Επισκόπηση

Η κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ) στηρίζει τον παλμό και την οικονομική βιωσιμότητα των αγροτικών κοινοτήτων μέσω μέτρων αγροτικής ανάπτυξης (ο λεγόμενος δεύτερος πυλώνας).

Τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης ενισχύουν τα μέτρα για τις αγορές και τις εισοδηματικές στηρίξεις της ΚΓΠ μέσω στρατηγικών και χρηματοδοτήσεων που αποσκοπούν στην ενίσχυση του αγροδιατροφικού και του δασοκομικού τομέα της ΕΕ, της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας και της ευημερίας των αγροτικών περιοχών γενικότερα.

Οι τρεις μακροπρόθεσμοι στόχοι αγροτικής ανάπτυξης για την περίοδο 2014-20 περιλαμβάνουν:

  • ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας·
  • διασφάλιση, αφενός, της βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών πόρων και, αφετέρου, της δράσης για το κλίμα·
  • επίτευξη ισόρροπης εδαφικής ανάπτυξης των αγροτικών οικονομιών και κοινοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας και της διατήρησης θέσεων απασχόλησης.

Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ)

Το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) είναι το χρηματοδοτικό μέσο της ΚΓΠ που στηρίζει τις στρατηγικές και τα έργα αγροτικής ανάπτυξης. Αποτελεί επίσης μέρος των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ).

Ο προϋπολογισμός του ΕΓΤΑΑ για την περίοδο 2014-20 ανέρχεται σε περίπου 100 δισεκατομμύρια ευρώ. Ο προϋπολογισμός θα δαπανηθεί κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, μέσω της υλοποίησης προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης που θα διαρκέσουν μέχρι το τέλος του 2023.

Ο προϋπολογισμός κατανέμεται σύμφωνα με έξι προτεραιότητες:

  • προώθηση της μεταφοράς γνώσεων και της καινοτομίας στη γεωργία, στη δασοκομία και στις αγροτικές περιοχές·
  • βελτίωση της βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας όλων των μορφών γεωργίας και προώθηση των καινοτόμων γεωργικών τεχνολογιών και της βιώσιμης διαχείρισης των δασών·
  • προώθηση της οργάνωσης της αλυσίδας τροφίμων, της καλής μεταχείρισης των ζώων και της διαχείρισης των κινδύνων στον τομέα της γεωργίας·
  • αύξηση της αποδοτικότητας των πόρων και στήριξη της μετάβασης προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή, στους τομείς της γεωργίας, της παραγωγής τροφίμων και της δασοκομίας·
  • αποκατάσταση, διατήρηση και ενίσχυση των οικοσυστημάτων που συνδέονται με τη γεωργία και τη δασοκομία·
  • προώθηση της κοινωνικής ένταξης, της μείωσης της φτώχειας και της οικονομικής ανάπτυξης στις αγροτικές περιοχές.

Όλες αυτές οι προτεραιότητες θα συμβάλλουν στην επίτευξη των εγκάρσιων στόχων για την καινοτομία και το το περιβάλλον, καθώς και για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν.

Σχετικές πληροφορίες

Η αγροτική ανάπτυξη σε γραφήματα και αριθμούς

Προηγούμενες περίοδοι προγραμματισμού

Προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης

Για να ανταποκριθούν στις προτεραιότητες αυτές, οι χώρες της ΕΕ εφαρμόζουν προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης (ΠΑΑ) προσαρμοσμένα ώστε να ανταποκρίνονται στις δικές τους ιδιαίτερες προκλήσεις και δυνατότητες. Τα προγράμματα αυτά χρηματοδοτούνται μέσω του ΕΓΤΑΑ.

Μπορούν να καταρτίζονται σε εθνική ή περιφερειακή βάση και πρέπει να επιδιώκουν τουλάχιστον τέσσερις από τις έξι προτεραιότητες του ΕΓΤΑΑ. Οι χώρες πρέπει να θέτουν στόχους σύμφωνα με συγκεκριμένους τομείς εστίασης, προσδιορίζοντας τα μέτρα που θα χρησιμοποιήσουν και τη χρηματοδότηση που θα χρειαστούν για την επίτευξη των στόχων αυτών.

Επομένως, παρότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εγκρίνει και παρακολουθεί τα ΠΑΑ, οι αποφάσεις σχετικά με την επιλογή των έργων και τη χορήγηση των ενισχύσεων λαμβάνονται σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο.

Μεταξύ των έργων που χρηματοδοτούνται από το ΕΓΤΑΑ και υλοποιούνται μέσω των ΠΑΑ περιλαμβάνονται τα εξής:

  • χορήγηση επενδυτικών κεφαλαίων σε μια μικρή οικογενειακή επιχείρηση καλλιέργειας πιπεριάς στην Ουγγαρία που χρησιμοποιεί αποκλειστικά ανανεώσιμες πηγές ενέργειας·
  • δημιουργία ενός συστήματος εντοπισμού κατοικιών στη Φορμεντέρα της Ισπανίας, το οποίο έχει βοηθήσει τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης να ανταποκρίνονται γρήγορα όταν κάποιος χρειάζεται βοήθεια·
  • αποκατάσταση των δασών που υπέστησαν ζημίες στο Nizna Boca της Σλοβακίας, μέσω χρηματοδότησης για τον καθαρισμό, τη δενδροφύτευση και τη διατήρηση των νέων δασοσυστάδων.

Η βάση δεδομένων των έργων του Ευρωπαϊκού Δικτύου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΔΑΑ) περιλαμβάνει πλήρη κατάλογο των έργων.

Τουλάχιστον το 30 % της χρηματοδότησης για κάθε ΠΑΑ πρέπει να διατίθεται σε μέτρα που σχετίζονται με το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, μεγάλο μέρος του οποίου διοχετεύεται μέσω επιχορηγήσεων και ετήσιων πληρωμών σε γεωργούς που στρέφονται σε πρακτικές φιλικότερες προς το περιβάλλον.

Τουλάχιστον το 5 % της χρηματοδότησης του ΠΑΑ πρέπει να διατίθεται σε δράσεις που βασίζονται στη μέθοδο LEADER. Η μέθοδος LEADER συνίσταται σε προσέγγιση «από τη βάση προς την κορυφή», στην οποία συμμετέχουν γεωργοί, αγροτικές επιχειρήσεις, τοπικές οργανώσεις, δημόσιες αρχές και άτομα από διάφορους τομείς για τη σύσταση ομάδων τοπικής δράσης (ΟΤΔ). Οι ΟΤΔ εκπονούν τις δικές τους στρατηγικές τοπικής ανάπτυξης, βάσει των οποίων διαχειρίζονται τους δικούς τους αντίστοιχους προϋπολογισμούς.

Τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης μπορούν επίσης να στηρίξουν τα έξυπνα χωριά. Στόχος της πρωτοβουλίας αυτής είναι να παράσχει μια ευέλικτη εργαλειοθήκη για την προώθηση, την υλοποίηση και τη διεύρυνση της καινοτομίας σε αγροτικές περιοχές σε όλη την Ευρώπη, ώστε να αντιμετωπιστούν οι κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν όσοι ζουν σε αγροτικές περιοχές.

Επιπλέον, με τη βοήθεια διάφορων χρηματοδοτικών μέσων, το ΕΓΤΑΑ ενεργεί ως πηγή δανείων, μικροπιστώσεων, εγγυήσεων και μετοχικού κεφαλαίου, που διατίθενται σε δικαιούχους οι οποίοι δραστηριοποιούνται στη γεωργία ή στη δασοκομία και σε αγροτικές περιοχές και οι οποίοι αναλαμβάνουν οικονομικά βιώσιμα έργα που στηρίζουν τις προτεραιότητες του ΕΓΤΑΑ.

Στο Fi-Compass περιλαμβάνονται περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα χρηματοδοτικά μέσα του ΕΓΤΑΑ.

Σχετικές πληροφορίες

Προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης ανά χώρα

LEADER

Έξυπνα χωριά

Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αγροτικής Ανάπτυξης

Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΔΑΑ) λειτουργεί ως κόμβος πληροφοριών σχετικά με την έμπρακτη εφαρμογή των πολιτικών, των προγραμμάτων, των έργων και άλλων πρωτοβουλιών αγροτικής ανάπτυξης και τη βελτίωσή τους για περισσότερα αποτελέσματα. Στόχος του είναι να προσεγγίσει και να εμπλέξει όλους όσοι ενδιαφέρονται για την αγροτική ανάπτυξη στην Ευρώπη και πιστεύουν σ’ αυτή.

Το ΕΔΑΑ υποστηρίζει την αποτελεσματική εφαρμογή των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης των χωρών της ΕΕ μέσω της παραγωγής και της ανταλλαγής γνώσεων, καθώς και μέσω της διευκόλυνσης της ανταλλαγής πληροφοριών και της συνεργασίας σε ολόκληρη την αγροτική Ευρώπη.

Οι δραστηριότητες αυτές διευκολύνονται από δύο μονάδες υποστήριξης: το σημείο επαφής του ΕΔΑΑ και την ευρωπαϊκή υπηρεσία υποστήριξης της αξιολόγησης για την αγροτική ανάπτυξη.

Ευρωπαϊκή σύμπραξη καινοτομίας για τη γεωργία

Η ευρωπαϊκή σύμπραξη καινοτομίας για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας (EIP-Agri) υποστηρίζει επίσης τους στόχους της αγροτικής ανάπτυξης ενθαρρύνοντας την καινοτομία στη γεωργία και τις αγροτικές κοινότητες.

Η EIP-Agri δημιουργήθηκε για να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των καινοτόμων λύσεων που αναπτύσσουν οι ερευνητές και της υιοθέτησης νέων τεχνολογιών απ’ όσους ζουν και εργάζονται σε αγροτικές περιοχές. Με τη δημιουργία συμπράξεων μεταξύ των τελικών χρηστών των νέων τεχνολογιών και των δημιουργών τους, η EIP-Agri έχει ως στόχο να επιταχύνει την υιοθέτηση των αλλαγών.

Το μέλλον της αγροτικής ανάπτυξης

Ενόψει της μελλοντικής περιόδου προγραμματισμού για την περίοδο 2021-27, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τον Ιούνιο του 2018 τις νομοθετικές της προτάσεις για την ΚΓΠ μετά το 2020.

Στόχος των προτάσεων αυτών είναι να βελτιωθεί η δυνατότητα αντίδρασης της ΚΓΠ στις τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις, όπως η κλιματική αλλαγή και η ανανέωση των γενεών, συνεχίζοντας παράλληλα τη στήριξη των Ευρωπαίων γεωργών για να εξασφαλιστεί βιώσιμος και ανταγωνιστικός γεωργικός τομέας.

Σχετικές πληροφορίες

Το μέλλον της ΚΓΠ

Νομικές βάσεις

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 – κοινοί κανόνες που εφαρμόζονται στα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ)

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1305/2013 – στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ)

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 – χρηματοδότηση, διαχείριση και παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1310/2013 – στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ)

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 807/2014 – στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και θέσπιση μεταβατικών διατάξεων

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 640/2014 – διαχείριση, ανάκτηση στήριξης ή όροι επιβολής κυρώσεων που εφαρμόζονται στις άμεσες ενισχύσεις, τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης και την πολλαπλή συμμόρφωση

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 809/2014 – πώς πρέπει να εφαρμόζεται ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 όσον αφορά το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου, τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης και την πολλαπλή συμμόρφωση

Επικαιρότητα