Naszym nadrzędnym priorytetem jest zdrowie obywateli. Jednak kryzys związany z koronawirusem jest również wielkim wstrząsem dla gospodarki europejskiej i światowej. Państwa członkowskie już wprowadziły środki budżetowe, wspierające płynność i inne środki polityki krajowej, aby zwiększyć zdolności krajowych systemów opieki zdrowotnej i udzielić pomocy obywatelom i sektorom szczególnie dotkniętym skutkami pandemii.

EU economic response to coronavirus

Wsparcie przedsiębiorców i ochrona miejsc pracy

Kryzys związany z koronawirusem stanowi wyzwanie dla europejskiej gospodarki i źródeł utrzymania. W czasie obecnego kryzysu zdrowotnego bardzo ważne jest, abyśmy nie tylko chronili sektory o krytycznym znaczeniu dla naszej gospodarki, lecz także nasze aktywa, technologie i infrastrukturę, a co ważniejsze – musimy też chronić miejsca pracy i pracowników.

 

 

Ochrona małych i średnich przedsiębiorstw

Skutki gospodarcze kryzysu związanego z koronawirusem są w poszczególnych sektorach i przedsiębiorstwach różne i zależą od szeregu czynników, m.in. od tego, czy możliwe jest dostosowanie się do zakłóceń w łańcuchach dostaw oraz czy komponenty są składowane lub czy dany sektor działa na zasadzie produkcji „dokładnie na czas”.

Komisja pozostaje w ścisłym kontakcie z organami krajowymi, przedstawicielami przemysłu i innymi zainteresowanymi stronami w celu monitorowania sytuacji i oceny wpływu na europejski przemysł i handel. 3 listopada 2021 r. Komisja opublikowała sprawozdanie na temat tego, w jaki sposób europejskim przedsiębiorstwom udało się uniknąć bankructwa w następstwie pandemii. 

 

 

Inicjatywy wspierające gospodarkę

 

Wspieranie ożywienia w turystyce UE

Sektor turystyczny dotkliwie odczuł ograniczenia dotyczące przemieszczania się i podróży wprowadzone w następstwie kryzysu związanego z koronawirusem. Aby pomóc branży turystycznej powrócić na ścieżkę rozwoju, 13 maja 2020 r. Komisja zaproponowała szereg środków umożliwiających stopniowe i skoordynowane udostępnianie usług i placówek turystycznych. Przewidziano także konkretne wsparcie dla firm z tej branży. Środki te obejmują:

Wspieranie płynności finansowej przedsiębiorstw turystycznych

  • Elastyczność w ramach zasad pomocy państwa pozwala państwom członkowskim wprowadzać np. systemy gwarancji bonów i inne systemy wsparcia płynności, aby pomóc przedsiębiorstwom i zagwarantować konsumentom zwrot gotówki za podróże odwołane w czasie pandemii.
  • Finansowanie ze środków UE: Za pośrednictwem inicjatywy inwestycyjnej w odpowiedzi na koronawirusa i w ramach zarządzania dzielonego z państwami członkowskimi UE zapewnia bieżącą płynność przedsiębiorstwom, które ucierpiały z powodu kryzysu. Ponadto Komisja udostępniła z Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego środki o wartości do 8 mld euro w formie finansowania dla 100 tys. małych przedsiębiorstw dotkniętych kryzysem.

Pytania i odpowiedzi: pakiet dotyczący turystyki i transportu

Zapewnienie zaopatrzenia w podstawowe produkty żywnościowe

 

Ochrona krytycznych europejskich aktywów i technologii

26 marca 2020 r. Komisja wydała wytyczne dla państw członkowskich dotyczące bezpośrednich inwestycji zagranicznych. W wytycznych tych wzywa państwa członkowskie do wykorzystania w pełni krajowych mechanizmów monitorowania inwestycji. Chodzi o to, aby uwzględniać przypadki, w których nabycie europejskich przedsiębiorstw przez inwestorów spoza UE stwarzałoby ryzyko.

W wytycznych zachęca się państwa członkowskie do monitorowania bezpośrednich inwestycji spoza UE, zwłaszcza w dziedzinie badań medycznych, biotechnologii i infrastruktury.

Prognozy gospodarcze

16 maja 2022 r. Komisja opublikowała prognozę gospodarczą z wiosny 2022 r. Przed wybuchem wojny prognozowano gospodarce UE długotrwały, solidny wzrost. Rosyjska inwazja na Ukrainę postawiła jednak nowe wyzwania, akurat gdy Unia podnosiła się gospodarczo po pandemii.

Przewiduje się, że w okresie objętym prognozą PKB w UE utrzyma się na dodatnim poziomie dzięki połączonym skutkom znoszenia obostrzeń i zdecydowanym działaniom politycznym podjętym w celu wsparcia wzrostu gospodarczego w czasie pandemii. Na inwestycje korzystnie wpłynie pełne wdrożenie Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz realizacja towarzyszącego mu programu reform. Obecnie przewiduje się, że wzrost realnego PKB zarówno w UE, jak i w strefie euro wyniesie 2,7 proc. w 2022 r. i 2,3 proc. w 2023 r., czyli mniej, niż przewidywano w śródokresowej prognozie z zimy 2022 r. (odpowiednio 4,0 proc. i 2,8 proc., zaś w strefie euro 2,7 proc.).

Przewiduje się równocześnie, że inflacja w strefie euro w 2022 r. będzie wynosić 6,1 proc., zaś w 2023 r. spadnie do 2,7 proc. W odniesieniu do całego 2022 roku oznacza to dużą korektę w górę w porównaniu ze śródokresową prognozą z zimy 2022 r. (3,5 proc.). Przewiduje się, że inflacja osiągnie najwyższy poziom – 6,9 proc. – w drugim kwartale bieżącego roku, a następnie będzie stopniowo spadać.

U progu nowego kryzysu rynek pracy cieszy się solidnymi fundamentami. W 2021 r. w gospodarce UE utworzono ponad 5,2 mln nowych miejsc pracy, dzięki czemu na rynku pracy przybyło prawie 3,5 mln osób. Liczba osób bezrobotnych obniżyła się o prawie 1,8 mln. Pod koniec 2021 r. stopa bezrobocia spadła do rekordowo niskiego poziomu.

Infographic of projected growth

Prognoza gospodarcza z zimy 2022 r.

Prognoza gospodarcza z jesieni 2021 r.

Prognoza gospodarcza z lata 2021 r.

Prognoza gospodarcza z lata 2021 r.

Prognoza gospodarcza z zimy 2021 r.

Prognoza gospodarcza z jesieni 2020 r.

Prognoza gospodarcza z lata 2020 r.

 

Przegląd zarządzania gospodarczego w UE

19 października 2021 r. Komisja Europejska przyjęła komunikat, w którym podsumowała zmienione okoliczności zarządzania gospodarczego w następstwie kryzysu związanego z koronawirusem i wznowiła debatę publiczną na temat przeglądu unijnych ram zarządzania gospodarczego.

W komunikacie tym Komisja zwraca się do wszystkich zainteresowanych stron, by zastanowiły się nad funkcjonowaniem zarządzania gospodarczego i przedstawiły uwagi na temat sposobów zwiększenia jego skuteczności. Celem debaty publicznej jest odpowiednio wczesne wypracowanie szerokiego konsensusu w kwestii dalszych działań przed 2023 r. Komisja rozważy wszystkie uwagi wyrażone podczas tej debaty publicznej.

Przegląd zarządzania gospodarczego

Platforma konsultacyjna online

Elastyczność w ramach reguł fiskalnych UE

Komisja Europejska – po raz pierwszy w historii – uruchomiła ogólną klauzulę korekcyjną w ramach paktu stabilności i wzrostu. To element jej strategii mającej na celu szybkie, zdecydowane działanie w reakcji na pandemię koronawirusa, podejmowane w sposób terminowy i skoordynowany. Ma to umożliwić rządom krajowym zapewnienie lepszego wsparcia gospodarkom krajowym, ponieważ zasady budżetowe zostały znacznie poluzowane.  

Po zatwierdzeniu ogólnej klauzuli korekcyjnej przez Radę państwa członkowskie mogą wprowadzać adekwatne środki przeciwdziałania kryzysowi i tymczasowo odstąpić od stosowania wymogów europejskich ram budżetowych, które zazwyczaj obowiązują. 

Ten środek stanowi ważny krok w wypełnianiu zobowiązania Komisji do zastosowania wszelkich dostępnych instrumentów polityki gospodarczej, aby wspierać państwa członkowskie w działaniach na rzecz ochrony obywateli i w łagodzeniu poważnych społeczno-ekonomicznych skutków pandemii.

3 marca 2021 r. Komisja przyjęła komunikat zawierający ogólne wytyczne dla państw członkowskich w zakresie prowadzenia polityki budżetowej w nadchodzącym okresie. W komunikacie przedstawiono wytyczne dotyczące koordynacji polityki budżetowej w państwach członkowskich, która ma zasadnicze znaczenie dla wsparcia odbudowy gospodarki. Określono w nim zasady właściwego projektowania środków polityki budżetowej i ich jakości, a także ogólne wskazówki dotyczące polityki budżetowej w 2022 r. i w perspektywie średnioterminowej, w tym powiązania z funduszami z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Proponuje się również stosowanie ogólnej klauzuli wyjścia w okresie od 2022 r. do 2023 r.

PobierzPDF - 1.4 MB

 

Zdecydowane działania Europejskiego Banku Centralnego i Europejskiego Banku Inwestycyjnego

18 marca Rada Prezesów Europejskiego Banku Centralnego ogłosiła nowy Pandemiczny Program Zakupów Awaryjnych z budżetem wielkości 750 mld euro do końca tego roku. Kwota ta uzupełni środki w wysokości 120 mld euro zapowiedziane 12 marca. Łącznie środki te stanowią 7,3 proc. PKB strefy euro. Pandemiczny Program Zakupów Awaryjnych ma charakter tymczasowy i służy zaradzeniu bezprecedensowej sytuacji, w jakiej znajduje się obecnie unia walutowa. Program będzie realizowany do czasu, aż minie faza kryzysu.

16 marca Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego zaproponowała plan zakładający uruchomienie finansowania do 40 mld euro. Finansowanie przeznaczone zostanie na kredyty pomostowe, wakacje kredytowe i inne środki mające złagodzić skutki ograniczenia płynności i kapitału obrotowego MŚP i spółek o średniej kapitalizacji. Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego, w tym Europejski Fundusz Inwestycyjny specjalizujący się we wspieraniu małych i średnich przedsiębiorstw, będzie współpracowała z pośrednikami finansowymi w państwach członkowskich oraz z krajowymi bankami prorozwojowymi. Zaproponowany pakiet finansowania obejmuje:

  • Specjalne programy gwarancji dla banków w oparciu o istniejące programy, do natychmiastowego wdrożenia. Finansowanie wyniesie do 20 mld euro.
  • Specjalne instrumenty płynnościowe dla banków, aby zapewnić dodatkowe wsparcie w wysokości 10 mld euro w zakresie kapitału obrotowego dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz spółek o średniej kapitalizacji.
  • Specjalne programy zakupu papierów wartościowych zabezpieczonych aktywami, aby umożliwić bankom przenoszenie ryzyka na portfele kredytowe małych i średnich przedsiębiorstw. Na wsparcie uruchomionych zostanie kolejne 10 mld euro.

Dokumenty

COVID-19 - Economic package, 2 April 2020