Feit of fictie?

Twijfelt u soms aan wat u leest? Hier zijn een paar feiten:

mobile phone icon

Er is geen enkel verband tussen het coronavirus en 5G-technologie.

De EU hanteert de strengste normen ter wereld als het gaat om consumentenbescherming. Daarom kunnen wij in de winkel vol vertrouwen producten uitkiezen. 5G voldoet ook aan die uiterst strenge normen. Onze normen zijn zelfs strenger dan wetenschappers noodzakelijk vinden – in de EU komen mensen immers op de eerste plaats.

Er is geen enkel verband tussen het coronavirus en 5G-technologie. Een coronavirus is een virus dat dragers aan andere mensen kunnen doorgeven via uiterst kleine druppeltjes wanneer ze niezen, hoesten of zelfs gewoon uitademen. 5G is niet meer dan een nieuwe generatie in de bestaande technologie voor mobiele netwerken die met niet-ioniserende radiogolven werkt. Er is geen enkele aanwijzing dat 5G schadelijk is voor de gezondheid. De uitbraak van het coronavirus in de Chinese stad Wuhan heeft niets te maken met 5G. Men gaat er nu van uit dat de verspreiding is begonnen op een groothandelsmarkt voor visserijproducten.

Icon with three people holding hands under the globe

De EU heeft een gecoördineerd exitplan voor Europa, met steun voor particulieren en bedrijven en aandacht voor de volksgezondheid.

Regeringen en burgers in heel Europa willen graag dat de lockdown stapsgewijs opgeheven wordt, dat de economie weer op stoom kan raken en dat Europa eerlijker, groener en digitaler wordt. We kunnen daar het best op een gecoördineerde manier aan werken, samen met alle EU-landen, onze buurlanden en de rest van de wereld. De EU heeft een duidelijk gestructureerd plan opgesteld om uit de lockdown te komen en toe te werken naar duurzame economische groei op lange termijn. Het onlangs aangekondigde herstelplan, met een totale begroting van 1,85 biljoen euro, zal Europa helpen van de crisis te herstellen en een groot aantal Europese sectoren ondersteunen bij de heropstart van hun activiteiten. Het omvat onder andere het fonds "Next Generation EU", dat moet zorgen voor duurzaam, inclusief en eerlijk herstel voor iedereen, ook mensen in plattelandsgebieden en mensen die zwaar zijn getroffen door de crisis. Samen kunnen we deze crisis overwinnen.

De topprioriteit van de EU is het beschermen van levens en inkomens. De interne markt en het vrije verkeer kunnen niet goed functioneren zonder een gecoördineerd plan voor heel Europa. De Europese Commissie zorgt voor een gemeenschappelijke aanpak om het vrije verkeer en de transportverbindingen binnen de hele EU te herstellen, waarbij de gezondheidsbeperkingen gerespecteerd worden, omdat de gezondheid van de burgers in Europa altijd op de eerste plaats staat. Alleen door samen te werken kan Europa iedereen uit deze crisis tillen, zodat ons leven weer normaler wordt.

De EU wil ook graag dat burgers zich kunnen ontspannen en welverdiend respijt van de crisis krijgen: daarom zijn er onder meer nieuwe regels voor pakketreizen, om reizigers te beschermen en de toeristische sector in Europa weer op gang te brengen. En daarom heeft ze onlangs onder de naam "Re-open EU" een webplatform met essentiële informatie over de reisbeperkingen en andere coronamaatregelen in elk EU-land gelanceerd. Nuttig voor als u deze zomer in Europa op reis gaat!

Syiringe

Er zit geen superschurk achter de wereldwijde inspanningen tegen corona: alleen maar wetenschappers die een vaccin voor iedereen zoeken.

We zoeken maar al te graag een zondebok voor onze problemen. Leest u een theorie die daar helemaal in meegaat, dan moet u zich gewoon afvragen: klopt dit eigenlijk wel? Samenzweringstheorieën zijn vaak aantrekkelijk en geven een lekker eenvoudig en eenzijdig antwoord op complexe vragen. Ze volgen voorspelbare patronen en richten zich op een duidelijke "vijand". Zo zijn er theorieën die Bill Gates de schuld geven van de uitbraak van het coronavirus. Volgens hetzelfde patroon zijn er allerlei verschillende scenario's, waarbij de focus telkens op andere vijanden ligt. Laat u niet inpakken door simplistische en foute verklaringen van deze gezondheidscrisis. 

Nee, Bill Gates heeft het coronavirus niet gemaakt en hij zweert niet samen met de EU om een wereldwijd systeem op te zetten om mensen te volgen. Die samenzweringstheorie kennen we al lang, maar er zijn totaal geen aanwijzingen voor. Wat wel waar is, is dat de Bill and Melinda Gates Foundation 125 miljoen dollar gedoneerd heeft voor de ontwikkeling en toepassing van testen, behandelingen en vaccins om het coronavirus te stoppen. Zij hebben de wereldwijde coronarespons, de donormarathon die voorzitter Von der Leyen op 4 mei gelanceerd heeft, actief gesteund en eraan bijgedragen. Er is nu al 7,4 miljard euro toegezegd door sponsors over de hele wereld om tests, behandelingen en vaccins tegen het coronavirus wereldwijd beschikbaar te maken.

icon data protection

De privacyregels van de EU behoren tot de strengste ter wereld. Daar verandert het coronavirus niets aan.

Digitale technologie kan ons beschermen en levens redden. Maar corona-apps moeten altijd vrijwillig, transparant, veilig en interoperabel zijn en ieders privacy garanderen. Zulke vrijwillige apps kunnen een sleutelrol spelen in alle fasen van de crisis, vooral nu we de inperkingsmaatregelen geleidelijk afbouwen. De apps zijn een aanvulling op andere maatregelen, zoals de uitbreiding van de testcapaciteit. Apps kunnen de verspreiding van het virus afremmen door een gebruiker te waarschuwen wanneer hij of zij dicht bij een geïnfecteerde persoon is geweest. De Commissie heeft specifieke richtsnoeren opgesteld, zodat alle apps voldoen aan dezelfde normen: bescherming van persoonsgegevens, veiligheid en doeltreffendheid. Niemand wordt verplicht om een app te installeren, maar apps werken alleen als veel mensen ze gebruiken. Het is dus belangrijk dat iedereen ze kan vertrouwen en accepteren.

De Commissie heeft telecombedrijven ook gevraagd om anonieme, gegroepeerde metadata te verzamelen over het mobiele telefoonverkeer. Door mobiliteitspatronen te analyseren, willen we meer inzicht krijgen in de wisselwerking tussen de verspreiding van het virus en het effect van de genomen maatregelen. Veel telecombedrijven hebben belangstelling voor dit project, en het doel is de hele EU te dekken. De resultaten worden met alle EU-landen gedeeld, en door de nodige interoperabiliteit moeten de apps over de grenzen heen met elkaar kunnen communiceren. Het project werkt niet met persoonsgegevens en voldoet vanzelfsprekend aan de GDPR en de wetgeving rond ePrivacy. Datasets zullen nooit tot een bepaalde persoon te herleiden zijn.

disinfo

Mondkapjes vormen een aanvulling op andere preventieve maatregelen en zijn volstrekt veilig, maar alleen als u ze draagt en weggooit zoals het hoort.

We willen ons allemaal zo goed mogelijk beschermen tegen het coronavirus. Mondkapjes kunnen daarbij helpen, als we ze tenminste goed gebruiken. Een mondkapje is een gebaar van solidariteit. In een drukke, krappe ruimte (in winkels, op het openbaar vervoer enz.) beschermt u zo anderen, mocht u besmet zijn maar (nog) geen symptomen vertonen. Helaas zijn medische mondkapjes in grote delen van Europa schaars. Gezondheidswerkers hebben ze harder nodig dan anderen en daarom moeten we er eerst voor zorgen dat er genoeg beschermingsmiddelen zijn voor hen. 

Zo'n mondkapje mag u ook geen vals gevoel van veiligheid geven. Zie het puur als een aanvulling op andere preventiemiddelen, zoals handen wassen en afstand houden. Alleen een mondkapje dragen is absoluut niet genoeg. Belangrijk is ook dat u er goed mee omgaat. Verkeerd gebruik kan juist tot meer infecties leiden. Maar van een mondkapje op zich kunt u geen zuurstofgebrek of kooldioxidevergiftiging krijgen, dat zijn fabeltjes. De mondkapjes die de EU helpt te verspreiden, zijn van voldoende kwaliteit. De EU pleit ook voor een goede verwerking van gebruikte mondkapjes en ander medisch afval. Dat moet gebeuren op een voor mens en milieu zo veilig mogelijk wijze. Houd bij het gebruik van mondkapjes rekening met de meest recente wetenschappelijke adviezen, met het advies van de overheid en met de toestand in uw omgeving.

Syiringe

Niemand gebruikt de coronacrisis als een excuus voor verplichte grootschalige vaccinatie.

Helaas is er nog geen vaccin tegen het nieuwe coronavirus. Maar de EU heeft wel geholpen om voor het onderzoek naar vaccins en behandelingen al 9,8 miljard euro te mobiliseren tijdens de wereldwijde coronarespons, een geldinzamelingsactie. Vaccinatie is een van de grootste successen van de volksgezondheid. Wereldwijd worden er elk jaar minstens 2 à 3 miljoen levens gered, en nog veel meer mensen worden behoed voor ernstige handicaps of levenslange ziekte. 

Maar hoewel de EU werkzame vaccins actief blijft promoten, zijn er geen plannen om grootschalige vaccinatie verplicht te stellen. Helaas zijn er veel mensen die onwetenschappelijke oproepen tegen vaccinatie verspreiden. Met hun ongegronde beweringen spelen ze in op onze emoties en angst, maar zo ondermijnen ze wel de volksgezondheid.

Icon with three people holding hands under the globe

De EU-landen blijven elkaars beste partners, en tonen nog meer solidariteit.

Het zou wel heel toevallig zijn als autoritaire regimes met goed ontwikkelde propagandamachines ook als beste in staat zouden zijn om een grote gezondheidscrisis op te lossen.

Feit is wel dat geen enkel ander land of werelddeel meer voor zijn bevolking doet dan de Europese instellingen en hun partners. De EU is niet rechtstreeks bevoegd voor gezondheidszorg, maar ze doet wel veel andere dingen. Ze zet al haar beschikbare middelen in om de coronacrisis te bestrijden: ze houdt de grenzen open voor vitale goederen, ze coördineert samenwerking en wisselt informatie uit, ze verleent op grote schaal financiële, medische en personele ondersteuning en nog veel meer.

Erg belangrijk zijn ook haar economische maatregelen, waardoor de lidstaten kunnen focussen op het redden van mensenlevens. Zo heeft ze bijvoorbeeld een solidariteitsfonds (SURE) van 100 miljard euro opgericht en een investeringsinitiatief met een budget van 37 miljard euro, om snel financiële steun te kunnen geven in de strijd tegen de crisis. Bovendien gebruikt ze 1 miljard euro van de EU-begroting als garantie voor leningen aan ten minste 100.000 Europese kleine en middelgrote bedrijven en midcaps. Ook zet ze gemeenschappelijke aanbestedingen en het Europees instrument voor noodhulp in om de EU-landen aan de nodige spullen te helpen. Het is erg belangrijk dat we in Europa samenwerken om sterker en meer verenigd uit deze coronacrisis te komen. 

tractor

Er is tijdens deze crisis geen tekort aan voedsel in de EU.

Een van de dingen waarover we ons geen zorgen hoeven te maken is het goederenverkeer. Dat blijft op gang. Voedselzekerheid, dat wil zeggen de productie van voldoende, betaalbare en goede levensmiddelen, staat al centraal sinds het begin van de EU. De Europese landbouw- en levensmiddelensector blijft tijdens deze crisis zijn veerkracht en sterkte tonen. Boeren en levensmiddelenproducenten werken keihard om de schappen in de winkels en supermarkten in de hele EU gevuld te houden. De Europese Commissie werkt nauw met hen samen in alle stadia van de toeleveringsketen om ervoor te zorgen dat hun producten snel en soepel de grenzen kunnen passeren. 

De EU heeft de onvermijdelijke problemen in deze sector snel aangepakt met alles wat het gemeenschappelijk landbouwbeleid te bieden heeft. Hiermee is de druk van de landbouwmarkten gehaald. Seizoenarbeiders in de landbouw worden als essentiële werknemers beschouwd die na een goede medische check-up aan de slag kunnen blijven. Er zijn nog andere drastische noodmaatregelen genomen. Zo krijgen de zwaar getroffen zuivel- en vleessectoren steun om de opslagkosten te dragen. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid garandeert als sinds het begin van de jaren 1960 dat er in Europa voldoende, betaalbaar en goed voedsel is. Deze moeilijke tijden veranderen daar niets aan.

icon data protection

De inperkingsmaatregelen in heel Europa zijn wetenschappelijk onderbouwd en tijdelijk. Ze luiden niet het einde van de democratie of van de Europese waarden van vrijheid in.

Door afstand te houden en thuis te blijven, redden we levens. Dit is de beste manier om de verspreiding van het coronavirus af te remmen. Deze maatregelen zijn gebaseerd op de meest recente wetenschappelijke gegevens en inzichten waarover de besluitvormers in de EU-landen beschikken.

De Europese Unie werkt samen met de lidstaten om de gevolgen en uitdagingen van de inperkingsmaatregelen zo draaglijk mogelijk te houden. We hebben een Europees stappenplan opgesteld, met aanbevelingen aan de lidstaten voor een gecoördineerde en geleidelijke exitstrategie zodra het veilig is om die uit te voeren, met speciale aandacht voor eerbiediging van EU-waarden zoals de rechtsstaat en de democratie. Fundamentele Europese waarden, zoals gaan en staan waar je wilt of zeggen en schrijven wat je denkt, vallen niet weg te denken uit het EU-model van leven, en zijn in deze tijd van crisis belangrijker dan ooit. De EU zal zich inzetten om ervoor te zorgen dat deze waarden in de hele Unie gedurende deze moeilijke periode worden nageleefd.

robot

Het coronavirus heeft een natuurlijke, dierlijke oorsprong. Het virus is niet opzettelijk verspreid.

Het is belangrijker dan ooit om met andere landen over de hele wereld samen te werken bij de bestrijding van het coronavirus. Samenzweringstheorieën over het ontstaan van het virus kunnen die zo belangrijke internationale samenwerking op het spel zetten en daarmee levens kosten. We kunnen het namelijk niet alleen af. En er is ook geen bewijs voor dat het coronavirus door mensen zou zijn gemaakt, niet per ongeluk en ook niet doelbewust.

De ziekte COVID-19 wordt veroorzaakt door een nieuwe stam coronavirussen, Sars-CoV-2. Coronavirussen veroorzaken aandoeningen aan de luchtwegen en kunnen van dieren op mensen worden overgedragen. Het nieuwe coronavirus werd ontdekt op een vismarkt in de Chinese stad Wuhan en op 31 december 2019 voor het eerst aan de Wereldgezondheidsorganisatie gemeld. Hoewel we een aantal vraagtekens kunnen plaatsen bij de manier waarop op de uitbraak werd gereageerd, is het belangrijk te beseffen dat het, op basis van wat we nu weten, om een zuiver natuurlijke gebeurtenis gaat. Anderen de schuld geven voor deze ziekte maakt de situatie er niet beter op. Alleen samen kunnen Europa en de rest van de wereld het virus verslaan.

Small icon showing a radio signal inside a speech bubble

De EU is voor een coöperatieve en constructieve aanpak met alle buren. Daarom stellen we schadelijke desinformatie en wie daarvoor verantwoordelijk is, altijd aan de kaak.

Desinformatie maakt het moeilijk om goede keuzes te maken. Vaak gaat het om heel veel en heel tegenstrijdige informatie, zodat u niet meer weer wat u moet geloven. De gevolgen kunnen ernstig zijn, voor de gezondheid, voor het vertrouwen in de overheid en de media, voor de wereldwijde samenwerking en nog veel meer. We zijn vooral kwetsbaar voor desinformatie bij stress, en ook nu tijdens deze coronacrisis proberen sommigen misbruik te maken van onze kwetsbaarheid.

Analisten bij EUvsDisinfo zien dat er geruchten worden verspreid om verwarring en wantrouwen te zaaien omtrent de maatregelen van de EU naar aanleiding van de coronacrisis. Buitenlandse actoren en bepaalde landen buiten de EU, met name Rusland en China, hebben het met gerichte acties en desinformatiecampagnes over het coronavirus op de EU, haar buurlanden en de hele wereld gemunt. Ze willen het democratisch debat ondermijnen, de maatschappelijke polarisatie aanwakkeren en hun eigen imago in de coronacrisis oppoetsen. We kunnen het best reageren door die pogingen aan het licht te brengen, de verspreiders te ontmaskeren en zelf te blijven hameren op de waarheid.  De Europese Commissie, het Europees Parlement en de Europese Dienst voor extern optreden (EEAS) doen hun best om zoveel mogelijk correcte informatie over de pandemie te verspreiden.

icon worldwide

Een virus kijkt niet waar je vandaan komt. Je kleur en paspoort doen er niet toe. Mensen proberen anderen de schuld te geven van de ziekte, en praten over "het Europese virus", "het Chinese virus" of "het Amerikaanse virus". 

Feit is: het is een menselijk virus. Het coronavirus wordt overgedragen door kleine druppeltjes wanneer iemand niest, hoest of uitademt. Dat is natuurlijk niet gebonden aan bepaalde bevolkingsgroepen. Leest u ergens dat het virus opzettelijk door migranten of bepaalde etnische groepen wordt verspreid, dan kunnen we u geruststellen. Hiervoor is geen enkel wetenschappelijk of ander bewijs. COVID-19 is niets meer en niets minder dan een wereldwijde crisis die om wereldwijde solidariteit vraagt.

Shield

De EU heeft de lidstaten altijd geholpen bij investeringen in de volksgezondheid.

De EU ondersteunt forse investeringen in de volksgezondheid en op grond van de EU-begrotingsregels zijn er nooit bezuinigingen opgelegd op dit gebied. In Europa staan mensen en hun gezondheid op de eerste plaats. De overheidsuitgaven voor gezondheidszorg zijn in de meeste EU-landen de afgelopen tien jaar toegenomen. Dit is beleid dat Europa altijd al onderscheiden heeft van de rest van de wereld. Recent heeft de EU een plan gelanceerd om landen tijdens de crisis te ondersteunen door de regels te versoepelen, zodat zij meer geld kunnen besteden aan noodhulpdiensten en zich kunnen concentreren op het allerbelangrijkste: mensen beschermen.

Dat is niets nieuws: sinds de financiële crisis van 2008 heeft de EU diverse financiële initiatieven opgezet om alle lidstaten te helpen, vooral de landen die het zwaarst door de crisis waren getroffen, zoals Griekenland, Spanje en Italië. Door deze hervormingen zijn hun gezondheidszorgstelsels niet aangetast. Integendeel, het Europees Stabiliteitsmechanisme heeft bijgedragen tot de invoering van universele dekking en alomvattende zorgstelsels. Het investeringsplan voor Europa heeft veel betekend voor kleine ondernemingen, onderzoek, innovatie en klimaatprojecten, maar ook voor een groot aantal projecten in de gezondheidszorg, zoals nieuwe kankerbehandelingen en uitbreidingen of moderniseringen van ziekenhuizen.

law icon

De EU doet waar ze bevoegd voor is, zodat de regeringen van de lidstaten kunnen blijven focussen op wat telt: de volksgezondheid.

Elk EU-land moet zelf maatregelen tegen de coronacrisis nemen. De Europese Commissie mag zich daar niet mee bemoeien. Wel kan de Commissie snel en in overleg met de lidstaten Europese initiatieven nemen om de crisis samen te bezweren. Neem het voorbeeld van een lockdown of grenscontroles. Dat is iets wat elk land zelf beslist. Maar het onlangs genomen besluit om 122 miljoen euro vrij te maken voor een vaccin, nieuwe behandelingen en testmethodes is een besluit van de EU in het kader van haar onderzoekprogramma Horizon 2020. Dit bedrag komt bovenop de bijdrage van de Commissie van 1,4 miljard euro aan de Wereldwijde coronarespons, een initiatief dat Commissievoorzitter Von der Leyen op 4 mei heeft gelanceerd.

icon magnified virus

We lopen allemaal kans om met het coronavirus te worden besmet.

Iedereen, jong en oud, kan het virus oplopen wanneer hij of zij de officiële adviezen in de wind slaat. Er is nog geen vaccin tegen het coronavirus en niemand is op dit moment immuun voor de ziekte. Het is dus ieders verantwoordelijkheid om het virus te bestrijden. Zorg goed voor uzelf, bescherm ook de meest kwetsbaren van onze samenleving en voorkom dat de zorg overbelast raakt. Was uw handen goed en raak uw gezicht zo min mogelijk aan! Dat zijn de meest doeltreffende manieren om het coronavirus tegen te houden. De Wereldgezondheidsorganisatie raadt iedereen, ongeacht leeftijd, aan om zijn gedrag te veranderen: handen wassen, hoesten of niezen in de elleboog, afstand houden en thuisblijven.

icon medical

Er is nog geen medicijn tegen het coronavirus.

Volg geen medische adviezen uit onbekende of onbetrouwbare bron! Dat kan schadelijk zijn voor uw gezondheid. En anderen krijgen dan misschien niet de voor hen broodnodige geneesmiddelen of medische hulpmiddelen. De EU subsidieert onderzoek naar het coronavirus zelf, behandelingen en vaccins. En als er een doorbraak komt, dan hoort u dat meteen. Wees op uw hoede voor elke behandeling die niet grondig getest, goedgekeurd en algemeen in gebruik is. Zou u er normaal al niet op vertrouwen, doe dat dan zeker nu niet!

Volg alleen adviezen uit betrouwbare bronnen, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) of het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC). Denk twee keer na voordat u via de sociale media adviezen doorgeeft. Check de informatie altijd eerst op een betrouwbare website, bijvoorbeeld die van de net genoemde instanties. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje! Laten we onszelf en anderen vooral geen valse hoop geven!

icon virus

Het stijgende aantal slachtoffers in Europa bewijst dat COVID-19 wordt veroorzaakt door een nieuw en gevaarlijk coronavirus, en niet een gewoon griepje is.

Elke generatie Europeanen heeft wel een keer te maken gehad met een groot probleem, een grote bedreiging. Voor onze generatie is dat het nieuwe coronavirus. Wat maakt het zo bedreigend? Het is enorm besmettelijk en het valt de meest kwetsbaren aan, ouderen en mensen met gezondheidsproblemen. Wereldwijd wordt erkend dat het om een uitzonderlijk virus gaat en de Wereldgezondheidsorganisatie heeft COVID-19 tot pandemie verklaard. De EU heeft gereageerd door de gezondheid en de veiligheid van de burgers voorop te plaatsen. Ze werkt nauw samen met de lidstaten om maatregelen te coördineren en informatie te delen, en zet alle beschikbare middelen in om de verspreiding af te remmen en oplossingen te vinden.

Laat u niet bij de neus nemen door bots

Let op! Oplichters online...

Wees op uw hoede voor oplichters op internet die producten zoals beschermingsmaskers, mondkapjes en desinfecterende gel aanbieden, waarmee u een coronabesmetting zou kunnen voorkomen of genezen. Veelal gaat het om malafide handelaars die nepproducten verkopen. Met deze tips kunt u oplichting herkennen en vermijden.

Online informatiebronnen

Voor leerlingen en leerkrachten bestaan er allerlei online bronnen, platforms en tools die tijdens de coronacrisis van pas kunnen komen.

Lees op Medium onze post met vijf dingen die u moet weten over het coronavirus