Om de verspreiding van het coronavirus af te remmen en de gezondheid en het welzijn van alle Europeanen te beschermen, zijn enkele reisbeperkingen nodig. De Commissie doet er alles aan om mensen toch zoveel mogelijk in staat te stellen hun vrienden en familie te ontmoeten en het vrije verkeer van personen, goederen en diensten te garanderen, maar natuurlijk zonder te tornen aan de gezondheids- en veiligheidsmaatregelen.

Veilig reizen

Re-open EU - alle informatie over veilig reizen in Europa

Op 15 juni 2020 lanceerde de Europese Commissie de website Re-open EU. Het was een van de maatregelen van het pakket Toerisme en reizen die moest helpen het toerisme in de EU weer veilig weer op gang te brengen met inachtneming van de geldende gezondheidsmaatregelen.

Gezien de ontwikkelingen in de gezondheidssituatie en de heropleving van de pandemie is het accent langzaam verschoven naar informatie per land over:

  • de epidemiologische situatie, en
  • de nationale coronamaatregelen voor reizigers, zoals quarantaine- en testvoorschriften.

De site geeft voor alle EU-landen plus IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland informatie die rechtstreeks van de landen zelf of van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding afkomstig is.

De site, die in de 24 officiële EU-talen beschikbaar is, is makkelijk te gebruiken, zowel op computers als op mobiele toestellen: https://reopen.europa.eu/nl Sinds 14 december is Re-open EU ook beschikbaar als mobiele app voor Android en iOS.

reopen eu visual

Apps voor contactopsporing

Corona-apps kan iedereen vrijwillig installeren. De apps registreren anoniem wie er bij u een bepaalde tijd in de buurt is geweest en sturen u een melding als een van die personen aangeeft een positieve coronatest te hebben gehad. De app kan u dan informatie van gezondheidsinstanties doorgeven, bijvoorbeeld een advies om u te laten testen of in quarantaine te gaan, en contactadressen.

Dankzij deze mobiele apps kunnen contacten sneller in kaart worden gebracht dan bij traditioneel contactonderzoek en dat spaart kostbare tijd.

Zo helpen corona-apps ons de pandemie door

Een gemeenschappelijke aanpak van reisbeperkingen

Op 13 oktober hebben de EU-landen ingestemd met een aanbeveling van de Raad voor een gecoördineerde aanpak van de beperking van het vrije verkeer in reactie op de COVID-19-pandemie. Deze aanbeveling is gebaseerd op een voorstel van de Commissie van 4 september.

Een gemeenschappelijke aanpak van reisbeperkingen in de EU

De aanbeveling pleit voor meer samenwerking, gericht op:

  • een landkaart met gemeenschappelijke kleurcodes (groen, oranje, rood, grijs)
  • gemeenschappelijke criteria voor de reisadviezen en -beperkingen die zij geven
  • meer duidelijkheid over de maatregelen die gelden voor reizigers uit risicogebieden (testen en zelfquarantaine)
  • heldere en tijdige informatie voor het publiek

De Commissie roept de EU-landen op de aanbeveling volledig uit te voeren.

Op 19 januari 2021 heeft de Commissie in een mededeling aangegeven wat er moet worden gedaan om een derde golf te voorkomen. Alle niet-essentiële reizen moeten sterk worden ontmoedigd totdat de epidemiologische situatie aanzienlijk is verbeterd. Reisbeperkingen mogen, zoals de aanbeveling van de Raad van oktober 2020 adviseert, niet disproportioneel of discriminerend zijn. De proportionele beperkingen, zoals een verplichte test voor reizigers, moeten worden gehandhaafd.

Op 25 januari 2021 heeft de Commissie voorgesteld donkerrood toe te voegen aan de kleurcodes die het ECDC toekent aan risicogebieden.

DownloadenPDF - 389.3 KB

 

Aanbeveling voor een gecoördineerde aanpak van reizen en vervoer in reactie op de nieuwe variant van het coronavirus in het Verenigd Koninkrijk

Naar aanleiding van de snelle toename van het aantal gevallen van COVID-19 in delen van Engeland, waarvan een groot deel door een nieuwe variant van het coronavirus wordt veroorzaakt, kwam de Commissie op 22 december met een aanbeveling voor een gecoördineerde aanpak van reis- en vervoermaatregelen.

Wat reizen betreft, beveelt de Commissie de EU-landen het volgende aan:

  • In het licht van het voorzorgsbeginsel moeten alle niet-essentiële reizen van en naar het Verenigd Koninkrijk tot nader order worden afgeraden.
  • Burgers van de EU en het VK die naar hun EU-land of land van verblijf reizen, alsook onderdanen van derde landen die het EU-recht van vrij verkeer genieten, moeten echter worden vrijgesteld van verdere tijdelijke beperkingen op voorwaarde dat zij aan een test of quarantaine worden onderworpen.
  • Reizigers met een essentiële functie, zoals medisch personeel, moeten worden verplicht binnen 72 uur voor vertrek een RT-PCR-test of een snelle antigeentest te ondergaan, maar mogen niet worden verplicht om tijdens de uitoefening van die essentiële functie in quarantaine te gaan.
  • De doorreis van passagiers, met name voor essentiële reizen, moet worden vergemakkelijkt zonder quarantaine. Er kan om een test worden gevraagd, maar de autoriteiten moeten de reizigers daarvan vooraf in kennis stellen of tests aanbieden tijdens de reis.
  • Gezien de noodzaak om essentiële reizen en doorreis naar huis te waarborgen zoals beschreven in de aanbeveling, moet elk verbod op vervoersdiensten, zoals een vlieg- of treinverbod, worden opgeheven.

Hoewel het belangrijk is snel tijdelijke voorzorgsmaatregelen te nemen om de verdere verspreiding van de nieuwe variant van het virus te beperken en alle niet-essentiële reizen naar en vanuit het Verenigd Koninkrijk moeten worden afgeraden, moeten essentiële reizen en de doorreis van passagiers worden vergemakkelijkt. Gezien de noodzaak om essentiële reizen te waarborgen en verstoringen van de toeleveringsketen te voorkomen, moeten verboden op vlieg- en treinreizen worden opgeheven.

Sinds 1 januari 2021, toen het VK de EU verliet en een derde land is geworden, geldt aanbeveling 2020/912 van de Raad (zie hieronder) ook voor reizen van het VK naar de EU.

Reisbeperkingen voor wie van buiten de EU komt

De Commissie is op 25 juni 2020 met het voorstel gekomen dat de EU-landen in onderling overleg de inreisbeperkingen voor bepaalde landen geleidelijk zouden opheffen op basis van een reeks beginselen en objectieve criteria, waaronder:

  • de gezondheidssituatie
  • de mate waarin tijdens de reis inperkingsmaatregelen mogelijk zijn
  • wederkerigheid
  • gegevens van bijvoorbeeld het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding en de Wereldgezondheidsorganisatie

De Raad van de EU heeft de betrokken aanbeveling op 30 juni aangenomen. De inreisbeperkingen zijn vervolgens opgeheven voor de in de aanbeveling genoemde landen. De lijst wordt in principe elke twee weken bijgewerkt.

Op basis van de criteria van de aanbeveling, die de Raad op 28 januari 2021 heeft geactualiseerd, zouden de EU-landen de inreisbeperkingen voor inwoners van de volgende landen buiten de EU geleidelijk moeten opheffen:

  • Australië
  • Nieuw-Zeeland
  • Rwanda
  • Singapore
  • Zuid-Korea
  • Thailand
  • China (maar alleen bij wederkerigheid)

 

Ook de reisbeperkingen voor de Chinese speciale administratieve regio’s Hongkong en Macau zouden op voorwaarde van wederkerigheid geleidelijk moeten worden opgeheven.

Wie in Andorra, Monaco, San Marino of Vaticaanstad woont, wordt volgens deze aanbeveling als ingezetene van de EU beschouwd.

Het verbod op niet-essentiële reizen en de opheffing ervan zijn afhankelijk van de woonplaats van de reiziger, maar de visumplicht blijft afhankelijk van zijn of haar nationaliteit. Als iemand in een land woont waarvoor de inreisbeperking is opgeheven, maar de nationaliteit heeft van een land waarvoor een visumplicht geldt, moet hij of zij in het land van verblijf bij het consulaat van het land van bestemming een visum aanvragen.

De regels voor het aanvragen van een visum voor kort verblijf veranderen niet. De consulaten en externe dienstverleners van de EU-landen hebben echter wel een aantal praktische aspecten van de procedure aangepast, bijvoorbeeld op het vlak van toegangsbeheer, hygiëne, betalingsmethode, enz. Visumaanvragers wordt aangeraden de informatie op de desbetreffende websites te checken.

Voor alle andere landen buiten Europa die niet op de lijst staan, blijven alle niet-essentiële reizen naar het EU+-gebied verboden. Alleen bepaalde categorieën reizigers worden toegelaten. Het "EU+-gebied” bestaat uit 30 landen: 26 van de 27 EU-lidstaten en de vier geassocieerde Schengenlanden: IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland. Voor Ierland gelden de reisbeperkingen niet.

Naarmate de situatie op epidemiologisch vlak zich binnen en buiten de EU ontwikkelde en de reisbeperkingen deels werden opgeheven, werden ook weer visumaanvragen verwerkt. Op 11 juni 2020 publiceerde de Commissie een leidraad voor een gefaseerde en gecoördineerde hervatting van de visumoperaties.

De regels voor het aanvragen van een visum voor kort verblijf veranderen niet. De consulaten en externe dienstverleners van de EU-landen hebben echter wel een aantal praktische aspecten van de procedure aangepast, bijvoorbeeld op het vlak van toegangsbeheer, hygiëne, betalingsmethode, enz. Visumaanvragers wordt aangeraden de informatie op de desbetreffende websites te checken.

Daar moeten de bevoegde nationale instanties (zoals het ministerie van Binnenlandse Zaken of dat van Buitenlandse Zaken) hierover informatie geven. Op de website van Eurocontrol is onder de naam "COVID-19 NOTAM Summary" een dagelijks overzicht te vinden van de beperkingen voor vluchten en passagiers.

Er gelden enkele uitzonderingen die het vrije verkeer van personen, goederen en diensten moeten garanderen, maar zonder te tornen aan de gezondheids- en veiligheidsmaatregelen.

Uitzonderingen op de reisbeperkingen in verband met het coronavirus

Op 25 januari 2021 heeft de Commissie aanvullende waarborgen en vereisten voorgesteld voor reizigers van buiten de EU. Door de opkomst van nieuwe varianten van het coronavirus en de onstabiele gezondheidssituatie wereldwijd zijn er extra maatregelen nodig om veilig reizen naar de EU te waarborgen. Op grond van het meest recente wetenschappelijke advies stelt de Commissie ook bijgewerkte criteria voor de beperkingen op niet-essentiële reizen naar de EU voor, waarbij rekening wordt gehouden met het testpercentage, de positiviteitsratio en de opsporing van zorgwekkende varianten.

Volgens het voorstel van de Commissie moeten de EU-landen aanvullende maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat reizen naar de EU veilig verlopen. Het gaat om personen die om essentiële redenen naar de EU reizen, EU-burgers en personen die langdurig in de EU verblijven, alsook hun gezinsleden, en reizigers uit landen waarvoor het verbod op niet-essentiële reizen is ingetrokken:

  • verplichte tests vóór vertrek
  • strengere maatregelen om zorgwekkende virusvarianten aan te pakken
  • een gemeenschappelijk Europees traceringsformulier voor passagiers

Wanneer de Raad overweegt beperkingen op niet-essentiële reizen vanuit een niet-EU-land naar de EU op te heffen, zou hij rekening moeten houden met het aantal gemelde gevallen, het testpercentage, het percentage positieve tests en de aanwezigheid van zorgwekkende varianten.

De Raad moet het voorstel nu bespreken en de EU-landen moeten zich erover uitspreken.

Passagiers- en reizigersrechten

Lees alles over uw rechten als passagier en hoe het zit met al geboekte pakketreizen op Uw Europa, de website met hulp en advies voor EU-burgers en hun gezin.

Passagiers en reizigers kunnen er zeker van zijn dat hun rechten worden beschermd. De Europese Commissie heeft richtsnoeren gepubliceerd over de manier waarop bepaalde EU-regels voor passagiersrechten moeten worden toegepast in de context van de uitbraak van het coronavirus. Ze geven meer duidelijkheid en rechtszekerheid bij de toepassing van passagiersrechten.

Tegelijkertijd staat in de richtsnoeren duidelijk dat de huidige omstandigheden “buitengewoon” zijn, zodat u geen recht heeft op een schadevergoeding, ook al wordt uw vlucht minder dan twee weken voor vertrek geannuleerd. Volgens de nieuwe Europese richtsnoeren voor de luchtvaart mogen mensen die tijdens de coronapandemie reizen, niet automatisch als een hoog risico voor verspreiding van het virus worden beschouwd, tenzij bekend is dat zij in contact zijn geweest met iemand die positief getest heeft. Deze richtsnoeren, die gebaseerd zijn op de laatste wetenschappelijk inzichten, zijn op 2 december gepubliceerd door het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding en het EU-Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart. Hierin wordt geconcludeerd dat het aantal nieuwe coronabesmettingen onder reizigers naar schatting lager is dan bij de algemene bevolking. Daarnaast is door de getroffen maatregelen de kans op overdracht van het virus tijdens de vlucht minimaal.

De Commissie heeft ook een nota over de richtlijn pakketreizen en de coronacrisis uitgebracht.

Volgens de EU-regels hebben passagiers en reizigers bij annulering van hun vlieg-, trein-, bus- of bootreis of pakketreis het recht te kiezen tussen een voucher en terugbetaling. In haar mededeling van 13 mei 2020 heeft de Commissie dit recht bevestigd, maar ook bepleit dat vouchers een volwaardig en aantrekkelijk alternatief worden voor de terugbetaling van reizen die in het kader van de huidige pandemie zijn geannuleerd, waardoor ook bedrijven in de reissector onder zware financiële druk zijn komen te staan.

Bekijk ook de reisadviezen van de bevoegde nationale instanties.

DownloadenPDF - 497.1 KB
DownloadenPDF - 475.1 KB

Advies voor consumenten

Het netwerk van Europese consumentencentra verleent advies en hulp aan consumenten over hun rechten bij grensoverschrijdende kwesties. Daaronder verstaan we ook problemen met reis- en hotelboekingen in verband met de coronacrisis. Bekijk ook onze andere tips en adressen voor het oplossen van consumentengeschillen.

Het EU-consumentenrecht regelt niet wat er gebeurt bij annuleringen van evenementen of individuele diensten (sport- en culturele evenementen, autohuur, overnachtingen enz.). Daarom zijn uw rechten als consument afhankelijk van het verbintenissenrecht van het betrokken land en van uw contract, waaronder de annuleringsregeling van de dienstverlener (bijvoorbeeld of u bij annulering uw geld geheel of gedeeltelijk terugkrijgt).

De standaardcontractvoorwaarden van de verkoper moeten transparant zijn en mogen uw rechten als consument niet op oneerlijke wijze beperken.

Meer informatie over uw rechten wanneer u een pakketreis heeft geboekt Meer informatie over uw rechten wanneer u losse vlieg- of treintickets, een boot- of busreis heeft geboekt.

Consulaire bijstand in het buitenland

Heeft u de nationaliteit van een EU-land, bent u buiten de EU en is daar geen ambassade of consulaat van uw eigen land, dan kunt u ook bij de ambassade of het consulaat van een ander EU-land terecht.

Meer informatie over uw recht op diplomatieke of consulaire bescherming buiten de EU.

De Europese Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden verlenen hulp bij het repatriëren van gestrande EU-burgers vanuit de hele wereld, en de EU-lidstaten geven advies over hoe om te gaan met de reisbeperkingen. Bent u gestrand in een land buiten de EU, neem dan rechtstreeks contact op met uw land van herkomst.

Overschrijding van de maximale verblijfsduur door reisbeperkingen

Wie met een visum voor kort verblijf in de Schengenzone verbleef en de zone als gevolg van de virusuitbraak niet kon verlaten voordat zijn visum verstreek, kreeg van de autoriteiten een visumverlenging tot een maximale verblijfsduur van 90/180 dagen. Wie daarna nog steeds niet kon vertrekken, moet van de nationale autoriteiten een nationaal visum voor langdurig verblijf of een tijdelijke verblijfsvergunning hebben gekregen.

De EU-landen wordt gevraagd geen administratieve sanctie of boete op te leggen wanneer iemand als gevolg van reisbeperkingen het land niet heeft kunnen verlaten. Mocht de betrokkene ooit opnieuw een visum aanvragen, dan mag zo'n overschrijding ook niet meespelen bij de beoordeling van de aanvraag.

U had geen visum voor het Schengengebied nodig maar verblijft er intussen al langer dan 90 dagen

Als u als niet-EU-burger geen visum nodig had, maar gedwongen bent langer dan 90/180 dagen te blijven, moeten de bevoegde nationale instanties uw visum verlengen, een nieuw visum afgeven, of uw verblijf op andere wijze legaliseren. U vindt de nodige informatie op de website van de nationale autoriteiten van het land waar u verblijft.

Reisdocumenten verlopen door gedwongen verblijf in het buitenland

EU-burgers en hun gezinsleden zonder geldig paspoort en/of visum, moeten tot de EU worden toegelaten als ze op andere wijze kunnen aantonen dat ze EU-burger of gezinslid van een EU-burger zijn. Voor de EU-burger zelf moet een verlopen paspoort in de huidige situatie voldoende zijn. Gezinsleden moeten altijd kunnen bewijzen dat zij inderdaad deel uitmaken van het gezin van een EU-burger.

Documenten

DownloadenPDF - 475.1 KB