Onze eerste prioriteit is de gezondheid van onze burgers. Maar de coronacrisis veroorzaakt ook een grote schok in de Europese en de wereldwijde economie. De lidstaten nemen begrotings- en beleidsmaatregelen om de capaciteit van de zorg te vergroten en burgers en sectoren te helpen die bijzonder hard door de crisis worden getroffen.

Economische maatregelen vanwege de coronacrisis

Bedrijven en banen redden

De coronacrisis levert grote problemen op voor veel huishoudens, en voor de economie als geheel. In deze crisis is het van groot belang dat we onze bedrijven, technologie en infrastructuur goed beschermen. Maar nog belangrijker is het om onze werkgelegenheid en werknemers te beschermen

 

 

Hulp voor het midden- en kleinbedrijf

De economische impact van de coronacrisis varieert per sector en per bedrijf door diverse factoren, zoals de mogelijkheid om zich aan te passen aan problemen in de bevoorradingsketen, de aard van het productieproces (gebaseerd op voorraden of just-in-time-leveringen) enz.

De Europese Commissie staat in nauw contact met de nationale autoriteiten, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en andere belanghebbenden om de gevolgen voor de Europese industrie en de Europese handel te monitoren en te evalueren. 

 

 

Initiatieven ter ondersteuning van de economie

 

Het toerisme overeind helpen

Het toerisme wordt zwaar getroffen door de inperkingsmaatregelen en reisverboden sinds de uitbraak van het coronavirus. Om te werken aan het herstel, kwam de Commissie op 13 mei 2020 met een reeks aanbevelingen om toeristische diensten en voorzieningen weer geleidelijk op te starten, en om toeristische bedrijven gerichte steun te geven. Het gaat om:

Liquiditeit voor met name kleine toeristische bedrijven

  • De Commissie past de regels voor staatssteun heel flexibel toe, zodat de lidstaten garantieregelingen voor vouchers of andere liquiditeitsmaatregelen mogen invoeren. Zo steunen ze de bedrijven maar dekken ze ook de claims van reizigers met vanwege de coronacrisis geannuleerde tickets.
  • EU-financiering: Via het corona-investeringsinitiatief, dat onder gedeeld beheer van de lidstaten staat, blijft de EU onmiddellijke liquiditeit verschaffen aan ondernemingen die door de crisis zijn getroffen. Daarnaast stelt de Commissie via het Europees Investeringsfonds 8 miljard euro beschikbaar voor 100.000 door de crisis getroffen kleine bedrijven.

Vragen en antwoorden: Pakket toerisme en reizen

Voedselzekerheid

 

Kritieke Europese bedrijven en technologie beschermen

Op 26 maart 2020 heeft de Commissie de lidstaten richtsnoeren gegeven om buitenlandse directe investeringen beter te screenen. De lidstaten wordt daarin gevraagd om met alle beschikbare middelen na te gaan of de overname van een Europees bedrijf door een investeerder van buiten de EU geen risico’s oplevert voor de veiligheid of de openbare orde.

Screening van directe investeringen van buiten de EU wordt dus aangemoedigd, zeker in sectoren zoals medisch onderzoek, biotechnologie en infrastructuur.

Economische prognoses

Op 7 juli 2021 heeft de Europese Commissie haar economische zomerprognose voor 2021 gepubliceerd. De Europese economie zal zich vermoedelijk sneller herstellen dan verwacht. De bedrijvigheid in het eerste kwartaal heeft de verwachtingen overtroffen en de coronamaatregelen zijn in het tweede kwartaal dankzij de verbeterde gezondheidssituatie sneller versoepeld.

Volgens de tussentijdse economische zomerprognose komt de economische groei in de EU en de eurozone dit jaar op 4,8% en in 2022 op 4,5% uit. Vergeleken met de voorjaarsprognose is de verwachte groei in 2021 beduidend hoger (+0,6 pp in de EU en +0,5 pp in de eurozone) en in 2022 iets hoger (0,1 pp voor beide gebieden). De prognose voor het reële bbp zal in het laatste kwartaal van 2021 weer het niveau van voor de crisis bereiken, zowel in de EU als in de eurozone. Voor de eurozone is dat een kwartaal eerder dan waarvan in de voorjaarsprognose werd uitgegaan.

De faciliteit voor herstel en veerkracht zal de groei naar verwachting een stevige impuls geven. De totale welvaart die in de prognoseperiode door de herstelfaciliteit wordt gegenereerd, zal naar verwachting ongeveer 1,2% van het reële bbp van de EU van 2019 bedragen.

groeikaart

Economische voorjaarsprognose 2021

Economische winterprognoses 2021

Economische najaarsprognose 2020

Economische zomerprognoses 2020

Flexibeler EU-begrotingsregels

Voor de allereerste keer heeft de Commissie de algemene ontsnappingsclausule van het stabiliteits- en groeipact geactiveerd om snel, krachtig en gecoördineerd op de coronapandemie te kunnen reageren. Door de begrotingsteugels te vieren kunnen nationale overheden hun eigen economie beter ondersteunen.  

Als de Raad de ontsnappingsclausule goedkeurt, kunnen de lidstaten adequaat op de crisis reageren omdat zij zich tijdelijk niet hoeven te houden aan de budgettaire beperkingen van het Europese begrotingskader. 

Met deze maatregel komt de Commissie haar belofte na om de EU-landen met alle mogelijke economische middelen te helpen, zodat zij hun burgers kunnen beschermen en de uiterst negatieve sociaaleconomische gevolgen van de pandemie kunnen beperken.

Op 3 maart 2021 heeft de Commissie een mededeling goedgekeurd met daarin brede richtsnoeren aan het adres van de lidstaten met het oog op hun begrotingsbeleid in de komende periode. Voor het economisch herstel is het van cruciaal belang dat de EU-landen hun begrotingsbeleid coördineren. In de mededeling heeft de Commissie de beginselen vastgelegd voor de opzet en kwaliteit van begrotingsmaatregelen, naast algemene indicaties voor het begrotingsbeleid in 2022 en op middellange termijn, inclusief de link met het geld van de herstel- en veerkrachtfaciliteit. Ook stelt ze voor de algemene ontsnappingsclausule tot 2023 toe te passen.

DownloadenPDF - 1.4 MB

 

Maatregelen van ECB en EIB

Op 18 maart heeft de Europese Centrale Bank een nieuw pandemie-noodaankoopprogramma voorgesteld met een budget van 750 miljard euro tot eind dit jaar, naast de op 12 maart al goedgekeurde 120 miljard. Samen komt dit neer op 7,3% van het bbp van de eurozone. Het is een tijdelijke maatregel vanwege de extreme situatie waar de monetaire unie voor staat. Die blijft van kracht tot de crisis bezworen is.

Op 16 maart heeft de Europese Investeringsbank een plan voorgesteld om 40 miljard euro vrij te maken. Dat geld is bedoeld voor overbruggingskredieten, aflossingsvrijstellingen en andere maatregelen om het mkb en midcaps voldoende liquiditeit en werkkapitaal te garanderen. De Europese Investeringsbankgroep, met inbegrip van het Europese Investeringsfonds, gespecialiseerd in steun voor kleine en middelgrote ondernemingen, zal daarbij werken met financiële intermediairs in de lidstaten en in partnerschap met nationale stimuleringsbanken. Het voorgestelde financieringspakket bestaat uit:

  • speciale garantieregelingen voor banken op basis van bestaande programma’s voor onmiddellijke inzet (20 miljard euro)
  • speciale liquiditeitslijnen voor banken om extra werkkapitaal te bieden aan kleine, middelgrote en midcap-ondernemingen (10 miljard euro)
  • speciale programma’s voor de aankoop van door activa gedekte effecten waardoor banken risico’s van mkb-portefeuilles kunnen verschuiven (10 miljard euro)

Documenten

COVID-19 - Economic package, 2 April 2020