Długoterminowy budżet UE na lata 2021–2027 wraz z instrumentem NextGenerationEU stanowią pulę środków w wysokości 2,018 bln euro w cenach bieżących, które mają pomóc w naprawie szkód gospodarczych i społecznych spowodowanych pandemią koronawirusa oraz w tworzeniu nowoczesnej i bardziej zrównoważonej Europy. Pakiet ten obejmuje długoterminowy budżet na lata 2021–2027 (wieloletnie ramy finansowe) w wysokości 1,211 bln euro w cenach bieżących oraz tymczasowe narzędzie służące odbudowie gospodarki, NextGenerationEU, o wartości 806,9 mld euro w cenach bieżących.

Przydziały środków według działu (wszystkie kwoty przedstawiono w mld euro):

  WRF NextGenerationEU OGÓŁEM
1. Jednolity rynek, innowacje i gospodarka cyfrowa 149,5 11,5 161,0
2. Spójność, odporność i wartości 426,7 776,5 1 203,2
3. Zasoby naturalne i środowisko 401,0 18,9 419,9
4. Migracja i zarządzanie granicami 25,7 - 25,7
5. Bezpieczeństwo i obrona 14,9 - 14,9
6. Sąsiedztwo i świat 110,6 - 110,6
7. Europejska administracja publiczna 82,5 - 82,5
OGÓŁEM 1 210,9 806,9 2 017,8
OGÓŁEM, kwoty wyrażone w cenach z 2018 r. 1 074,3 750,0 1 824,3
Single Market, Innovation and Digital icon

Dział 1: Jednolity rynek, innowacje i gospodarka cyfrowa

UE dąży do zwiększenia inwestycji w obszarach, takich jak badania naukowe i innowacje, transformacja cyfrowa, infrastruktura strategiczna i jednolity rynek, gdyż obszary te będą miały decydujące znaczenie dla uwolnienia potencjału przyszłego wzrostu. Programy w tym dziale mają nam pomóc w podejmowaniu wspólnych wyzwań, takich jak obniżenie emisyjności i zmiany demograficzne, oraz w zwiększeniu konkurencyjności MŚP i innych przedsiębiorstw. Wybrane przykłady:

Nowy europejski program w zakresie badań naukowych „Horyzont Europa” zostanie wzmocniony, aby sfinansować niezbędne badania w dziedzinie zdrowia, odporności oraz transformacji ekologicznej i cyfrowej. Pomoże on Europie utrzymać się w czołówce światowych badań i innowacji.

Jednym z programów, które umożliwią ożywienie europejskiej gospodarki, będzie Program InvestEU. W ramach programu zostaną uruchomione inwestycje publiczne i prywatne za pośrednictwem gwarancji budżetowej UE, będzie udzielane doradztwo techniczne, a inwestorzy z całego świata zyskają dostęp do projektów, które potrzebują źródeł finansowania. Poza zapewnieniem niezbędnego wsparcia przedsiębiorstwom program ten przyczyni się również do tego, aby inwestorzy skoncentrowali się na priorytetach polityki UE, takich jak Europejski Zielony Ład, transformacja cyfrowa i zwiększenie odporności.

Program na rzecz jednolitego rynku pomoże w utrzymaniu dobrze funkcjonującego jednolitego rynku sprzyjającego odbudowie. Jednolity rynek stanowi podstawę UE, na której terytorium przepływ osób, towarów, usług i środków pieniężnych jest niemal tak samo swobodny jak na terytorium pojedynczego kraju. W ramach kolejnego długoterminowego budżetu UE specjalny Program na rzecz jednolitego rynku przyczyni się do wzmocnienia pozycji i ochrony konsumentów oraz umożliwi rozwój wielu małym i średnim przedsiębiorstwom (MŚP) w Europie.

Nowy program kosmiczny Unii zagwarantuje utrzymanie przez UE czołowej pozycji na świecie w dziedzinie przestrzeni kosmicznej. Technologia kosmiczna oraz dane i usługi związane z przestrzenią kosmiczną stały się niezbędne w życiu ludzi i odgrywają w Europie istotną, strategiczną rolę. Celem programu będzie wspieranie silnego i innowacyjnego przemysłu kosmicznego oraz ustanowienie jednolitego i uproszczonego systemu zarządzania.

Z instrumentu NextGenerationEU zostaną przeznaczone na ten dział środki w wysokości 5,41 mld euro dla programu „Horyzont Europa” i w wysokości 6,07 mld euro dla Programu InvestEU (w cenach bieżących).

Cohesion, Resilience and Values icon

Dział 2: Spójność, odporność i wartości

Główne programy uwzględnione w tej kategorii wydatków mają na celu zwiększenie spójności między państwami członkowskimi UE. Tym samym programy te ograniczają dysproporcje między regionami UE, w poszczególnych państwach członkowskich i między nimi oraz promują zrównoważony rozwój terytorialny.

Ponadto poprzez inwestycje w osoby młode, zdrowie i działania mające chronić unijne wartości programy te mają sprawić, że Europa będzie bardziej odporna na różnego rodzaju wyzwania, z którymi musi mierzyć się już teraz i które pojawią się w przyszłości.

Dział ten obejmuje również dwa główne programy ustanowione w ramach instrumentu NextGenerationEU – Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz REACT-EU.

Wybrane przykłady:

Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) będzie wspierać zatrudnienie ludzi młodych, podnoszenie kwalifikacji i zmianę kwalifikacji pracowników oraz walkę z ubóstwem.

Nowy program Erasmus+, nawiązujący do poprzednika, który cieszył się powodzeniem i okazał się sukcesem, nadal będzie wspierać działania zapewniające możliwości nauki, szkolenia i mobilności dla młodzieży.

Program rescEU w dalszym ciągu będzie służył ochronie ludzi przed klęskami żywiołowymi, zarządzaniu ryzykiem wynikającym z sytuacji nadzwyczajnych oraz zapewnieniu odporności na szczeblu UE. Działania podejmowane w ramach tego programu obejmują zapewnienie floty samolotów gaśniczych i śmigłowców do gaszenia pożarów lasów czy też tworzenie zapasów sprzętu medycznego i szpitali polowych w celu reagowania na zagrożenia dla zdrowia.

Wzrost odporności na szczeblu UE zostanie również osiągnięty dzięki nowemu programowi REACT-EU. REACT-EU stanowi rozwinięcie środków wprowadzonych w ramach natychmiastowej reakcji na wybuch pandemii koronawirusa. W ramach polityki spójności środki finansowe przeznaczone na program REACT-EU zostaną szybko (50 proc. w ramach płatności zaliczkowych) przekazane regionom i państwom członkowskim najbardziej dotkniętym kryzysem jako wkład w ekologiczną i cyfrową odbudowę gospodarki zwiększającą jej odporność.

Dodatkowo na ten dział zostanie przeznaczona kwota 776,50 mld euro (w cenach bieżących) w ramach instrumentu NextGenerationEU. Te dodatkowe środki zostaną podzielone między Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (723,82 mld euro w cenach bieżących), REACT-EU (50,62 mld euro w cenach bieżących) i rescEU (2,0 mld euro w cenach bieżących).

Natural Resources and Environment icon

Dział 3: Zasoby naturalne i środowisko

Budżet UE jest i pozostanie siłą napędową zrównoważonego rozwoju za sprawą inwestycji w zrównoważone sektory rolniczy i morski, a także działania w dziedzinie klimatu, ochronę środowiska, bezpieczeństwo żywnościowe i rozwój obszarów wiejskich.

Część programów w tej kategorii wydatków służy wsparciu europejskich sektorów rolnictwa i rybołówstwa oraz zwiększeniu ich konkurencyjności. Inne programy są poświęcone wyłącznie unijnym celom środowiskowym i klimatycznym.

Wspólna polityka rolna (WPR) zostanie zreformowana i uaktualniona, co pozwoli na zachowanie w pełni zintegrowanego jednolitego rynku produktów rolnych w UE, a jednocześnie na uczynienie go bardziej zrównoważonym.

WPR obejmuje również płatności bezpośrednie na rzecz rolników, których płace są średnio o 40 proc. mniejsze w porównaniu z płacami we wszystkich innych pozarolniczych zawodach. Płatności bezpośrednie gwarantują dostawy bezpiecznej, wysokiej jakości i przystępnej cenowo żywności wyprodukowanej w UE.

Program LIFE to instrument finansowania UE na rzecz działań na rzecz środowiska i klimatu. W ramach tego programu finansuje się w szczególności projekty związane z przyrodą, zasobami wodnymi, powietrzem, łagodzeniem zmiany klimatu i przystosowaniem się do niej w celu poprawy jakości życia w UE. Dzięki programowi LIFE obecnie 1,5 mln ludzi oddycha powietrzem wyższej jakości, a w przypadku 42 proc. gatunków objętych wsparciem poczyniono postępy w kierunku poprawy stanu ich ochrony.

Aby zaradzić społecznym i gospodarczym skutkom związanym z dążeniem do osiągnięcia neutralności klimatycznej UE do 2050 r., najbardziej narażone regiony górnicze i regiony o wysokiej emisji dwutlenku węgla otrzymają wsparcie z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji na pokrycie kosztów ekonomicznych i społecznych transformacji klimatycznej.

Na rozwój obszarów wiejskich i na Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji zostaną przeznaczone dodatkowe środki finansowe z instrumentu NextGenerationEU w kwocie odpowiednio 8,07 mld euro i 10,87 mld euro (w cenach bieżących).

Migration and Border Management icon

Dział 4: Migracja i zarządzanie granicami

Programy uwzględnione w tym dziale służą stawianiu czoła wyzwaniom związanym z migracją i zarządzaniem granicami. Nastąpi zwiększenie wsparcia przeznaczonego na umocnienie naszych granic zewnętrznych w celu zabezpieczenia systemu azylowego w UE. Ponadto państwa członkowskie otrzymają większe wsparcie ukierunkowane na poprawę zarządzania przepływami migrantów i ich integracji. Wybrane przykłady:

Dzięki wzmocnieniu Funduszu Azylu i Migracji organy krajowe zyskają wsparcie w zakresie przyjmowania osób ubiegających się o azyl i migrantów zaraz po ich przybyciu na terytorium UE. Ponadto fundusz ten przyczyni się do rozwoju wspólnej polityki azylowej i imigracyjnej oraz do zapewnienia skutecznych powrotów.

Fundusz Zintegrowanego Zarządzania Granicami będzie obejmował wsparcie finansowe dla państw członkowskich, co ułatwi realizację zadania, jakim jest dzielenie odpowiedzialności za ochronę granic zewnętrznych. Jednocześnie fundusz ten przyczyni się do zapewnienia swobodnego przepływu osób w UE.

Security and Defence icon

Dział 5: Bezpieczeństwo i obrona

Dział ten obejmuje programy zwiększające bezpieczeństwo i ochronę obywateli Unii, wzmocnienie zdolności obronnych Europy oraz udoskonalenie narzędzi reagowania kryzysowego. Oprócz wyzwań w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego Europa stoi w obliczu złożonych zagrożeń zewnętrznych, z którymi żadne państwo członkowskie nie może sobie poradzić w pojedynkę. Aby móc chronić swoich obywateli, Europa potrzebuje też zwiększenia swojej strategicznej autonomii i stworzenia dobrze zaprojektowanych i sprawnych instrumentów obrony. Wybrane przykłady programów w tym dziale:

Wzmocniono Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego, aby rozwijać sieci i wspólne systemy skutecznej współpracy między organami krajowymi. Fundusz ten przyczyni się również do poprawy zdolności UE do radzenia sobie z zagrożeniami dla bezpieczeństwa, takimi jak terroryzm, radykalizacja postaw, przestępczość zorganizowana i cyberprzestępczość.

Dzięki przeznaczeniu wsparcia finansowego na likwidację niektórych elektrowni jądrowych zapewnione zostanie bezpieczeństwo jądrowe w Europie.

Europejski Fundusz Obronny będzie służył promowaniu współpracy w dziedzinie obronności między przedsiębiorstwami bez względu na ich wielkość, łącznie z MŚP, i między krajami UE. Celem jest wspieranie innowacji oraz rozwój najnowocześniejszych technologii i produktów. To z kolei będzie oznaczało oszczędności dla państw członkowskich.

Neighbourhood and the World icon

Dział 6: Sąsiedztwo i świat

Programy w tym dziale obejmują inwestycje w działania zewnętrzne Unii w jej sąsiedztwie, w krajach rozwijających się i w pozostałej części świata. Dział ten obejmuje również pomoc dla krajów przygotowujących się do przystąpienia do Unii.

Dzięki temu finansowaniu UE może utrzymać, a nawet umocnić swoją rolę partnera na arenie międzynarodowej, jednocześnie pozostając – podobnie jak jej państwa członkowskie – przodującym na świecie darczyńcą oferującym pomoc rozwojową i humanitarną.

Większość instrumentów służących finansowaniu działań zewnętrznych UE połączono w Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR), co sprawia, że finansowanie tego typu działań staje się spójniejsze oraz bardziej przejrzyste i elastyczne.

W ramach tego instrumentu UE skoncentruje się na priorytetach strategicznych zarówno pod względem geograficznym, jak i pod względem tematycznym. Finansowanie w ramach ISWMR będzie ukierunkowane głównie na sąsiedztwo Europy, Afrykę i Bałkany Zachodnie oraz kraje najbardziej potrzebujące pomocy. Pod względem tematycznym fundusz ten będzie obejmował bezpieczeństwo, migrację, zmianę klimatu i prawa człowieka.

Instrument Pomocy Przedakcesyjnej wspierać będzie kraje kandydujące w procesie spełniania kryteriów przystąpienia.

Pomoc humanitarna nadal będzie przyczyniać się do ratowania życia w czasach rosnących potrzeb humanitarnych. Pomoc ta będzie wykorzystywana do zaradzenia najpoważniejszym potrzebom humanitarnym: począwszy od coraz dotkliwszych klęsk żywiołowych wynikających ze zmiany klimatu, aż po wyzwania będące skutkiem pandemii koronawirusa i innych chorób zakaźnych, konflikty i światowy kryzys uchodźczy.

European Public Administration icon

Dział 7: Europejska administracja publiczna

Europejska administracja publiczna jest niewielka w porównaniu z administracjami krajowymi, a nawet wieloma administracjami regionalnymi i lokalnymi. Odgrywa jednak zasadniczą rolę, wspierając Unię w realizacji priorytetów i wdrażaniu polityk i programów unijnych we wspólnym europejskim interesie.

Dział ten obejmuje głównie wydatki administracyjne wszystkich instytucji Unii Europejskiej, a także emerytury wypłacane emerytowanym urzędnikom UE.

DepartamentyDziedziny