Informacje ogólne

Instrument wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych pomaga państwom członkowskim w ich reakcji na pandemię koronawirusa. Służy on zaspokajaniu potrzeb na szczeblu europejskim w sposób strategiczny i skoordynowany.

Instrument wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych opiera się na zasadzie solidarności – wspólne działania i zasoby mają służyć szybkiemu reagowaniu na wspólne potrzeby strategiczne. Instrument pomaga złagodzić bezpośrednie skutki pandemii i przewidywać dalsze potrzeby związane z odbudową.

Na tej stronie publikujemy wszystkie najnowsze informacje o realizacji działań finansowanych z instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych.

Szczepionki

Znaczna część budżetu dostępnego w ramach europejskiego instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych zostanie wykorzystana na zabezpieczenie w UE bezpiecznych i skutecznych szczepionek przeciwko COVID-19 za pośrednictwem umów zakupu z wyprzedzeniem zawartych z producentami szczepionek. Jest to element strategii Komisji Europejskiej w dziedzinie szczepionek.

Komisja Europejska zawarła z 6 firmami farmaceutycznymi umowy w sprawie zakupu szczepionek przeciwko COVID-19 po tym, jak zostaną one dopuszczone do stosowania w UE na podstawie pozytywnych rekomendacji naukowych wydanych przez Europejską Agencję Leków:

  • z BioNTech-Pfizer – na zakup 600 mln dawek. 11 listopada 2020 r. Komisja zatwierdziła umowę na zakup do 300 mln dawek. 8 stycznia 2021 r. Komisja zaproponowała państwom członkowskim UE zakup kolejnych 200 mln dawek szczepionki, z możliwością nabycia 100 mln dodatkowych dawek.
  • z Moderna – na zakup do 460 mln dawek. 17 lutego 2021 r. Komisja zatwierdziła drugą umowę na zakup do 300 mln dawek.
  • z AstraZeneca – na zakup 300 mln dawek, z możliwością zakupu 100 mln dodatkowych dawek. Za zgodą AstraZeneca tekst umowy zakupu z wyprzedzeniem (z utajnionymi danymi) został opublikowany.
  • z Sanofi-GSK na zakup do 300 mln dawek. Za zgodą Sanofi-GSK tekst umowy zakupu z wyprzedzeniem (z utajnionymi danymi) został opublikowany.
  • z Janssen Pharmaceutica NV, jedną ze spółek farmaceutycznych Janssen Pharmaceutical Companies należących do grupy Johnson & Johnson, na zakup 200 mln dawek z możliwością zakupu kolejnych 200 mln dawek.
  • z CureVac na zakup 225 mln dawek w imieniu wszystkich państw członkowskich UE wraz z możliwością zamówienia kolejnych 180 mln dawek. Za zgodą CureVac tekst umowy zakupu z wyprzedzeniem (z utajnionymi danymi) został opublikowany.

Na chwilę obecną trzy z tych szczepionek okazały się bezpieczne i skuteczne w walce z COVID-19 i zostały zatwierdzone do stosowania w UE na podstawie pozytywnych rekomendacji naukowych wydanych przez Europejską Agencję Leków. Są to szczepionki firm BioNTech-Pfizer, Moderna i AstraZeneca.

Ponadto Komisja Europejska zakończyła wstępne rozmowy z dwoma firmami farmaceutycznymi na temat zakupu potencjalnej szczepionki przeciw COVID-19, gdy badania dowiodą, że szczepionka jest bezpieczna i skuteczna:

  • z Novavax – na temat zakupu 100 mln dawek
  • z Valneva – na temat zakupu 30 mln dawek, z możliwością zakupu 30 mln dodatkowych dawek.

Komisja kontynuuje intensywne rozmowy z innymi producentami szczepionek.

Leczenie

Veklury

W ramach instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych Komisja Europejska sfinansowała dwie umowy z firmą farmaceutyczną Gilead, aby zabezpieczyć odpowiednią liczbę dawek produktu leczniczego Veklury (nazwa handlowa leku remdesiwir), o łącznej wartości 70 mln euro. Veklury był pierwszym lekiem dopuszczonym na poziomie UE w leczeniu COVID-19. Dzięki środkom z instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych zapewniono leczenie ok. 37 tys. pacjentów z poważnymi objawami COVID-19. Państwom członkowskim i Wielkiej Brytanii udostępniono łącznie 200 tys. fiolek leku Veklury w kilku transzach od sierpnia do października 2020 r.

Urządzenia do plazmaferezy

11 stycznia 2021 r. Komisja dokonała wyboru 24 projektów, w ramach których tworzy się nowe lub rozbudowuje istniejące programy gromadzenia osocza od dawców, którzy przeszli COVID-19, i buduje w ten sposób zaplecze szybkiego gromadzenia osocza w przypadku nowych fal pandemii w przyszłości. Projekty, które będą realizowane w 14 państwach członkowskich i w Wielkiej Brytanii, mają charakter krajowy lub regionalny i w większości przypadków będą obejmować dystrybucję funduszy do dużej liczby lokalnych ośrodków pobierania krwi lub osocza (łącznie ponad 150).

Badania kliniczne leków repozycjonowanych

13 listopada 2020 r. Komisja przyznała dotację w wysokości 1 mln euro z instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na przeprowadzenie badania klinicznego w zakresie repozycjonowania raloksyfenu. Jest to lek stosowany obecnie w profilaktyce i leczeniu osteoporozy, wytypowany przez platformę superkomputerową Exscalate4CoV finansowaną w ramach programu „Horyzont 2020” jako obiecująca cząsteczka do wykorzystania w leczeniu pacjentów chorych na COVID-19. Celem badania, w którym weźmie udział 450 osób, jest ocena skuteczności i bezpieczeństwa raloksyfenu i jego potencjału w zapobieganiu replikacji wirusa wywołującego COVID-19 w komórkach oraz skrócenia średniego czasu wydalania wirusa u pacjentów z COVID-19, którzy nie wykazują jeszcze poważnych objawów.

Przeprowadzanie testów

Szybkie testy antygenowe

Przeprowadzanie testów ma decydujące znaczenie dla spowolnienia rozprzestrzeniania się koronawirusa. Komisja Europejska uruchomiła 100 mln euro z instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych, aby bezpośrednio zakupić ponad 20 mln szybkich testów antygenowych, które będą dostarczane do 24 państw członkowskich od lutego 2021 r.

Inwestycje w możliwości przeprowadzania testów w państwach członkowskich

18 listopada Komisja Europejska podpisała umowę z Międzynarodową Federacją Czerwonego Krzyża (IFRC) o wartości 35,5 mln euro, zwiększającą możliwości wykonywania w UE testów na COVID-19. Środki pochodzą z instrumentu na rzecz wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych. Zostały one przeznaczone na szkolenia personelu z pobierania i analizy próbek oraz przeprowadzania testów, zwłaszcza za pomocą urządzeń mobilnych. Dzięki funduszom mobilne zespoły testujące Czerwonego Krzyża mają teraz dostęp do niezbędnego sprzętu, urządzeń i odczynników laboratoryjnych służących do pobierania próbek i przeprowadzania testów. Organy krajowe uzyskały w ten sposób wsparcie w swojej pracy.

Transport produktów pierwszej potrzeby, pracowników medycznych i pacjentów

Instrument wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych zapewnia wsparcie finansowe na:

Emergency kit przewiezienie produktów medycznych tam, gdzie są najbardziej potrzebne, dzięki finansowaniu transportu środków pomocy i artykułów pierwszej potrzeby do państw członkowskich i pomiędzy nimi
Protective equipment przewożenie pacjentów z jednego kraju UE do drugiego lub do krajów sąsiadujących w celu zapewnienia leczenia jak największej liczbie osób w przypadkach, w których dana placówka służby zdrowia może być przeciążona, a inna nie jest w pełni wykorzystana
Advisory group transport pracowników służby zdrowia i mobilnych zespołów medycznych z jednego kraju UE do drugiego oraz do UE z krajów sąsiadujących w celu zapewnienia pomocy medycznej tam, gdzie jest najbardziej potrzebna

To dodatkowe źródło finansowania uzupełnia środki już udostępnione w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności oraz w ramach dostaw sprzętu ochronnego za pośrednictwem programu rescEU.

Między kwietniem a wrześniem 2020 r. Komisja przeznaczyła 150 mln euro na wsparcie dla 18 państw członkowskich i dla Wielkiej Brytanii w sfinansowaniu transportów ładunków, które obejmowały ratujące życie środki ochrony indywidualnej, testy i sprzęt medyczny. Wsparto na przykład transport wspólnej dostawy ponad 1000 ton podstawowych środków ochrony indywidualnej do Czech i Słowacji. Działanie to jest efektem zaproszenia do składania wniosków o dofinansowanie, ogłoszonego przez Komisję Europejską 18 czerwca 2020 r. Działanie było poprzedzone pilotażową operacją, w ramach której do Bułgarii dostarczono ponad siedem ton środków ochrony indywidualnej.

Oprócz 150 mln euro przeznaczonych na transport ładunków udostępniono również 70 mln euro nadzwyczajnych środków w ramach tzw. pakietu na rzecz mobilności. Prawie 1 mln euro z tych środków przeznaczono już na transfer personelu medycznego i pacjentów. Projekty te umożliwiły transport 283 pracowników medycznych i 34 pacjentów.

Podstawowe produkty związane ze zdrowiem

Komisja udostępniła około 100 mln euro na zamówienie podstawowych produktów związanych ze zdrowiem, takich jak środki ochrony indywidualnej oraz leki stosowane w profilaktyce i leczeniu COVID-19, a także na usługi mające podnieść jakość takich produktów i ułatwić korzystanie z nich.

icon of a mask Środki ochrony indywidualnej: Komisja zakupiła 10 mln masek, aby chronić pracowników służby zdrowia. Maski zostały dostarczone do 19 państw członkowskich w okresie od lipca do września 2020 r.
Syiringe Leczenie: Do sfinansowania zakupu dawek produktu leczniczego Veklury (nazwa handlowa leku remdesiwir, zob. wyżej) wykorzystano również środki przeznaczone na podstawowe produkty związane ze zdrowiem. Veklury był pierwszym lekiem dopuszczonym na poziomie UE w leczeniu COVID-19.

 

Wsparcie UE dla sektora opieki zdrowotnej

Roboty UV do dezynfekcji szpitali w Europie

Komisja udostępniła 12 mln euro z instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na zakup 200 robotów do dezynfekcji UV. Zostaną one dostarczone do szpitali w całej Europie. Roboty takie mogą w ciągu 15 minut zdezynfekować standardowe pomieszczenia dla pacjentów przy użyciu światła ultrafioletowego. Jest to ważna pomoc dla szpitali, która może pomóc im ograniczyć ryzyko zakażenia i powstrzymać rozprzestrzenianie się koronawirusa.


Szkolenie pracowników służby zdrowia w umiejętnościach z zakresu intensywnej opieki medycznej

18 sierpnia Komisja Europejska udostępniła 2,5 mln euro na wyszkolenie wielodyscyplinarnej puli pracowników służby zdrowia w celu wsparcia oddziałów intensywnej terapii. Program szkoleń został wdrożony w całej UE i do stycznia 2021 r. wzięło w nim udział 700 szpitali i 15 tys. lekarzy i pielęgniarek. Program ten pozwolił pracownikom służby zdrowia, którzy zwykle nie pracują na oddziałach intensywnej terapii, nabyć umiejętności z zakresu intensywnej opieki medycznej. Przyczyniło się to do zwiększenia zasobów personelu, które będzie można wykorzystać w przypadku zapotrzebowania na szybkie i tymczasowe znaczące zwiększenie zdolności oddziału intensywnej terapii.

Połączenie ze sobą krajowych aplikacji do śledzenia kontaktów

W walce z koronawirusem większość państw członkowskich uruchomiła krajową aplikację służącą do ustalania kontaktów zakaźnych i ostrzegania lub planuje uruchomienie takiej aplikacji. Około 10 mln euro udostępniono w ramach instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych, aby zapewnić interoperacyjność między tymi krajowymi aplikacjami i w ten sposób wykorzystać potencjał mobilnych aplikacji służących do ustalania kontaktów zakaźnych i ostrzegania w celu przerwania łańcucha zakażeń koronawirusem i ratowania życia, również w kontekście mobilności transgranicznej osób.

Usługa bramy sieciowej zapewni Europie rozwiązanie gwarantujące bezpieczną wymianę informacji między krajowymi aplikacjami w oparciu o zdecentralizowaną architekturę i wysoki poziom ochrony danych. Po udanym etapie pilotażowym system uruchomiono 19 października.

Do tej pory za pośrednictwem tej usługi połączono ze sobą 14 aplikacji krajowych, które w sumie pobrano 62 mln razy. Wkrótce dołączą kolejne kraje.

W ramach instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych zarezerwowano dla państw członkowskich łącznie 3 mln euro na dostosowanie ich krajowych aplikacji i serwerów do wymogów związanych z podłączeniem się do bramy sieciowej zapewniającej interoperacyjność. Jak na razie z takiego wsparcia skorzystało 11 państw członkowskich.

Aplikacje mobilne do ustalania kontaktów zakaźnych w państwach członkowskich UE

Podobne strony