De coronavirusuitbraak is een ernstige bedreiging voor de volksgezondheid. Lockdowns en andere beperkende maatregelen zijn noodzakelijk om levens te redden. Maar zulke maatregelen remmen de economie sterk af en vertragen de levering van kritieke goederen en diensten. De Europese Commissie doet er alles aan om het goederenvervoer over de weg, over het water en door de lucht toch soepel te laten verlopen. Het goederenvervoer is namelijk van cruciaal belang voor de werking van de interne EU-markt en voor de bestrijding van deze volksgezondheidscrisis. 

Intrekking van de reisbeperkingen

Re-open EU – Nuttige informatie voor reizigers na de heropening van de grenzen

Op 13 mei is de Europese Commissie met nieuwe richtsnoeren en aanbevelingen gekomen. Ze moeten de lidstaten helpen de reisbeperkingen geleidelijk en op verantwoorde wijze op te heffen. Na de maandenlange beperkingen moet op die manier veilig reizen weer mogelijk worden:

Re-open EU – Nieuwe website met informatie voor reizigers in Europa

Op 15 juni heeft de Commissie Re-open EU gelanceerd, een website met nuttige informatie voor wie naar een ander land in Europa reist of op vakantie wil gaan, nu de grenzen weer open zijn. Het platform moet mensen helpen hun reis of vakantie met vertrouwen te plannen. Daarom bevat het informatie over de grenzen, vervoersmogelijkheden, reisbeperkingen, gezondheidsmaatregelen en veiligheidsmaatregelen zoals afstand houden, mondkapjes en andere praktische informatie voor reizigers.

Re-open EU is handig voor iedereen die in de EU reist, omdat het actuele informatie van de Commissie en de lidstaten op één plaats verzamelt. Via een interactieve kaart is praktische informatie te vinden voor elke EU-lidstaat, met updates over de geldende nationale maatregelen en adviezen voor bezoekers. De site, die in de 24 officiële talen van de EU beschikbaar is, is makkelijk te gebruiken, zowel op computers als op mobiele toestellen:

reopen eu visual

Veilig herstel van het vrije verkeer en het opheffen van controles aan de binnengrenzen

Op 13 mei stelde de Commissie al een geleidelijke en gecoördineerde aanpak voor om het vrije verkeer te versoepelen en de grenzen tussen de EU weer te openen. Hoewel er in veel lidstaten nog beperkingen gelden, heeft de Commissie op 4 september een voorstel voor een aanbeveling van de Raad aangenomen. Het doel ervan is dat alle reisbeperkingen die lidstaten opleggen in verband met de coronapandemie, op EU-niveau worden gecoördineerd en duidelijk worden gecommuniceerd.

Heropstart van het vervoer in de hele EU

De Commissie heeft aanbevelingen gedaan voor een veilig en geleidelijk herstel van het passagiersvervoer per vliegtuig, per trein, over de weg en per boot, bijv. met betrekking tot de contacten tussen passagiers en personeel en tussen passagiers onderling, en het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen onderweg. De aanbevelingen verschillen per vervoerswijze.

Herstel van het toerisme

De Commissie heeft criteria voor een veilig en geleidelijk herstel van het toerisme vastgesteld en pleit voor duidelijke regels voor bijvoorbeeld hotels en hotelgasten, die de gezondheid van de gasten en het personeel moeten waarborgen. Deze criteria hebben betrekking op de epidemiologische situatie, de capaciteit van de gezondheidszorg voor de lokale bevolking en de toeristen, en de capaciteit wat betreft toezicht, testen en traceren.

Traceringsapps die over de grens heen werken

De EU-landen hebben in overleg met de Commissie afgesproken dat de vrijwillige apps voor het traceren van contacten over de grens heen moeten werken, zodat iedereen, ook wanneer hij of zij in de EU op reis is, gewaarschuwd kan worden.

Vouchers aantrekkelijker maken voor klanten

Volgens de EU-regels hebben reizigers bij annulering van hun vlieg-, trein-, bus- of bootreis of pakketreis het recht te kiezen tussen een voucher en terugbetaling. De Commissie bevestigt dit recht, maar pleit er ook voor dat vouchers een volwaardig en aantrekkelijk alternatief worden voor de terugbetaling van reizen die in het kader van de huidige pandemie zijn geannuleerd, waardoor ook bedrijven in de reissector onder zware financiële druk zijn komen te staan.

Reizen en toerisme in Europa: praktische gids voor reizigers en bedrijven

Vragen en antwoorden: Toerisme en reizen

Persbericht

Reisadvies en grensmaatregelen

Het geven van reisadvies is de bevoegdheid van de EU-landen zelf. Controleer daarom op de website van de nationale overheid van uw land (bijvoorbeeld van het ministerie van Buitenlandse Zaken) of er een negatief reisadvies voor uw geplande bestemming geldt. Hou er rekening mee dat zo'n reisadvies kan worden aangepast als de situatie verandert.

EU27 COVID measures

Heeft u een vraag die nog niet beantwoord is?

Bel of e-mail dan naar Europe Direct. Ze kunnen u antwoord geven in uw eigen taal (een van de 24 officiële EU-talen).

Een gemeenschappelijke aanpak van reisbeperkingen

De Commissie heeft op 4 september een voorstel voor een aanbeveling van de Raad aangenomen. Het doel ervan is dat alle reisbeperkingen die lidstaten opleggen in verband met de coronapandemie, op EU-niveau worden gecoördineerd en duidelijk worden gecommuniceerd.

In het voorstel van de Commissie worden vier belangrijke gebieden genoemd waarop de lidstaten nauwer moeten samenwerken:

1. Gemeenschappelijke criteria

De lidstaten hanteren momenteel sterk uiteenlopende criteria voor het invoeren van reisbeperkingen in de EU. De Commissie stelt voor dat elke lidstaat bij het invoeren van reisbeperkingen rekening houdt met de volgende criteria:

  • het totale aantal nieuwe gemelde gevallen van COVID-19 per 100.000 personen in een bepaald gebied gedurende een periode van 14 dagen
  • het percentage positieve tests van alle COVID-19-tests die in een bepaald gebied gedurende een periode van zeven dagen zijn uitgevoerd
  • het aantal COVID-19-tests dat per 100.000 personen in een bepaald gebied is uitgevoerd gedurende een periode van zeven dagen

De lidstaten zouden de nodige gegevens wekelijks moeten aanleveren aan het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding. De lidstaten moeten die data ook op regionaal niveau verstrekken, zodat maatregelen kunnen worden afgestemd op de regio’s waar zij strikt noodzakelijk zijn.

  • Als een EU-land wekelijks meer dan 250 per 100.000 personen test, stelt de Commissie voor dat andere EU-landen reizigers uit dat land niet mogen weigeren als:
  • er in het betrokken gebied per 100.000 inwoners over een periode van 14 dagen minder dan 50 nieuwe gevallen van COVID-19 zijn gemeld; OF minder dan 3% van alle COVID-19-tests in het betrokken gebied positief is.

De lidstaten zouden de nodige data wekelijks moeten aanleveren aan het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding.

2. Een gemeenschappelijke kleurcode

De Commissie stelt voor dat het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding wekelijks een bijgewerkte kaart van de EU- en EER-landen publiceert op basis van de gegevens die de lidstaten aanleveren. Die kaart moet alle lidstaten en alle reizigers hulp bieden en een gemeenschappelijke kleurcode hanteren. De Commissie stelt de volgende kleuren voor:

  • Groen: een gebied waar het totale aantal nieuwe gemelde COVID-19-gevallen minder dan 25 is gedurende een periode van 14 dagen EN het percentage positieve COVID-19-tests minder dan 3% is
  • Oranje: een gebied waar het totale aantal nieuwe gemelde COVID-19-gevallen minder dan 50 is gedurende een periode van 14 dagen MAAR het percentage positieve COVID-19-tests 3% of meer, OF waar het totale aantal nieuw gemelde COVID-19-gevallen tussen 25 en 150 per 100.000 personen ligt, MAAR het percentage positieve COVID-19-tests minder dan 3% is
  • Rood: een gebied waar het totale aantal nieuwe gemelde COVID-19-gevallen groter is dan 50 gedurende een periode van 14 dagen EN het percentage positieve COVID-19-tests 3% of meer is, OF waar het totale aantal nieuw gemelde COVID-19-gevallen meer dan 150 per 100.000 personen is gedurende een periode van 14 dagen
  • Grijs: als er onvoldoende informatie beschikbaar is om de door de Commissie voorgestelde criteria te beoordelen OF als er minder dan 250 COVID-19-tests per 100 000 personen zijn uitgevoerd.

3. Gemeenschappelijke aanpak voor reizigers uit gebieden met een hoog risico

De Commissie stelt voor dat de lidstaten een gemeenschappelijke aanpak ten aanzien van reizigers uit gebieden met een hoog risico hanteren. De lidstaten zouden personen die vanuit andere lidstaten reizen,

de toegang niet mogen weigeren. Lidstaten die reisbeperkingen invoeren op basis van hun eigen besluitvormingsprocessen, kunnen eisen dat:

  • personen die uit een “rood” of “grijs” gebied komen in quarantaine gaan OF na aankomst een COVID-19-test laten uitvoeren, waarbij een COVID-19-test de voorkeur heeft

In gerechtvaardigde gevallen mogen lidstaten personen die uit een “oranje” gebied komen, aanbevelen om vóór vertrek of bij aankomst ten minste een COVID-19-test te laten uitvoeren. Lidstaten kunnen eisen dat personen die uit een “rood”, “oranje” of “grijs” gebied komen, een identificatieformulier voor passagiers tonen (met name personen die per vliegtuig aankomen). De vereisten inzake gegevensbescherming moeten altijd worden nageleefd. Reizigers met een essentiële functie of een wezenlijke behoefte (zoals werknemers die kritieke beroepen uitoefenen, grensarbeiders en gedetacheerde werknemers, studenten of journalisten die hun taken uitvoeren) hoeven niet in quarantaine. 4. Duidelijke en tijdige informatie aan het publiek over mogelijke beperkingen

4. Duidelijke en tijdige informatie aan het publiek

De Commissie stelt voor dat alle EU-landen de overige lidstaten en de Commissie wekelijks inlichten over komende reisbeperkingen of opheffing daarvan. Wijzigingen zouden een week voor de inwerkingtreding moeten worden gemeld.

Ze moeten ook informatie blijven doorgeven aan het webplatform Re-open EU, met een link naar de kaart die het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding wekelijks publiceert.

Burgers en bedrijven hebben behoefte aan voorspelbaarheid. De lidstaten moeten alles in het werk stellen om de sociale en economische gevolgen van reisbeperkingen tot een minimum te beperken. Dat betekent ook dat het publiek duidelijk, volledig en tijdig wordt geïnformeerd.

Reizigers met een essentiële functie of een wezenlijke behoefte hoeven niet in quarantaine. Dit geldt met name voor:

  1. werknemers die kritieke beroepen uitoefenen, grensarbeiders en gedetacheerde werknemers en seizoenarbeiders, zoals vermeld in de richtsnoeren betreffende de uitoefening van het vrije verkeer van werknemers tijdens de COVID-19-uitbraak
  2. werknemers in de vervoerssector, waaronder vrachtwagenchauffeurs
  3. leerlingen, studenten en stagiairs die reizen voor hun opleiding
  4. passagiers die om dwingende zakelijke of gezinsredenen reizen
  5. diplomaten, personeel van internationale organisaties en door internationale organisaties uitgenodigde personen wier fysieke aanwezigheid vereist is voor de goede werking van deze organisaties, militair personeel, humanitaire hulpverleners en civielebeschermingspersoneel bij het uitoefenen van hun functie
  6. passagiers op doorreis
  7. zeevarenden
  8. journalisten die hun taken uitvoeren hun gezinsleden.

DownloadenPDF - 412.5 KB

Reisbeperkingen

Op 17 maart 2020 bereikten de EU-landen overeenstemming over gecoördineerde inreisbeperkingen op basis van de aanbeveling van de Commissie om niet-essentiële reizen naar de EU te beperken voor een bepaalde periode, die enkele malen is verlengd. Op 11 juni 2020 verzocht de Commissie de lidstaten de inreisbeperkingen geleidelijk op te heffen. 

Op 25 juni kwam zij met een voorstel om de inreisbeperkingen op te heffen voor bepaalde landen die zij in overleg met de lidstaten zou kiezen. Ze zou daarvoor bepaalde beginselen en objectieve criteria hanteren, zoals de gezondheidssituatie, de mogelijke inperkingsmaatregelen tijdens de reis, en wederkerigheid. Daarbij zou worden afgegaan op data uit relevante bronnen zoals het ECDC en de WHO. Op 30 juni heeft de Raad vervolgens een aanbeveling over de geleidelijke opheffing van de tijdelijke inreisbeperkingen vastgesteld. De inreisbeperkingen moeten worden opgeheven voor de in de aanbeveling genoemde landen. Deze lijst wordt om de twee weken door de lidstaten en de Raad herzien.

Op basis van de criteria in de aanbeveling en de bijgewerkte lijst die op 6 augustus verscheen, moesten de lidstaten de inreisbeperkingen voor inwoners van de volgende landen buiten de EU geleidelijk opheffen:

  • Australië
  • Canada
  • Georgië
  • Japan
  • Nieuw-Zeeland
  • Rwanda
  • Zuid-Korea
  • Thailand
  • Tunesië
  • Uruguay
  • China (maar alleen bij wederkerigheid)

Wie in Andorra, Monaco, San Marino of Vaticaanstad woont, wordt volgens deze aanbeveling als ingezetene van de EU beschouwd.

Het verbod op niet-essentiële reizen en de opheffing ervan zijn afhankelijk van de woonplaats van de reiziger, maar de visumplicht blijft afhankelijk van zijn of haar nationaliteit. Als iemand in een land woont waarvoor de inreisbeperking is opgeheven, maar de nationaliteit heeft van een land waarvoor een visumplicht geldt, moet hij of zij in het land van verblijf bij het consulaat van het land van bestemming een visum aanvragen.

Voor alle andere landen buiten Europa die niet op de lijst staan, blijven alle niet-essentiële reizen naar het EU+-gebied verboden. Alleen bepaalde categorieën reizigers worden toegelaten. Het "EU+-gebied” bestaat uit 30 landen: 26 van de 27 EU-lidstaten en de vier geassocieerde Schengenlanden IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland. Voor Ierland gelden de reisbeperkingen niet.

De reisbeperkingen moeten ervoor zorgen dat er minder reizigers de Europese Unie binnenkomen. Zo wordt de verspreiding van het coronavirus tegengegaan en de volksgezondheid in de EU beschermd. Het voorkomt ook dat het virus zich vanuit de EU naar andere landen verspreidt.

Afhankelijk van hoe de situatie binnen en buiten de EU zich op epidemiologisch vlak en wat betreft de reisbeperkingen ontwikkelt, zullen geleidelijk weer visumaanvragen worden verwerkt. Op 11 juni 2020 publiceerde de Commissie een leidraad voor een gefaseerde en gecoördineerde hervatting van de visumoperaties.

De regels voor het aanvragen van een visum voor kort verblijf veranderen niet. De consulaten en externe dienstverleners van de lidstaten hebben echter wel een aantal praktische aspecten van de procedure aangepast, bijvoorbeeld op het vlak van toegangsbeheer, hygiëne, betalingsmethode, enz. Visumaanvragers wordt aangeraden de informatie op de desbetreffende websites te checken.

Daar moeten de bevoegde nationale instanties (zoals het ministerie van Binnenlandse Zaken of dat van Buitenlandse Zaken) hierover informatie geven. Op de website van Eurocontrol is onder de naam "COVID-19 NOTAM Summary" een dagelijks overzicht te vinden van de beperkingen voor vluchten en passagiers.

Uitzonderingen

De volgende categorieën personen zijn vrijgesteld van de tijdelijke beperking van niet-essentiële reizen naar het EU+-gebied vanuit de derde landen die niet op de door de lidstaten overeengekomen lijst staan:

(a) burgers van de Unie in de zin van artikel 20, lid 1, VWEU en onderdanen van derde landen die op grond van overeenkomsten tussen de Unie en haar lidstaten, enerzijds, en derde landen, anderzijds, rechten van vrij verkeer genieten die gelijkwaardig zijn aan die van de burgers van de Unie, alsook hun respectieve familieleden

(b) onderdanen van derde landen die langdurig ingezetene zijn op grond van de richtlijn langdurig ingezetenen, en personen die hun verblijfsrecht aan andere EU-richtlijnen of aan het nationale recht ontlenen of over een nationaal visum voor verblijf van langere duur beschikken, alsook hun respectieve gezinsleden.

Verder mogen de tijdelijke reisbeperkingen niet worden toegepast op personen die essentieel werk doen of een dwingende reden hebben, zoals:

  • gezondheidswerkers, onderzoekers op het gebied van gezondheid en beroepskrachten uit de ouderenzorg
  • grensarbeiders
  • seizoenarbeiders in de landbouw
  • vervoerspersoneel
  • diplomaten, personeel van internationale organisaties en door internationale organisaties uitgenodigde personen wier fysieke aanwezigheid vereist is voor de goede werking van deze organisaties, militair personeel, humanitaire hulpverleners en civielebeschermingspersoneel bij het uitoefenen van hun functie
  • passagiers op doorreis
  • passagiers die om dwingende gezinsredenen reizen
  • zeevarenden
  • personen die internationale bescherming behoeven of om andere humanitaire reden
  • onderdanen van derde landen die voor studie reizen
  • hoogopgeleide werknemers uit derde landen als hun werk economisch noodzakelijk is, niet kan worden uitgesteld of in het buitenland kan worden verricht

Uitzonderingen op de reisbeperkingen naar de EU

Seizoensarbeid

De reisbeperkingen gelden niet voor seizoensarbeiders in de landbouw.

Gezondheidszorg

De reisbeperkingen gelden niet voor gezondheidswerkers zoals verpleegkundigen, artsen, medische wetenschappers en personeel uit de ouderenzorg.

Familieleden

De reisbeperkingen gelden niet voor EU-burgers en burgers van geassocieerde Schengenlanden en hun familieleden.

Volgens de aanbeveling van de Raad over de tijdelijke beperking van niet-essentiële reizen naar de EU en de mogelijke opheffing van die beperking, moeten onderdanen van alle EU-lidstaten en geassocieerde Schengenlanden en onderdanen van derde landen met een verblijfsrecht, alsmede hun familieleden, van die beperking worden vrijgesteld.

Familieleden (zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 2, en artikel 3, lid 2, van Richtlijn 2004/38/EG)

Artikel 2, punt 2:

(a) de echtgeno(o)t(e);

(b) de partner, met wie de burger van de Unie overeenkomstig de wetgeving van een lidstaat een geregistreerd partnerschap heeft gesloten, voorzover de wetgeving van het gastland geregistreerd partnerschap gelijk stelt met huwelijk en aan de voorwaarden van de wetgeving van het gastland is voldaan;

(c) de rechtstreekse bloedverwanten in neergaande lijn alsmede die van de echtgenoot of partner als bedoeld onder b), beneden de leeftijd van 21 jaar of die te hunnen laste zijn;

(d) de rechtstreekse bloedverwanten in opgaande lijn, alsmede die van de echtgenoot of partner als bedoeld onder b), die te hunnen laste zijn;

Artikel 3, lid 2:

(a) andere, niet onder de definitie van artikel 2, punt 2, vallende familieleden, ongeacht hun nationaliteit, die in het land van herkomst ten laste zijn van of inwonen bij de burger van de Unie die het verblijfsrecht in eerste instantie geniet, of die vanwege ernstige gezondheidsredenen een persoonlijke verzorging door de burger van de Unie strikt behoeven;

(b) de partner met wie de burger van de Unie een deugdelijk bewezen duurzame relatie heeft.

Duurzame partners moeten dus worden toegelaten, zonder dat dit een precedent schept voor andere rechtshandelingen.

Hun kan wel worden gevraagd het bestaan en de duur van zo'n relatie aan te tonen. Het bewijs kan worden geleverd met elk passend middel.

De lidstaten kunnen van hen verlangen dat zij bij terugkeer uit een land buiten de EU dat niet op de lijst van bijlage I van de aanbeveling staat, in zelfisolatie gaan, mits deze eis ook voor hun eigen onderdanen geldt.

Partners die een geregistreerd partnerschap zijn aangegaan dat in het land waar het geregistreerd is, als gelijkwaardig met het huwelijk wordt beschouwd, moeten als echtgenoten worden behandeld.

Transport

De tijdelijke reisbeperkingen gelden niet voor vervoerspersoneel. Deze categorie moet ruim worden geïnterpreteerd.

Asielzoekers

De tijdelijke reisbeperkingen gelden niet voor mensen met een essentiële behoefte, zoals personen die internationale bescherming nodig hebben of om andere humanitaire redenen reizen, zoals asielzoekers.

Studenten van buiten de EU

Deze uitzondering heeft betrekking op studenten afkomstig uit landen buiten de EU die hun studie in de EU beginnen of voortzetten in het academisch jaar 2020-2021. De uitzondering moet gelden voor een student die in artikel 3, punt 3, van de richtlijn betreffende studenten en onderzoekers (Richtlijn 2016/801) is gedefinieerd als "een derdelander die door een instelling voor hoger onderwijs is aangenomen en is toegelaten tot het grondgebied van een lidstaat om bij wijze van hoofdactiviteit een voltijdse studie te volgen die wordt afgesloten met een door die lidstaat erkend getuigschrift van hoger onderwijs, waaronder een diploma, titel of doctorsgraad aan een instelling voor hoger onderwijs, eventueel voorafgegaan door een opleiding ter voorbereiding op dergelijk onderwijs overeenkomstig het nationale recht of verplichte opleiding". Zo'n uitzondering mag ook worden gemaakt voor onderdanen van landen buiten de EU die naar de EU komen om te studeren, maar die niet onder deze definitie vallen (bijvoorbeeld leerlingen of studenten van het middelbaar onderwijs, taalopleidingen, kostscholen, beroepsopleidingen, studentenuitwisselingen, enz.)

Werknemers van buiten de EU

Deze uitzondering heeft betrekking op werknemers met de nationaliteit van een land buiten de EU die vanwege hun specialistische vaardigheden of kennis nodig zijn om te helpen bij het economisch herstel van de EU na de coronacrisis. Het kan ook gaan om personen die over een verblijfsvergunning uit hoofde van de richtlijn inzake de Europese blauwe kaart (Richtlijn 2009/50), de ICT-richtlijn (Richtlijn 2014/66), of Richtlijn 2016/801 (als onderzoeker), of over een nationale vergunning voor gekwalificeerde migranten beschikken, maar die vanwege het inreisverbod nog niet naar de EU konden reizen.

Aanvullende informatie

Houders van een Schengenvisum die zich momenteel in de EU bevinden

Heeft u een Schengenvisum en kunt u het Schengengebied niet voor het verstrijken van uw visum verlaten, neem dan contact op met de autoriteiten van het land waar u zich bevindt, om uw visum te verlengen. In het algemeen kan uw visum tot in totaal 90 dagen binnen een periode van 180 dagen worden verlengd.
Lijst van bevoegde nationale instanties

U had geen visum voor het Schengengebied nodig maar verblijft er intussen al langer dan 90 dagen

Als u als niet EU-burger geen visum nodig had, maar gedwongen bent langer dan 90/180 dagen te blijven, moeten de bevoegde nationale instanties uw visum verlengen, een nieuw visum afgeven, of uw verblijf op andere wijze legaliseren. U vindt de nodige informatie op de website van de nationale autoriteiten van het land waar u verblijft.

Ieren en personen die in Ierland wonen 

Hoewel Ierland niet tot de Schengenzone behoort, zijn alle EU-burgers en hun familieleden vrijgesteld van de tijdelijke reisbeperking.

Burgers van het Verenigd Koninkrijk

Britten worden tot 31 december 2020 op dezelfde manier behandeld als EU-burgers. Dat betekent dat de tijdelijke reisbeperkingen ook niet van toepassing zijn op Britten en hun gezinsleden.

EU-burgers die terugkeren naar huis maar daarvoor door andere EU-landen moeten reizen

EU-burgers en hun gezinsleden (ongeacht hun nationaliteit) die terugkeren naar hun eigen land of het land waar ze wonen, moeten toestemming krijgen om door andere EU-landen te reizen. Omdat er nog maar weinig lijnvluchten zijn moet dat voor alle vormen van vervoer gelden.

EU-burgers die terugkeren naar huis vanuit een land buiten de EU

De tijdelijke beperkingen voor niet-essentiële reizen naar de EU gelden niet voor de terugkeer van EU-burgers en burgers van geassocieerde Schengenlanden. 

Reisdocumenten verlopen door gedwongen verblijf in het buitenland

EU-burgers en hun gezinsleden zonder geldig paspoort en/of visum, moeten tot de EU worden toegelaten als ze op andere wijze kunnen aantonen dat ze EU-burger of gezinslid van een EU-burger zijn. Voor de EU-burger zelf moet een verlopen paspoort in de huidige situatie voldoende zijn. Gezinsleden moeten altijd kunnen bewijzen dat zij inderdaad deel uitmaken van het gezin van een EU-burger.

Doorreis via luchthavens in een EU-land of geassocieerd Schengenland

Wie vanuit een land buiten de EU naar een ander land buiten de EU vliegt, mag reizen via de internationale transitzones van luchthavens in het Schengengebied. De voorschriften voor transitvisa voor luchthavens blijven echter van toepassing.

Medische screenings en grenscontroles

De EU-lidstaten moeten de maatregelen aan de grenzen in EU-verband coördineren. Deze uitzonderlijke maatregelen zijn noodzakelijk en proportioneel.

Oponthoud voor het vrachtverkeer kan natuurlijk wel kritieke tekorten veroorzaken. En helaas zijn de beperkingen die de verspreiding van het virus moeten vertragen, ook hinderlijk voor het transport van goederen. Het is belangrijk dat geneesmiddelen, beschermingsmiddelen en andere goederen snel de ziekenhuizen, dokters en verpleegtehuizen bereiken. Daarom heeft de Europese Commissie actie ondernomen. De Europese toeleveringsketen is afhankelijk van het uitgebreide netwerk voor goederenvervoer over de weg, over het water en door de lucht. Continue en ononderbroken vervoersdiensten zijn onmisbaar voor de goede werking van de interne EU-markt en voor de bestrijding van deze volksgezondheidscrisis.

Op 16 maart heeft de Europese Commissie daarom richtsnoeren uitgevaardigd voor maatregelen aan de grenzen. Die zorgen voor een goede bescherming van de gezondheid van reizigers zonder de doorstroming van essentiële goederen en diensten in heel Europa te veel te belemmeren.

Asiel, terugkeer en hervestiging

Op 16 april heeft de Europese Commissie richtsnoeren gegeven voor de uitvoering van de EU-regels over asiel, terugkeer en hervestiging. Ze maken duidelijk hoe de procedures moeten doorgaan zonder de gezondheid of Europese grondrechten van de betrokkenen te schaden. De sociale interactie tussen personeel en asielaanvragers moet worden beperkt, de quarantaine- en isolatiemaatregelen moeten proportioneel, redelijk en niet-discriminerend zijn, en de huidige EU-regels moeten zo flexibel mogelijk worden toegepast.

Door de uitbraak van het coronavirus liggen sommige hervestigings- en terugkeeroperaties stil, maar het voorbereidende werk moet doorgaan zodat ze vlot kunnen worden hervat. Vrijwillige terugkeer moet prioriteit krijgen omdat de gezondheids- en veiligheidsrisico's daarbij geringer zijn. Verder moeten we nauw blijven samenwerken met landen buiten de EU aan de identificatie, registratie en terugkeer van hun onderdanen.

Vrij verkeer van goederen en diensten

Commissievoorzitter Ursula von der Leyen wees onlangs nog eens op het belang van het vrij goederen- en dienstverkeer: "Vooral in tijden van crisis zijn we allemaal afhankelijk van de beschikbaarheid van basisvoorzieningen voor de bevolking."

Om het goederenvervoer in de hele EU soepel en efficiënt te laten verlopen, heeft de Europese Commissie op 23 maart geadviseerd om aan de binnengrenzen "green lanes" voor vrachtverkeer in te voeren. De controles en medische screenings mogen daar niet langer dan 15 minuten duren.

De Commissie roept de EU-lidstaten ook op om het vrachtverkeer door de lucht tijdens de coronacrisis te ondersteunen. Zij heeft nieuwe richtsnoeren gepresenteerd om essentiële vervoersstromen, zoals van medische benodigdheden en personeel, op gang te houden.

Ursula von der Leyen over de invoering van "green lanes” om de doorstroming van het vrachtverkeer in de EU te versnellen

Afvaltransporten

De Commissie heeft op 31 maart een richtsnoer gepubliceerd om ervoor te zorgen dat ook afvaltransporten tussen de EU-landen via de green lanes blijven doorgaan. In de huidige omstandigheden is het uitermate belangrijk de volksgezondheid en het milieu zo goed mogelijk te beschermen. Het vervoer van afval binnen de EU is een belangrijke schakel in de volledige afvalverwerkingsketen van inzameling tot definitieve verwijdering. Obstakels aan de binnengrenzen moeten daarom zo veel mogelijk worden voorkomen. Het advies is bestemd voor de autoriteiten van de lidstaten en de overige betrokkenen.

Vrij verkeer voor essentiële werknemers

De Commissie heeft richtsnoeren gegeven om essentiële werknemers (zorgpersoneel, ouderenverzorgers, levensmiddelenfabrikanten, seizoensarbeiders enz.), toe te staan de grens over te steken, zodat zij ondanks de tijdelijke reisbeperkingen toch kunnen blijven werken.

Bescherming van seizoenarbeiders

Om de rechten, gezondheid en veiligheid van seizoenarbeiders te beschermen, heeft de Commissie op 16 juli richtsnoeren gepresenteerd voor de bescherming van seizoenarbeiders in de context van de pandemie. Ze bieden houvast aan nationale autoriteiten, arbeidsinspecties en sociale partners, en dringen erop aan dat seizoenarbeiders in de hele EU geïnformeerd worden over hun rechten.

DownloadenPDF - 417.6 KB

Passagiersrechten en pakketreizen

Passagiers en reizigers kunnen er zeker van zijn dat hun rechten worden beschermd. Lees alles over uw rechten als passagier en hoe het zit met al geboekte pakketreizen op Uw Europa, de website met hulp en advies voor EU-burgers en hun gezin.

Op 18 maart 2020 heeft de Commissie in haar interpretatierichtsnoeren aangegeven hoe de EU-wetgeving voor passagiersrechten in de context van de corona-uitbraak moet worden toegepast, om alle betrokkenen meer duidelijkheid en rechtszekerheid te geven.

Tegelijkertijd staat in de richtsnoeren duidelijk dat de huidige omstandigheden “buitengewoon” zijn, zodat u geen recht heeft op een schadevergoeding, ook al wordt uw vlucht minder dan twee weken voor vertrek geannuleerd.

Op 19 maart 2020 is ook een nota over de richtlijn pakketreizen en de coronacrisis uitgebracht.

Volgens de EU-regels hebben passagiers en reizigers bij annulering van hun vlieg-, trein-, bus- of bootreis of pakketreis het recht te kiezen tussen een voucher en terugbetaling.

De Commissie bevestigt dit recht, maar heeft de reissector op 13 mei 2020 ook aanbevolen om van vouchers een volwaardig en aantrekkelijk alternatief te maken voor de terugbetaling van door de coronacrisis geannuleerde reizen. Door de crisis zijn ook bedrijven in de reissector onder zware financiële druk komen te staan.

DownloadenPDF - 497.1 KB
DownloadenPDF - 475.1 KB

Bekijk ook de reisadviezen van de bevoegde nationale instanties.

Overschrijding van de maximale verblijfsduur door reisbeperkingen

Wie met een visum voor kort verblijf in de Schengenruimte verblijft en deze als gevolg van de virusuitbraak niet kan verlaten voordat zijn visum verstrijkt, kan van de autoriteiten een visumverlenging krijgen tot een maximale verblijfsduur van 90/180 dagen. Wie daarna nog steeds niet kan vertrekken moet van de nationale autoriteiten een nationaal visum voor langdurig verblijf of een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen.

De lidstaten wordt gevraagd geen administratieve sanctie of boete op te leggen wanneer iemand als gevolg van de reisbeperkingen het land niet kan verlaten. Mocht de betrokkene ooit opnieuw een visum aanvragen, dan mag zo'n overschrijding ook niet meespelen bij de beoordeling van de aanvraag.

Consulaire bijstand in het buitenland

Doordat veel vluchten geannuleerd en veel grenzen gesloten zijn vanwege de coronapandemie, zitten tal van Europeanen vast in het buitenland.

De Europese Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden verlenen hulp bij het repatriëren van gestrande EU-burgers en de EU-lidstaten geven advies over hoe om te gaan met de reisbeperkingen. Neem in zo'n geval rechtstreeks contact op met het land van herkomst.

Heeft u de nationaliteit van een EU-land, bent u buiten de EU en kunt u geen hulp krijgen van een ambassade of consulaat van uw eigen land, dan kunt u ook bij de ambassade of het consulaat van een ander EU-land terecht.

Meer informatie over uw recht op diplomatieke of consulaire bescherming buiten de EU.

Advies voor consumenten

Het netwerk van Europese consumentencentra verleent advies en hulp aan consumenten over hun rechten bij grensoverschrijdende kwesties. Daaronder verstaan we ook problemen met reis- en hotelboekingen in verband met de virusuitbraak. Informatie over het oplossen van consumentengeschillen vindt u ook op Behandeling van consumentengeschillen

Wees op uw hoede voor oplichters op internet die producten aanbieden waarmee u een infectie zou kunnen voorkomen of genezen. Veelal gaat het om malafide handelaars die nepproducten verkopen.

Het EU-consumentenrecht regelt niet wat er gebeurt bij annuleringen van evenementen of individuele diensten (sport- en culturele evenementen, autohuur, overnachtingen enz.). Daarom zijn uw rechten als consument afhankelijk van het nationale verbintenissenrecht en van uw contract, waaronder de annuleringsregeling van de dienstverlener (bv. of u bij annulering uw geld geheel of gedeeltelijk terugkrijgt).

Op grond van de richtlijn oneerlijke bedingen 93/13/EEG moeten de door verkopers gebruikte standaardcontractvoorwaarden transparant zijn en mogen zij de rechten van de consument niet op oneerlijke wijze beperken.

Meer informatie over uw rechten wanneer u een pakketreis heeft geboekt Meer informatie over uw rechten wanneer u losse vlieg- of treintickets, een boot- of busreis heeft geboekt.

Vervoersadvies per sector

De lidstaten en de Europese Commissie nemen drastische maatregelen om de sociaaleconomische impact van de coronacrisis in de vervoerssector te beperken en om een vlotte, continue doorstroming van goederen in de hele EU te garanderen. Dit geldt vooral, maar niet alleen, voor essentiële goederen zoals voeding en medische benodigdheden.

Op 29 april heeft de Commissie een pakket maatregelen vastgesteld om vervoersbedrijven in alle sectoren te helpen. Het sluit aan bij eerder genomen maatregelen om de veiligheid van werknemers in het vervoer te garanderen, reizigers te informeren over hun rechten en het essentiële goederenvervoer in heel Europa op gang te houden. De bedoeling is de regels te versoepelen en de kosten voor vervoersbedrijven te verlagen. Om de luchtvaart te helpen, worden de regels voor grondafhandelingsdiensten en vergunningen voor luchtvaartmaatschappijen aangepast. Voor de scheepvaart wordt de verordening voor havendiensten aangepast, zodat de autoriteiten de vergoedingen voor het gebruik van haveninfrastructuur mogen uitstellen, verlagen of kwijtschelden. De Commissie heeft daarnaast voorgesteld de lidstaten drie maanden uitstel te geven voor de overdracht van bepaalde bevoegdheden, onder meer aan het Spoorwegbureau van de Europese Unie. Ten slotte heeft de Commissie elf lidstaten een tijdelijke vrijstelling verleend van de EU-regels voor de rijtijden en rusttijden. Negen andere lidstaten krijgen binnenkort ook zo'n vrijstelling.

Overzicht van de nationale maatregelen per land

Wegtransport

Het wegtransport moet continu en ononderbroken zijn werk kunnen blijven doen. Dat is belangrijk voor een goede werking van de interne EU-markt en voor de bestrijding van deze volksgezondheidscrisis. 

Commissievoorzitter Von der Leyen heeft vier doelstellingen voor het vrachtverkeer geformuleerd:

  • In de eerste plaats mag de passage van de grens op een "green lane" niet meer dan 15 minuten duren, alle controles en medische screenings inbegrepen. Algemene adviezen voor maatregelen en screening aan de grenzen.
  • In de tweede plaats moeten de "green lanes" openstaan voor alle soorten vrachtvervoer. Onze toeleveringsketens in Europa zijn sterk geïntegreerd. Daarom is het belangrijk dat alle soorten goederen vrij kunnen circuleren.
  • In de derde plaats moeten eventuele beperkingen, zoals een verbod voor vrachtwagens om 's nachts of in het weekend te rijden, worden opgeschort. Dit is een uitzonderlijke situatie waarin we zo flexibel mogelijk moeten zijn.
  • En ten slotte moeten de formaliteiten voor chauffeurs van alle nationaliteiten worden versoepeld, zodat zij sneller de grens kunnen oversteken.

Op 23 maart 2020 heeft de Commissie met praktisch advies aangegeven hoe het vrachtverkeer tijdens deze pandemie door de hele EU kan blijven rijden. De lidstaten werd gevraagd onmiddellijk alle binnengrensovergangen op het trans-Europees vervoersnetwerk (TEN-T) als "green lane” aan te wijzen. Die green lanes moeten openstaan voor alle vrachtvoertuigen, ongeacht de goederen die ze vervoeren.

Wachttijden voor vrachtwagens aan de grenzen.

Kaart met de green lanes voor vrachtwagens

Interactieve kaart met de grensdoorlaatposten

Vliegverkeer

De uitbraak van het nieuwe coronavirus heeft grote gevolgen voor de Europese luchtvaartsector. Volgens de EU-regels mogen de lidstaten maatregelen nemen om de verspreiding van ziektes tegen te gaan, bijvoorbeeld door vluchten uit andere EU-landen op te schorten. De criteria hiervoor moeten op EU-niveau worden gecoördineerd. Het is met name belangrijk om de nodige verbindingen voor medische zorg in stand te houden.

De Europese Commissie en het EU-Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA) hebben richtsnoeren over gezondheid en veiligheid gepubliceerd voor de bevoegde autoriteiten, luchthavens, luchtvaartmaatschappijen en hun bemanningen met betrekking tot de corona-uitbraak. Deze juridisch niet-bindende aanbevelingen voor de opsporing van zieke passagiers in vliegtuigen en luchthavens en hoe er met hen kan worden omgegaan, zijn te vinden op de website van het EASA.

Voorkomen van vliegen met lege vliegtuigen en flexibiliteit voor luchtvaartmaatschappijen

Naar verwachting zal het luchtverkeer in de komende weken nog verder afnemen. Om de gevolgen hiervan op te vangen, is de Commissie snel met een wetsvoorstel gekomen om luchtvaartmaatschappijen tijdelijk te ontslaan van hun verplichting om hun slots op luchthavens te gebruiken. Het Europees Parlement en de Raad van de EU hebben er al mee ingestemd. De nieuwe regels zijn ingegaan op 1 april 2020.

Luchtvracht

Cargovluchten zijn van vitaal belang voor Europa. De Europese Commissie heeft daarom op 26 maart 2020 een richtsnoer uitgebracht over blijvende ondersteuning van vrachtvluchten.

Zo roept ze de EU-landen op om nu meer vrachtvluchten van buiten de EU dan gewoonlijk toe te staan. Daarnaast adviseert ze om de regels voor nachtvluchten en luchthavenslots tijdelijk te versoepelen voor de aanvoer van essentiële goederen en om toe te staan dat daarvoor eventueel passagiersvliegtuigen worden ingezet. Bemanningsleden moeten worden vrijgesteld van alle reisbeperkingen zolang ze geen symptomen van COVID-19 vertonen.

Beperkingen die onverenigbaar zijn met de EU-regels, moeten worden ingetrokken. Het vrachtvervoer door de lucht, met name voor kritieke medische benodigdheden, moet op gang blijven. Dat is in het belang van ons allemaal.

De uitzonderlijke maatregelen gelden zolang de coronacrisis duurt.

Scheepvaart

Omdat 75% van alle EU-handel en 30% van alle goederen binnen de EU over zee vervoerd worden, is het van vitaal belang om de scheepvaart op gang te houden. Sinds het uitbreken van de coronapandemie kunnen veel mensen, van passagiers op cruiseschepen tot bemanningsleden van vrachtschepen, nergens meer van boord gaan. De Commissie heeft richtsnoeren uitgevaardigd met aanbevelingen om deze mensen te helpen, vooral met gezondheidszorg, repatriëring en boekingen. Ook heeft ze de lidstaten opgeroepen de aflossing van bemanningen toe te staan en een netwerk van havens op te zetten waar dat zonder tijdverlies kan gebeuren.

Meer advies

Een ad-hocgroep van deskundigen van het consortium achter EU Healthy Gateways heeft een advies uitgebracht om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan:

Advies voor reders en advies voor treinreizigers.

Europe Direct-contactcentrum

Documenten

DownloadenPDF - 475.1 KB