Etapy postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego

Komisja stwierdza ewentualne naruszenia prawa UE na podstawie własnych dochodzeń lub w następstwie skarg obywateli, przedsiębiorstw i innych zainteresowanych stron.

Szybkie rozwiązanie problemu

Komisja próbuje najpierw w sposób nieformalny rozwiązać problem z udziałem kraju UE, którego on dotyczy. Kraj UE (w aktach prawnych nazywany państwem członkowskim) może dostarczyć informacji faktycznych lub prawnych na temat ewentualnego naruszenia prawa UE. Celem jest tutaj szybkie znalezienie rozwiązania, które byłoby zgodne z prawem UE, a tym samym uniknięcie konieczności wszczęcia oficjalnego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom.

Postępowanie formalne

Jeżeli dane państwo członkowskie UE nie poinformuje Komisji o środkach, które w pełni transponują przepisy dyrektyw, lub nie skoryguje domniemanego naruszenia prawa UE, Komisja może wszcząć oficjalne postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Postępowanie obejmuje kilka przewidzianych w traktatach etapów, z których każdy jest zakończony formalną decyzją:

  1. Komisja przesyła państwu członkowskiemu wezwanie do usunięcia uchybienia, w którym zwraca się o przekazanie jej dalszych informacji. Państwo członkowskie ma na udzielenie szczegółowej odpowiedzi termin – zazwyczaj są to dwa miesiące.
  2. Jeżeli Komisja stwierdzi, że dany kraj nie wypełnia swoich zobowiązań wynikających z prawa UE, może mu przesłać uzasadnioną opinię: formalne wezwanie do zapewnienia zgodności z prawem UE. Wyjaśnia w nim, dlaczego uważa, że kraj ten narusza przepisy prawa unijnego. Domaga się również, by w wyznaczonym terminie, zazwyczaj w ciągu dwóch miesięcy, poinformował ją o podjętych środkach.
  3. Jeżeli kraj UE nadal nie skorygował naruszenia przepisów, Komisja może podjąć decyzję o skierowaniu sprawy do Trybunału Sprawiedliwości. W większości przypadków sprawa zostaje rozwiązania bez konieczności przekazania jej do Trybunału.
  4. Jeżeli kraj UE nie powiadomi Komisji o tym, jakie działania podjął w celu terminowego wdrożenia przepisów dyrektywy, Komisja może na tym etapie zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości o nałożenie kary.
  5. Jeżeli Trybunał stwierdzi, że dany kraj naruszył prawo UE, władze krajowe powinny podjąć działania w celu wykonania wyroku Trybunału.

Niewykonanie orzeczenia Trybunału

Jeżeli pomimo wyroku Trybunału kraj UE w dalszym ciągu nie uregulował sytuacji, Komisja może ponownie pozwać go do Trybunału.

Sankcje finansowe

Kiedy Komisja po raz drugi kieruje sprawę do Trybunału, proponuje, aby nałożył on na dany kraj karę pieniężną w postaci ryczałtu lub dziennych kar pieniężnych.

Przy obliczaniu wysokości kary uwzględnia się:

  • wagę naruszonych przepisów oraz wpływ uchybienia na interesy ogólne i indywidualne
  • czas trwania uchybienia, czyli okres, w którym prawo UE nie było stosowane
  • kondycję finansową kraju, tak aby grzywna miała efekt odstraszający.

Kwota zaproponowana przez Komisję może zostać zmieniona wyrokiem Trybunału.

Roczna aktualizacja danych wykorzystywanych przez Komisję do obliczania wysokości sankcji finansowych 

Publikacja decyzji w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego

Informacje o decyzjach Komisji w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego są dostępne online. Informacje można wyszukiwać według kraju UE, obszaru polityki lub daty.

Komisja publikuje także roczne sprawozdanie z przeglądu głównych aspektów stosowania prawa UE i przedstawia przypadki uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w podziale na obszary polityki i kraje.

Roczne sprawozdania dotyczące monitorowania stosowania prawa UE