Hoe EU-wetgeving en -beleid tot stand komt

Meestal stelt komt de Commissie op eigen initiatief met wets- en beleidsvoorstellen. Maar ze kan ook voorstellen doen op verzoek van:

  • de Europese Raad (staatshoofden en regeringsleiders van elk EU-land)
  • de Raad van de Europese Unie (ministers van elk EU-land)
  • het Europees Parlement (rechtstreeks verkozen door de EU-bevolking)
  • de burgers zelf, na een succesvol Europees burgerinitiatief

Bij het ontwerp van wetten en beleid gaat de Commissie transparant te werk, op basis van feiten en na raadpleging van burgers en stakeholders. Dit noemen we "betere regelgeving".

Betere regelgeving: waarom en hoe

Hoe worden ze gepland?

In een jaarlijks werkprogramma stelt de Commissie voor zichzelf voor het komende kalenderjaar een aantal politieke prioriteiten vast.

Werkprogramma van de Commissie

Hoe wordt hun reikwijdte bepaald?

De Commissie maakt routekaarten voor:

  • belangrijke wetgevings- of beleidsinitiatieven
  • evaluaties (van bestaande wetten of beleidsmaatregelen)
  • fitness checks (om alle wetgeving en beleid op een bepaald terrein gezamenlijk te beoordelen)

In routekaarten staat wat het probleem is en welke doelstellingen de EU heeft, waarom juist de EU maatregelen moet nemen, wat de beleidsopties zijn en wie er allemaal geraadpleegd zal worden.

Als wetgeving of beleid een grote impact dreigt te hebben op de economie, het milieu of de samenleving, moet er een effectbeoordeling plaatsvinden. De routekaart wordt dan vervangen door een aanvangseffectbeoordeling, die veel gedetailleerder is.

Geef uw mening over recent verschenen routekaarten en aanvangseffectbeoordelingen

Hoe wordt hun effect beoordeeld?

Zijn de verwachte effecten van een EU-wets- of beleidsvoorstel groot, dan maakt de Commissie een effectbeoordeling voor zij het voorstel indient.

Ze analyseert dan meer in detail wat het probleem is, of er een taak voor de EU is weggelegd en wat de economische, sociale en milieueffecten van de verschillende opties zijn.

De resultaten van de effectbeoordeling neemt de Commissie mee in haar uiteindelijke besluit.

Meer over effectbeoordelingen

Geef uw mening over effectbeoordelingen

Wie kan er een bijdrage leveren?

Iedereen voor wie de voorstellen gevolgen kunnen hebben. Het gaat hierbij onder meer om: overheidsinstanties, bedrijven en maatschappelijke organisaties, maar ook particulieren.

Hoe kunt u een bijdrage leveren?

U kunt op verschillende manieren en in verschillende fasen aan het wetgevingsproces bijdragen, van de voorbereidende fase en voorstellen voor nieuwe wetgeving tot de evaluatie van bestaande wetgeving. Feedback kunt u geven bij openbare raadplegingen en op andere manieren online.

De Commissie houdt met die feedback rekening als zij wetgeving of beleid aanpast, of als zij gerelateerde wetten of beleidsmaatregelen op een bepaald terrein evalueert.

Inspraak

Andere vormen van raadpleging

De Commissie kan ook advies van bepaalde specialisten of belanghebbenden inwinnen, bijvoorbeeld via:

  • gerichte raadplegingen
  • overlegmomenten
  • workshops
  • seminars
  • mkb-panels
  • online discussieforums

Hoe wordt de kwaliteit gegarandeerd?

De richtsnoeren en de toolbox voor betere regelgeving (2015) bevatten kwaliteitsnormen voor het plannen en voorstellen van beleid en wetgeving.

Richtsnoeren en toolbox voor betere regelgeving

De onafhankelijke Raad voor regelgevingstoetsing controleert de kwaliteit van alle effectbeoordelingen, grote evaluaties en fitness checks.

In principe moet de Raad over elk voorstel, en de bijbehorende effectbeoordeling, een gunstig advies uitbrengen voordat de Commissie het voorstel kan aannemen.

Raad voor regelgevingstoetsing

Blijf op de hoogte van nieuwe routekaarten en openbare raadplegingen.