Om de verspreiding van het coronavirus af te remmen en de gezondheid en het welzijn van alle Europeanen te beschermen, zijn enkele reisbeperkingen nodig. De Commissie doet er alles aan om mensen toch zoveel mogelijk in staat te stellen hun vrienden en familie te ontmoeten en het vrije verkeer van personen, goederen en diensten te garanderen, maar natuurlijk zonder te tornen aan de gezondheids- en veiligheidsmaatregelen.

Intrekking van de reisbeperkingen

Re-open EU – Een website met nuttige informatie voor reizigers in Europa

Op 15 juni 2020 heeft de Commissie Re-open EU gelanceerd, een website met nuttige informatie voor wie naar een ander land in Europa reist of op vakantie wil gaan. Op de site vindt u informatie over:

  • grensbeperkingen
  • beschikbare vervoersmogelijkheden
  • reisbeperkingen
  • gezondheids- en veiligheidsmaatregelen, zoals afstand houden en de verplichting om mondkapjes te gebruiken
  • andere praktische informatie voor reizigers

Re-open EU is gebaseerd op actuele gegevens van de Commissie en de lidstaten. Via een interactieve kaart vindt u er praktische informatie, met updates over de geldende nationale maatregelen en adviezen voor bezoekers. De site, die in de 24 officiële talen van de EU beschikbaar is, is makkelijk te gebruiken, zowel op computers als op mobiele toestellen: https://reopen.europa.eu/nl

reopen eu visual

Re-open EU is binnenkort beschikbaar ook als mobiele app.

Apps voor contactopsporing

Corona-apps kan iedereen vrijwillig installeren. De apps registreren anoniem wie er bij u een bepaalde tijd in de buurt is geweest en sturen u een melding als een van die personen aangeeft een positieve coronatest te hebben gehad. De app kan u dan informatie van gezondheidsinstanties doorgeven, bijvoorbeeld een advies om u te laten testen of in quarantaine te gaan, en contactadressen.

Dankzij deze mobiele apps kunnen contacten sneller in kaart worden gebracht dan bij traditioneel contactonderzoek en dat spaart kostbare tijd.

Nationale corona-apps

Een gemeenschappelijke aanpak van reisbeperkingen

Op 13 oktober hebben de EU-lidstaten ingestemd met een aanbeveling van de Raad voor een gecoördineerde aanpak van de beperking van het vrije verkeer in reactie op de COVID-19-pandemie. Deze aanbeveling is gebaseerd op een voorstel van de Commissie van 4 september.

Een gemeenschappelijke aanpak van reisbeperkingen in de EU

De aanbeveling pleit voor meer samenwerking, gericht op:

  • een landkaart met gemeenschappelijke kleurcodes (groen, oranje, rood, grijs)
  • gemeenschappelijke criteria voor de reisadviezen en -beperkingen die zij geven
  • meer duidelijkheid over de maatregelen die gelden voor reizigers uit risicogebieden (testen en zelfquarantaine)
  • heldere en tijdige informatie voor het publiek

De Commissie roept de lidstaten op de aanbeveling volledig uit te voeren.

DownloadenPDF - 389.3 KB

Reisbeperkingen voor wie van buiten de EU komt

De Commissie is op 25 juni met het voorstel gekomen dat de lidstaten in onderling overleg de inreisbeperkingen voor bepaalde landen geleidelijk zouden opheffen op basis van een reeks beginselen en objectieve criteria, waaronder:

  • de gezondheidssituatie
  • de mate waarin tijdens de reis inperkingsmaatregelen mogelijk zijn
  • wederkerigheid
  • gegevens van bijvoorbeeld het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding en de Wereldgezondheidsorganisatie

De Raad heeft de betrokken aanbeveling op 30 juni aangenomen. De inreisbeperkingen zijn vervolgens opgeheven voor de in de aanbeveling genoemde landen. De lijst krijgt in principe om de twee weken een update.

Op basis van de criteria in de aanbeveling en de bijgewerkte lijst van 22 oktober zouden de lidstaten de inreisbeperkingen voor inwoners van de volgende landen buiten de EU geleidelijk moeten opheffen:

  • Australië
  • Japan
  • Nieuw-Zeeland
  • Rwanda
  • Singapore
  • Zuid-Korea
  • Thailand
  • Uruguay
  • China, inclusief de Speciale Administratieve Regio’s Hongkong en Macau, op voorwaarde van wederkerigheid

Wie in Andorra, Monaco, San Marino of Vaticaanstad woont, wordt volgens deze aanbeveling als ingezetene van de EU beschouwd.

Het verbod op niet-essentiële reizen en de opheffing ervan zijn afhankelijk van de woonplaats van de reiziger, maar de visumplicht blijft afhankelijk van zijn of haar nationaliteit. Als iemand in een land woont waarvoor de inreisbeperking is opgeheven, maar de nationaliteit heeft van een land waarvoor een visumplicht geldt, moet hij of zij in het land van verblijf bij het consulaat van het land van bestemming een visum aanvragen.

Voor alle andere landen buiten Europa die niet op de lijst staan, blijven alle niet-essentiële reizen naar het EU+-gebied verboden. Alleen bepaalde categorieën reizigers worden toegelaten. Het "EU+-gebied" bestaat uit 30 landen: 26 van de 27 EU-lidstaten en de vier geassocieerde Schengenlanden IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland. Voor Ierland gelden de reisbeperkingen niet.

Afhankelijk van hoe de situatie op epidemiologisch vlak zich binnen en buiten de EU ontwikkelt en nu de reisbeperkingen deels zijn opgeheven, worden ook weer visumaanvragen verwerkt. Op 11 juni 2020 publiceerde de Commissie een leidraad voor een gefaseerde en gecoördineerde hervatting van de visumoperaties.

De regels voor het aanvragen van een visum voor kort verblijf veranderen niet. De consulaten en externe dienstverleners van de lidstaten hebben echter wel een aantal praktische aspecten van de procedure aangepast, bijvoorbeeld op het vlak van toegangsbeheer, hygiëne, betalingsmethode, enz. Visumaanvragers wordt aangeraden de informatie op de desbetreffende websites te checken.

Daar moeten de bevoegde nationale instanties (zoals het ministerie van Binnenlandse Zaken of dat van Buitenlandse Zaken) hierover informatie geven. Op de website van Eurocontrol is onder de naam "COVID-19 NOTAM Summary" een dagelijks overzicht te vinden van de beperkingen voor vluchten en passagiers.

Uitzonderingen op de inreisbeperkingen

De volgende categorieën personen zijn vrijgesteld van de tijdelijke beperking van niet-essentiële reizen naar het EU+-gebied vanuit derde landen die niet op de door de lidstaten overeengekomen lijst staan:

(a) EU-burgers en onderdanen van IJsland, Noorwegen, Liechtenstein, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk, en hun gezinsleden,

(b) onderdanen van derde landen die langdurig ingezetene zijn op grond van de richtlijn langdurig ingezetenen, en personen die hun verblijfsrecht aan andere EU-richtlijnen of aan het nationale recht ontlenen of over een nationaal visum voor verblijf van langere duur beschikken, alsook hun respectieve gezinsleden.

Verder mogen de tijdelijke reisbeperkingen niet worden toegepast op personen die essentieel werk doen of een dwingende reden hebben, zoals: 

  • gezondheidswerkers, onderzoekers op het gebied van gezondheid en beroepskrachten uit de ouderenzorg
  • grensarbeiders
  • seizoenarbeiders in de landbouw
  • vervoerspersoneel
  • diplomaten, personeel van internationale organisaties en door internationale organisaties uitgenodigde personen wier fysieke aanwezigheid vereist is voor de goede werking van deze organisaties, militair personeel, humanitaire hulpverleners en civielebeschermingspersoneel bij het uitoefenen van hun functie
  • passagiers op doorreis
  • passagiers die om dwingende gezinsredenen reizen
  • zeevarenden
  • personen die internationale bescherming behoeven of om andere humanitaire reden reizen
  • onderdanen van derde landen die reizen voor studiedoeleinden
  • hoogopgeleide werknemers uit derde landen, indien hun indienstneming vanuit economisch oogpunt noodzakelijk is en het werk niet uitgesteld of in het buitenland uitgevoerd kan worden

Op 28 oktober is de Commissie met een aanbeveling gekomen over vrijstellingen van de tijdelijke beperkingen op niet-essentiële reizen naar de EU toe. Ze wil daarmee de EU-landen helpen om Aanbeveling 2020/912 van de Raad van 30 juni 2020 consistenter toe te passen.

De Commissie moedigt de lidstaten aan om hereniging makkelijker te maken voor iedereen die een duurzame relatie kan bewijzen.

Passagiers- en reizigersrechten

Lees alles over uw rechten als passagier en hoe het zit met al geboekte pakketreizen op Uw Europa, de website met hulp en advies voor EU-burgers en hun gezin.https://europa.eu/youreurope/#nl

Passagiers en reizigers kunnen er zeker van zijn dat hun rechten worden beschermd. De Europese Commissie heeft richtsnoeren gepubliceerd over de manier waarop bepaalde EU-regels voor passagiersrechten moeten worden toegepast in de context van de uitbraak van het coronavirus. Ze geven meer duidelijkheid en rechtszekerheid bij de toepassing van passagiersrechten.

Tegelijkertijd staat in de richtsnoeren duidelijk dat de huidige omstandigheden “buitengewoon” zijn, zodat u geen recht heeft op een schadevergoeding, ook al wordt uw vlucht minder dan twee weken voor vertrek geannuleerd.

De Commissie heeft ook een nota over de richtlijn pakketreizen en de coronacrisis uitgebracht.

Volgens de EU-regels hebben passagiers en reizigers bij annulering van hun vlieg-, trein-, bus- of bootreis of pakketreis het recht te kiezen tussen een voucher en terugbetaling. In haar mededeling van 13 mei 2020 heeft de Commissie dit recht bevestigd, maar ook bepleit dat vouchers een volwaardig en aantrekkelijk alternatief worden voor de terugbetaling van reizen die in het kader van de huidige pandemie zijn geannuleerd, waardoor ook bedrijven in de reissector onder zware financiële druk zijn komen te staan.

Bekijk ook de reisadviezen van de bevoegde nationale instanties.

DownloadenPDF - 497.1 KB
DownloadenPDF - 475.1 KB

Advies voor consumenten

Het netwerk van Europese consumentencentra verleent advies en hulp aan consumenten over hun rechten bij grensoverschrijdende kwesties. Daaronder verstaan we ook problemen met reis- en hotelboekingen in verband met de coronacrisis. Bekijk ook onze andere tips en adressen voor het oplossen van consumentengeschillen.

Het EU-consumentenrecht regelt niet wat er gebeurt bij annuleringen van evenementen of individuele diensten (sport- en culturele evenementen, autohuur, overnachtingen enz.). Daarom zijn uw rechten als consument afhankelijk van het verbintenissenrecht van het betrokken land en van uw contract, waaronder de annuleringsregeling van de dienstverlener (bijvoorbeeld of u bij annulering uw geld geheel of gedeeltelijk terugkrijgt).

De standaardcontractvoorwaarden van de verkoper moeten transparant zijn en mogen uw rechten als consument niet op oneerlijke wijze beperken.

Meer informatie over uw rechten wanneer u een pakketreis heeft geboekt Meer informatie over uw rechten wanneer u losse vlieg- of treintickets, een boot- of busreis heeft geboekt.

Consulaire bijstand in het buitenland

Heeft u de nationaliteit van een EU-land, bent u buiten de EU en is daar geen ambassade of consulaat van uw eigen land, dan kunt u ook bij de ambassade of het consulaat van een ander EU-land terecht.

Meer informatie over uw recht op diplomatieke of consulaire bescherming buiten de EU.

De Europese Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden verlenen hulp bij het repatriëren van gestrande EU-burgers vanuit de hele wereld, en de EU-lidstaten geven advies over hoe om te gaan met de reisbeperkingen. Bent u gestrand in een land buiten de EU, neem dan rechtstreeks contact op met uw land van herkomst.

Overschrijding van de maximale verblijfsduur door reisbeperkingen

Wie met een visum voor kort verblijf in de Schengenzone verbleef en de zone als gevolg van de virusuitbraak niet kon verlaten voordat zijn visum verstreek, kreeg van de autoriteiten een visumverlenging tot een maximale verblijfsduur van 90/180 dagen. Wie daarna nog steeds niet kon vertrekken, moet van de nationale autoriteiten een nationaal visum voor langdurig verblijf of een tijdelijke verblijfsvergunning hebben gekregen.

De lidstaten wordt gevraagd geen administratieve sanctie of boete op te leggen wanneer iemand als gevolg van reisbeperkingen het land niet heeft kunnen verlaten. Mocht de betrokkene ooit opnieuw een visum aanvragen, dan mag zo'n overschrijding ook niet meespelen bij de beoordeling van de aanvraag.

U had geen visum voor het Schengengebied nodig maar verblijft er intussen al langer dan 90 dagen

Als u als niet-EU-burger geen visum nodig had, maar gedwongen bent langer dan 90/180 dagen te blijven, moeten de bevoegde nationale instanties uw visum verlengen, een nieuw visum afgeven, of uw verblijf op andere wijze legaliseren. U vindt de nodige informatie op de website van de nationale autoriteiten van het land waar u verblijft.

Reisdocumenten verlopen door gedwongen verblijf in het buitenland

EU-burgers en hun gezinsleden zonder geldig paspoort en/of visum, moeten tot de EU worden toegelaten als ze op andere wijze kunnen aantonen dat ze EU-burger of gezinslid van een EU-burger zijn. Voor de EU-burger zelf moet een verlopen paspoort in de huidige situatie voldoende zijn. Gezinsleden moeten altijd kunnen bewijzen dat zij inderdaad deel uitmaken van het gezin van een EU-burger.

Uitzonderingen op de reisbeperkingen naar de EU

Essentiële en seizoenwerkers

De reisbeperkingen gelden niet voor mensen met een essentieel beroep, inclusief seizoenarbeiders in de landbouw.

De Commissie heeft richtsnoeren over het vrij verkeer tijdens de coronacrisis gegeven om essentiële werknemers (zorgpersoneel, ouderenverzorgers, levensmiddelenfabrikanten, seizoensarbeiders enz.), toe te staan de grens over te steken, zodat zij ondanks de tijdelijke reisbeperkingen toch kunnen blijven werken.

Om de rechten, gezondheid en veiligheid van seizoenarbeiders te beschermen, heeft de Commissie bovendien op 16 juli richtsnoeren gegeven voor seizoenarbeiders in de context van de pandemie. Ze bieden houvast aan nationale autoriteiten, arbeidsinspecties en sociale partners, en dringen erop aan dat seizoenarbeiders in de hele EU geïnformeerd worden over hun rechten.

Gezondheidszorg

De reisbeperkingen gelden niet voor essentiële werknemers, inclusief gezondheidswerkers zoals verpleegkundigen, artsen, medische wetenschappers en personeel uit de ouderenzorg.

Gezinsleden

De tijdelijke reisbeperkingen mogen niet gelden niet voor EU-burgers en onderdanen van IJsland, Noorwegen, Liechtenstein, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk, en hun gezinsleden.

Volgens de aanbeveling van de Raad over de tijdelijke beperking van niet-essentiële reizen naar de EU moeten onderdanen van alle EU-lidstaten en geassocieerde Schengenlanden en onderdanen van derde landen met een verblijfsrecht, alsmede hun familieleden, van die beperking worden vrijgesteld.

De lidstaten kunnen van hen verlangen dat zij bij terugkeer uit een land buiten de EU dat niet op de lijst van bijlage I van de aanbeveling staat, in quarantaine gaan, mits deze eis ook voor hun eigen onderdanen geldt.

Voor gezinsleden van EU-burgers die gebruik maken van het vrije verkeer, met name als ze de nationaliteit van een ander EU-land hebben, geldt in de aanbeveling van de Raad dezelfde definitie van "gezinslid" als in de richtlijn over het vrij verkeer.

In de richtlijn over het vrij verkeer staat onder meer dat de lidstaten de binnenkomst moeten vergemakkelijken van een ongehuwde partner met wie een EU-burger "een deugdelijk bewezen duurzame relatie heeft". Wanneer zo’n partner in een lidstaat wil worden toegelaten, moet hij een zekere voorkeursbehandeling krijgen ten opzichte van andere niet-EU-burgers.

Van ongetrouwde partners mag wel worden gevraagd dat zij met documenten bewijzen dat ze partners van een EU-burger zijn en dat het partnerschap duurzaam is. Het bewijs kan worden geleverd met elk passend middel.

De EU-landen mogen in hun nationale voorschriften een minimumduur vastleggen als criterium voor "duurzaam" partnerschap. Maar daarbij moet ook rekening worden gehouden houden met andere relevante aspecten (bijvoorbeeld een gezamenlijke hypotheek voor de aankoop van een huis).

Partners die hun partnerschap hebben laten registreren in een land waar het als gelijkwaardig met het huwelijk wordt beschouwd, moeten als echtgenoten worden behandeld.

Voor gezinsleden van EU-burgers die nog geen gebruik hebben gemaakt van hun recht op vrij verkeer, geldt de definitie van gezinslid van de richtlijn over het vrije verkeer niet. Volgens de informatie waarover de Commissie beschikt, zijn veel lidstaten echter wel van plan om ongehuwde partners van EU-burgers in die situatie op dezelfde wijze te behandelen.

Transportpersoneel

De tijdelijke reisbeperkingen gelden niet voor personeel in de transportsector. Deze categorie moet ruim worden geïnterpreteerd.

Asielzoekers

De tijdelijke reisbeperkingen gelden niet voor mensen met een essentiële behoefte, zoals personen die internationale bescherming nodig hebben of om andere humanitaire redenen reizen, zoals asielzoekers.

Studenten van buiten de EU

Deze uitzondering heeft betrekking op studenten met de nationaliteit van een land buiten de EU die hun studie in de EU beginnen of voortzetten in het academisch jaar 2020-2021. Ze geldt voor elke student die is gedefinieerd als "een derdelander die door een instelling voor hoger onderwijs is aangenomen en is toegelaten tot het grondgebied van een lidstaat om bij wijze van hoofdactiviteit een voltijdse studie te volgen die wordt afgesloten met een door die lidstaat erkend getuigschrift van hoger onderwijs, waaronder een diploma, titel of doctorsgraad aan een instelling voor hoger onderwijs, eventueel voorafgegaan door een opleiding ter voorbereiding op dergelijk onderwijs overeenkomstig het nationale recht of verplichte opleiding". Zo'n uitzondering mag ook worden gemaakt voor andere "derdelanders" die in de EU onderwijs komen volgen (bijvoorbeeld in het middelbaar onderwijs, taalopleidingen, kostscholen, beroepsopleidingen, studentenuitwisselingen, enz.).

Werknemers van buiten de EU

Deze uitzondering heeft betrekking op werknemers met de nationaliteit van een land buiten de EU die vanwege hun specialistische vaardigheden of kennis nodig zijn om te helpen bij het economisch herstel van de EU na de coronacrisis. Het kan ook gaan om personen die wel al een verblijfsvergunning als onderzoeker of een nationale vergunning als gekwalificeerde migrant hebben, maar vanwege het inreisverbod nog niet naar de EU konden reizen.

Ieren en personen die in Ierland wonen 

Hoewel Ierland niet tot de Schengenzone behoort, zijn alle EU-burgers en hun familieleden vrijgesteld van de tijdelijke reisbeperking.

Burgers van het Verenigd Koninkrijk

Britten worden tot 31 december 2020 op dezelfde manier behandeld als EU-burgers. Dat betekent dat de tijdelijke reisbeperkingen tot dat moment ook niet van toepassing zijn op Britten en hun gezinsleden.

EU-burgers die door andere EU-landen moeten reizen

De reisbeperkingen gelden niet voor EU-burgers en hun gezinsleden, ongeacht hun nationaliteit, als zij de EU vanuit een derde land binnenkomen en op doorreis zijn naar het land van hun nationaliteit of hun land van verblijf in de EU.

Doorreis via luchthavens in een EU-land of geassocieerd Schengenland

Wie vanuit een land buiten de EU naar een ander land buiten de EU vliegt, mag reizen via de internationale transitzones van luchthavens in het Schengengebied. De voorschriften voor transitvisa voor luchthavens blijven echter van toepassing.

Documenten

DownloadenPDF - 475.1 KB