Zmodernizowany budżet długoterminowy UE zasilony przez NextGenerationEU

Długoterminowy budżet UE na lata 2021–2027 wraz z instrumentem odbudowy NextGenerationEU stanowią pulę środków w wysokości 2,018 bln euro w cenach bieżących (1,8 bln euro w cenach z 2018 r.). Ten największy w historii pakiet środków pomoże w naprawie szkód gospodarczych i społecznych spowodowanych pandemią koronawirusa oraz w tworzeniu nowoczesnej i bardziej zrównoważonej Europy.

Pakiet ten obejmuje długoterminowy budżet na lata 2021–2027 (wieloletnie ramy finansowe) w wysokości 1,211 bln euro w cenach bieżących (1,074 bln euro w cenach z 2018 r.) oraz tymczasowe narzędzie służące odbudowie gospodarki, NextGenerationEU, o wartości 806,9 mld euro w cenach bieżących (750 mld euro w cenach z 2018 r.).

Zapoznaj się z kompleksową broszurą na temat WRF na lata 2021-2027 i NextGenerationEU

Visual about the EU expenditure 2021-2027

Jest to całkowicie zmodernizowany budżet:

  • Ponad 50 proc. łącznej kwoty kolejnego budżetu długoterminowego oraz środków z NextGenerationEU zostanie przeznaczone na modernizację Unii Europejskiej poprzez badania naukowe i innowacje, na sprawiedliwą transformację klimatyczną i cyfrową oraz gotowość, odbudowę i odporność.
  • 30 proc. budżetu UE zostanie przeznaczone na walkę ze zmianą klimatu. W pakiecie zwraca się również szczególną uwagę na ochronę bioróżnorodności i kwestie związane z płcią.
  • 20 proc. środków z NextGenerationEU zostanie zainwestowane w transformację cyfrową.
  • W latach 2026 i 2027 10 proc. rocznych wydatków w ramach budżetu długoterminowego zostanie przeznaczone na pomoc w powstrzymaniu utraty bioróżnorodności i odwróceniu tej tendencji.
  • Po raz pierwszy w historii na nowe i wzmocnione priorytety przeznaczono największą część budżetu długoterminowego – 31,9 proc.

Udział głównych obszarów polityki w wieloletnich ramach finansowych:
Figure representing the share of the main policy areas in the MFFs

NextGenerationEU: 800 mld euro na odbudowę Europy

NextGenerationEU jest tymczasowym narzędziem służącym odbudowie gospodarki, z którego środki w wysokości 806,9 mld euro w cenach bieżących zostaną przekazane za pośrednictwem budżetu długoterminowego UE, głównie w latach 2021–2023.

Środki z NextGenerationEU zostaną zainwestowane w kilka programów oraz przydzielone krajom UE i beneficjentom w drodze dotacji (407,5 mld euro w cenach bieżących) i pożyczek (385,8 mld euro w cenach bieżących).

NextGenerationEU figures

Większość środków z NextGenerationEU (723,8 mld euro w cenach bieżących) zostanie rozdysponowana za pośrednictwem Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF). RRF obejmuje wielkoskalowe wsparcie finansowe przeznaczone na inwestycje publiczne oraz takie obszary jak zielone projekty i projekty cyfrowe. Wsparcie przyjmie postać pożyczek (385,8 mld euro w cenach bieżących) i dotacji (338 mld euro w cenach bieżących).

Część środków RRF, która przyjmie formę dotacji, zostanie rozdzielona między kraje UE według kilku kryteriów przydziału, do których należą: produkt krajowy brutto (PKB) na mieszkańca, poziom bezrobocia, liczba ludności oraz wpływ kryzysu związanego z COVID-19. Część przydzielanych środków zostanie obliczona na późniejszym etapie, aby uwzględnić spadek realnego PKB w 2020 r. oraz w ujęciu łącznym za lata 2020–2021.

Aby otrzymać wsparcie z RRF, kraje UE muszą przedłożyć Komisji swoje plany odbudowy i zwiększania odporności, w których wyjaśnią, na co przeznaczą otrzymane środki. W planach należy uwzględnić wyzwania zidentyfikowane w europejskim semestrze oraz wyzwania związane z dwojaką transformacją – ekologiczną i cyfrową. Komisja oceni te plany, a następnie Rada Europejska je zatwierdzi. Środki będą wypłacane po osiągnięciu etapów pośrednich i celów określonych przez same państwa członkowskie.

Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF)

Finansowanie NextGenerationEU

W celu zgromadzenia środków na sfinansowanie NextGenerationEU Komisja – w imieniu UE – zaciągnie na rynkach kapitałowych pożyczki o łącznej wysokości do 800 mld euro (w cenach z 2018 r.).

Aby utrzymać wysoki rating kredytowy i uzyskać korzystne warunki rynkowe finansowania, Komisja wykorzysta margines elastyczności budżetu UE. Margines elastyczności oznacza różnicę między maksymalną kwotą środków, o którą Unia może zwrócić się do państw członkowskich w celu pokrycia swoich zobowiązań finansowych (pułap zasobów własnych), a maksymalną kwotą środków, które można wydać w danym okresie (pułapy płatności z budżetu długoterminowego). Margines elastyczności zagwarantuje, że UE będzie w stanie dokonać spłaty bez względu na okoliczności.

Harmonogram, wolumen i termin zapadalności wyemitowanych obligacji będą zależeć od potrzeb UE i jej państw członkowskich. Pozyskane środki zostaną spłacone z przyszłych budżetów UE lub przez zainteresowane państwa członkowskie – spłata rozpocznie się potrwa najpóźniej do 2058 r.

Więcej informacji na temat NextGenerationEU

Więcej informacji na temat pułapów zasobów własnych UE

Więcej informacji na temat pułapów płatności z budżetu długoterminowego

Nowe źródła dochodów, które odciążą państwa członkowskie

W celu spłaty zaciągniętych pożyczek wprowadzone zostaną nowe zasoby własne, uzupełniające wkłady państw członkowskich do budżetu UE.

Dzięki nim źródła dochodów budżetu UE zostałyby lepiej dostosowane do priorytetów i celów UE, do których należą walka ze zmianą klimatu i zapewnienie sprawiedliwego opodatkowania w gospodarce, która staje się coraz bardziej cyfrowa.

Pierwszym z nowych własnych źródeł dochodów, z którego środki zaczęły wpływać już od 1 stycznia 2021 r., jest nowy wkład obliczany na podstawie ilości odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych niepoddawanych recyklingowi. Kolejne nowe źródła dochodów mogłyby obejmować nowe zasoby własne oparte na mechanizmie dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2, opłacie cyfrowej i unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji.

Komisja zobowiązała się również, że do czerwca 2024 r. zaproponuje inne nowe zasoby własne oparte na podatku od transakcji finansowych oraz wkład finansowy związany z sektorem przedsiębiorstw lub nową wspólną podstawę opodatkowania osób prawnych.

Potencjalne nowe źródła dochodów

Ochrona budżetu UE

UE jest wspólnotą opartą na praworządności. Niezależne sądy krajowe i unijne gwarantują przestrzeganie i wdrażanie przepisów i regulacji.

Rozporządzenie w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii stanowi nieodłączną część pakietu. Uzupełni istniejące narzędzia i stworzy dodatkową warstwę ochronną dla budżetu UE.

Rozporządzenie stanowi gwarancję lepszego wyposażenia Unii w instrumenty pozwalające radzić sobie z naruszeniami zasad państwa prawnego, które wpływają lub stwarzają poważne ryzyko wpływu na budżet UE. Obejmuje ono zarówno budżet długoterminowy, jak i instrument NextGenerationEU.

Rozporządzenie UE w sprawie ochrony budżetu

Pobrexitowa rezerwa dostosowawcza

Pobrexitowa rezerwa dostosowawcza w wysokości 5 mld euro posłuży jako wsparcie dla krajów i sektorów gospodarki, które najbardziej ucierpiały w związku z wystąpieniem Wielkiej Brytanii z UE.

Będzie ona służyła społecznościom lokalnym i regionom, między innymi tym, które są zależne od działalności połowowej na wodach brytyjskich, a także wesprze organy administracji publicznej w prawidłowym przeprowadzaniu kontroli granicznych, celnych, sanitarnych i fitosanitarnych.

Elastyczność i instrumenty szczególne

DepartamentyDziedziny