden gedaan en welke lessen er moeten worden getrokken.

Bij alle acties in het kader van de strategie moet rekening worden gehouden met het midden- en kleinbedrijf, dat het voornaamste middel voor innovatie in de verschillende ecosystemen is. Dit komt op horizontale wijze tot uiting in de toegenomen aandacht voor de regelgevingslasten voor het mkb. Het mkb en start-ups hebben veel baat bij de nieuwe maatregelen doordat bijvoorbeeld de eengemaakte markt wordt versterkt, de afhankelijkheid van leveranciers wordt teruggedrongen en de groene en digitale transitie sneller plaatsvinden. De strategie omvat ook een aantal specifieke maatregelen voor het mkb. Er wordt bijvoorbeeld gezorgd voor grotere veerkracht, betalingsachterstanden worden aangepakt en de solvabiliteit wordt ondersteund.

Wat heeft de COVID-19-crisis ons geleerd?

De COVID-19-crisis heeft de economie van de EU zwaar getroffen. De impact ervan varieert naargelang van de ecosystemen en de omvang van ondernemingen. Door de crisis is gebleken dat mondiale waardeketens in hoge mate onderling afhankelijkheid zijn en dat er een cruciale rol is weggelegd voor een mondiaal geïntegreerde en goed functionerende eengemaakte markt.

  • 6,3% krimp van de EU-economie
  • 60% van het mkb gaf aan dat de omzet in 2020 was gedaald
  • 24% daling van handel binnen EU in 2e en 3e kwartaal 2020
  • 1,7% daling werkgelegenheid in mkb in 2020, oftewel 1,4 miljoen banen
  • 45% van de bedrijven verwacht in 2021 minder te investeren

De impact van de crisis op ecosystemen en ondernemingen is verschillend, maar de voornaamste problemen zijn: 

  • grenzen die het vrije verkeer van goederen en diensten belemmeren
  • onderbreking van mondiale toeleveringsketens waardoor essentiële producten minder beschikbaar zijn 
  • verstoring van de vraag

De geactualiseerde industriestrategie pakt die problemen aan door middel van nieuwe maatregelen op basis van de lessen die uit de crisis zijn getrokken. Hierdoor wordt het investeringsniveau op peil gehouden. De zwaartepunten zijn:

Veerkracht van de eengemaakte markt

De eengemaakte markt is de belangrijkste troef van de EU en biedt Europese bedrijven zekerheid, schaal en een mondiale springplank. De COVID-19-pandemie heeft echter gevolgen gehad voor de kansen die de eengemaakte markt biedt. Bedrijven en burgers hadden te lijden onder gesloten grenzen, leveringen werden verstoord en de voorspelbaarheid ontbrak vaak.     

Om deze problemen aan te pakken, heeft de Commissie het volgende voorgesteld: 

Single market emergency instrument Noodinstrument voor de eengemaakte markt: een structurele oplossing bieden om de beschikbaarheid en het vrije verkeer van personen, goederen en diensten bij eventuele toekomstige crises te waarborgen
Deepening the single market Verdiepen van de eengemaakte markt de harmonisatie van normen voor belangrijke zakelijke diensten onderzoeken; de digitalisering van het markttoezicht versterken en andere gerichte maatregelen voor het mkb.
Monitoring the single market Monitoren van de eengemaakte markt: een jaarlijkse analyse van de toestand van de eengemaakte markt, met inbegrip van 14 industriële ecosystemen.

Industriële ecosystemen

De 14 industriële ecosystemen zijn: lucht- en ruimtevaart en defensie, agrovoeding, bouw, culturele en creatieve sectoren, digitale sector, elektronica, energie-intensieve industrieën, hernieuwbare energiebronnen, gezondheid, mobiliteit/vervoer/automobielsector, nabijheid, sociale economie en civiele veiligheid, detailhandel, textiel en toerisme

De open strategische autonomie van de EU versterken

A factory employee transporting boxes

Voor de EU als vooraanstaande importeur en exporteur is openheid op het vlak van handel en investeringen een troef en een bron van groei en veerkracht. Maar COVID-19 heeft de mondiale toeleveringsketen verstoord en geleid tot een tekort aan bepaalde kritieke producten in Europa. Daarom moeten we de open strategische autonomie op een aantal belangrijke punten verbeteren. Dat kwam ook al aan bod in de industriële strategie van de EU van 2020.

De Commissie stelt het volgende voor:

Diversified international partnerships Diversificatie van internationale partnerschappen: ervoor zorgen dat handel en investeringen een sleutelrol blijven spelen bij het opbouwen van onze economische veerkracht.
Four new industrial alliances Industriële allianties kunnen ook een geschikt instrument zijn wanneer daarmee activiteiten worden versneld die anders niet zouden worden ontwikkeld. Er worden particuliere investeerders aangetrokken en nieuwe zakelijke partnerschappen en modellen besproken op een open en transparante manier die volledig in overeenstemming is met de mededingingsregels. Dat biedt mogelijkheden om hoogwaardige banen te creëren. Allianties bieden een breed platform dat in beginsel open is. Er zal bijzondere aandacht worden besteed aan inclusiviteit voor start-ups en het mkb. De Commissie werkt aan de oprichting van de Alliantie voor processors en halfgeleidertechnologieën en de Alliantie voor industriële data, edge en cloud, en overweegt een Alliantie voor ruimtelanceersystemen en een Alliantie voor emissieloze luchtvaart.
Monitoring of strategic dependencies Monitoren van strategische afhankelijkheid: publicatie van het eerste verslag over de strategische afhankelijkheid van de EU. In het verslag komen 137 producten in kwetsbare ecosystemen aan bod waarvoor de EU zeer afhankelijk is van buitenlandse bronnen.

Analyse van strategische afhankelijkheid

  • 137 producten in kwetsbare ecosystemen waarvoor de EU zeer afhankelijk is van buitenlandse leveranciers, van in totaal 5200 onderzochte producten
  • Deze producten vertegenwoordigen 6% van de waarde van alle ingevoerde producten in Europa.
  • Voor meer dan de helft daarvan is de EU afhankelijk van China, gevolgd door Vietnam en Brazilië.
  • 34 producten zijn kwetsbaarder, met een gering diversificatie- en substitutiepotentieel wat betreft productie in de EU. Daartoe behoren diverse grondstoffen en chemische stoffen die worden gebruikt in energie-intensieve industrieën en de gezondheidszorg.
  • Deze producten vertegenwoordigen 0,6 % van de waarde van alle ingevoerde producten in Europa.

Het verslag bevat ook een grondige analyse van 6 strategische gebieden waarop de EU afhankelijk is:

  • grondstoffen
  • batterijen
  • actieve farmaceutische ingrediënten
  • waterstof
  • halfgeleiders
  • cloud- en edgetechnologieën

Versnellen van de dubbele transitie

De industriële strategie van 2020 bevatte een lijst van maatregelen ter ondersteuning van de groene en digitale transitie van de industrie in de EU. Een groot aantal daarvan is al goedgekeurd of van start gegaan. Door de pandemie verloopt deze transformatie echter veel langzamer en op kleinere schaal. Bedrijven die streven naar duurzaamheid en digitalisering zullen eerder tot de leiders van morgen behoren. 

Om de dubbele transitie te versnellen, heeft de Commissie het volgende voorgesteld:

  • Transition pathways
    Vernieuwingstrajecten Deze trajecten worden samen met het bedrijfsleven en andere belanghebbenden uitgestippeld en omvatten maatregelen die nodig zijn voor de dubbele transitie, waarbij inzicht wordt gegeven in de schaal, de voordelen en de voorwaarden die moeten worden vervuld.
  • Multi-country projects
    Meerlandenprojecten Met het oog op hulp bij het herstel en de ontwikkeling van digitale en groene capaciteit steunt de Commissie de lidstaten bij gezamenlijke projecten die zorgen voor maximale investeringen in het kader van de faciliteit voor herstel en veerkracht
  • Analysis of the steel sector
    Analyse van de staalsector Om voor een schone en concurrerende staalindustrie te zorgen, onderzoekt de Commissie welke uitdagingen er zijn en hoe die kunnen worden aangepakt.
  • Horizon Europe partnerships
    Partnerschappen in het kader van Horizon Europa Bijeenbrengen van particuliere en publieke financiering voor onderzoek en innovatie op het gebied van koolstofarme technologie en processen. 
  • Decarbonised energy
    Ruim beschikbare, toegankelijke en betaalbare gedecarboniseerde energie De Commissie zal samen met de lidstaten werken aan snellere investeringen in hernieuwbare energie en netten, en ervoor zorgen dat belemmeringen worden weggewerkt.

Documenten

DownloadenPDF - 1.2 MB
DownloadenPDF - 6.4 MB
DownloadenPDF - 4 MB
DownloadenPDF - 1.4 MB
DownloadenPDF - 499.5 KB
DownloadenPDF - 3.2 MB