Στήριξη της ΚΓΠ στην αγροτική ανάπτυξη

Η συμβολή της ΚΓΠ στην επίτευξη των στόχων αγροτικής ανάπτυξης στηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ). Ο προϋπολογισμός του ΕΓΤΑΑ για την περίοδο 2021-2027 ανέρχεται σε 95,5 δισ. ευρώ και περιλαμβάνει εισφορά ύψους 8,1 δισ. ευρώ από το μέσο ανάκαμψης της ΕΕ «Next Generation EU» ώστε να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις που θέτει η πανδημία της νόσου COVID-19.

Οι κανόνες για τις δαπάνες αγροτικής ανάπτυξης την περίοδο 2021-22 περιέχονται στον μεταβατικό κανονισμό για την ΚΓΠ, που εκδόθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2020. Ο κανονισμός παρατείνει σε μεγάλο βαθμό τους υπάρχοντες κανόνες (που ίσχυαν αρχικά για την περίοδο 2014-20), με ορισμένα πρόσθετα στοιχεία για να διασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση στη μελλοντική νομοθεσία της ΚΓΠ, που θα αρχίσει να ισχύει το 2023.

Σχετικές πληροφορίες

Η αγροτική ανάπτυξη σε γραφήματα και αριθμούς

Προηγούμενες περίοδοι προγραμματισμού

Προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης

Οι χώρες της ΕΕ αξιοποιούν τη χρηματοδότηση του ΕΓΤΑΑ μέσω των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης (ΠΑΑ). Τα προγράμματα αυτά συγχρηματοδοτούνται από τους εθνικούς προϋπολογισμούς και μπορούν να καταρτίζονται είτε σε εθνική είτε σε περιφερειακή βάση. Παρά το ότι αρμόδια για την έγκριση και την παρακολούθηση των προγραμμάτων είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τις αποφάσεις σχετικά με την επιλογή των έργων και τη χορήγηση των ενισχύσεων λαμβάνουν οι διαχειριστικές αρχές σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο.

Το κάθε πρόγραμμα πρέπει να επιδιώκει τουλάχιστον τέσσερις από τις έξι προτεραιότητες του ΕΓΤΑΑ:

  • προώθηση της μεταφοράς γνώσεων και της καινοτομίας στη γεωργία, στη δασοκομία και στις αγροτικές περιοχές·
  • βελτίωση της βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας όλων των μορφών γεωργίας και προώθηση των καινοτόμων γεωργικών τεχνολογιών και της βιώσιμης διαχείρισης των δασών·
  • προώθηση της οργάνωσης της αλυσίδας τροφίμων, της καλής μεταχείρισης των ζώων και της διαχείρισης των κινδύνων στον τομέα της γεωργίας·
  • αύξηση της αποδοτικότητας των πόρων και στήριξη της μετάβασης προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα που να είναι ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή, στους τομείς της γεωργίας, της παραγωγής τροφίμων και της δασοκομίας·
  • αποκατάσταση, διατήρηση και ενίσχυση των οικοσυστημάτων που συνδέονται με τη γεωργία και τη δασοκομία·
  • προώθηση της κοινωνικής ένταξης, της μείωσης της φτώχειας και της οικονομικής ανάπτυξης στις αγροτικές περιοχές.

Οι προτεραιότητες του ΕΓΤΑΑ διαρθρώνονται με τη σειρά τους σε δεκαοκτώ ειδικούς τομείς εστίασης. Στα προγράμματά τους οι χώρες καθορίζουν στόχους ανάλογα με τις προτεραιότητες και τους τομείς εστίασης που έχουν επιλέξει, καθώς και τη στρατηγική για την επίτευξη των στόχων τους.

Κατά τον σχεδιασμό των στρατηγικών τους οι χώρες επιλέγουν από έναν «κατάλογο» είκοσι γενικών μέτρων πολιτικής, που μπορούν να προσαρμόσουν στις συνθήκες τους σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο ώστε να υλοποιήσουν μία ή περισσότερες από τις προτεραιότητες του ΕΓΤΑΑ. Η πρόοδος στην επίτευξη των στόχων παρακολουθείται μέσω του κοινού πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης (ΚΠΠΑ).

Αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά των ΠΑΑ

  • Δαπάνες για το κλίμα και το περιβάλλον

Τουλάχιστον το 30 % της χρηματοδότησης για κάθε ΠΑΑ πρέπει να διατίθεται σε μέτρα για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή. Μεγάλο μέρος των κονδυλίων αυτών διοχετεύεται μέσω επιχορηγήσεων και ετήσιων πληρωμών σε γεωργούς που στρέφονται σε πρακτικές φιλικότερες προς το περιβάλλον.

  • Στήριξη τοπικών δράσεων

Τουλάχιστον το 5 % της χρηματοδότησης του ΠΑΑ πρέπει να διατίθεται σε δράσεις που βασίζονται στη μέθοδο LEADER / τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων.

  • Προώθηση έξυπνων χωριών

Τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης μπορούν επίσης να στηρίξουν την πρωτοβουλία για τα έξυπνα χωριά, σκοπός της οποίας είναι η παροχή μιας ευέλικτης εργαλειοθήκης για την προώθηση, την υλοποίηση και τη διεύρυνση της καινοτομίας σε αγροτικές περιοχές σε όλη την Ευρώπη, ώστε να αντιμετωπιστούν οι κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πολίτες στις περιοχές αυτές.

  • Χρηματοδοτικά μέσα

Με τη βοήθεια διάφορων χρηματοδοτικών μέσων, το ΕΓΤΑΑ ενεργεί ως πηγή δανείων, μικροπιστώσεων, εγγυήσεων και μετοχικού κεφαλαίου, που διατίθενται σε δικαιούχους οι οποίοι δραστηριοποιούνται στη γεωργία ή στη δασοκομία και σε αγροτικές περιοχές και οι οποίοι αναλαμβάνουν οικονομικά βιώσιμα έργα που στηρίζουν τις προτεραιότητες του ΕΓΤΑΑ. Στο Fi-Compass περιλαμβάνονται περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα χρηματοδοτικά μέσα του ΕΓΤΑΑ.

Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αγροτικής Ανάπτυξης

Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΔΑΑ) λειτουργεί ως κόμβος πληροφοριών σχετικά με την έμπρακτη εφαρμογή των πολιτικών, των προγραμμάτων, των έργων και άλλων πρωτοβουλιών αγροτικής ανάπτυξης και τον τρόπο βελτίωσής τους για περισσότερα αποτελέσματα. Στόχος του είναι να προσεγγίσει και να εμπλέξει όλα τα άτομα που ενδιαφέρονται για την αγροτική ανάπτυξη στην Ευρώπη και πιστεύουν σ’ αυτή.

Το ΕΔΑΑ υποστηρίζει την αποτελεσματική εφαρμογή των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης των χωρών της ΕΕ με την παραγωγή και την ανταλλαγή γνώσεων, καθώς και με τη διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών και συνεργασίας σε ολόκληρη την αγροτική Ευρώπη. Το ΕΔΑΑ παρέχει πληθώρα πληροφοριών σχετικά με την εφαρμογή των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης στο σύνολο της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης:

Οι δραστηριότητες αυτές διευκολύνονται από δύο μονάδες υποστήριξης: το σημείο επαφής του ΕΔΑΑ και την ευρωπαϊκή υπηρεσία υποστήριξης της αξιολόγησης για την αγροτική ανάπτυξη.

LEADER

Η μέθοδος LEADER συνίσταται σε μια προσέγγιση «από τη βάση προς την κορυφή», στην οποία συμμετέχουν γεωργοί, αγροτικές επιχειρήσεις, τοπικές οργανώσεις, δημόσιες αρχές και άτομα από διάφορους τομείς για τη σύσταση ομάδων τοπικής δράσης (ΟΤΔ). Οι ΟΤΔ εκπονούν τις δικές τους στρατηγικές τοπικής ανάπτυξης και διαχειρίζονται τους δικούς τους αντίστοιχους προϋπολογισμούς.

Η μέθοδος LEADER ενισχύει τους δεσμούς στις τοπικές κοινότητες, ενθαρρύνει τις καινοτομίες σε όλους τους τομείς και διευκολύνει την ανταλλαγή γνώσεων μεταξύ των ΟΤΔ σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο.

Λόγω της επιτυχίας της εδώ και 30 χρόνια η μέθοδος LEADER υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, τα Ευρωπαϊκά Κοινωνικά Ταμεία (ΕΚΤ) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ) σε μια ευρύτερη τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων (ΤΑΠΤΚ). Σήμερα οι ομάδες LEADER/ΤΑΠΤΚ διαχειρίζονται δεκάδες χιλιάδες έργα με οικονομικά, πολιτιστικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά οφέλη στην αγροτική Ευρώπη.

Το ΕΔΑΑ παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τη μέθοδο LEADER, συμπεριλαμβανομένων των πόρων, των εργαλειοθηκών και μιας βάσης δεδομένων για τους ΟΤΔ.

ΤηλεφόρτωσηJPG - 675.1 KB

Ευρωπαϊκή σύμπραξη καινοτομίας για τη γεωργία

Η ευρωπαϊκή σύμπραξη καινοτομίας για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας (EIP-Agri) υποστηρίζει επίσης τους στόχους της αγροτικής ανάπτυξης ενθαρρύνοντας την καινοτομία στη γεωργία και τις αγροτικές κοινότητες.

Η EIP-Agri δημιουργήθηκε για να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των καινοτόμων λύσεων που αναπτύσσουν ερευνητές και της υιοθέτησης των νέων τεχνολογιών απ’ όσους ζουν και εργάζονται σε αγροτικές περιοχές. Με τη δημιουργία συμπράξεων μεταξύ των τελικών χρηστών των νέων τεχνολογιών και των δημιουργών τους, η EIP-Agri έχει ως στόχο να επιταχύνει την υιοθέτηση των αλλαγών.

Το μέλλον της αγροτικής ανάπτυξης

Στις προτάσεις που θα υποβάλει η Επιτροπή για το μέλλον της κοινής γεωργικής πολιτικής οι δράσεις αγροτικής ανάπτυξης θα συμπεριλαμβάνονται στο πλαίσιο των εθνικών στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ από το 2023 και μετά.

Στο πλαίσιο αυτό, στόχος της Επιτροπής είναι οι δράσεις αγροτικής ανάπτυξης να ανταποκρίνονται καλύτερα στις τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις, όπως η κλιματική αλλαγή και η ανανέωση των γενεών, και παράλληλα να συνεχιστεί η παροχή στήριξης προς τους Ευρωπαίους γεωργούς ώστε να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα και η ανταγωνιστικότητα του γεωργικού τομέα. Οι δράσεις αγροτικής ανάπτυξης θα συμβάλουν επίσης ιδιαίτερα στις βασικές προτεραιότητες και στρατηγικές της Επιτροπής, όπως είναι η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και το μακροπρόθεσμο όραμα για τις αγροτικές περιοχές.

Νομικές βάσεις

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 – κοινοί κανόνες που εφαρμόζονται στα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ)

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1305/2013 – στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ)

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 – σχετικά με τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και την παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1310/2013 – στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ)

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 807/2014 – στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και θέσπιση μεταβατικών διατάξεων

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 640/2014 – διαχείριση, ανάκτηση στήριξης ή όροι επιβολής κυρώσεων που εφαρμόζονται στις άμεσες ενισχύσεις, τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης και την πολλαπλή συμμόρφωση

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 809/2014 – πώς πρέπει να εφαρμόζεται ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 όσον αφορά το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου, τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης και την πολλαπλή συμμόρφωση

Επικαιρότητα