Dlaczego potrzebne jest lepsze stanowienie prawa?

Aby osiągać lepsze rezultaty, Komisja stara się, by proces kształtowania polityki i stanowienia prawa był jak najbardziej otwarty i aby mogli w nim uczestniczyć obywatele. Lepsze uregulowania prawne powstają w sposób przejrzysty w oparciu o dowody i przy uwzględnieniu zdania obywateli i zainteresowanych stron (np. przedsiębiorstw, organów administracji publicznej i naukowców).

Komisja określa obszary, w których należy udoskonalić obowiązujące przepisy UE. Przy proponowaniu nowych strategii politycznych i przepisów prawnych Komisja skupia się na działaniach, które powinny rzeczywiście zostać podjęte przez UE, i czuwa nad tym, by ich realizacja przebiegała sprawnie.

Dzięki temu Komisja może osiągnąć swoje cele przy minimalnych kosztach i obciążeniach administracyjnych. Program lepszego stanowienia prawa stanowi również odpowiedź na obawy wyrażone przez obywateli UE.

Cele

Lepsze stanowienie prawa ma zagwarantować, że:

  • proces decyzyjny jest otwarty i przejrzysty
  • obywatele i zainteresowane strony mają możliwość udziału w procesie kształtowania polityki i prawa
  • działania na szczeblu UE są podejmowane w oparciu o udokumentowaną wiedzę i przy zrozumieniu skutków
  • obciążenia regulacyjne dla przedsiębiorstw, obywateli i organów administracji publicznej są ograniczone do minimum.

Co w tej dziedzinie robi Komisja?

Lepsze przygotowanie przepisów

Komisja dokonuje oceny przewidywanych i rzeczywistych skutków danego działania na każdym etapie procesu decyzyjnego. Szczegółowe planowanie i analiza poprzedzają podjęcie konkretnych działań, takich jak zaproponowanie nowych przepisów czy ocena efektywności obowiązujących przepisów.

Zobacz: Planowane inicjatywy, plany działania, wstępne oceny skutków, oceny skutków

Udoskonalenie procesu konsultacji

Komisja stale ulepsza i zwiększa możliwości udziału zainteresowanych stron w całym cyklu kształtowania polityki i prawodawstwa. Zainteresowani obywatele i zainteresowane strony mogą wypowiedzieć się na temat:

Wszystkie planowane konsultacje publiczne

Unijne przepisy adekwatne do potrzeb

Komisja dokonuje oceny efektywności istniejących przepisów UE i w razie potrzeby wprowadza zmiany, tak aby przepisy były odpowiednio zaktualizowane.

  • W 2012 r. ustanowiono program sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT), który ma na celu uproszczenie prawa UE i ograniczenie kosztów regulacyjnych przy jednoczesnym zapewnieniu pozytywnych rezultatów. Komisja wzmacnia program REFIT poprzez oferowanie większych możliwości udziału zainteresowanym stronom i państwom członkowskim UE.
  • Platforma REFIT, której przewodniczy pierwszy wiceprzewodniczący F. Timmermans, gromadzi propozycje i wydaje zalecenia dotyczące sposobów upraszczania przepisów.
  • Przegląd postępów inicjatyw REFIT dotyczących upraszczania i zmniejszania obciążeń regulacyjnych jest publikowany na tablicy wyników REFIT.
  • Oceny i kontrole sprawności służą do sprawdzenia, czy przepisy UE, polityki i programy finansowania przynoszą spodziewane rezultaty przy minimalnych kosztach.

Zapewnienie jakości

Komisja ustanowiła Radę ds. Kontroli Regulacyjnej – niezależną grupę pracowników Komisji i ekspertów spoza Komisji. Jej zadanie polega na weryfikacji jakości wszystkich ocen skutków i innych ważniejszych ocen, które są wykorzystywane w procesie decyzyjnym UE.

Wytyczne i narzędzia dotyczące lepszego stanowienia prawa zawierają wskazówki dla służb Komisji na temat skutecznego wdrażania wspólnych standardów w zakresie lepszych uregulowań prawnych na każdym etapie kształtowania strategii politycznych i przepisów.

Wzmocnienie zasady pomocniczości i proporcjonalności

Zasada pomocniczości polega na określeniu, na jakim poziomie najlepiej kształtować i realizować politykę. UE powinna interweniować tylko wtedy, gdy jest to konieczne, i w przypadku gdy przynosi to wyraźne korzyści w stosunku do środków podejmowanych na poziomie krajowym, regionalnym lub lokalnym. Zasada proporcjonalności dotyczy głównie finansowych i administracyjnych skutków proponowanych przepisów prawnych. Każdy taki skutek powinien być możliwie minimalny i współmierny do zamierzonych celów politycznych. Dla Komisji oznacza to realizację jej ambitnych celów politycznych w możliwie najprostszy i najmniej kosztowny sposób oraz unikanie zbędnych formalności administracyjnych.

14 listopada 2017 r. przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker oficjalnie ustanowił Grupę zadaniową ds. zasad pomocniczości, proporcjonalności i „robić mniej, ale efektywniej”, której celem jest formułowanie zaleceń dotyczących lepszego stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności. Grupa zadaniowa przekazała swoje sprawozdanie końcowe w dniu 10 lipca 2018 r. 23 października 2018 r. Komisja przedstawiła zmiany, jakie zamierza wprowadzić w procesie kształtowania polityki w wyniku zaleceń grupy zadaniowej.

Komunikat – Zasady pomocniczości i proporcjonalności: Wzmocnienie ich roli w kształtowaniu polityki UE (23 października 2018 r.)

Przegląd

Pod koniec 2018 r. i na początku 2019 r. Komisja dokonała przeglądu praktyk w zakresie lepszego stanowienia prawa stosowanych od 2015 r. Celem było zidentyfikowanie praktyk, które lepiej lub gorzej się sprawdzają, oraz przyspieszenie realizacji tego programu. Dokonaliśmy przeglądu literatury fachowej i zapoznaliśmy się z opiniami społeczeństwa, pracowników Komisji oraz innych instytucji UE.

Konsultacje zewnętrzne i wewnętrzne były centralnym punktem tego przeglądu. Chcielibyśmy podziękować wszystkim za ich wkład, szczególnie 596 osobom i organizacjom, które wzięły udział w konsultacjach publicznych.

15 kwietnia 2019 r. kolegium komisarzy przyjęło komunikat Komisji opisujący program lepszego stanowienia prawa, omawiający jego mocne i słabe strony oraz określający możliwe drogi postępu. Komunikatowi towarzyszy dokument roboczy służb Komisji podsumowujący wyniki przeglądu, w szczególności szeroko zakrojone konsultacje w zakresie faktów i liczb.

29 kwietnia 2019 r. Komisja zorganizowała całodniową konferencję w Brukseli poświęconą podsumowaniu programu lepszego stanowienia prawa.

Lepsze stanowienie prawa: podsumowanie dotychczasowych osiągnięć i utrzymanie dalszego zaangażowania

Zacieśnienie współpracy między instytucjami UE

Trzy główne instytucje UE – Komisja, Parlament i Rada – wyraziły polityczną wolę poprawy jakości stanowienia prawa, przeglądu istniejących przepisów prawnych i ich aktualizowania w razie konieczności. Podpisały one porozumienie w sprawie lepszego stanowienia prawa, które weszło w życie w kwietniu 2016 r.

Porozumienie międzyinstytucjonalne w sprawie lepszego stanowienia prawa

Międzyinstytucjonalny rejestr aktów delegowanych

Międzynarodowa współpraca w zakresie regulacji

Dzięki wymianie informacji i współpracy na wczesnym etapie procesu stanowienia prawa organy regulacyjne i inne właściwe organy mogą znaleźć rozwiązania podobnych problemów, przy jednoczesnym zachowaniu swoich celów politycznych i standardów. Sprzyja to zmniejszeniu kosztów prowadzenia działalności gospodarczej i zwiększeniu uczciwej konkurencji między krajami.

W kwestiach regulacyjnych Komisja ściśle współpracuje ze swoimi partnerami handlowymi, zarówno w ramach wielostronnych rozmów, np. na forum ONZ, OECD oraz Banku Światowego, jak i dialogów dwustronnych.

Współpraca regulacyjna jest również częścią dwustronnych umów o wolnym handlu, takich jak kompleksowa umowa gospodarczo-handlowa między UE a Kanadą (CETA).

Nagrania wideo

Czy wiesz, że każdy może przyczynić się do kształtowania polityki UE? Obejrzyj nagranie wideo i dowiedz się, w jaki sposób możesz wyrazić swoją opinię.

Czy wiesz, że każdy może przyczynić się do kształtowania polityki UE? Obejrzyj nagranie wideo i dowiedz się, w jaki sposób możesz wyrazić swoją opinię.

Opinie obywateli i zainteresowanych stron mogą mieć rzeczywisty wpływ na politykę UE. Obejrzyj nagrania wideo i dowiedz się, w jaki sposób konsultacje pomogły w kształtowaniu prawodawstwa w wielu dziedzinach.

Have your say pl

Dokumenty