Poortwachters, wie of wat zijn dat?

De Wet inzake digitale markten bevat een reeks zorgvuldig gedefinieerde objectieve criteria om te bepalen of een groot onlineplatform als "poortwachter" mag worden beschouwd. Zo pakt de wet de problemen met grote, systemische onlineplatforms gericht aan.

Een bedrijf is een poortwachter als het:

  • een sterke economische positie en een aanzienlijke impact op de interne markt heeft en actief is in meerdere EU-landen,
  • een sterke bemiddelingspositie heeft, wat betekent dat het een groot aantal gebruikers verbindt met een groot aantal bedrijven,
  • geruime tijd een stabiele en duurzame positie op de markt heeft (of aan het verwerven is).

Wat zijn de voordelen van de Wet inzake digitale markten?

Digital Markets Act
  • Voor bedrijven die van poortwachters afhankelijk zijn om hun diensten op de interne markt aan te bieden, wordt het ondernemingsklimaat eerlijker.
  • Innovators en startende technologiebedrijven krijgen nieuwe kansen om te concurreren en te innoveren in de wereld van onlineplatforms zonder vast te zitten aan oneerlijke voorwaarden die hun ontwikkeling beperken.
  • Consumenten krijgen een groter aanbod, betere diensten, meer mogelijkheden om van provider te veranderen, ruimere toegang en eerlijkere prijzen.
  • Poortwachters zelf behouden alle mogelijkheden om te innoveren en nieuwe diensten aan te bieden. Ze mogen alleen geen oneerlijke praktijken toepassen ten aanzien van zakelijke gebruikers en geen oneerlijk voordeel halen uit klanten die van hen afhankelijk zijn.

Wat betekent dit voor poortwachters?

De nieuwe regels geven poortwachters bepaalde verplichtingen en bepalen wat ze wel en niet moeten doen.

Wat moeten poortwachters juist wél doen? Een paar voorbeelden:

Tick In specifieke situaties derden in staat stellen om met de diensten van de poortwachter te communiceren.
Tick Zakelijke gebruikers toegang geven tot de gegevens die deze zelf op het platform van de poortwachter genereren.
Tick Adverteerders en uitgevers die hun platform gebruiken, de nodige tools en informatie geven om advertenties zelf op het platform van de poortwachter te analyseren.
Tick Zakelijke gebruikers in staat stellen hun aanbod op het platform te promoten en buiten het platform contracten met klanten te sluiten.

Wat mogen poortwachters juist níet doen? Een paar voorbeelden:

Don't Eigen diensten en producten op het platform hoger plaatsen of gunstiger behandelen dan vergelijkbare producten of diensten van derde partijen.
Don't Consumenten verbieden om buiten het platform om contact te leggen met bedrijven.
Don't Gebruikers verhinderen om automatische geïnstalleerde software of apps te verwijderen.

Kan de wet de snelle ontwikkelingen in de digitale sector wel volgen?

Om ervoor te zorgen dat de nieuwe poortwachterregels gelijke tred houden met het hoge tempo van de digitale markten, mag de Commissie marktonderzoek uitvoeren. Zo kan de Commissie:

  • nagaan of bedrijven als poortwachters opereren
  • de verplichtingen voor poortwachters zo nodig dynamisch updaten
  • systematische inbreuken op de Wet inzake digitale markten verhelpen

Wat als een platform zich niet aan de regels houdt?

Boetes tot 10% van de totale wereldwijde jaaromzet van het bedrijf. Periodieke financiële sancties tot 5% van de gemiddelde dagelijkse omzet. Aan poortwachters die de Wet inzake digitale markten systematisch overtreden, kunnen na marktonderzoek extra maatregelen worden opgelegd. Die maatregelen moeten in verhouding staan tot de gepleegde inbreuken, ze moeten noodzakelijk zijn om de inbreuk te stoppen, en er mogen geen alternatieve maatregelen beschikbaar zijn. De EU kan een platform dwingen om zijn gedrag te veranderen, of zijn structuur, bijvoorbeeld door (delen van) een bedrijf te verkopen.

Nieuwe regels in het kort

Wat zijn de volgende stappen?

Het Europees Parlement en de lidstaten zullen het voorstel van de Commissie bespreken in het kader van de gewone wetgevingsprocedure. Na goedkeuring is de wet rechtstreeks van toepassing in de hele EU.

Documenten