Opheffing van de beperkingen

De EU-lidstaten hebben ingestemd met een aanbeveling van de Raad om de wegens de coronapandemie opgelegde beperkingen van het vrije verkeer te coördineren.

Die aanbeveling dringt aan op coördinatie om te komen tot:

  • een landkaart met gemeenschappelijke kleurcodes (groen, oranje, rood, grijs)
  • gemeenschappelijke criteria voor de reisadviezen en -beperkingen die zij geven
  • meer duidelijkheid over de maatregelen die gelden voor reizigers uit risicogebieden (testen en zelfquarantaine)
  • heldere en tijdige informatie voor de bevolking

De Commissie heeft de EU-landen opgeroepen om de aanbeveling volledig uit te voeren. 

Op 25 januari 2021 heeft de Commissie voorgesteld die aanbeveling te actualiseren. "Donkerrood" is toegevoegd aan de kaart van risicogebieden van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC).

Op 17 maart 2021 is de Commissie met een voorstel gekomen voor verdere aanbevelingen voor een gecoördineerde aanpak van de opheffing van de coronamaatregelen. Hierin wijst zij op wat moet worden gedaan om ervoor te zorgen dat we onze Europese manier van leven op veilige en duurzame manier weer kunnen opnemen, zonder de controle over het virus te verliezen.

Gemeenschappelijk traceringsformulier voor passagiers en privacy

De uitwisseling van gegevens tussen contactopsporingsdiensten van de lidstaten, is belangrijk. Dat geldt zeker wanneer het over reizigers gaat die in een beperkte ruimte, zoals een vliegtuigen of trein, samen de grens overgaan. Met het digitale traceringsformulier (Passenger Locator Form) kunnen de lidstaten gegevens verzamelen over internationale reizigers die hun grondgebied binnenkomen. Om hen in staat te stellen deze gegevens uit te wisselen via het door de Commissie en het EASA ontwikkelde uitwisselingsplatform, heeft de Commissie op 17 maart 2021 de noodzakelijke wettelijke voorwaarden voor de verwerking van die persoonsgegevens voorgesteld. Daarover moet vóór de zomervakantie een besluit worden genomen.

Maatregelen voor reizigers uit landen buiten de EU

Op 2 februari 2021 heeft de Raad van de Europese Unie zijn aanbeveling over de reisbeperkingen vanuit derde landen naar de EU geactualiseerd. De lidstaten dienen van iedereen die om essentiële of niet-essentiële redenen naar de EU reist, werknemers in het vervoer en grensarbeiders uitgezonderd, te verlangen dat ze niet meer dan 72 uur voor vertrek een PCR-test ondergaan met negatief resultaat.

Daarnaast mogen ze de betrokkenen gedurende maximaal 14 dagen zelfisolatie, quarantaine en contacttracering opleggen en hen zo nodig opnieuw laten testen. Die quarantaine en aanvullende tests bij of na aankomst moeten met name verplicht worden gesteld voor reizigers uit landen buiten de EU waar een zorgwekkende variant van het virus is ontdekt.

Voor essentiële reizen mogen de EU-landen in overleg afzien van bepaalde maatregelen wanneer die de reis zinloos zouden maken. Voor vervoerspersoneel, zeevarenden en grensarbeiders mogen de lidstaten bij aankomst alleen een snelle antigeentest met negatief resultaat verlangen. Voor vervoerspersoneel dat afkomstig is uit landen waar zorgwekkende varianten veel voorkomen, mogen de EU-landen eisen dat die snelle antigeentest vóór vertrek wordt afgelegd.

Op 31 mei 2021 heeft de Europese Commissie voorgesteld deze aanbeveling te actualiseren. Nu de epidemiologische situatie verbetert en de vaccinatiecampagnes in de hele EU sneller verlopen, wil de Commissie dat de lidstaten de reisbeperkingen geleidelijk versoepelen, in de eerste plaats voor wie over een Europees digitaal coronacertificaat beschikt. Zij wil ook de gemeenschappelijke criteria voor risicogebieden actualiseren en een noodremmechanisme invoeren om nieuwe, zorgwekkende varianten te kunnen aanpakken. Het voorstel voorziet bovendien in specifieke bepalingen over kinderen die moeten garanderen dat gezinnen samen op reis kunnen, evenals in een standaardgeldigheidsduur voor coronatests.

Gemeenschappelijke aanpak van reisbeperkingen: belangrijke aspecten

Om de corona-uitbraak in te dammen, hebben de EU-landen diverse maatregelen genomen. Sommige daarvan, zoals verplichte quarantaine en testen, hebben een impact op het recht van burgers om vrij te reizen binnen de Europese Unie.

Hoewel de maatregelen bedoeld zijn om de gezondheid en het welzijn van de burgers te beschermen, hebben zij ernstige gevolgen gehad voor de economie en de rechten van de burgers. Het recht van Europese burgers om vrij binnen de Europese Unie te reizen en te verblijven is een van de meest gewaardeerde verworvenheden van de Europese Unie, en een belangrijke motor van onze economie.

Een goed gecoördineerde, voorspelbare en transparante aanpak voor het vaststellen van beperkingen van het vrije verkeer is noodzakelijk om de verspreiding van het virus te voorkomen, de gezondheid van de burgers te beschermen en het vrije verkeer binnen de EU onder veilige omstandigheden te handhaven. Dit is van groot belang voor de miljoenen mensen die elke dag de grens moeten oversteken. Het is cruciaal voor onze inspanningen om de economie in alle veiligheid te herstellen.

De aanbeveling van de Raad noemt belangrijke gebieden waarop de EU-landen hun inspanningen gaan coördineren:

1. Gemeenschappelijke criteria

De EU-landen zullen met de volgende criteria rekening houden wanneer zij in reactie op de coronapandemie de vrijheid om te reizen beperken:

  • het aantal meldingen, d.w.z. het totale aantal nieuwe COVID-19-meldingen per 100 000 inwoners in de afgelopen 14 dagen op regionaal niveau)
  • het percentage positieve testen, d.w.z. het percentage testen op COVID-19 dat de afgelopen week positief was
  • het aantal testen, d.w.z. het aantal COVID-19-testen per 100 000 inwoners in de afgelopen week

Om te zorgen voor complete en vergelijkbare gegevens, moeten de EU-landen wekelijks de nodige data doorgeven aan het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding.

2. Een gemeenschappelijke kaart

Op basis van de data van de EU-landen publiceert het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding een kaart van de EU, waarop per regio met behulp van een "stoplichtsysteem" het risiconiveau is aangegeven. Elke regio wordt groen, oranje, rood of donkerrood ingekleurd. Bij onvoldoende informatie wordt grijs gebruikt.

De kaart geeft ook de situatie in IJsland, Liechtenstein en Noorwegen weer.

De kleuren betekenen het volgende:

  • groen: het aantal meldingen is lager dan 25 en het percentage positieve testen lager dan 4%
  • oranje: het aantal meldingen is lager dan 50, maar het percentage positieve tests is meer dan 4%, of het aantal meldingen ligt tussen 25 en 150, maar het percentage positieve testen is lager dan 4%
  • rood: het aantal meldingen is 50 of hoger en het percentage positieve testen is 4% of hoger, of het aantal meldingen is hoger dan 150
  • donkerrood: het aantal meldingen is 500 of hoger
  • grijs: er zijn te weinig gegevens of er zijn niet meer dan 300 per 100 000 inwoners getest

De kaart geeft reizigers ook algemene informatie over de risico's op hun plaats van bestemming. In combinatie met de informatie op het webplatform Re-open EU kunnen reizigers te weten komen wat hun te wachten staat als zij naar een andere regio in de EU reizen.

3. Een gemeenschappelijke aanpak voor reizigers

Gezien de moeilijke epidemiologische situatie die door meer besmettelijke coronavirusvarianten is ontstaan, moeten alle lidstaten niet-essentiële reizen naar donkerrode gebieden sterk ontraden en niet-essentiële reizen naar rode gebieden ontraden. Het verschil hiertussen zit het hem vooral in de verplichte maatregelen bij aankomst, zoals hieronder wordt uitgelegd.

Aan de hand van deze kaart beslissen de EU-landen om bepaalde maatregelen te nemen voor reizigers uit andere gebieden, bijvoorbeeld een verplichte quarantaine of test. Afgesproken is dat er voor reizigers uit groene gebieden geen beperkingen zullen gelden.

Reizigers uit andere gebieden kunnen zij verplichten om:

  • in quarantaine/zelfquarantaine te gaan en/of
  • zich vóór of bij aankomst op corona laten testen

De lidstaten bepalen zelf welke maatregelen zij in eigen land opleggen aan reizigers uit risicogebieden en of zij een RT-PCR-test of een snelle antigeentest verlangen. Veel landen vragen reizigers die uit buitenland komen ook om een traceringsformulier in te vullen.

De maatregelen mogen niet discriminerend zijn, wat wil zeggen dat zij ook moeten gelden voor de terugkerende inwoners van het land.

Reizigers met een essentiële functie of essentiële reden hoeven niet in quarantaine te gaan wanneer zij uit een oranje, rood of grijs gebied aankomen. Dit zijn:

  • werknemers of zelfstandigen in een vitaal beroep, zoals gezondheidswerkers, grensarbeiders, gedetacheerde werknemers en seizoensarbeiders (in de zin van de richtsnoeren voor de uitoefening van het recht op vrij verkeer van werknemers tijdens de uitbraak van COVID-19)
  • werknemers in het vervoer, onder meer vrachtwagenchauffeurs met het betrokken land als bestemming of op doorreis door dat land
  • patiënten die om dringende medische redenen reizen
  • scholieren, studenten en stagiairs die dagelijks naar het buitenland reizen
  • mensen die om dwingende familie- of zakelijke redenen reizen (ook als ze pendelen tussen werk en gezin)
  • diplomaten, personeel van internationale organisaties en door internationale organisaties uitgenodigde personen van wie de fysieke aanwezigheid vereist is voor de goede werking van deze organisaties, militair personeel, politiebeambten, humanitaire hulpverleners en civielebeschermingspersoneel bij het uitoefenen van hun functie
  • passagiers op doorreis
  • zeevarenden
  • journalisten bij het uitoefenen van hun taken

Mensen die in grensregio’s wonen, moeten eveneens worden vrijgesteld van bepaalde reisbeperkingen. Wanneer zij regelmatig over de grens moeten reizen, bijvoorbeeld voor werk of familie, zouden zij moeten worden vrijgesteld van de verplichte quarantaine en de frequentie van de vereiste tests zou evenredig moeten zijn. Wanneer de epidemiologische situatie aan weerszijden van de grens vergelijkbaar is, zouden testen niet verplicht moeten zijn.

4. Strengere maatregelen voor donkerrode gebieden

Vanwege het bijzondere risico in donkerrode gebieden moeten alle lidstaten reizigers die vanuit een dergelijk gebied komen, verplichten om vóór vertrek een test uit te voeren en bij aankomst in quarantaine/zelfisolatie te gaan.

Dit geldt ook voor wie om essentiële redenen reist, voor zover dit geen onevenredige gevolgen heeft voor de uitoefening van zijn functie of het doel van die essentiële reis. Werknemers in de vervoerssector moeten echter in beginsel worden vrijgesteld van de test- en quarantaine-/zelfisolatieverplichting.

5. Duidelijke en tijdige informatieverstrekking

De EU-landen geven de nodige informatie over de geplande reisbeperkingen of de opheffing daarvan door aan de overige EU-landen en de Europese Commissie, De veranderingen worden ook bekendgemaakt via Re-open EU. U vindt daar onder meer de wekelijks bijgewerkte kaart van het ECDC.https://www.ecdc.europa.eu/en

Documenten

DownloadenPDF - 389.3 KB