Informacje ogólne

Unia Europejska jest największym producentem wina na świecie. W latach 2014–2018 średnio produkowano w Unii rocznie 167 mln hektolitrów wina. Jest to 65 proc. światowej produkcji, 60 proc. konsumpcji i 70 proc. eksportu, produkowane na obszarze stanowiącym 45 proc. światowych obszarów uprawy winorośli.

Od czasu powstania w 1962 r. pierwszej wspólnej organizacji rynków rolnych rynek wina znacznie się rozwinął. W ostatniej reformie sektora wina przyjętej w 2008 r., która w 2013 r. po kolejnych zmianach została włączona do rozporządzenia w sprawie jednolitej wspólnej organizacji rynków rolnych, przewidziano trzy następujące cele:

  • dalsze zwiększenie konkurencyjności producentów wina w UE dzięki poprawie renomy win europejskich i odzyskaniu udziału w rynku zarówno w UE, jak i poza nią
  • uproszczenie, doprecyzowanie i usprawnienie zasad zarządzania rynkiem w celu zrównoważenia podaży i popytu
  • zachowanie najlepszych tradycji europejskiego sektora wina oraz zwiększenie jego roli w wymiarze społecznym i ochrony środowiska na obszarach wiejskich.

Ogólne cele rozporządzenia UE z 2015 r. dotyczyły ujednolicenia, usprawnienia i uproszczenia prawodawstwa. Oprócz tego w miejsce systemu praw do sadzenia wprowadziło ono system zezwoleń na nasadzenia winorośli w latach 2016–2030, umożliwiając tym samym konkurencyjnym producentom zwiększenie produkcji w pewnych granicach.

Reformy rynku wina w UE

Organizacja rynku wina w UE rozpoczęła się w sposób bardzo otwarty: nie było ograniczeń dotyczących nasadzeń winorośli i istniało niewiele instrumentów regulacji rynku. Miało to na celu dostosowanie się do rocznych wahań w produkcji. W późniejszym czasie ograniczono swobodę nasadzeń oraz wprowadzono praktycznie gwarantowaną sprzedaż, co doprowadziło do powstania poważnej nadwyżki strukturalnej.

  • 2013

    Reforma przyjęta przez UE miała na celu ujednolicenie, usprawnienie i uproszczenie przepisów WPR wprowadzonych w trakcie poprzednich reform

  • 2008

    Reforma przyjęta przez UE obejmowała cele dotyczące zwiększenia konkurencyjności i poprawy reputacji win produkowanych w UE, uproszczenia zasad zarządzania rynkiem oraz ochrony unijnych tradycyjnych metod uprawy winorośli, a także zwiększenia ich roli społecznej i środowiskowej na obszarach wiejskich.

  • 1999

    Reforma miała na celu osiągnięcie lepszej równowagi między podażą a popytem poprzez umożliwienie producentom dostosowania produkcji do rynku wymagającego wyższej jakości produktów oraz zwiększenie konkurencyjności w perspektywie długoterminowej – zwłaszcza w obliczu rosnącej globalnej konkurencji w wyniku międzynarodowych negocjacji w sprawie umów handlowych – poprzez finansowanie restrukturyzacji dużej części istniejących winnic.

  • 1980's

    Pod koniec lat 80. zwiększono zachęty finansowe do rezygnacji z prowadzenia winnic w celu zmniejszenia produkcji.

  • 1976-78

    W związku z zakazem nasadzania i obowiązkiem destylacji nadwyżki organizacja rynku stała się bardzo interwencyjna.

  • 1962

    Pierwsza wspólna organizacja rynku

Programy wsparcia dla sektora wina

Programy wsparcia dla sektora wina wprowadzone w 2008 r. w wyniku reformy wspólnej organizacji rynków rolnych obejmowały początkowo 13 środków. Reforma z 2013 r. położyła kres wspieraniu destylacji alkoholu spożywczego, destylacji w sytuacji kryzysowej i wzbogacaniu przy pomocy zagęszczonego moszczu winogronowego.

W ramach rekompensaty wprowadzono nowy środek – innowację mającą na celu opracowanie nowych produktów, procesów i technologii w obszarze wyrobów winiarskich. Rozszerzono również działania promocyjne w krajach UE w celu informowania konsumentów o odpowiedzialnym spożyciu wina oraz o unijnych systemach nazw pochodzenia i oznaczeń geograficznych.

W zakres restrukturyzacji i przekształcania winnic wchodzi teraz także ponowne nasadzanie winnicy w następstwie obowiązkowego karczowania ze względów zdrowotnych lub fitosanitarnych.

Produkujące wino kraje UE mogą dziś wspierać następujące działania:

  • promocja w krajach nienależących do UE
  • informowanie konsumentów o odpowiedzialnej konsumpcji i systemach jakości UE
  • restrukturyzacja i przekształcanie winnic, w tym ponowne nasadzanie ze względów zdrowotnych lub fitosanitarnych
  • zielone zbiory
  • fundusze wspólnego inwestowania
  • ubezpieczanie zbiorów
  • inwestycje w przedsiębiorstwie
  • innowacje na rzecz rozwoju nowych produktów, procesów i technologii
  • destylacja produktów ubocznych.

Roczne przydziały z budżetu UE są ustalone dla danego kraju UE z uwzględnieniem płatności dokonywanych przez niektóre państwa UE do systemu płatności jednolitych.

Roczne wsparcie UE dla sektora wina (mln euro)
2009 2010 2011 2012 2013 2014–16 Od 2017
Bułgaria 16 21 22 27 27 27 27
Czechy 3 4 4 5 5 5 5
Niemcy 23 31 32 39 39 39 39
Grecja 14 19 20 24 24 24 24
Hiszpania 214 284 279 358 353 210 210
Francja 172 227 224 284 280 281 281
Chorwacja 12 11
Włochy 238 298 294 341 337 337 337
Cypr 3 4 4 5 5 5 5
Litwa 0,03 0,04 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05
Luksemburg 0,3 0,5 0,5 0,6 0,6
Węgry 17 23 24 29 29 29 29
Malta 0,2 0,3 0,3 0,4 0,4
Austria 8 11 11 14 14 14 14
Portugalia 38 52 53 66 65 65 65
Rumunia 42 42 42 42 42 48 48
Słowenia 4 5 5 6 6 6 6
Słowacja 3 4 4 5 5 5 5
Wielka Brytania 0,2 0,2 0,2 0,3 0,3

Umowy handlowe

Aby ułatwić wymianę handlową między UE a innymi krajami, Komisja Europejska prowadzi – na podstawie noty negocjacyjnej Rady Europejskiej – negocjacje dwustronne i wielostronne, w wyniku których zawierane są umowy dwustronne i umowy o wolnym handlu

Chronione nazwy win

Baza danych eAmbrosia składa się z rejestru nazw pochodzenia i oznaczeń geograficznych chronionych w UE oraz wykazów oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia win z państw trzecich, chronionych w UE zgodnie z dwustronnymi umowami w sprawie handlu winem.

Więcej informacji

Systemy jakości

Podstawa prawna

Sektor wina regulują różne akty prawne: rozporządzenia podstawowe, delegowane i wykonawcze, uzupełnione o wytyczne i interpretacje prawne.

Wykazy w sektorze wina to tabele zawierające:

  • dane kontaktowe właściwych organów i urzędów w sektorze wina
  • informacje na temat obszarów winnic i rejestru
  • odmiany winorośli dopuszczone do produkcji i etykietowania.

Publikacja tych wykazów jest w UE obowiązkowa. Jest ona skierowana do zainteresowanych podmiotów w UE i poza jej granicami.

Więcej informacji

Przepisy w sektorze wina

Wykazy UE w sektorze wina

PobierzPDF - 125.5 KB

Monitorowanie rynku

Centrum monitorowania rynku wina śledzi najnowsze zmiany w zakresie produkcji, zapasów, handlu, obszarów upraw i konsumpcji wina. Posiada ono również informacje na temat unijnych i krajowych programów wsparcia dla sektora wina na potrzeby analizy i oceny.

Komitety

Komitety ds. zarządzania sektorowego zostały zastąpione przez jeden komitet zarządzający wspólną organizacją rynków rolnych.

Grupy dialogu obywatelskiego wspierają Komisję Europejską i pomagają w prowadzeniu regularnego dialogu z zainteresowanymi stronami we wszystkich kwestiach związanych ze wspólną polityką rolną, obejmującą również rozwój obszarów wiejskich, oraz z jej wdrażaniem.

Aktualności