Naszym nadrzędnym priorytetem jest zdrowie obywateli. Jednak kryzys związany z koronawirusem jest również wielkim wstrząsem dla gospodarki europejskiej i światowej. Państwa członkowskie już wprowadziły środki budżetowe, wspierające płynność i inne środki polityki krajowej, aby zwiększyć zdolności krajowych systemów opieki zdrowotnej i udzielić pomocy obywatelom i sektorom szczególnie dotkniętym skutkami pandemii.

EU economic response to coronavirus

Wsparcie przedsiębiorców i ochrona miejsc pracy

Kryzys związany z koronawirusem stanowi wyzwanie dla europejskiej gospodarki i źródeł utrzymania. W obecnym kryzysie epidemiologicznym bardzo ważne jest, abyśmy nie tylko chronili sektory o krytycznym znaczeniu dla naszej gospodarki, lecz także nasze aktywa, technologie i infrastrukturę oraz, co jeszcze ważniejsze, musimy chronić miejsca pracy i pracowników.

 

 

Ochrona małych i średnich przedsiębiorstw

Skutki gospodarcze kryzysu związanego z koronawirusem są w poszczególnych sektorach i przedsiębiorstwach różne i zależą od szeregu czynników, m.in. od tego, czy możliwe jest dostosowanie się do zakłóceń w łańcuchach dostaw oraz czy komponenty są składowane lub czy dany sektor działa na zasadzie produkcji „dokładnie na czas”.

Komisja Europejska pozostaje w ścisłym kontakcie z organami krajowymi, przedstawicielami przemysłu i innymi zainteresowanymi stronami w celu monitorowania sytuacji i oceny wpływu na europejski przemysł i handel. 

 

 

Inicjatywy wspierające gospodarkę

 

Wspieranie ożywienia w turystyce UE

Sektor turystyczny dotkliwie odczuł ograniczenia dotyczące przemieszczania się i podróży wprowadzone w następstwie kryzysu związanego z koronawirusem. Aby pomóc branży turystycznej powrócić na ścieżkę rozwoju, 13 maja 2020 r. Komisja zaproponowała szereg środków umożliwiających stopniowe i skoordynowane udostępnianie usług i placówek turystycznych. Przewidziano także konkretne wsparcie dla firm z tej branży. Środki te obejmują:

Wspieranie płynności finansowej przedsiębiorstw turystycznych

  • Elastyczność w ramach zasad pomocy państwa pozwala państwom członkowskim wprowadzać np. systemy gwarancji bonów i inne systemy wsparcia płynności, aby pomóc przedsiębiorstwom i zagwarantować konsumentom zwrot gotówki za podróże odwołane w czasie pandemii.
  • Finansowanie ze środków UE: Za pośrednictwem inicjatywy inwestycyjnej w odpowiedzi na koronawirusa i w ramach zarządzania dzielonego z państwami członkowskimi UE zapewnia bieżącą płynność przedsiębiorstwom, które ucierpiały z powodu kryzysu. Ponadto Komisja udostępniła z Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego środki o wartości do 8 mld euro w formie finansowania dla 100 tys. małych przedsiębiorstw dotkniętych kryzysem.

Pytania i odpowiedzi: pakiet dotyczący turystyki i transportu

Zapewnienie zaopatrzenia w podstawowe produkty żywnościowe

 

Ochrona krytycznych europejskich aktywów i technologii

26 marca 2020 r. Komisja wydała wytyczne dla państw członkowskich dotyczące bezpośrednich inwestycji zagranicznych. W wytycznych tych wzywa państwa członkowskie do wykorzystania w pełni krajowych mechanizmów monitorowania inwestycji. Chodzi o to, aby uwzględniać przypadki, w których nabycie europejskich przedsiębiorstw przez inwestorów spoza UE stwarzałoby ryzyko.

W wytycznych zachęca się państwa członkowskie do monitorowania bezpośrednich inwestycji spoza UE, zwłaszcza w dziedzinie badań medycznych, biotechnologii i infrastruktury.

Prognozy gospodarcze

7 lipca 2021 r. Komisja Europejska opublikowała prognozę gospodarczą z lata 2021 r. Przewiduje się, że odbicie gospodarcze w Unii nastąpi nieco szybciej, niż wcześniej zakładano, gdyż aktywność w pierwszym kwartale przerosła oczekiwania, a poprawa sytuacji epidemiologicznej umożliwiła w drugim kwartale szybsze złagodzenie obostrzeń covidowych.

Według prognozy gospodarczej z lata 2021 r. gospodarka w UE i w strefie euro ma w tym roku odnotować wzrost o 4,8 proc., a w 2022 r. – o 4,5 proc. W porównaniu z poprzednią prognozą z wiosny stopa wzrostu na rok 2021 ma być znacznie wyższa i w UE (+0,6 p.p.), i w strefie euro (+0,5 p.p.), a na rok 2022 nieco wyższa: +0,1 p.p. w UE i w strefie euro. Przewiduje się, że w ostatnim kwartale 2021 r. zarówno w UE, jak i w strefie euro realny PKB powróci do poziomu sprzed kryzysu. Jeśli chodzi o strefę euro, powrót ten ma nastąpić o kwartał wcześniej, niż zakładano w prognozie z wiosny.

Do wzrostu gospodarczego ma się przyczynić w znacznej mierze Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Oczekuje się, że łączna wartość wygenerowana przez ten instrument w okresie objętym prognozą wyniesie około 1,2 proc. poziomu realnego PKB UE z 2019 r.

growth map

Prognoza gospodarcza z lata 2021 r.

Prognoza gospodarcza z zimy 2021 r.

Prognoza gospodarcza z jesieni 2020 r.

Prognoza gospodarcza z lata 2020 r.

Elastyczność w ramach reguł fiskalnych UE

Komisja Europejska – po raz pierwszy w historii – uruchomiła ogólną klauzulę korekcyjną w ramach paktu stabilności i wzrostu. To element jej strategii mającej na celu szybkie, zdecydowane działanie w reakcji na pandemię koronawirusa, podejmowane w sposób terminowy i skoordynowany. Ma to umożliwić rządom krajowym zapewnienie lepszego wsparcia gospodarkom krajowym, ponieważ zasady budżetowe zostały znacznie poluzowane.  

Po zatwierdzeniu ogólnej klauzuli korekcyjnej przez Radę państwa członkowskie mogą wprowadzać adekwatne środki przeciwdziałania kryzysowi i tymczasowo odstąpić od stosowania wymogów europejskich ram budżetowych, które zazwyczaj obowiązują. 

Ten środek stanowi ważny krok w wypełnianiu zobowiązania Komisji do zastosowania wszelkich dostępnych instrumentów polityki gospodarczej, aby wspierać państwa członkowskie w działaniach na rzecz ochrony obywateli i w łagodzeniu poważnych społeczno-ekonomicznych skutków pandemii.

3 marca 2021 r. Komisja przyjęła komunikat zawierający ogólne wytyczne dla państw członkowskich w zakresie prowadzenia polityki budżetowej w nadchodzącym okresie. W komunikacie przedstawiono wytyczne dotyczące koordynacji polityki budżetowej w państwach członkowskich, która ma zasadnicze znaczenie dla wsparcia odbudowy gospodarki. Określono w nim zasady właściwego projektowania środków polityki budżetowej i ich jakości, a także ogólne wskazówki dotyczące polityki budżetowej w 2022 r. i w perspektywie średnioterminowej, w tym powiązania z funduszami z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Proponuje się również stosowanie ogólnej klauzuli wyjścia w okresie od 2022 r. do 2023 r.

PobierzPDF - 1.4 MB

 

Zdecydowane działania Europejskiego Banku Centralnego i Europejskiego Banku Inwestycyjnego

18 marca Rada Prezesów Europejskiego Banku Centralnego ogłosiła nowy Pandemiczny Program Zakupów Awaryjnych z budżetem wielkości 750 mld euro do końca tego roku. Kwota ta uzupełni środki w wysokości 120 mld euro zapowiedziane 12 marca. Łącznie środki te stanowią 7,3 proc. PKB strefy euro. Pandemiczny Program Zakupów Awaryjnych ma charakter tymczasowy i służy zaradzeniu bezprecedensowej sytuacji, w jakiej znajduje się obecnie unia walutowa. Program będzie realizowany do czasu, aż minie faza kryzysu.

16 marca Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego zaproponowała plan zakładający uruchomienie finansowania do 40 mld euro. Finansowanie przeznaczone zostanie na kredyty pomostowe, wakacje kredytowe i inne środki mające złagodzić skutki ograniczenia płynności i kapitału obrotowego MŚP i spółek o średniej kapitalizacji. Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego, w tym Europejski Fundusz Inwestycyjny specjalizujący się we wspieraniu małych i średnich przedsiębiorstw, będzie współpracowała z pośrednikami finansowymi w państwach członkowskich oraz z krajowymi bankami prorozwojowymi. Zaproponowany pakiet finansowania obejmuje:

  • Specjalne programy gwarancji dla banków w oparciu o istniejące programy, do natychmiastowego wdrożenia. Finansowanie wyniesie do 20 mld euro.
  • Specjalne instrumenty płynnościowe dla banków, aby zapewnić dodatkowe wsparcie w wysokości 10 mld euro w zakresie kapitału obrotowego dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz spółek o średniej kapitalizacji.
  • Specjalne programy zakupu papierów wartościowych zabezpieczonych aktywami, aby umożliwić bankom przenoszenie ryzyka na portfele kredytowe małych i średnich przedsiębiorstw. Na wsparcie uruchomionych zostanie kolejne 10 mld euro.

Dokumenty

COVID-19 - Economic package, 2 April 2020